I SA/Łd 529/20

I SA/Łd 529/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Janicki
Paweł Kowalski
Symbol z opisem
6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne
Gospodarka komunalna
Sygn. powiązane
III FSK 4052/21 - Wyrok NSA z 2024-02-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 250
art. 6c, art, 6h, art. 6i ust. 1 pkt 2, art. 9u
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 800
art. 240 par. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Paweł Kowalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za poszczególne miesiące 2013 r., 2014 r., 2015 r. oddala skargę. A.B.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Prezydent Miasta Ł. (dalej: "organ I instancji") określił J. S. (dalej: "skarżący") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi: za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w kwocie 978 zł miesięcznie; za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 stycznia 2015 r. w kwocie 720 zł miesięcznie i za okres od 1 lutego 2015 r. w kwocie 720 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wyjaśniono, że skarżący jest właścicielem nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A. 84, działka ewid. nr 45. Nieruchomość zabudowana jest dwoma budynkami o przeznaczeniu handlowo-usługowym i jednym budynkiem o przeznaczeniu biurowym, na nieruchomości znajdują się warsztaty samochodowe, tym samym jest ona wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej i pomimo, że nie zamieszkują jej mieszkańcy, to powstawały na niej odpady komunalne. Zatem w świetle art. 6c ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r., poz. 250 ze zm., dalej: u.c.p.g.) i przepisów uchwały Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 4 lipca 2012 r., nr XLV/845/12 (tj. Dz.Urz.Woj.Łódz. poz. 2334) skarżący jest obowiązany do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy oraz do złożenia deklaracji o której mowa w art. 6m ust. 1 i 2 u.c.p.g. Skarżący złożył stosowne deklaracje w dniach 1 lipca 2013 r., 16 sierpnia 2013 r., a następnie w dniu 20 grudnia 2016 r. Wobec powzięcia wątpliwości co do zgodności danych zawartych w deklaracjach ze stanem faktycznym organ I instancji określił skarżącemu wysokość opłaty opierając się na danych właściwych dla metody wybranej przez Radę Miejską w Ł., zgromadzonych w toku postępowania. Ww. decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 12 maja 2017 r. na adres podany w deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonej w dniu 20 grudnia 2016 r. Wobec niewniesienia odwołania decyzja ta stała się ostateczna w dniu 27 maja 2017 r.
Działając na wniosek skarżącego, postanowieniem z dnia 23 października 2017 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie i następnie decyzją z dnia 24 października 2017 r. odmówił uchylenia w całości decyzji z dnia [...] maja 2017 r. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. (dalej: "organ odwoławczy", "SKO") uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2017 r. i przekazało mu tę sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: o.p.) w zw. z art. 6o u.c.p.g. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] maja 2017 r., w uzasadnieniu stwierdzając brak przesłanek określonych w art. 240 § 1 o.p.
W odwołaniu skarżący zarzucił organowi bezzasadne przyjęcie, że odpady wyrzucane do pojemnika wystawionego przez skarżącego do dyspozycji najemców lokali nieruchomości są odpadami komunalnymi, w sytuacji gdy nie są odpadami komunalnymi, tym samym bezpodstawnie zastosowano przepisy u.c.p.g., zarzucił też kierowanie do skarżącego korespondencji z adres z błędnym kodem pocztowym, zaniechanie powiadomienia skarżącego o przeprowadzaniu kontroli przez pracownika Oddziału ds. Kontroli Gospodarki Odpadami Wydziały Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Ł. i uniemożliwienie skarżącemu udziału w postępowaniu.
SKO decyzją z dnia [...] września 2020 r. orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2020 r. SKO wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia podniosło, iż w danej sprawie nie występują ustawowe przesłanki do wznowienia postępowania. Nie wyszły na jaw żadne istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznano, że organ I instancji dokonał prawidłowej kwalifikacji odpadów. Skarżący nie powołał się na okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw uniemożliwiły mu udział w postępowaniu, niezasadne jest również domaganie się przeprowadzenia czynności dowodowych, których efektem może być dopiero ujawnienie nowych okoliczności. Pisma w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2017 r. były doręczane pod prawidłowy adres, a skarżący mógł uczestniczyć w podejmowanych przez organ I instancji kontrolach.
W skardze na ww. decyzję skarżący wniósł o zmianę decyzji SKO przez uchylenie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] maja 2017 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:
1. bezpodstawne stosowanie przepisów u.c.p.g., a w szczególności trybu określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie art. 6o ww. ustawy do odpadów niebędących odpadami komunalnymi;
2. naruszenie art. 240 § 1 pkt 4 o.p. w związku z art. 6q u.c.p.g. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zaniechanie powiadomienia strony o przeprowadzaniu kontroli przez pracownika Oddziału ds. Kontroli Gospodarki Odpadami Wydziały Gospodarki Komunalnej Urzędu Miasta Ł. nie stanowi uniemożliwienia stronie udziału w postępowaniu,
3. art. 15 k.p.a. poprzez zaniechanie merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej przez organ II instancji,
4. art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 11, art. 8 i art. 140 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie wszystkich okoliczności i zarzutów przedstawionych w odwołaniu i w trakcie postępowania i niesprostanie wymogom uzasadnienia prawego decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga była niezasadna.
Kontroli Sądu poddano decyzję SKO z dnia [...] września 2020 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] marca 2020 r. o odmowie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji tego organu z dnia [...] maja 2017 r. w przedmiocie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Postępowanie to zostało uruchomione na wniosek skarżącego z dnia 19 września 2017 r., w którym zażądał on wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. We wniosku tym wskazał na fakty istniejące w 2013 i 2014 r. – że 14 sierpnia 2013 r. podpisał umowę z firma A. na wywóz odpadów pojemnik 1,1 m³, a 16 sierpnia 2013 r. złożył aktualizację danych do deklaracji z dnia 1 lipca 2013 r. o zmniejszenie pojemnika i częstotliwości odpadów. Nadto wskazał, że pomimo najmu pomieszczeń na terenie nieruchomości nie są wytwarzane odpady surowcowe. Nadto dla własnego bezpieczeństwa skarżący podpisał umowę z firmą A. na odbiór odpadów surowcowych i za wywóz tych opadów zapłacił. Umowa została rozwiązana w 2014 r., bo pojemnik w trakcie trwania umowy nie był zapełniany. Zdaniem skarżącego, okoliczności te wskazują na dwa istotne fakty, których organ nie wziął pod uwagę, a mianowicie, że nigdy nie podpisywał umowy z Urzędem Miasta na wywóz odpadów surowcowych z pojemnika o poj. 1,1 m³, jedynie na wywóz odpadów komunalnych. Jak zaznaczył, najemcy prowadzący działalność na nieruchomości odpady metolowe wywożą we własnym zakresie na złom, a na usuwanie zużytego oleju mają podpisane umowy z firmami utylizującymi. Zdaniem skarżącego, konieczne jest w związku z tym ponowne przeliczenie należności, a właściwie ich brak w stosunku do pojemnika o pojemności 1,1 m³.
Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. (bo to przepisy O.p., a nie k.p.a. miały w tej sprawie zastosowanie), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.
Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji konieczne było więc ustalenie, czy podane przez skarżącego okoliczności były nowe, bo "wyszły na jaw" po wydaniu decyzji I instancji z dnia 8 maja 2017 r., a istniały w dniu wydania tej decyzji, a organ I instancji ich wówczas nie znał, a także czy były one "istotne dla sprawy".
O tym, jakie okoliczności są istotne dla sprawy i jakie były podstawą faktyczną decyzji dotychczasowej organu I instancji należało ustalić na podstawie przepisów prawa materialnego (przepisy te przesądzają o zakresie istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych, czyli o tym, co organ przy wydaniu decyzji powinien wziąć pod uwagę) oraz na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w celu wydania decyzji dotychczasowej (ten materiał wraz z uzasadnieniem decyzji pozwala stwierdzić, jakie fakty organ wziął pod uwagę).
W decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (decyzja z dnia [...] marca 2020 r.) organ I instancji odwołał się do prawnej i faktycznej podstawy wyliczenia opłaty w decyzji dotychczasowej (z dnia [...] maja 2017 r.). Z tej ostatniej decyzji wynika, że podstawą wyliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie nieruchomości skarżącego (Łódź ul. A.) uczyniono przepis art. 6c i 6h u.c.p.g. (w stanie prawnym obowiązującym w podanych w decyzji okresach rozliczeniowych 2013, 2014 i 2015 r.). Przepis art. 6c ust. 2 ustawy stanowił upoważnienie dla rady gminy do wprowadzenia obowiązku, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne. Rada Miejska w Ł.uchwały takie podjęła (uchwała z dnia 5 grudnia 2012 r. Nr LIII/1092/12 i z 13 grudnia 2013 r. Nr LXXVII/1622/13). Z kolei przepis art. 6h ustawy przewidywał, że właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Wysokość tej opłaty podlegała wyliczeniu na podstawie art. 6i i art. 6j ustawy oraz uchwały rady gminy wydanej na podstawie art. 6r ust 3 ustawy, zgodnie z którym rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności ilość odpadów komunalnych odbieranych od właściciela nieruchomości, częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych. W uchwale Rady Miejskiej w Łodzi Nr LIII/1095/12 z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów oraz Nr XX/456/15 z dnia 18 listopada 2015 r. w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów przewidziano częstotliwość odbierania odpadów komunalnych (dla nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, dla: papieru, szkła, metali i tworzyw sztucznych - nie rzadziej niż raz na dwa tygodnie; dla odpadów ulegających biodegradacji, w tym odpadów spożywczych i kuchennych z gospodarstw domowych, odpadów resztkowych (pozostałych po segregacji) oraz odpadów zmieszanych - nie rzadziej niż raz na tydzień; dla odpadów: papier, szkło, metale i tworzywa sztuczne gromadzonych w specjalnych pojemnikach typu "dzwon" - nie rzadziej, niż raz na miesiąc). Z kolei zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 2 ustawy, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje - w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne. Według art. 6j ust. 3 ustawy, w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn zadeklarowanej liczby pojemników lub worków, przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6k ust. 1 pkt 2. Stawki opłat wynikały ze wspomnianych już uchwał Rady Miejskiej w Łodzi - uchwały z dnia 5 grudnia 2012 r. Nr LIII/1092/12 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki tej opłaty oraz stawki opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi (94 zł za pojemnik 1100 l, gdy odpady nie są zbierane w sposób selektywny plus 30%, razem 122,20 zł) i z 13 grudnia 2013 r. Nr LXXVII/1622/13 w sprawie ustalenia stawki opłaty za pojemnik z odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (90 zł za pojemnik 1100 l, gdy odpady nie są zbierane w sposób selektywny).
Do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia w kwestii opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w przypadku nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, należały więc: liczba pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości i okoliczność, czy odpady zbierane są selektywnie (co miało znaczenie dla wyboru stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi).
Fakty te organ ustalił na podstawie danych zgromadzonych po wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie (postanowienie o wszczęciu postępowania z urzędu z dnia 19 października 2016 r.). O możliwości zapoznania się z nimi skarżący został powiadomiony przed wydaniem decyzji (postanowienie z dnia 1 marca 2017 r.). Na podstawie notatki urzędowej Straży Miejskiej z interwencji 9 i 11 stycznia 2017 r. ustalono, że na terenie nieruchomości od 1 lipca 2013 r. odpady gromadzone są nieselektywnie w 1 pojemniku o pojemości 1100 l, a ich odbiór następuje 2 razy w tygodniu, czyli 8 razy w miesiącu, co zostało potwierdzone przez Straż Miejską na podstawie rozmowy z właścicielem (notatka z 30 stycznia 2017 r.). Na tej podstawie wyliczono opłatę (iloczyn liczby pojemników – 1 pojemnik 1100 l, częstotliwości ich odbierania – 8 razy w miesiącu i stawki opłaty za pojemnik – 122,20 zł, a od 1 styczna 2014 r. - 90 zł).
W świetle tych ustaleń jest jasne, że podane przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności nie są ani nowe, ani istotne dla sprawy. Mowa w nim o odpadach surowcowych, których nie brano pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Słusznie więc organ I instancji odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, a SKO decyzję tę utrzymało w mocy. Niezasadne były w związku z tym zarzuty skargi o bezpodstawnym zastosowaniu przepisów u.c.p.g. do odpadów nie będących odpadami komunalnymi (bo ustawę zastosowano tylko do odpadów komunalnych, niezależnie, czy skarżący się z tym zgadza, czy nie), czy zarzuty naruszenia art. 15 k.p.a., podobnie jak zarzuty naruszenia prawa procesowego. Skarżący nie wykazał ani w pismach procesowych w toku postępowania, ani w skardze, by podane przez niego okoliczności były okolicznościami nowymi, które wyszły na jaw po wydaniu decyzji, nie będąc wcześniej znanymi organowi I instancji i by miały dla sprawy istotne znaczenie.
Bezpodstawny był też zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 4 O.p. w zw. z art. 6q u.c.p.g. przez niepowiadomienie skarżącego o kontroli przez pracownika organu I instancji na nieruchomości, co – zdaniem skarżącego – było uniemożliwieniem stronie czynnego udziału w postępowaniu. Sąd stwierdza, że przepis art. 240 § 1pkt 4 O.p. dotyczy tylko przypadków, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału "w postępowaniu", a to rozpoczęło się postanowieniem o wszczęciu postępowania, a zakończyło wydaniem decyzji. O każdej z tych czynności skarżący był powiadomiony, podobnie jak był powiadomiony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji. Zarzut braku czynnego udziału w postepowaniu nie może być skutecznie stawiany w związku z czynnościami poprzedzającymi etap postępowania, a do takich należała kontrola prowadzona na podstawie art. 9u u.c.p.g. (wbrew przekonaniu skarżącego, nie była to kontrola, o której mowa w O.p.).
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
AKE.