I SA/Łd 526/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę byłych wspólników spółki cywilnej, ponieważ spółka została rozwiązana przed wniesieniem skargi, tracąc tym samym podmiotowość prawnopodatkową.
G. G. i J. G., byli wspólnicy spółki cywilnej A, zaskarżyli decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego o umorzeniu postępowania odwoławczego. Sąd uznał, że skarga podlega odrzuceniu, ponieważ spółka cywilna, będąca stroną postępowania podatkowego, została rozwiązana przed wniesieniem skargi do sądu. W związku z utratą podmiotowości prawnopodatkowej, spółka nie mogła być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Sprawa dotyczyła skargi byłych wspólników spółki cywilnej A, G. G. i J. G., na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 10 maja 2023 r., która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji określającej wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy 2017 r. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowił odrzucić skargę. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a., legitymację do wniesienia skargi ma podmiot posiadający interes prawny. Na gruncie ustawy o VAT, spółka cywilna posiada podmiotowość prawnopodatkową, będąc adresatem decyzji organów podatkowych. Rozwiązanie spółki cywilnej powoduje utratę tej podmiotowości i zdolności procesowej. W niniejszej sprawie spółka cywilna A została rozwiązana uchwałą wspólników z dniem 9 lutego 2023 r., a skarga do sądu została wniesiona przez byłych wspólników w dniu 14 czerwca 2023 r., czyli po utracie podmiotowości przez spółkę. W związku z tym, skarga została wniesiona przez podmiot nieuprawniony, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd zwrócił również stronie skarżącej uiszczony wpis sądowy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, byli wspólnicy nie posiadają legitymacji skargowej, jeśli spółka cywilna została rozwiązana przed wniesieniem skargi.
Uzasadnienie
Spółka cywilna posiada podmiotowość prawnopodatkową na gruncie ustawy o VAT. Rozwiązanie spółki powoduje utratę tej podmiotowości i zdolności procesowej. Skarga wniesiona przez podmiot, który utracił podmiotowość prawną, podlega odrzuceniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (5)
Główne
P.p.s.a. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 5 - skarga wniesiona przez podmiot nieuprawniony
ustawa o VAT art. 15 § 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 232 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 1 - zwrot wpisu sądowego
O.p. art. 233 § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
pkt 3 - umorzenie postępowania odwoławczego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka cywilna, jako podmiot prawa podatkowego, utraciła podmiotowość prawną i zdolność procesową w związku z jej rozwiązaniem. Skarga została wniesiona przez byłych wspólników, którzy nie posiadali legitymacji do jej wniesienia w imieniu nieistniejącej spółki.
Godne uwagi sformułowania
Rozwiązanie spółki cywilnej powoduje, że traci ona podmiotowość podatkowo-prawną z chwilą gdy przestaje istnieć spółka cywilna, przestaje istnieć podmiot określonych zobowiązań podatkowych skarga podpisana przez byłych wspólników została wniesiona przez podmiot nieuprawniony
Skład orzekający
Agnieszka Krawczyk
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Utrata podmiotowości prawnopodatkowej spółki cywilnej po jej rozwiązaniu i brak legitymacji skargowej jej byłych wspólników."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozwiązania spółki cywilnej i wniesienia skargi po tym fakcie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną kwestię procesową dotyczącą podmiotowości prawnej spółek cywilnych w kontekście podatkowym i sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków.
“Czy możesz skarżyć decyzję podatkową po rozwiązaniu swojej firmy? Sąd administracyjny odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 526/23 - Postanowienie WSA w Łodzi Data orzeczenia 2023-09-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-07-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Agnieszka Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6110 Podatek od towarów i usług Hasła tematyczne Odrzucenie skargi Sygn. powiązane I FSK 2148/23 - Postanowienie NSA z 2024-01-10 Skarżony organ Inne Treść wyniku Odrzucono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 58 par. 1 pkt 5 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Dnia 5 września 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 5 września 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. G. i J. G. (byłych wspólników spółki cywilnej A) na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 10 maja 2023 r. znak 368000-COP[1].4103.138.2023.AZB w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji określającej wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególnej okresy 2017 r. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie w tym podatku postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi stronie skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną w dniu [...]r. pod poz. [...]. Uzasadnienie G. G. i J. G. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 10 maja 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji określającej A G. G. J. G. spółce cywilnej wysokość zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególnej okresy 2017 r. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie w tym podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Jak stanowi art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2023, poz. 259, dalej jako: "P.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Zatem o statusie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym decydować będzie przesłanka interesu prawnego (legitymacja skargowa). Co do zasady posiadać ją będzie podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej, które podlegają zaskarżeniu. Zaskarżone do sądu rozstrzygnięcie może dotyczyć tylko własnej sprawy administracyjnej skarżącego, rozumianej jako przewidziana w przepisach prawa administracyjnego możliwość konkretyzacji uprawnień i obowiązków stron stosunku administracyjnego, wynikających z przepisów prawa materialnego. W zakresie obowiązków (uprawnień) wynikających z ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm. dalej jako: "ustawa o VAT") podmiotem tych obciążeń (uprawnień) czyni m.in. jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej (art. 15 ust. 1). Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Najszerzej ujmując, będą to wszelkie podmioty o zróżnicowanych formach organizacyjno-prawnych, które nie są osobami fizycznymi, ani osobami prawnymi. W szczególności zaliczyć można do nich spółki osobowe, w tym spółkę cywilną (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa: Komentarz 2003, Wrocław 2003, s. 63). Zatem dla potrzeb opodatkowania podatkiem od towarów i usług, na gruncie ustawy o VAT spółce cywilnej, jako organizacji wspólników (a nie samym wspólnikom), przyznano podmiotowość prawnopodatkową, co oznacza, że w odniesieniu do tych zobowiązań publicznoprawnych spółka cywilna jest adresatem decyzji organów podatkowych. Tym samym, wszelkie obowiązki i uprawnienia podatników wynikające z tej ustawy odnoszą się do spółki cywilnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 302/05, postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 11 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wr 2036/13). Rozwiązanie spółki cywilnej powoduje, że traci ona podmiotowość podatkowoprawną przyznaną jej na mocy art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Wobec braku uregulowań prawnych dotyczących następstwa prawnego, utrata podmiotowości prawno-podatkowej oznacza, że przestaje istnieć podmiot, który mógłby występować jako strona w postępowaniu sądowym dotyczącym określenia jej zobowiązań. Ustawodawca nadał podmiotowość prawnopodatkową spółce cywilnej, a nie jej wspólnikom, w związku z tym, z chwilą gdy przestaje istnieć spółka cywilna, przestaje istnieć podmiot określonych zobowiązań podatkowych. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 28 listopada 2022 r., znak 368000-CKK-10.4103.1.1.2022.57 Naczelnik określił wobec A G. G., J. G. spółki cywilnej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe w 2017 r. Skarżąca w dniu 23 grudnia 2022 r. wniosła odwołanie od ww. rozstrzygnięcia, a zaskarżoną decyzją z dnia 10 maja 2023 r. Naczelnik umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 233 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2022, poz. 2651 ze zm., dalej: "O.p.") . Uchwałą wspólników spółki cywilnej A G. G., J. G. z dnia 9 lutego 2023 r. rozwiązano umowę spółki cywilnej z dniem podjęcia uchwały. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi została wniesiona przez byłych wspólników spółki cywilnej w dniu 14 czerwca 2023 r. Natomiast sama spółka A G. G. i J. G., będąca stroną w postępowania podatkowym, została rozwiązana z dniem 9 lutego 2023 r., a więc jeszcze przed wniesieniem skargi do sądu. W konsekwencji należało uznać, że skarga podpisana przez byłych wspólników została wniesiona przez podmiot nieuprawniony. W orzecznictwie nie ma wątpliwości co do tego, że rozwiązanie spółki cywilnej powoduje, że traci ona podmiotowość podatkowo-prawną na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, co powoduje, że z tym momentem traci ona również zdolność procesową do bycia stroną w postępowaniu podatkowym. Skoro spółka cywilna przestała istnieć, tym samym przestał istnieć podmiot określonych zobowiązań podatkowych (por. postanowienie NSA z 8 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1299/14). Fakt ten decyduje o bezprzedmiotowości postępowania wszczętego wniesioną skargą. Bezprzedmiotowość postępowania powoduje natomiast sytuację, w której wszystkie elementy rozpatrywanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, iż niecelowe jest ich wyjaśnienie. Postępowanie nie może prowadzić do merytorycznego załatwienia sprawy. W tej sprawie podatnik, tj. spółka cywilna nie istnieje, zatem nie ma strony postępowania. Skarga wniesiona przez spółkę cywilną, która już nie istnieje podlega odrzuceniu, nawet jeśli pod środkiem zaskarżenia podpisali się wszyscy byli wspólnicy (Wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2014 r., I FSK 1809/13). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ak
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI