I SA/Łd 518/24

I SA/Łd 518/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-10-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Ewa Cisowska-Sakrajda
Paweł Janicki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 133 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 76a par 2, art. 76b par 1.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Jaworska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2024 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. Sp. k. z/s w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 czerwca 2024 r. nr 1001-IEW-1.4263.12.2024.9.1071.KM w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za niektóre miesiące 2019 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uchylił w całości decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego z dnia 29 grudnia 2023 r. i orzekł wobec F. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą
w K. o odmowie rozłożenia na raty zaległości w podatku VAT za I-IV 2019 r. w łącznej kwocie 957.647,47 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 326.440,00 zł, w tym za: styczeń 2019 r. w kwocie zaległości głównej 35.254,47 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 12.477,00 zł, luty 2019 r. w kwocie zaległości głównej 153.714,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 53.411,00 zł, marzec 2019 r.
w kwocie zaległości głównej 505.646,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 172.418,00 zł, kwiecień 2019 r. w wysokości zaległości głównej 263.033,00 zł wraz
z odsetkami za zwłokę w wysokości 88.134,00 zł i o odmowie umorzenia odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług od stycznia do kwietnia 2019 r. w łącznej kwocie 326.440,00 zł.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że pismem z dnia 5 stycznia 2023 r. Spółka zwróciła się do Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego
w Łodzi o rozłożenie na raty zaległości w podatku od towarów i usług za l-IV 2019 r. oraz o umorzenie odsetek od tych zaległości w ramach pomocy de minimis.
Przyczyną powstania zaległości w podatku od towarów i usług za ww. okresy 2019 r. były złożone w dniu 5 stycznia 2023 r. korekty deklaracji JPK_V7M, na skutek przeprowadzonej kontroli celno-skarbowej przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu, zakończonej wydaniem dnia 19 grudnia 2019 r. wyniku kontroli, w którego treści zakwestionowano zastosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia w odniesieniu do usług związanych z wykonywaniem przez Spółkę instalacji fotowoltaicznych.
Kontrolujący wskazali, że Spółka nie miała podstaw rozliczać swoich usług polegających na montażu paneli fotowoltaicznych na zasadzie odwrotnego obciążenia, bowiem usługi te nie zostały wymienione na liście usług objętych tą procedurą. Nadto, Spółka występowała w charakterze wykonawcy, a nie podwykonawcy, a gmina była inwestorem, więc nie zostały spełnione warunki umożliwiające takie rozliczenie.
Z uwagi na powyższe, Spółka była zobowiązana opodatkować usługi w zakresie instalacji fotowoltaicznych na zasadach ogólnych. Złożone przez Spółkę korekty deklaracji za okres I-IV 2019 r. spowodowały powstanie zaległości podatkowych, których Spółka nie jest w stanie uregulować. W związku z powyższym wystąpiła ona z wnioskiem o rozłożenie na 3 raty obciążających Spółkę zaległości wraz z odsetkami. We wniosku podano, że raty będą płacone do 15 – go dnia każdego miesiąca, począwszy od lutego 2023 r.
Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi postanowieniem z dnia
13 lutego 2023 r. zaliczył zwrot z dnia 23 grudnia 2022 r. w kwocie 121.723,00 zł wynikający z deklaracji VAT-7 za 11/2022 na poczet zaległości w podatku od towarów
i usług za 1/2019 w kwocie 90.281,53 zł i odsetek za zwłokę w wysokości 31.441,47 zł.
Decyzją z dnia 23 marca 2023 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego
w Łodzi odmówił Spółce udzielenia wnioskowanych ulg. W wyniku rozpoznania odwołania od powyższego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w Łodzi decyzją z dnia 27 lipca 2023 r. uchylił w całości decyzję z dnia 23 marca 2023 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 29 grudnia 2023 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego na podstawie art. 67a § 1 pkt 2, art. 67b § 1 pkt 2 i art. 207 oraz 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.
z 2022, poz. 2651 ze zm.) dalej: O.p., odmówił udzielenia Spółce rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług od stycznia do kwietnia 2019 r. w kwocie 1.047.929, 00 zł wraz z należnymi odsetkami od tej kwoty w wysokości 358.503, 00 zł.
Decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi uchylił w całości rozstrzygnięcie organu podatkowego I instancji i orzekł co do istoty sprawy.
Na wstępie pisemnych motywów zaskarżonej decyzji organ podniósł, że na dzień złożenia wniosku o udzielenie ulg w spłacie, tj. 5 stycznia 2023 r. Spółki nie obciążała kwota zaległości podatkowej w wysokości należności głównej 1.047.929,00 zł wraz
z odsetkami za zwłokę w kwocie 385.503,00 zł, wskazana w decyzji organu podatkowego I instancji z dnia 29 grudnia 2023 r., bowiem z dniem 23 grudnia 2022 r. doszło do zaliczenia zwrotu wynikającego z deklaracji VAT-7 za 11/2022 na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za 1/2019 w następujących kwotach: 90.281,53 zł na poczet należności głównej i 31.441,47 zł na poczet odsetek za zwłokę.
Organ odwoławczy podkreślił, że z uwagi na fakt, iż do zaliczenia zwrotu ww. kwot na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń 2019 r. doszło przed złożeniem wniosku o udzielenie ulg w spłacie, zmniejszeniu uległa obciążająca Spółkę kwota zaległości wraz z odsetkami za zwłokę za ww. okres. Na dzień wszczęcia postępowania Spółkę obciążały następujące kwoty zaległości z tytułu podatku VAT
za 1/2019: należność główna - 35.254,47 zł, odsetki - 12.477,00 zł.
Organ odwoławczy podkreślił następnie, że kolejne postanowienia, wydane przez Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi, dotyczą zaliczenia zwrotów lub nadpłaty wynikających z deklaracji VAT na poczet zaległości w podatku od towarów
i usług za I-IV 2019 r. z dniem następującym po terminie złożenia wniosku o udzielenie ulg w spłacie, a zatem nie mają znaczenia dla oceny przedmiotowości postępowania, ustalanej na dzień wszczęcia postępowania. Wskazał, że korekcie podlegała również kwota odsetek od zaległości za marzec 2019 r.
W ocenie organu odwoławczego, okoliczności powstania odsetek za zwłokę, przedstawione również w zaskarżonej decyzji Naczelnika Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi z dnia 29 grudnia 2023 r., nie stanowią podstawy
do udzielenia wnioskowanej ulgi, gdyż nie spełniają ustawowych przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego.
W ocenie DIAS ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika dobra kondycja majątkowa spółki, która nie odnotowuje w okresie 3 lata poprzedzających złożenie wniosku, rosnących strat, zmniejszania obrotów, zwiększenia zapasów, wykazywania nadwyżek produkcji, zmniejszenia przepływów środków finansowych, zwiększenia sumy zadłużenia, czy wzrostu kwoty odsetek od zobowiązań, zmiany aktywów netto oraz innych okoliczności świadczących o trudnościach
w zakresie płynności finansowej.
Ponadto, Spółka dysponuje gotówką w kwocie 290.916, 95 zł, środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunkach bankowych w wysokości 3.689.726, 56 zł, posiada także udziały w P. Sp. z o.o. o wartości 47.500 zł i w B. Sp. z o.o. o wartości 1.419.419, 93 zł.
Nadto, Spółka wykazała wierzytelności z tytułu wystawionych faktur na kwotę 27.215.188, 91 zł oraz posiadanie środków trwałych o wartości netto 1.956.214, 30 zł.
Dokonując analizy danych sprzedaży zawartych w zestawieniu deklaracji VAT-7 za lata 2022 i 2023, organ odwoławczy doszedł do wniosku, że wzrosła ona
o 97.255.664 zł. Nadto, informacje ze sprawozdania z działalności Spółki za 2023 r. wskazują, że Spółka w analizowanym roku wypracowała zysk netto w wysokości 28.000.893,27 zł i zakłada w 2024 r. dalszy rozwój prowadzonej działalności gospodarczej. Prowadzona działalność gospodarcza cały czas się rozwija i bardzo dobrze rokuje na przyszłość, co potwierdzają zwiększające się obroty
w Spółce.
W ocenie DIAS, prowadzona przez Spółkę działalność gospodarcza zyskuje coraz stabilniejszą pozycję na rynku. Spółka zatrudnia 121 osób, współpracuje
z lokalnymi kontrahentami, co znajduje swoje odzwierciedlenie w coraz lepszych wynikach sprzedaży. Mając na uwadze zwiększającą się sprzedaż usług świadczonych przez Spółkę oraz wykazywane w rozliczeniach z tytułu podatku VAT za 2022 r., 2023 r. do zwrotu, znaczne kwoty podatku naliczonego nad należnym, organ odwoławczy podkreślił, że kondycja finansowa Spółki jest dobra i pomimo zastosowania błędnej formy rozliczania się z organem podatkowym w zakresie podatku VAT za I-IV 2019 r., istniały realne możliwości spłaty obciążających Spółkę zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, chociażby poprzez zaliczenia zwrotu/nadpłaty podatku VAT na poczet tych zaległości.
W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki ważnego interesu strony, a udzielenie ulgi byłoby sprzeczne zarówno
z ważnym interesem podatnika, jak też z interesem publicznym.
Organ odwoławczy uznał także, że argumenty Spółki, potwierdzające, w jej ocenie, wystąpienie ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, przemawiające za umorzeniem odsetek za zwłokę naliczonych od ww. zaległości podatkowych, nie zasługują na uwzględnienie i bezsprzecznie nie wypełniają przesłanek uzasadniających udzielenie Spółce wnioskowanej ulgi w spłacie.
Z uwagi zatem na brak zaistnienia ustawowych przesłanek warunkujących udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie w sprawie, tj. ważnego interesu podatnika
i interesu publicznego, za zbędne organ uznał dokonywanie analizy dopuszczalności pomocy de minimis. Organ podatkowy może przyznać ulgę tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika i interesem publicznym. Dokonana analiza zgromadzonego materiału dowodowego, zdaniem DIAS, nie stanowi o zaistnieniu ustawowych przesłanek, a zatem nie istnieją podstawy do udzielenia ulgi w spłacie.
Od powyższego rozstrzygnięcia skargę wywiodła Spółka zaskarżając zapadłą decyzję w całości i zarzucając :
I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez uchylenie się od obowiązku zebrania
i wyczerpującego rozpoznania całego materiału dowodowego;
- art 191 O.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przerodziła się w ocenę dowolną, w wyniku uznania przez organ, że:
a) w sprawie nie występuje przesłanka interesu publicznego uzasadniająca rozłożenia zaległości podatkowej na raty, podczas gdy w niniejszym stanie faktycznym doszło do wystąpienia szeregu nadzwyczajnych sytuacji niezależnych od Spółki,
a z materiału dowodowego oraz okoliczności faktycznych jasno wynika, że w niniejszej sprawie dochodzi do zaistnienia przesłanki interesu publicznego - Skarżąca jest bowiem jednym z większych zakładów lokalnych w okolicy P. i zatrudnia w chwili obecnej 136 osób; boryka się jednak z sytuacją finansową niepozwalającą na uregulowanie zobowiązań publicznoprawnych w tak znacznej wysokości, w szczególności jednorazową wpłatą. Orzeczenie zobowiązań w postaci odsetek w tak znaczącej kwocie, konieczność jednorazowej spłaty, a także inne nadzwyczajne zdarzenia, takie jak epidemia COVlD-19, zwiększona konkurencja ze strony mikro- i małych przedsiębiorstw niezatrudniających pracowników na umowie o pracę i zmniejszony popyt na usługi związane z montażem paneli fotowoltaicznych w ostatnich latach, przekładają się na zagrożenie płynności finansowej spółki, które może finalnie doprowadzić do zakończenia bądź ograniczenia działalności przez Skarżącą;
b) w niniejszym stanie faktycznym nie zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika, podczas gdy w wyniku wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych i okoliczności niezawinionych przez Spółkę została ona obciążona należnością w postaci odsetek podatkowych w wysokiej kwocie oraz koniecznością jednorazowej spłaty zaległości podatkowej za okres I-IV 2019 r.; jednorazowa spłata zaległości stwarza realne ryzyko konieczności ograniczenia działalności przez Spółkę bądź jej zakończenia i jest niewykonalna przy równoczesnym zachowaniu rentowności i płynności finansowej Spółki, co jawi się jako niedopuszczalne - w szczególności przy wzięciu pod uwagę faktu, że Skarb Państwa nie doznał realnego uszczerbku wskutek rozliczenia podatku przez Stronę w sposób, który został podczas kontroli podatkowej uznany za nieprawidłowy;
3. w konsekwencji powyższego - art. 121 § 1 O.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, w tym nieuzasadnione wnioskowanie dotyczące kondycji finansowej Spółki rzekomo pozwalającej jej na jednorazowe uiszczenie zaległości podatkowej i braku konieczności redukcji zatrudnienia, zarzucanie Spółce nieobiektywnej oceny okoliczności stanu faktycznego, a przede wszystkim pominięcie faktu, że przyczynę rozliczenia przez Spółkę podatku w sposób uznany później za niewłaściwy, co w konsekwencji doprowadziło do wystąpienia przedmiotowej zaległości, stanowił wynik utrwalonej praktyki interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, funkcjonującej przez cały okres, w którym po stronie Spółki powstała rzeczona zaległość podatkowa, co ma doprowadzić do obciążenia Spółki nadmiernym ciężarem finansowym i - w następstwie - ograniczenia jej działalności, bądź nawet jej zakończenia i to nawet pomimo faktu,
że Skarb Państwa nie doznał realnego uszczerbku w wyniku działania Spółki.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 2
i art.9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz.483 ze zm.), skutkujące w konsekwencji naruszeniem zasad korzystania z uznania administracyjnego, poprzez:
a) błędną wykładnię, a w konsekwencji - niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy w sprawie zachodzą przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, warunkujące rozłożenie zaległości na raty, przez które należy rozumieć nie tylko sytuacje nadzwyczajne, które spotkały Spółkę – takie jak epidemia COVID-19, postępujący kryzys związany ze wzrostem konkurencyjności w sektorze [...], ale również bieżącą sytuację ekonomiczną Spółki, która niewątpliwie zostałaby drastycznie pogorszona poprzez jednorazową spłatę przedmiotowej należności i mogłaby doprowadzić Spółkę nawet do konieczności podjęcia decyzji o zakończeniu działalności;
b) dokonanie błędnej wykładni z pominięciem zasady proporcjonalności wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej [która to zasada należy do ogólnych zasad prawa Unii], oraz prawa Unii Europejskiej, w tym orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które powinny być brane pod uwagę przez uregulowania krajowe wchodzące w zakres stosowania prawa Unii lub stanowiące o jego zastosowaniu, co w konsekwencji doprowadziło do obciążenia Skarżącej przymusem jednorazowej zapłaty należności w postaci odsetek za zwłokę oraz zaległości w podatku od towarów i usług - w sytuacji, gdy działanie Skarżącej w żaden sposób nie spowodowało uszczuplenia należności podatkowych na szkodę budżetu Państwa, a okoliczności faktyczne przemawiają za rozłożeniem należności podatkowej na raty oraz za umorzeniem należności z tytułu odsetek;
c) brak poczynienia jakichkolwiek rozważań na temat wymiaru społecznego nierozłożenia należności na raty w niniejszej sprawie i odmówienie słuszności uznania wystąpienia przesłanki interesu społecznego po stronie Skarżącej, podczas gdy Spółka stanowi lokalny zakład pracy dający zatrudnienie 136 osobom i w rzeczywisty sposób przyczynia się do zwiększenia aktywizacji zawodowej w regionie.
W konsekwencji powyższego, Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania
i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na powyższą skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.
Zgodnie z art. 133 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024 r. poz. 935) dalej: p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy,
Przyjęcie w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, iż sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (A. Kabat, Komentarz do art. 133 p.p.s.a., Wyd. Lex 2024).
Powyższe stwierdzenie akceptowane z całą mocą przez sąd I instancji jest o tyle istotne w rozpoznawanej sprawie, że stan faktyczny sprawy istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji pozostawał nieustalony, co uniemożliwiło kontrolę zgodności
z prawem zaskarżonej decyzji.
Z sentencji i uzasadnienia tej decyzji wynika bowiem, że organ odwoławczy ustalając wielkość zaległości przypisanej stronie skarżącej i należnych odsetek, uwzględnił na korzyść strony zwrot podatku wynikający z deklaracji VAT – 7 za listopad 2022 r. zaliczony na zaległość za styczeń 2019 r. wraz z odsetkami. Jak wyjaśnił organ, stało się tak w związku z tym, że zaliczenie tego zwrotu nastąpiło przed wszczęciem postępowania w sprawie, tj. przed złożeniem wniosku o udzielenie ulg.
Jak dalej wyjaśnił organ, kolejne zwroty zaliczone na poczet przedmiotowych zaległości, które nastąpiły już po wszczęciu postępowania, to jest po 5 stycznia 2023 r. nie mają znaczenia dla oceny przedmiotowości postępowania ustalanej na dzień wszczęcia postępowania (s. 9-10 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, s. 5 odpowiedzi na skargę).
Jednak stanowisko to nie jest poparte żadną argumentacją. W szczególności nie wiadomo z jakich powodów uznano, że należy rozstrzygnąć wniosek wedle stanu na dzień 5 stycznia 2023 r. i pominąć zaliczenia zwrotów następujące po tej dacie.
Powyższa wątpliwość jest tym bardziej uzasadniona, że zaliczone na poczet zaległości zwroty wynikały w większości z rozliczenia okresów miesięcznych sprzed złożenia wniosku o ulgę. Jak przy tym wiadomo, przekształcenie obowiązku podatkowego w podatku VAT następuje z mocy prawa, a zaliczenie zwrotu podatku na poczet istniejących zaległości następuje z urzędu. Z kolei postanowienie wydane w tym przedmiocie ma charakter techniczny, potwierdzający dokonanie zaliczenia określonej nadpłaty na oznaczone bieżące należności – wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1284/18, opubl. CBOSA.
Postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty (zwrotu podatku) na poczet zobowiązań podatkowych (zaległych, bieżących, przyszłych), odzwierciedla i potwierdza wykonanie czynności rachunkowo-technicznej, o której mowa w art. 76a § 1 O.p. Ma ono charakter formalny i samo w sobie nie przesądza ani o istnieniu zwrotu podatku, ani też o istnieniu zaległości podatkowej (zobowiązania) – wyrok NSA z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1463/17, opubl. CBOSA.
W świetle stanowiska wyrażonego w tezach powyższych orzeczeń wypada więc przypomnieć że, jak wskazano wyżej, korekty deklaracji podatku VAT za miesiące od stycznia do kwietnia 2019 r. złożono, podobnie jak wniosek o zastosowanie ulgi, w dniu 5 stycznia 2023 r.
Jednocześnie nie sposób pominąć, że zgodnie z zestawieniem zawartym
w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, przed jej wydaniem, to jest przed 29 grudnia 2023 r. cała zaległość, będąca przedmiotem niniejszego postępowania wraz
z odsetkami została uregulowana (s. 4 verte).
W tej sytuacji biorąc pod uwagę treść art. 76b § 1 w związku z art. 76a § 2 punkt 1 O.p. należy przyjąć, że zaliczenie zwrotów (nadpłaty) nastąpiło z dniem jej powstania, to jest 5 stycznia 2023 r.
Stąd też, za nieuzasadnione należy uznać założenie przyjęte przez organy,
iż zwroty podatku VAT zaksięgowane po dniu 5 stycznia 2023 r. nie mają znaczenia dla określenia wielkości zaległości za okres od stycznia do kwietnia 2019 r. wraz
z odsetkami za zwłokę.
Zdaniem sądu, z przyczyn przedstawionych wyżej mają one znacznie dla rozstrzygnięcia w sprawie. Ich brak powoduje, że stan faktyczny sprawy nie jest ustalony prawidłowo, co narusza art. 122 i art. 187 § 1 O.p.
Prawidłowo ustalony stan faktyczny winien uwzględniać wskazane wyżej zwroty podatku VAT niwelujące przedmiotowe zaległości podatkowe wraz z odsetkami.
Jeśli zaś organ odwoławczy ustali, w ślad za organem I instancji, że zaległości podatkowe wraz z odsetkami za miesiące od stycznia do kwietnia 2019 r. zostały
w całości pokryte zwrotami podatku, nie uniknie konieczności stwierdzenia czy zobowiązania, w stosunku do których złożono wniosek o zastosowanie ulgi, wygasły na podstawie art. 59 § 1 punkt 4 O.p.
W przypadku zaś jeśli uzna, że doszło do wygaśnięcia przedmiotowych zobowiązań będzie obowiązany do zbadania, czy postępowanie dotyczące zastosowania ulgi wobec wygasłych zobowiązań jest przedmiotowe, czy też zachodzi okoliczność z art. 208 § 1 O.p.
Rozważań tych zabrakło w zaskarżonej decyzji, przy czym stało się tak dlatego, że jak wskazano wyżej, stan faktyczny nie został ustalony w sposób prawidłowo.
Dopiero po wyeliminowaniu powyższego uchybienia organ II instancji będzie uprawniony do wydania decyzji odnoszącej się do wniosku z dnia 5 stycznia 2023 r. lub postanowienia o umorzeniu postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości.
Jedynie na marginesie należy w tym miejscu wskazać, że na obecnym etapie postępowania (uchylenie decyzji ostatecznej) sąd administracyjny nie jest upoważniony do przedstawienia swego stanowiska w powyższym zakresie.
Rolą sądu administracyjnego jest kontrola legalności aktów organów administracji, a nie zastępowanie tych organów przy podejmowaniu decyzji procesowych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 - tj. z dnia 19 sierpnia 2024 r.).
W toku ponowionego postępowania organ uwzględni jako wiążące, powyższe wywody.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c) p.p.s.a i art. 200 p.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji.
mko