I SA/Łd 506/22

I SA/Łd 506/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-11-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk /sprawozdawca/
Paweł Janicki
Paweł Kowalski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 165/23 - Wyrok NSA z 2024-01-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 171 par. 3, art. 138, art. 265
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. D. – M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 25 maja 2022 r. nr 1001-IOD-3.4102.23.2022.2/PM w przedmiocie zwrotu wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora powołanego dla osoby nieobecnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2022 r. nr 1001-IOD-4.4102.4.2022.2; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 maja 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia D. D.-M., na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) dalej – O.p., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2022 r. w sprawie zwrotu wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla osoby nieobecnej.
Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 28 lipca 2021r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna wszczął wobec E. S. postępowanie podatkowe w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za rok 2016.
Z powodu braku możliwości ustalenia miejsca zamieszkania E. S., pismem z dnia 28 stycznia 2021 r. organ administracji wskazując m.in. na przepisy art. 138 § 1 O.p. oraz art. 184 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359 ze zm.) - dalej k.r.i.o., wystąpił do Sądu Rejonowego dla Ł.W. w Ł. [...] [...] z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy dla Ł. W. w Ł. [...], na podstawie art. 510 § 2 k.p.c., wezwał D. D. -M. do udziału w sprawie w charakterze uczestniczki.
Postanowieniem z dnia [...] sygn.akt [...] Sąd Rejonowy dla Ł. W. w Ł. [...] m.in. ustanowił D. D.-M. przedstawiciela dla reprezentowania praw nieobecnej E. S. w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Urząd Skarbowy Łódź - Górna w Łodzi.
W związku z powyższym, organ I instancji rozstrzygając sprawę E. S., wydaną decyzję z dnia 8 grudnia 2021 r. ustalającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2016 rok, skierował do ustanowionego kuratora, który zainicjował postępowanie odwoławcze.
Pismem z dnia 11 marca 2022 r. D. D.-M. wystąpiła o przyznanie wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora powołanego dla osoby nieobecnej.
Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, na podstawie art. 216, art. 217, art. 171 § 3 w zw. z art. 138m § 1 O.p., art. 184 § 1, art. 178 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.) zwrócił D D.-M. wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla osoby nieobecnej.
Uzasadniając organ zajął stanowisko, iż z przepisu art. 138 § 1 O.p. nakładającego na organ podatkowy obowiązek wystąpienia z wnioskiem do sądu o wyznaczenie kuratora dla osoby nieobecnej wynika, że chodzi o sytuację unormowaną w art. 184 § 1 k.r.o. Stosownie do którego dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia się kuratora. Z kolei, jak przewiduje art. 179 k.r.o. organ państwowy, który ustanowił kuratora, przyzna mu na jego żądanie stosowne wynagrodzenie za sprawowanie kurateli. Wynagrodzenie pokrywa się z dochodów lub z majątku osoby, dla której kurator jest ustanowiony, a jeżeli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie pokrywa ten, kto żąda ustanowienia kuratora.
Zdaniem organu z przywołanych norm prawnych wynika, iż właściwym w sprawie ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej, co za tym przyznania wynagrodzenia kuratorowi jest sąd, który takiego kuratora ustanowił. Co za tym zasadny jest zwrot przedmiotowego wniosku stosownie do art. 171 § 3 O.p. Na potwierdzenie prawidłowości swej tezy organ wskazał na uchwałę z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt III CZP 106/17, w której SN stwierdził brak jakichkolwiek podstaw, aby o wynagrodzeniu kuratora ustanowionego przez sąd, miał orzekać inny organ niż sąd, który go ustanowił.
W zażaleniu na powyższe postanowienie D. D.-M. zarzuciła naruszenie art. 171 § 3 w związku z art. 138m § 1, art. 216, art. 217, art. 265 § 1 pkt 6 i § 2 O.p. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyjęcie wniosku o przyznanie wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora powołanego dla osoby nieobecnej. W ocenie strony podstawą przyznania wnioskowanego wynagrodzenia jest stosowany w drodze analogii przepis art. 265 § 1 pkt 6 i § 2 O.p. ponieważ nie przewidziano przepisów szczególnych, a koszty wynagrodzenia kuratora należy niewątpliwie uznać za wydatki bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Nadto ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej ma na celu, jak instytucja tymczasowego pełnomocnika szczególnego, zabezpieczenie spraw strony postępowania.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 25 maja 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, podzielił ustalenia i wywiedzioną z nich ocenę przedstawioną w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2022 r., czemu dał wyraz utrzymując je w mocy.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powielił argumentację opartą na wykładni przepisów art. 138 § 1 O.p., art. 184 i art. 179 k.r.o. po wtóre podkreślając, iż w przepisach O.p. nie uregulowana została procedura ustalania kosztów postępowania podatkowego stanowiących wynagrodzenie kuratora ustanowionego dla osoby nieobecnej. Wszystkie te kwestie regulują przepisy k.r.o. Zdaniem organu gdyby wolą ustawodawcy było zaliczenie do kosztów postępowania podatkowego również wynagrodzenia kuratora, uczyniłyby to analogicznie do treści art. 265 § 1 pkt 6 O.p. odnoszącego się do kosztów należnych tymczasowemu pełnomocnikowi szczególnemu. Dla wzmocnienia argumentacji organ przywołał uchwałę SN z dnia 23 lutego 2018 r. sygn. akt III CZP 106/17.
W ocenie organu wobec oczywistego, precyzyjnego, niebudzącego jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, w szczególności na gruncie wykładni językowej, brzmienia przepisu art. 179 k.r.o., jako całkowicie nieuprawniona i pozbawiona podstaw prawnych, winna jawić się próba wykładni art. 265 § 2 O.p. - statuującego zasadę otwartego katalogu kosztów postępowania podatkowego i tym samym nie precyzującego żadnego rodzaju kosztu - jako podstawy do uznania za formę takich kosztów również wynagrodzenia należnego kuratorowi osoby nieobecnej. Przy czym, także w tym wypadku, podstawą prawną dla ustalenia skonkretyzowanej wysokości wynagrodzenia kuratora musiałyby być przepisy ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D.D.-M. zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię przepisów art. 171 § 3 w związku z art. 138m § 1, art. 216, art. 217, art. 265 § 1 pkt 6 i § 2 O.p. i odmowę rozpoznania wniosku o przyznanie wynagrodzenia dla kuratora ustanowionego dla osoby nieobecnej. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z dnia 5 kwietnia 2022 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Strona argumentowała, iż podstawę prawną dla przyznania wynagrodzenia dla kuratora powołanego dla osoby nieobecnej w postępowaniu podatkowym stanowi przepis art. 265 § 2 w zw. z art. 138 O.p. będący podstawą prawną do orzeczenia o kosztach postępowania podatkowego. Za takie wydatki należy niewątpliwie, uznać koszty wynagrodzenia kuratora. Ustanowienie kuratora umożliwia bowiem organowi kontroli skarbowej prowadzenie postępowania podatkowego i wydanie decyzji. Ponieważ nie przewidziano przepisów szczególnych, na podstawie których można by określić wysokość wynagrodzenia kuratora ani nie zostało to wprost unormowane w art. 138 O.p. stanowiącym podstawę ustanowienia kuratora w niniejszej sprawie, ani w art. 265 O.p., traktującym o kosztach postępowania związanych z rozstrzygnięciem sprawy dla ustalenia wysokości takiego wynagrodzenia zastosowanie znajdą na zasadzie analogii przepisy rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej, obowiązujące na dzień złożenia wniosku.
Dodała, że zgodnie z art. 265 § 1 pkt 6 O.p. do kosztów postępowania podatkowego zalicza się koszty ustanowienia i reprezentacji tymczasowego pełnomocnika szczególnego. Kurator został powołany do pełnienia funkcji na mocy postanowienia Sądu, które zostało wydane na wniosek organu podatkowego. Instytucja tymczasowego pełnomocnika szczególnego mająca przecież na celu zapewnienie reprezentacji co prawda osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemające organów uprawnionych do reprezentacji w sytuacji wszczęcia lub prowadzenia postępowania wobec takiego podmiotu, służy jednak zabezpieczeniu praw strony postępowania podatkowego. Za zasadne uznać należy w takiej sytuacji przyjęcie odpowiedniego stosowania, w drodze analogii, przepisów o tymczasowym pełnomocniku szczególnym do kuratora, z uwagi na zbieżność celów wyznaczenia kuratora oraz tymczasowego pełnomocnika szczególnego oraz konieczność wypełnienia luki prawnej, naruszającej podstawowe zasady porządku konstytucyjnego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi podtrzymując argumentację uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., Nr 137 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organ prawidłowo zastosował przepis art. 171 § 3 O.p. i zwrócił skarżącej wniosek o zasądzenie należnego kuratorowi wyznaczonemu dla osoby nieobecnej wynagrodzenia, jako wniesionego do niewłaściwego organu. Dla rozstrzygnięcia tak opisanego sporu koniecznym jest ustalenie, jaki organ, czy może sąd, przyznaje wynagrodzenie kuratorowi ustanowionemu przez sąd cywilny na podstawie art. 184 k.r.o. na skutek wniosku złożonego przez organ podatkowy w trybie art. 138 § 1 O.p.
Nie jest kwestionowane, iż wnioskiem z dnia 28 stycznia 2021 r., opartym na przepisach art. 138 § 1 w związku z art. 138d § 2, § 8, art. 138o O.p., art. 25, art. 28 k.c. oraz art. 184 § 1 k.r.o., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna zwrócił się do Sądu Rejonowego dla Ł. W. w Ł. o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej. W następstwie powyższego, postanowieniem z dnia 28 czerwca 2021 r. Sąd postanowił m.in. ustanowić D. D. -M. przedstawicielem dla reprezentowania nieobecnej strony w postępowaniu podatkowym.
Sąd nie ma również wątpliwości, iż elementem stosunku prawnego pomiędzy organem podatkowym i kuratorem jest z jednej strony obowiązek wykonania przez kuratora niezbędnych czynności w charakterze przedstawiciela osoby nieobecnej, z drugiej zaś wynagrodzenie kuratora za wykonane czynności. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż kuratorowi powinno zostać przyznane wynagrodzenie za wykonane przez niego czynności, nie wykonuje swych funkcji bezinteresownie. Przyjęcie, że z tytułu bycia kuratorem nie przysługuje żadne wynagrodzenie, nie dałoby się pogodzić z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP).
W niniejszej sprawie organ administracji publicznej, brak swej właściwości w załatwieniu sprawy, wywiódł z braku odpowiedniej regulacji w przepisach O.p. co za tym oparł na przepisie art. 179 k.r.o., z którego wynika, iż organ państwowy, który ustanowił kuratora, przyzna mu na jego żądanie stosowne wynagrodzenie za sprawowanie kurateli. Nadto organ wskazał, na uchwalę SN z dnia 23 lutego 2018 r., sygn. akt III CZP 106/18, w której SN stwierdził brak jakichkolwiek podstaw, aby o wynagrodzeniu kuratora ustanowionego przez sąd, miał orzekać inny organ niż sąd, który go ustanowił. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej pominął przy tym, iż uchwała ta dotyczyła przyznania wynagrodzenia dla kuratora ustanowionego na podstawie art. 42 k.c. w związku z art. 138 § 3 O.p. A zatem, kuratora ustanowionego dla osoby prawnej, którego co ważne, zakres kompetencji nie ograniczał się do reprezentowania strony w postępowaniu podatkowym.
Zdaniem Sądu, wynagrodzenie kuratora należy do kosztów postępowania administracyjnego, co za tym organ podatkowy jest uprawniony do załatwienia wniosku strony o przyznanie wynagrodzenia dla kuratora wyznaczonego do reprezentacji osoby nieobecnej w postępowaniu podatkowych. Stanowisko to znajduje oparcie w orzeczeniach sądów administracyjnych (vide. wyroki NSA z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2748/12, z dnia 16 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3193/19, z dnia 20 listopada 2018 r., I GSK 2568/18), jak i w uchwale SN z dnia 9 lutego 1989 r., sygn. akt III CZP 117/88, aprobowanej przez Borkowski/Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2017 s. 277. SN wskazał, że wyznaczenie przez sąd przedstawiciela dla nieobecnej strony postępowania administracyjnego na wniosek organu administracyjnego zgłoszony na podstawie art. 34 § 1 k.p.a. następuje na podstawie art. 184 k.r.io. Wynagrodzenie takiego przedstawiciela należy do kosztów postępowania administracyjnego. SN wskazał, że do wynagrodzenia takich kuratorów nie ma zastosowania art. 179 k.r.i.o. Nie może on stanowić podstawy prawnej przyznania przez sąd wynagrodzenia za sprawowanie kurateli przez przedstawiciela strony postępowania administracyjnego ze względu na jej charakter ściśle związany z konkretnym postępowaniem administracyjnym, co uzasadnia traktowanie tego wynagrodzenia w ramach kosztów postępowania administracyjnego, podobnie jak to dzieje się w zakresie wynagrodzenia kuratorów ustanowionych na podstawie art. 143 k.p.c. Sąd nie powinien zatem ponosić wydatków związanych z wynagrodzeniem kuratora dla strony postępowania administracyjnego, ani ustalać wysokości wynagrodzenia za czynności podejmowane przez kuratora w takim postępowaniu.
Odnotować przy tym należy, iż przywołana uchwała z dnia 9 lutego 1989 r., nie podważa tez wynikających z uchwały SN z dnia 23 lutego 2018 r., którą przywołał organ. SN powołując regulacje przepisu art. 179 k.r.i.o., który wskazuje, że organ państwowy, który ustanowił kuratora, przyzna mu na jego żądanie stosowne wynagrodzenie za sprawowanie kurateli, jasno wskazał na zakres kompetencji ustanowionego kuratora. SN podkreślił, iż w postanowieniu o ustanowieniu kuratora sąd wskazał, że ustanawia go nie tylko dla potrzeb prowadzonego postępowania podatkowego, ale również w celu podjęcia działań mających doprowadzić do powołania zarządu spółki, a w razie potrzeby jej likwidacji. Końcowo SN po wtóre podkreślił, iż w przypadku kuratora ustanowionego na podstawie art. 42 k.c. brak jest jakichkolwiek podstaw, aby o jego wynagrodzeniu orzekał inny organ, niż sąd który go ustanowił. W uchwale z dnia 9 lutego 1989 r. SN końcowo podkreślił, iż o charakterze kuratora decyduje cel ustanowienia, nie zaś jego podstawa prawna.
Wprawdzie wywody SN w uchwale z dnia 9 lutego 1989 r. dotyczyły kuratora ustanowionego na podstawie art. 34 k.p.a. w zw. z art. 184 k.r.i.o. Sąd nie ma wątpliwości, iż należy je odnieść do wynagrodzenia kuratora ustanowionego, jak w niniejszej sprawie, na podstawie art. 138 § 3 O.p. w zw. z art. 184 k.r.i.o. Mamy tutaj analogiczne podstawy prawne orzeczenia sądu powszechnego i obowiązek zapewnienia reprezentacji osobie nieobecnej.
Sąd dostrzega, jak zaznaczał organ, iż przepisy O.p. nie kwalifikują wprost wydatków związanych z czynnościami wykonywanymi przez kuratora ustanowionego dla osoby nieobecnej jako kosztów postępowania podatkowego. Podziela przy tym stanowisko, iż w demokratycznym państwie prawa jednostka nie może ponosić negatywnych skutków ewidentnych błędów i zaniedbań prawodawcy, w tym zwłaszcza takich, które powodują lukę w prawie, naruszającą podstawowe zasady porządku konstytucyjnego. Wypełniając tę lukę prawną w drodze analogii odwołać w tym zakresie należy się do przepisu art. 265 O.p., w szczególności uregulowania § 2 art. 265 O.p.
Zgodnie z art. 265 § 1 O.p. do kosztów postępowania zalicza się:
1) koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 755, 807 i 956);
2) koszty, o których mowa w pkt 1, związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się;
2a) koszty związane z osobistym stawiennictwem strony poza obszar województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, oraz koszty stawiennictwa związane ze skorzystaniem przez stronę z prawa wglądu do akt sprawy, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu przez organ podatkowy niewłaściwy miejscowo lub wyznaczony na podstawie art. 18c, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych;
2b) koszty związane z osobistym stawiennictwem strony poza obszar województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, oraz koszty stawiennictwa związane ze skorzystaniem przez stronę z prawa wglądu do akt sprawy, jeżeli postępowanie jest prowadzone w sprawie, o której mowa w art. 119g § 1, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych;
3) wynagrodzenie przysługujące biegłym i tłumaczom;
4) koszty oględzin;
5) koszty doręczenia pism urzędowych;
6) koszty ustanowienia i reprezentacji tymczasowego pełnomocnika szczególnego.
Dostrzec trzeba, iż powyższy katalog kosztów nie ma charakteru zamkniętego. Stosownie bowiem do art. 265 § 2 O.p. organ podatkowy może zaliczyć do kosztów postępowania także inne wydatki bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Oznacza to, że to do oceny organu należy, czy inne wydatki uzna on za koszty postępowania. Jedynym kryterium tej oceny winien być bezpośredni związek z rozstrzygnięciem sprawy. Nie ma zatem znaczenia ani rodzaj wydatku ani też fakt, czy jego wysokość można obliczyć w oparciu przepisy powołane w O.p. A skoro tak, w ocenie Sądu nie ma przeszkód aby do omawianego katalogu zaliczyć koszty wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla osoby nieobecnej za czynności podejmowane w ramach postępowania podatkowego. Nie budzi bowiem wątpliwości, iż kuratorowi powinno zostać przyznane wynagrodzenie za wykonane przez niego czynności. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreślono, że przeciwne stanowisko nie dałoby się pogodzić z konstytucyjną zasadą RP jako Państwa prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP (por.: wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 lipca 2014r., sygn. akt IV SA/Wa 930/14, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 38/16, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 577/16).
Z tych wszystkich względów, Sąd podziela zarzuty skargi, w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych organ administracji niezasadnie rozstrzygnął na podstawie art. 171 § 3 O.p.
Ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe uwzględnią ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu. Odnajdą w systemie prawa przepisy, które mogłyby stanowić podstawę rozstrzygnięcia wniosku kuratora ustanowionego na zasadzie art. 138 § 1 O.p. W tym zakresie wskazać można przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. z dnia 14 marca 2018 r.).
Mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a,c w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
P.C.