I SA/Łd 505/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-06-22
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyryczałtzasady ogólneprzychóddziałalność gospodarczaustawa o zryczałtowanym podatku dochodowymmoment uzyskania przychoduwybór formy opodatkowania

WSA w Łodzi oddalił skargę podatnika, uznając, że utrata prawa do opodatkowania ryczałtem następuje z dniem uzyskania przychodu wyłączającego z tej formy opodatkowania, a nie z dniem zawarcia umowy.

Skarga dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie zryczałtowanego podatku dochodowego. Podatnik kwestionował moment utraty prawa do opodatkowania ryczałtem, twierdząc, że powinno to nastąpić od dnia zawarcia umowy z firmą B, a nie od dnia uzyskania przychodu z tej umowy. Sąd uznał, że zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, kluczowe jest uzyskanie przychodu, a nie samo zawarcie umowy. Podatnik uzyskał pierwszy przychód wyłączający z ryczałtu 2 października 2001 r., co oznaczało, że od tej daty mógł rozliczać się na zasadach ogólnych.

Sprawa dotyczyła podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, który został objęty zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Organ podatkowy określił przychód i zobowiązanie w tym podatku, wskazując, że podatnik nie złożył w terminie oświadczenia o wyborze opodatkowania na zasadach ogólnych i z mocy prawa został objęty ryczałtem. Mimo zawarcia umowy z firmą B dotyczącej sprzedaży odbiorników TV Polsat, która wyłączała zryczałtowaną formę opodatkowania, organ uznał, że utrata prawa do ryczałtu następuje z dniem uzyskania przychodu z takiej działalności, a nie z dniem zawarcia umowy. Podatnik uzyskał pierwszy przychód z tej umowy 2 października 2001 r., co oznaczało, że dopiero od tej daty przysługiwało mu prawo do rozliczania się na zasadach ogólnych. Podatnik w odwołaniu zarzucił naruszenie przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, twierdząc, że decydująca jest sama czynność uzyskania przychodu, a nie moment jego uzyskania. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji, ale podtrzymał stanowisko co do przyczyn objęcia podatnika ryczałtem. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że kluczowe jest literalne brzmienie art. 8 ust. 3 ustawy, które wskazuje na dzień uzyskania przychodów jako moment utraty prawa do ryczałtu. Sąd podkreślił również, że podatnik nie złożył skutecznego oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu w terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Utrata prawa do opodatkowania ryczałtem następuje z dniem uzyskania przychodu z działalności wyłączającej z tej formy opodatkowania, a nie z dniem zawarcia umowy dotyczącej takiej działalności.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 8 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, który jako kryterium oceny wskazuje dzień uzyskania przychodów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.z.p.d. art. 8 § ust. 3

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Kryterium utraty prawa do opodatkowania ryczałtem jest dzień uzyskania przychodów płynących z działalności wyłączającej z tej formy opodatkowania.

Pomocnicze

u.z.p.d. art. 2 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

u.z.p.d. art. 8 § ust. 1 pkt 3 lit. e

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

u.z.p.d. art. 7

Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne

Ord.pod. art. 122

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ord.pod. art. 123

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata prawa do opodatkowania ryczałtem następuje z dniem uzyskania przychodu wyłączającego z tej formy opodatkowania, a nie z dniem zawarcia umowy. Niezłożenie skutecznego oświadczenia o zrzeczeniu się ryczałtu w terminie do dnia poprzedzającego rozpoczęcie działalności gospodarczej.

Odrzucone argumenty

Decydującą okolicznością dla utraty prawa do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania jest fakt uzyskania przychodu wyłączającego z tej formy, a nie moment jego uzyskania. Organ winien zastosować art. 8 ust. 1 pkt 3 ppkt e ustawy, który stanowi, że przepisów rozdziału 2 nie stosuje się w przypadku usług wymienionych w załączniku nr 2. Zarzut bezzasadnego oddalenia wniosku dowodowego w zakresie faktycznego wykonywania umowy.

Godne uwagi sformułowania

Mając na uwadze literalne brzmienie art. 8 ust. 3 ustawy [...] należało przyjąć za kryterium tej oceny dzień uzyskania przychodów płynących z tego rodzaju działalności. W rozpoznawanej sprawie skarżący uzyskał pierwszy przychód z dniem 2 października 2001 r., a zatem od tej daty miał uprawnienie do rozliczenia się na zasadach ogólnych.

Skład orzekający

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

przewodniczący

Paweł Janicki

sprawozdawca

Cezary Koziński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja momentu utraty prawa do opodatkowania ryczałtem w przypadku prowadzenia działalności wyłączonej z tej formy opodatkowania."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w 2001 roku i specyfiki przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowej kwestii dla przedsiębiorców rozliczających się ryczałtem – momentu utraty tej formy opodatkowania. Interpretacja sądu jest istotna dla prawidłowego rozliczania podatku.

Kiedy tracisz prawo do ryczałtu? Sąd wyjaśnia: liczy się dzień uzyskania przychodu, nie podpisanie umowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 505/05 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-06-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka /przewodniczący/
Cezary Koziński
Paweł Janicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1998 nr 144 poz. 930
art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. e, art. 8 ust. 3
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Tezy
Mając na uwadze literalne brzmienie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne /Dz.U. nr 144 poz. 930 ze zm./, należało przyjąć za kryterium tej oceny dzień uzyskania przychodów płynących z tego rodzaju działalności. W rozpoznawanej sprawie skarżący uzyskał pierwszy przychód z dniem 2 października 2001 r., a zatem od tej daty miał uprawnienie do rozliczenia się na zasadach ogólnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA P. Janicki (spr.), Asesor WSA C. Koziński, Protokolant A. Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2005roku sprawy ze skargi P. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oddala skargę.
Uzasadnienie
W wyniku kontroli przeprowadzonej wobec P. C., prowadzącego działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej A decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. określił skarżącemu ogółem przychód za okres od 1 czerwca do 1 października 2001 roku oraz zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie złożył w terminie oświadczenia o wyborze formy opodatkowania na zasadach ogólnych, a wobec tego z mocy prawa został on objęty opodatkowaniem w formie ryczałtu. Jednocześnie przychody skarżącego nie obejmowały działalności wykluczonej z formy zryczałtowanej. Podniesiono nadto, ze wprawdzie skarżący uzyskał przychód wykluczający z tej formy opodatkowania (umowa z firmą B z dnia 1 czerwca 2001 roku dotycząca sprzedaży odbiorników TV Polsat), jednakże samo zawarcie umowy nie stanowi podstawy do uznania prawidłowości opodatkowania w formie zasad ogólnych, ponieważ na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 ze zm.) utrata prawa do opodatkowania w formie ryczałtu następuje z dniem uzyskania przychodów wyłączających z tej formy opodatkowania. Przychód wynikający z umowy z firmą B skarżący uzyskał w dniu 2 października 2001 roku i dopiero od tej daty skarżącemu przysługiwało prawo do rozliczania się na zasadach ogólnych. Organ podkreślił, że powyższe okoliczności nie były w postępowaniu kwestionowane.
W odwołaniu z dnia 31 stycznia 2005 roku skarżący zarzucił decyzji organu pierwszej instancji naruszenie art. 8 ust. 3 lit e oraz art. 8 ust. 1 pkt 3 ppkt e ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...) i wniósł o jej uchylenie w całości. Zdaniem skarżącego wobec wykonywania przez niego od chwili rozpoczęcia działalności gospodarczej usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...), organ winien zastosować w stosunku do niego art. 8 ust. 1 pkt 3 ppkt e tej ustawy, który stanowi, że przepisów rozdziału 2 tej ustawy w takim przypadku nie stosuje się.
Nadto wskazał, że decydującą okolicznością dla utraty prawa do korzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania nie jest moment uzyskania przychodu, lecz fakt jego uzyskania. Podniósł, że podstawa prawna powołana w decyzji, tj. art. 8 ust. 3 jest błędna, bowiem przepis ten nie zawiera żadnych wyznaczników literowych. Podkreślił, że jego firma nie istniała w roku poprzedzającym kontrolowany.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i określił skarżącemu przychód za okres od 1 czerwca do 1 października 2001 roku oraz zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym. Organ podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie przyczyn objęcia skarżącego zryczałtowaną formą opodatkowania. Nadto zauważył, że działalność spółki cywilnej prowadzonej przez skarżącego obejmowała sprzedaż detaliczną elektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego oraz artykułów radiowo – telewizyjnych (poz. 5245Z wg PKD) a także sprzedaż detaliczną artykułów i sprzętu gospodarstwa domowego oraz artykułów radiowo – telewizyjnych (poz. 5245 wg PKD). Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 lit. e ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...) usługi te nie zostały wyłączone z opodatkowania w formie ryczałtu, bowiem załącznik nr 2 (zawierający katalog usług wyłączonych) do tej ustawy nie wymienia w swej treści usług, które wykonywał skarżący.
Jednocześnie organ podkreślił, że fakt podpisania umowy z firmą B na wykonanie usług wyłączonych ze zryczałtowanej formy opodatkowania (na podstawie art. 8 ust. 3) nie może stanowić samoistnej podstawy do zastosowania wobec skarżącego ogólnych zasad opodatkowania, bowiem zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 i 4 dopiero z dniem uzyskania przychodów z takiej działalności następuje zmiana w rodzaju opodatkowania.
Organ uwzględnił zarzut odnoszący się do podstawy prawnej decyzji organu pierwszej instancji i przyznał, że w miejsce art. 8 ust. 1 pkt 3 lit e wpisano błędnie "art. 8 ust. 3 lit e", jednakże organ ocenił ten błąd jako niemający wpływu na treść merytoryczną rozstrzygnięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 2005 roku wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc zarzut naruszenia poszczególnych przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz.60) oraz art. 8 ust. 1 pkt 3 ppkt e ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...).
W uzasadnieniu podniósł, że na mocy umowy z firmą B świadczył usługę o charakterze ciągłym. Jego zdaniem wykonywał usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...). Zarzucił organom podatkowym bezzasadne oddalenie wniosku dowodowego w tym zakresie.
W odpowiedzi na skargę z dnia 16 maja 2005 roku Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację tożsamą z przytoczoną w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią stało się ustalenie, czy wskutek zawarcia z firmą B w dniu 1 czerwca 2001 roku umowy o pośredniczeniu w sprzedaży zestawów do odbioru TV Polsat skarżącego objęto opodatkowaniem na zasadach ogólnych, w miejsce dotychczas obowiązującej go zryczałtowanej formy opodatkowania.
Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, osoby fizyczne osiągające przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej mogły opłacać zryczałtowany podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Natomiast przepis art. 8 ust. 1 pkt 3 litera e i art. 8 ust. 3 tej ustawy stanowiły o wyłączeniu tej formy opodatkowania i zastosowaniu zasad ogólnych, z chwilą osiągnięcia przychodu z tytułu prowadzenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy.
W pkt 4 załącznik ten wymienia usługi pośrednictwa w sprzedaży towarów, różnego rodzaju, a zatem bezsprzecznie usługi w postaci pośredniczenia w sprzedaży zestawów do odbioru TV Polsat należały do usług, których wykonywanie wyłączało ich opodatkowanie w formie zryczałtowanej. Organy podatkowe w tej kwestii prezentowały identyczne ze skarżącym zapatrywanie.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie stała się ocena terminu, od którego zryczałtowana forma opodatkowania przestała skarżącego obowiązywać.
Mając na uwadze literalne brzmienie art. 8 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, należało przyjąć za kryterium tej oceny dzień uzyskania przychodów płynących z tego rodzaju działalności. W rozpoznawanej sprawie skarżący uzyskał pierwszy przychód z dniem 2 października 2001 roku, a zatem od tej daty miał uprawnienie do rozliczenia się na zasadach ogólnych.
Warto zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie skarżący rozpoczął działalność w dniu
1 czerwca 2001 roku (zawiadomienie - k.1), tj. w toku roku podatkowego. Tym samym znalazł się on w zakresie dyspozycji przepisu art. 7 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (...), zgodnie z którym z uwagi na fakt, że skarżący nie prowadził w roku poprzedzającym, tj. 2000 działalności gospodarczej, opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych zastosowano wobec niego od dnia uzyskania pierwszego przychodu.
Należy zauważyć, że każdy podatnik ma prawo wyboru formy opodatkowania, jednakże możliwość ta ograniczona jest terminami. W niniejszej sprawie, w stanie prawnym obowiązującym w 2001 roku, zasadą było objęcie wszystkich przedsiębiorców – osób fizycznych opodatkowaniem w formie ryczałtu. Jednakże istniała możliwość zrzeczenia się z tego rodzaju opodatkowania, w drodze złożenia odpowiedniego oświadczenia organowi podatkowemu w tym przedmiocie w terminie do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, jeżeli podatnik rozpoczynał działalność w ciągu roku podatkowego.
Skarżący przedmiotowe oświadczenie nadał 7 czerwca 2001 roku, a więc następczo w stosunku do dnia rozpoczęcia działalności gospodarczej. Wobec tego oświadczenie nie stało się skuteczne i skarżący pozostał w kręgu podmiotów podlegających zryczałtowanemu opodatkowaniu.
W tym stanie rzeczy, wobec niezłożenia skutecznego oświadczenia o zrzeczeniu się ze zryczałtowanej formy opodatkowania i uzyskaniu pierwszego przychodu z tytułu świadczenia usług, których wykonywanie ustawa wykluczyła ze zryczałtowanego rozliczania przychodu dopiero w dniu 2 października 2001 roku, zasadne było odmówienie skarżącemu prawa do rozliczenia się z uzyskiwanych przychodów na zasadach ogólnych od dnia 1 czerwca 2001 roku.
Odnosząc się zaś do zarzutu skargi nie przesłuchania w charakterze świadka osoby J. Z., prowadzącego firmę B na okoliczność faktycznego wykonywania w. w. umowy o pośredniczeniu w zawieraniu umów sprzedaży, Sąd zauważa, że organy podatkowe zgodnie z dyspozycją art. 122 i 123 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązane są do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, podejmując ku temu wszelkie niezbędne działania oraz zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu. Przepisy te nie nakładają na organy te obowiązku uwzględniania wszelkich wniosków dowodowych strony, ale jedynie tych, które mają na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie fakt świadczenia usług pośrednictwa w zawieraniu umów sprzedaży na rzecz firmy B był przez organy podatkowe przyznany. Tym samym zbędne było przeprowadzanie dodatkowych dowodów, świadczących o fakcie, który nie był w sprawie sporny. Dlatego nie sposób uznać, by postępowanie dowodowe dotknięte było naruszeniem cyt. wyżej przepisów postępowania.
Z uwagi na powyższe, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI