I SA/Łd 501/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-11-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie egzekucyjnezarzutynależności zagraniczneprawo niemieckieświadczenia rodzinneKindergeldprzedawnieniewłaściwość organówsąd administracyjny

Podsumowanie

WSA w Łodzi oddalił skargę na postanowienie Dyrektora IAS w Łodzi, uznając, że zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie niemieckiego tytułu wykonawczego powinny być kierowane do organów niemieckich.

Skarżący R. K. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy decyzję o zwrocie pisma stanowiącego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa dotyczyła egzekucji nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych "Kindergeld" na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez administrację niemiecką. Sąd administracyjny uznał, że zarzuty dotyczące przedawnienia i prawidłowości tytułu wykonawczego powinny być rozpatrywane przez organy niemieckie, a polskie organy egzekucyjne nie są właściwe do ich merytorycznej oceny.

Skarżąca R. K. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o zwrocie pisma zawierającego zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez niemiecką administrację w celu odzyskania nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych "Kindergeld". Skarżąca podniosła zarzut przedawnienia roszczenia, powołując się na prawo niemieckie i przepisy UE. Organ egzekucyjny zwrócił pismo, wskazując, że organem właściwym do rozpatrzenia zarzutów jest organ państwa członkowskiego, czyli Niemcy, zgodnie z art. 17a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor IAS w Łodzi utrzymał to postanowienie w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że polskie organy egzekucyjne nie są właściwe do merytorycznej oceny zarzutów dotyczących należności państwa członkowskiego, a wszelkie spory w tym zakresie powinny być rozstrzygane przez właściwe organy państwa członkowskiego, zgodnie z przepisami prawa niemieckiego i UE.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, polskie organy egzekucyjne nie są właściwe do merytorycznego rozpatrywania takich zarzutów. Właściwe są organy państwa członkowskiego, które wystawiło tytuł wykonawczy.

Uzasadnienie

Zgodnie z przepisami prawa UE i polskiego (m.in. art. 17a u.p.e.a., art. 63 u.w.p., art. 14 dyrektywy 2010/24/UE), spory dotyczące należności państwa członkowskiego i jednolitego tytułu wykonawczego są rozstrzygane przez właściwe organy tego państwa. Polskie organy egzekucyjne w takiej sytuacji powinny zwrócić podanie z zarzutami, pouczając o konieczności wniesienia go do właściwego organu zagranicznego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.p.e.a. art. 17a

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

W przypadku wniesienia podania, z którego wynika, że organem właściwym w sprawie jest organ państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, podanie podlega zwrotowi wnoszącemu podanie, wraz z pouczeniem, że w sprawie będącej przedmiotem podania powinien wnieść podanie do organu właściwego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie.

u.w.p. art. 63

Ustawa z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych

Przedawnienie należności pieniężnych państwa członkowskiego występującego z wnioskiem o udzielenie pomocy określają przepisy obowiązujące w tym państwie.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą do złożenia zarzutu jest m.in. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części.

u.p.e.a. art. 33 § § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Przepisy § 1 i 2 nie stosuje się do należności pieniężnych państwa członkowskiego, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9.

u.w.p. art. 78

Ustawa z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych

Spory dotyczące należności państwa członkowskiego, jednolitego tytułu wykonawczego są rozstrzygane przez właściwy organ tego państwa.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeśli brak podstaw do jej uwzględnienia.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące postępowania przed organem pierwszej instancji stosuje się odpowiednio w postępowaniu odwoławczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polskie organy egzekucyjne nie są właściwe do merytorycznego rozpatrywania zarzutów dotyczących należności państwa członkowskiego UE. Zarzuty dotyczące przedawnienia i prawidłowości tytułu wykonawczego powinny być kierowane do organów państwa członkowskiego, które wystawiło tytuł. Zwrot podania z zarzutami jest prawidłowy, jeśli organem właściwym jest organ państwa członkowskiego.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 144 KPA. Zarzuty naruszenia art. 17a u.p.e.a. przez błędne rozumienie przepisów Rozporządzenia 987/2009. Zarzuty naruszenia art. 81 ust. 1 Rozporządzenia 987/2009. Zarzuty naruszenia art. 78 ust. 1 u.w.p. poprzez nieprzedłożenie uwierzytelnionego odpisu wykonawczego. Zarzuty naruszenia art. 67 ust. 1, 2 i 4 Rozporządzenia 987/2009. Zarzuty naruszenia art. 75 ust. 1-3 Rozporządzenia 987/2009. Zarzuty naruszenia art. 80 ust. 1 Rozporządzenia 987/2009 odnoszące się do waluty. Zarzuty naruszenia art. 30 ust. 4 Ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Godne uwagi sformułowania

polskie organy egzekucyjne nie są władne oceniać działań organów niemieckiej administracji podatkowej przedawnienie należności pieniężnych państwa członkowskiego występującego z wnioskiem o udzielenie pomocy określają przepisy obowiązujące w tym państwie właściwym do rozpatrzenia podania skarżącej z lutego 2025 r., w którym strona zakwestionowała wymagalność dochodzonych należności był w istocie niemiecki organ egzekucyjny

Skład orzekający

Wiktor Jarzębowski

przewodniczący

Bożena Kasprzak

sprawozdawca

Grzegorz Potiopa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości organów w sprawach egzekucji należności państw członkowskich UE, w szczególności w kontekście zarzutów i przedawnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji należności z innego państwa członkowskiego UE na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy transgranicznej egzekucji należności, co jest istotne dla osób i firm mających do czynienia z prawem międzynarodowym lub europejskim. Pokazuje praktyczne aspekty współpracy administracyjnej między państwami UE.

Egzekucja "Kindergeld" z Niemiec w Polsce: Kto decyduje o przedawnieniu?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

I SA/Łd 501/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /sprawozdawca/
Grzegorz Potiopa
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 17a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant Starszy asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 26 czerwca 2025 r. nr 1001-IEE.7192.86.2025.2.AAM w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
Uzasadnienie
R. K. wniosła do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 26 czerwca 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie zwrotu pisma stanowiącego zarzuty w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.
Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim prowadzi wobec R. K. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego oraz wniosku o odzyskanie należności [...] nr [...], wystawionego przez administrację niemiecką. Dochodzone należności stanowią nienależnie pobrane świadczenia rodzinne "Kindergeld" za okres od 1.03.2007 r. do 30.04.2014 r.
W oparciu o ww. tytuł wykonawczy, organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] r. nr [...] dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej w Zespole Szkolno-Przedszkolnym nr [...] w T.. W odpowiedzi na zajęcie, dłużnik zajętej wierzytelności poinformował o przyjęciu zajęcia do realizacji i przekazał zestawienie wynagrodzenia podatniczki z trzech ostatnich miesięcy. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono stronie 12.02.2025 r.
W piśmie z 21 lutego 2025 r. skierowanym do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim strona podniosła zarzut przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie pobranego świadczenia, z uwagi na upływ czteroletniego terminu przedawnienia zgodnie z prawem niemieckim, w związku z czym wniosła o uchylenie zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego w całości. Strona powołała się na art. 67 ust. 1, 2 i 4, art. 75 ust. 1-3, art. 78 ust. 1 i art. 80 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 dotyczącego wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W uzasadnieniu Strona powołała się na art. 33 § 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowiecki postanowieniem z 3 marca 2025 r., powołując się na treść art. 17a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 132 ze zm., dalej "u.p.e.a.") zwrócił stronie "pismo z 21.02.2025 r. stanowiące zarzuty w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym określone w art. 33 § 2 pkt 5, ponieważ organem właściwym w sprawie kwestionowania należności i tytułu wykonawczego jest organ państwa członkowskiego." W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ egzekucyjny poinformował, że ww. pismo strona winna wnieść do organu właściwego państwa członkowskiego, tj. Niemiec. Postanowienie doręczono stronie 6 marca 2025 r.
W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez stronę zażalenia, postanowieniem z 26 czerwca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z 3 marca 2025 r.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji wyjaśnił w pierwszej kolejności, że zgodnie z obowiązującym przepisami (art. 33 § 1 i § 2 u.p.e.a.) zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, a podstawą do złożenia zarzutu jest m.in. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.). Jednakże przywołane powyżej przepisy nie mają zastosowania do należności pieniężnych państwa członkowskiego, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (tj. należności, które występują w przedmiotowej sprawie), o czym przesądza treść art. 33 § 3 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9 przepisów § 1 i 2 nie stosuje się, zaś art. 17a u.p.e.a. stosuje się.
Ponadto organ wskazał, że z treści art. 78 ustawy o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (dalej u.w.p.) wynika, m. in. że spory dotyczące należności państwa członkowskiego, jednolitego tytułu wykonawczego są rozstrzygane przez właściwy organ tego państwa. Przy czym art. 3 pkt 5 u.w.p. stanowi, że użyte w ustawie określenie "państwo członkowskie" oznacza państwo będące członkiem Unii Europejskiej inne niż Rzeczpospolita Polska. Ponadto art. 63 ww. ustawy jednoznacznie wskazuje, że przedawnienie należności pieniężnych państwa członkowskiego występującego z wnioskiem o udzielenie pomocy określają przepisy obowiązujące w tym państwie.
Organ wyjaśnił, że w analizowanej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec strony przez organ pierwszej instancji na wniosek państwa członkowskiego UE- Niemiec, na podstawie tytułu wykonawczego oraz wniosku o odzyskanie należności [...] nr [...], wystawionego przez niemiecką administrację Federal Employment Agency, Family Beneflts Office Saxony, Collection Service, dotyczącego nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego "Kindergeld" za okres od 1.03.2007 r. do 30.04.2014 r.
W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi organ egzekucyjny nie mógł jednak dokonać merytorycznej oceny zarzutów wniesionych przez zobowiązaną, w tym zarzutu przedawnienia, ponieważ z mającego zastosowanie w sprawie art. 17a u.p.e.a. wynika, że w przypadku wniesienia podania, z którego wynika, że organem właściwym w sprawie jest organ państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, podanie podlega zwrotowi wnoszącemu podanie, wraz z pouczeniem, że w sprawie będącej przedmiotem podania powinien wnieść podanie do organu właściwego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie. Zwrot podania następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Dodatkowo organ podkreślił, że sformułowana w art. 6 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, zasada praworządności, nakazuje organom administracji publicznej działać na podstawie przepisów prawa. W konsekwencji strona winna wnieść zarzut bezpośrednio do organu niemieckiego, o czym została powiadomiona w treści postanowienia organu pierwszej instancji.
W skardze do sądu administracyjnego R. K. wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 26 czerwca 2025 r. oraz poprzedzającego postanowienia organu pierwszej instancji, podnosząc zarzuty naruszenia:
- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej Jako KPA) w zw. z art. 144 KPA, polegające na błędnym utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia w sytuacji, w której postanowienie to powinno zostać uchylone w całości, a postępowanie egzekucyjne względem skarżącej w całości umorzone;
- art. 17a ust. 1 u.p.e.a. przez błędne rozumienie powołanych w zarzutach przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września dotyczące wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj. art. 67 ust. 1, 2 i 4, jak również art. 75 ust. 1-3 i art. 78, dotyczących przyjęcia wniosku państwa występującego do rozpoznania i przystąpienia do egzekucji świadczenia w sytuacji, gdy państwo wezwane winne było umorzyć postępowanie wobec przedawnienia - czyli wniosek ten nie powinien zostać rozpoznany w ogóle przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim, co skutkowało błędnym wszczęciem postępowania przeciwko skarżącej;
- art. 81 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września dotyczące wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim w ogóle nie powinien był przyjmować zgłoszenia należności przez Państwo występujące, a tym samym zasadne jest kierowanie środka zaskarżenia właśnie do tutejszego organu, a nie organu państwa występującego;
- art. 78 ust. 1 poprzez nieprzedłożenie uwierzytelnionego odpisu wykonawczego, wobec czego nie zostały spełnione nawet formalne przesłanki wniosku o odzyskanie należności, w związku z czym nie zostały nawet spełnione formalne przesłanki zgłoszenia należności przez Państwo występujące, wobec czego Naczelnik Urzędu Skarbowego zaniechał zbadania zgłoszenia pod kątem formalnym i bezzasadnie wszczął egzekucję z majątku skarżącej;
- art. 67 ust. 1, 2 i 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września dotyczące wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego polegające na błędnym przyjęciu zgłoszenia należności przez stronę występującą w sytuacji przedawnienia należności (tytuł wykonawczy ma pochodzić z 2014 r., a zatem sprzed ponad 10 lat), wobec czego Naczelnik Urzędu Skarbowego powinien na podstawie art. 67 ust. 4 Rozporządzenia nie rozpatrywać należności zgłoszonych przez stronę występującą;
- art. 75 ust. 1-3 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września dotyczące wykonywania rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poprzez błędne rozumienie przez organ należności, jak również brak możliwości podjęcia egzekucji wobec skarżącej;
- art. 78 ust. 1 poprzez nieprzedłożenie uwierzytelnionego odpisu wykonawczego, wobec czego nie zostały spełnione nawet formalne przesłanki wniosku o odzyskanie należności, czego nie dostrzegł i zbadał we właściwy sposób Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim przed skierowaniem egzekucji do majątku skarżącej;
- art. 80 ust. 1 poprzez naruszenie zasady odzyskiwania należności w walucie państwa członkowskiego państwa wzywanego, czyli w PLN, i odzyskiwanie należności (przedawnionej) w EUR;
- art. 30 ust. 4 Ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędne niezastosowanie i nieuwzględnienie upływu terminu przedawnienia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w sytuacji, gdy organ powinien wziąć pod uwagę z urzędu upływ terminu przedawnienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Przeprowadzając taką kontrolę stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Kontrola sądowoadministracyjna w przedmiotowej sprawie przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie NUS nie naruszają prawa w sposób uzasadniający eliminację ich z obrotu prawnego. W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcia są merytorycznie prawidłowe i wydane zostały w wyniku postępowania przeprowadzonego zgodnie z zasadami określonymi zarówno w u.p.e.a., jak również w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.; dalej: k.p.a.).
Istota sporu w sprawie sprowadza się do zasadności zwrotu skarżącej podania, w którym podniesione zostały zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie jednolitego tytułu wykonawczego wystawionego przez administrację niemiecką.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 14 ust. 1 dyrektywy Rady Unii Europejskiej z dnia 16 marca 2010 r. nr 2010/24/UE w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń (Dz.U.UE.L.2010.84.1) spory dotyczące wierzytelności, pierwotnego tytułu wykonawczego umożliwiającego egzekucję we wnioskującym państwie członkowskim lub jednolitego tytułu wykonawczego umożliwiającego egzekucję we współpracującym państwie członkowskim oraz spory dotyczące ważności powiadomienia dokonanego przez właściwy organ wnioskującego państwa członkowskiego podlegają kompetencjom odpowiednich organów wnioskującego państwa członkowskiego. Z kolei z treści art. 78 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1289 ze zm., dalej "u.w.p.") wynika, że spory dotyczące należności państwa członkowskiego, jednolitego tytułu wykonawczego są rozstrzygane przez właściwy organ tego państwa. Natomiast z art. 63 u.w.p. jednoznacznie wynika, że przedawnienie należności pieniężnych państwa członkowskiego występującego z wnioskiem o udzielenie pomocy określają przepisy obowiązujące w tym państwie.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Tomaszowie Mazowieckim zostało wszczęte na wniosek państwa członkowskiego – Niemiec, na podstawie tytułu wykonawczego oraz wniosku o odzyskanie należności [...] nr [...] wystawionego przez niemiecką administrację Federal Employment Agency, Family Beneflts Office Saxony, Collection Service, dotyczącego nienależnie pobranego świadczenia rodzinnego "Kindergeld" za okres od 1.03.2007 r. do 30.04.2014 r.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że egzekwowane należności są należnościami pieniężnymi, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Jednocześnie należy wskazać, że w myśl art. 33 § 1 i § 2 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, a podstawą do złożenia zarzutu jest m.in. wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części (art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.). Jednakże przywołane powyżej przepisy nie mają zastosowania do należności pieniężnych państwa członkowskiego, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 9 u.p.e.a. (tj. należności, które występują w przedmiotowej sprawie), o czym przesądza treść art. 33 § 3 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 i 9 przepisów § 1 i 2 nie stosuje się. Przepis art. 17a stosuje się.
Zgodnie z treścią art. 17a u.p.e.a. w przypadku wniesienia podania, z którego wynika, że organem właściwym w sprawie jest organ państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, podanie podlega zwrotowi wnoszącemu podanie, wraz z pouczeniem, że w sprawie będącej przedmiotem podania powinien wnieść podanie do organu właściwego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie. Zwrot podania następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdza, że nie budzi żadnych wątpliwości, że w sytuacji, która zachodzi w niniejszej sprawie, tj. gdy dochodzona jest należność pieniężna państwa członkowskiego, o której mowa w art. 2 § 1 pkt 9 u.p.e.a. ustawodawca w sposób jednoznaczny wyłączył możliwość składania zarzutów. Jednocześnie ustalona procedura postępowania nakazuje organowi egzekucyjnemu w sytuacji, gdy zobowiązany wniesie zarzuty zwrócić podanie, gdy organem właściwym do rozpatrzenia tego podania jest organ państwa członkowskiego. Jednocześnie organ ma obowiązek pouczyć wnoszącego podanie, że w sprawie będącej przedmiotem podania powinien wnieść podanie do organu właściwego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej wszystkie warunki zwrotu podania określone w art. 17a u.p.e.a. zostały spełnione, ponieważ właściwym do rozpatrzenia podania skarżącej z lutego 2025 r., w którym strona zakwestionowała wymagalność dochodzonych należności był w istocie niemiecki organ egzekucyjny, zaś zarówno organ pierwszej instancji, jak też DIAS w Łodzi w zaskarżonym postanowieniu (str. 5) pouczyły skarżącą, że zarzuty wobec ww. jednolitego tytułu wykonawczego w postaci nieistnienia/przedawnienia należności skutkują rozpoznaniem wyłącznie przez niemiecki urząd finansowy, zaś polskie przepisy nie przewidują możliwości przekazania złożonego zarzutu organowi niemieckiemu.
Odnosząc się z kolei do argumentacji dotyczącej zasadności kierowania egzekucji do skarżącej, Sąd wyjaśnia, że polskie organy egzekucyjne nie są władne oceniać działań organów niemieckiej administracji podatkowej, w tym również zasadności dochodzenia należności przez niemiecki organy podatkowe. Z tego względu podnoszony w skardze zarzut przedawnienia jest niezasadny, co wprost wynika treści przytaczanego wyżej art. 63 u.w.p.
Mając natomiast na uwadze zarzuty skargi dotyczące kwestii braku doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanej Sąd wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie doręczenie jednolitego tytułu wykonawczego nastąpiło w trybie wniosku o powiadomienie uregulowanego w trybie art. 38 u.w.p. i w związku z tym wszelkie ewentualne zastrzeżenia, co do sposobu ich doręczenia mogą być rozstrzygnięte wyłącznie w trybie przewidzianym w art. 71 i następnych ustawy o wzajemnej pomocy. Regulacja taka odpowiada również treści art. 14 pkt 2 dyrektywy Rady 2010/24/UE z dnia 16 marca 2010 r. w sprawie wzajemnej pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności dotyczących podatków, ceł i innych obciążeń (Dz. Urz.UE.L 84 z dnia 31 marca 2010 r. Powyższe oznacza, że skuteczne zakwestionowanie prawidłowości doręczenia wymaga wystąpienia ze sprzeciwem do organu niemieckiego.
W sprawie nie doszło również do naruszenia pozostałych wskazanych w skardze przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Jak trafnie podkreślił organ, skarżąca została poinformowana odnośnie kwestii doręczenia uwierzytelnionego odpisu tytułu wykonawczego na podstawie art. 79 i art. 81 ww. rozporządzenia, z których wynika, że tytuł wykonawczy jest bezpośrednio uznawany i automatycznie traktowany w państwie członkowskim strony wezwanej, zaś w przypadku jego kwestionowania strona winna wnieść skargę do właściwych władz państwa członkowskiego strony występującej, czyli w niniejszej sprawie władz niemieckich, zgodnie i na zasadach ustawodawstwa tego państwa.
Za całkowicie chybione należy uznać zarzuty naruszenia art. 80 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 odnoszące się do waluty odzyskiwanej należności, a także art. 30 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako nie mające zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym.
Z tych wszystkich względów, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
P.C.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę