I SA/Łd 494/12

I SA/Łd 494/12 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2012-05-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2012-04-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Grzegorczyk-Drozda
Paweł Kowalski
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
II FSK 2492/12 - Wyrok NSA z 2013-09-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
art. 2 ust. 1 pkt 3 art. 1a ust. 2 pkt 2 art. 4 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi A Spółka Akcyjna Oddział Ł. - Miasto na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Łd 494/12
UZASADNIENIE
W styczniu 2008 r. "A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2008 r., dokonując późniejszych korekt tej deklaracji, w których wykazała do opodatkowania grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ostateczna wysokość zobowiązania podatkowego obliczona przez Spółkę za 2008 r. wyniosła [...]. Kwota ta została przez Spółkę w całości wpłacona na rachunek organu podatkowego.
W dniu [...]. "A " złożyła w Urzędzie Miasta Ł. wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku od nieruchomości za lata 2007 - 2009. Wraz z wnioskiem Spółka złożyła korekty deklaracji podatkowych (wyłączając z podstawy opodatkowania budowli wartość transformatorów umieszczonych w stacjach słupowych oraz transformatorów posadowionych na fundamentach) oraz przykładową kartę środka trwałego, potwierdzoną przez rzeczoznawcę budowlanego. Zdaniem Spółki błędnie zaliczono do wartości budowli, oprócz wartości fundamentów, wartość transformatorów (posadowionych na fundamentach oraz umieszczonych w stacjach słupowych), które są urządzeniami technicznymi niestanowiącymi budowli.
Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Prezydent Miasta Ł., powołując się na przepisy art. 207, w związku z art. 21 § 3, art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1 i art. 75 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, póz. 60 ze zm.), odmówił Spółce "A" stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie [...] zł od budowli (transformatorów posadowionych na fundamentach oraz transformatorów słupowych).
Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, iż budowlą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a więc także budowla wskazana w art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, stanowiąca całość techniczno użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami (art. 3 pkt 1 lit. b/ ustawy - Prawo budowlane). Art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane do budowli, czyli obiektów budowlanych niebędących budynkiem lub obiektem małej architektury, zalicza wolnostojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne oraz sieci techniczne. Zaznaczono przy tym, że powołany biegły w wydanej opinii stwierdził, iż transformatory dzielą się na transformatory wolnostojące (nieosłonięte) oraz transformatory wbudowane w budynki. Transformatory wolnostojące są umieszczone na słupach energetycznych lub posadowione na fundamentach żelbetowych zagłębionych w gruncie. Wskazane przez Spółkę "A" transformatory są transformatorami słupowymi o mocy od 63 KVA do 400 KVA i transformatorami posadowionymi na fundamentach o mocy od 0.16 MVA do 40 MVA. Z opinii biegłego wynika, iż transformator jest elektromagnetycznym urządzeniem statycznym przetwarzającym energię eklektyczną prądu zmiennego z jednego napięcia (pierwotnego) na inne (napięcie wtórne) o tej samej częstotliwości. Transformator jest częścią sieci elektroenergetycznej, ponieważ jest połączony przewodami elektrycznymi z siecią o wyższym napięciu z siecią o niższym napięciu. Jednocześnie biegły stwierdził, iż transformatory wolnostojące, czyli takie z jakimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie, są integralnymi i nieodzownymi częściami sieci elektroenergetycznej, która jest jednym z rodzajów sieci technicznych. Z kolei z opinii uzupełniającej biegłego wynika, iż transformatory umieszczone na słupach (tzw. słupowe stacje transformatorowe) oraz te posadowione na żelbetowych fundamentach zagłębionych w gruncie wraz z tymi słupami i fundamentami, stanowią całości techniczno-użytkowe, czyli są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo budowlane.
W ocenie organu podatkowego pierwszej instancji, przedmiotowe transformatory należy uznać za budowle w świetle art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - nie tylko dlatego, że są wprost wymienione w art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, jako wolnostojące urządzenia techniczne oraz nieodzowne i integralne elementy sieci elektroenergetycznej, czyli sieci technicznej, (która niewątpliwie jest budowlą stanowiącą całość techniczno użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami) - ale przede wszystkim z powodu tego, iż są one obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy - Prawo budowlane, albowiem transformatory wolnostojące słupowe (tzw. stacje transformatorowe słupowe) oraz transformatory wolnostojące posadowione na żelbetowych fundamentach wraz z tymi fundamentami (słupami i fundamentami żelbetowymi) stanowią całość techniczno-użytkową.
Za prawidłową zatem uznano wysokość zobowiązania podatkowego za 2008 r. obliczoną w pierwotnych deklaracjach podatkowych.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej i uwzględnienie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, zarzucając wydanej decyzji naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w powiązaniu z ustawą - Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię w zakresie interpretacji pojęcia "budowli", a przez to uznanie transformatorów posadowionych na fundamentach i w stacjach słupowych za budowle.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. , po rozpoznaniu odwołania, na podatnie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 72 § 1 pkt 1, art. 73 § 1 pkt 1, art. 74a i art. 75 § 2 pkt 1 lit. b) Ordynacji podatkowej; art. 1a ust. 1 pkt 2 i art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; art. 3 pkt 1 i 3 ustawy - Prawo budowlane; art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, póz. 1287 z późn. zm.), utrzymało w mocy w/w decyzję Prezydenta Miasta Ł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na interpretację art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 września 2011 r. o sygn. akt P 33/09, a mianowicie, że przy ustalaniu znaczenia lub zakresu wyrażeń "obiekt budowlany" i "urządzenie budowlane" (co w konsekwencji oznacza także odesłanie do definicji wyrażeń "budynek", "budowla" i "obiekt małej architektury") jest dopuszczalne branie pod uwagę - poza art. 3 pkt 1, 2, 3, 4 i 9 Prawa budowlanego - innych przepisów tej ustawy i innych aktów normatywnych. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, twierdzenie to uzasadniają reguły wykładni, które w celu poprawnego odtworzenia normy prawnej z tekstu prawnego nakazują: 1) interpretować przepisy prawne w kontekście normatywnym, obejmującym nie tylko przepisy sąsiadujące czy przepisy zawarte w tej samej jednostce systematyzacyjnej, lecz także treść całego aktu normatywnego, 2) uwzględniać wszelkie przepisy modyfikujące regulację podstawową, niezależnie od tego, w jakim miejscu danego aktu normatywnego, czy też w jakim akcie normatywnym takie modyfikatory zostały zamieszczone, 3) przeprowadzać interpretację przepisów prawnych w taki sposób, by uniknąć niespójności i luk, co z założenia wymaga wzięcia pod uwagę pozostałych uregulowań danego aktu normatywnego oraz uregulowań aktów normatywnych odnoszących się do identycznej lub podobnej materii. Oznacza to, że nie tylko możliwe, lecz wręcz konieczne okazuje się rozważenie, czy inne przepisy Prawa budowlanego oraz inne akty normatywne nie współkształtują definicji sformułowanych w art. 3 pkt 1, 2, 3, 4 i 9 Prawa budowlanego, a przynajmniej nie wpływają na sposób kwalifikowania na ich podstawie poszczególnych obiektów, co jest tym bardziej uzasadnione, że definicje te budzą bardzo wiele wątpliwości.
Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. art. 3 pkt 1 i art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, wskazując, iż budowlami są m.in. sieci uzbrojenia terenu. Definicję tych sieci zawiera ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wykorzystanie określeń i pojęć normatywnych tej ustawy do zdefiniowania terminu "sieci uzbrojenia terenu", który jako oznaczający budowle ma znaczenie dla prawa budowlanego, a przez przepis art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych również dla prawa podatkowego, uzasadnione jest tym, że ani ustawa o podatkach i opłatach lokalnych ani też Prawo budowlane nie definiują tego terminu. Zatem w ocenie organu odwoławczego, zgodnie z powołanym wyżej poglądem Trybunału Konstytucyjnego, kierując się spójnością i zupełnością systemu prawa, należy odwołać się do dyrektywy wykładni systemowej zewnętrznej i sięgnąć po przepisy nie należące do gałęzi prawa podatkowego.
Jak wskazano, przez sieć uzbrojenia terenu, zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, rozumieć należy wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody i urządzenia: wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektroenergetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych, a także podziemne budowle, jak: tunele, przejścia, parkingi, zbiorniki, itp. Tym samym za sieć uzbrojenia terenu należy uznać wszelkiego rodzaju przewody i urządzenia elektroenergetyczne. Jeżeli urządzenia elektroenergetyczne, stanowiące budowlę wraz z wszelkiego rodzaju przewodami (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) jako sieć uzbrojenia terenu (art. 2 pkt 11 Prawa geodezyjnego i kartograficznego), zostaną umieszczone na będących również budowlą (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego) słupach energetycznych lub fundamentach żelbetowych zagłębionych w gruncie, nastąpi sytuacja funkcjonalnego związku budowli. Powstanie tym samym sieć uzbrojenia terenu umieszczona na słupach energetycznych lub fundamentach żelbetowych. Pomocne w zakresie zrozumienia pojęć użytych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego może być również odwołanie się do dalszych postanowień tej ustawy, a mianowicie z art. 29 ust. 2 pkt 11, załącznika do ustawy - kategoria XXVI obiektów budowlanych, wynika, iż do obiektów budowlanych zalicza się sieci elektroenergetyczne.
W ocenie Kolegium transformatory (urządzenia elektroenergetyczne) wraz wszelkiego rodzaju przewodami, umieszczone na słupach energetycznych lub fundamentach żelbetowych zagłębionych w gruncie są powiązane pod względem funkcjonalnym i połączone technicznie w taki sposób, że nadają się do określonego użytku (przesyłania i przetwarzania energii elektrycznej), a tym samym tworzą całość techniczno-użytkową. Tworząc całość techniczno-użytkową nadają się one do określonego użytku. W przypadku, gdy składające się na sieć uzbrojenia terenu urządzenia elektroenergetyczne (transformatory) wraz wszelkiego rodzaju przewodami umieszczone zostaną na będących również budowlą słupach energetycznych lub fundamentach żelbetowych zagłębionych w gruncie, sieć uzbrojenia terenu wraz z słupami energetycznymi i fundamentami żelbetowymi zagłębionymi w gruncie, spełniając samodzielnie przesłanki bycia odrębnymi budowlami, pozostawać będą w funkcjonalnym związku, tworząc całość techniczno-użytkową traktowaną jako jeden obiekt budowlany. Całość techniczno-użytkowa powstała z funkcjonalnego związku budowli stanowi obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego. Z tego powodu powyższa całość techniczno-użytkowa stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jako podlegający opodatkowaniu obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.
SKO wskazało również, iż można by się zgodzić ze stanowiskiem strony, że transformatory nie stanowią budowli, ale tylko i wyłącznie w sytuacji, w której nie byłyby one elementem sieci uzbrojenia terenu. Natomiast wszystkie transformatory, o których wartość obniżono wartość budowli zgłoszonych do opodatkowania, stanowiły elementy sieci elektroenergetycznej - sieci uzbrojenia terenu. Skoro transformator służy do "transformowania napięcia energii elektrycznej", to znaczy, że musi być połączony przewodami elektrycznymi z siecią o wyższym napięciu - uzwojenie pierwotne z siecią o niższym napięciu - uzwojenie wtórne. Transformator aby działać musi być podłączony przewodami do sieci, co jednocześnie oznacza, że jest integralnym elementem sieci elektroenergetycznej. W tym zakresie Kolegium w pełni zgodziło się z opinią biegłego rzeczoznawcy budowlanego z dnia [...]nr [...]
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie w całości w/w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj. art.1a ust.1 pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, poprzez ich błędną wykładnię w zakresie interpretacji pojęcia "budowli", a przez to uznanie transformatorów posadowionych na fundamentach i w stacjach słupowych za budowle;
2. przepisów postępowania, tj. art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
W ocenie strony skarżącej budowlami w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych są te wszystkie obiekty budowlane, które zostały wymienione w art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane oraz te obiekty budowlane, które są do nich podobne. Opodatkowanie obiektów, które nie są objęte wyliczeniem zawartym w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a ich konstrukcja, charakter i przeznaczenie różnią się od wymienionych przez ustawodawcę, narusza zasadę określoności i zasadę ustawowego określenia przedmiotu danin publicznoprawnych, wynikające z art. 2 i 270 Konstytucji RP. Objęte wnioskiem transformatory nie są wprost wymienione w przytoczonym przepisie i nie są podobne do żadnego z opisanych obiektów. Nie są też obiektem budowlanym stanowiącym "całość techniczno-użytkową". Ponieważ prawo budowlane nie wyjaśnia pojęcia "całość techniczno-użytkowa" należy posłużyć się wykładnią językową, a w znaczeniu słownikowym całość to "wszystkie części czegoś", "wzięte razem, połączone ze sobą w samodzielną jednostkę ". Całość techniczna opiera się na związku odnoszącym się do techniki, do spraw związanych ze sposobem wykonania czegoś, natomiast całość użytkowa to powiązanie służące celom praktycznym, mające praktyczne zastosowanie.
Strona dodała również, że w przypadku przedmiotowych transformatorów skarżący nie neguje powiązania funkcjonalnego z siecią elektroenergetyczną (czyli związku użytkowego), ale brak jest powiązania technicznego, czyli brak jest spełnienia definicji "całość techniczno-użytkowa". Niezasadne jest zatem stwierdzenie organu, że transformatory stanowią wolnostojące urządzenia techniczne oraz integralną i nieodzowną część sieci energetycznej. Transformatory są urządzeniami jedynie współpracującymi z siecią, wprawdzie powiązanymi funkcjonalnie, ale stanowiącymi odrębne, samodzielne elementy, służące do transformowania napięcia energii elektrycznej. Są zatem urządzeniami energetycznymi pozbawionymi części budowlanych. Wprawdzie są montowane na fundamentach lub na słupach, ale nie są z nimi trwale związane, co powoduje, że bez szkody dla konstrukcji można je odłączyć, przenieść w inne miejsce i zamontować ponownie bez uszczerbku dla ich funkcjonowania i bez dokonywania dodatkowych prac. Transformator nie jest też częścią składową budowli w rozumieniu art. 47 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego i ma do niego zastosowanie § 3 art. 47 Kc - jest połączony z rzeczą (budowla) tylko dla przemijającego użytku, a zatem nie stanowi jej części składowej. Tym samym konsekwentnie jego wartość nie powinna być brana pod uwagę do podstawy opodatkowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Sąd w tym składzie orzekającym w pełni podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie interpretacji przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.p.o.l.".
Jednakże wcześnej należy odnieść się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów art. 122 i 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.).
W art. 122 Ordynacji podatkowej zawarta została zasada prawdy obiektywnej, z której wynika, że organ podatkowy zobowiązany jest do zebrania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. Jedną z nich zawiera przepis art. 187 Ordynacji podatkowej, nakładający na organy podatkowe obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przez który należy rozumieć ogół dowodów, których zebranie jest konieczne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy sprawy organ podatkowy, nie będąc skrępowanym żadnymi przepisami co do wartości poszczególnych rodzajów dowodów, ocenia czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 Ordynacji podatkowej). Jeżeli przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest wyłącznie decyzja administracyjna, stanowiąca przedmiot zaskarżenia, lecz jest nim także zespół działań i czynności podjętych przez organ administracji w sprawie zakończonej tą decyzją, to tak zakreślone kompetencje sądu administracyjnego nakładają na ten sąd obowiązek dokonania w konkretnej sprawie oceny całego przebiegu postępowania administracyjnego, wszystkich aktów i czynności wydanych w tym postępowaniu, włącznie z oceną zaskarżonej decyzji i wydanie rozstrzygnięcia stwarzającego taki stan, aby w obrocie prawnym nie istniał i nie funkcjonował żaden akt, ani czynność organu administracji publicznej, niezgodne z prawem.
W związku z tym należy uznać, iż trafnym było powołanie w postępowaniu podatkowym biegłego w celu określenia elementów technicznych i sposobu wykorzystania spornych transformatorów umieszczonych w stacjach słupowych oraz posadowionych na fundamentach. Biegły w opinii z dnia [...] jednoznacznie stwierdził, iż transformatory, w tym transformatory wolnostojące, są integralnymi i nieodzownymi częściami sieci elektroenergetycznych, które są jednym z rodzajów sieci technicznych. Tym samym – jak stwierdził - są one budowlami w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wobec tego, że do budowli zaliczyć należy także fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową, trzeba uznać, że budowle stanowi transformator wolnostojący wraz ze swoim fundamentem, ponieważ transformator z fundamentem stanowi całość użytkową.
Trudno zatem uznać, aby organy podatkowe nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Oparcie się w tym zakresie na opinii biegłego i ustalenie, że sporne transformatory są integralnymi i nieodzownymi częściami sieci elektroenergetycznych, które są jednym z rodzajów sieci technicznych, pozwoliło ustalić stan faktyczny sprawy, a rolą organów podatkowych było stwierdzenie, czy wartość tych obiektów (budowli) jest przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zaś podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego ( art. 3 ust. 1 w/w ustawy ).
Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych w art. 1a zawiera definicję pojęć w niej użytych. W pkt 2 tego przepisu wskazuje, że "budowlą" jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem.
Przepis art. 3 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zawiera definicję budowli. Zgodnie z nim – w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. - pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Zatem definicja budowli określona w Prawie budowlanym sprowadza się jedynie do ich przykładowego wyliczenia; brak jest w tym przepisie, opisowej definicji budowli. Trudno zgodzić się ze skarżącą Spółką, że budowlami są tylko te wszystkie obiekty budowlane, które zostały wymienione w art. 3 pkt 3 tej ustawy oraz obiekty tylko podobne do nich.
Ustawa - Prawo budowlane nie opisuje (nie definiuje) także poszczególnych obiektów będących budowlami, np. "sieci uzbrojenia terenu". Wobec tego należy posiłkowo posłużyć się definicjami zawartymi w innych ustawach. I tak, ustawa z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005, Nr 240, poz. 2027 ze zm.) w art. 2 pkt 11 – w brzmieniu obowiązującym w 2008 r. - stanowi, że pod pojęciem sieci uzbrojenia terenu rozumie się wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody i urządzenia: wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektroenergetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych, a także podziemne budowle, jak: tunele, przejścia, parkingi, zbiorniki, itp.
Biegły powołany przez organ podatkowy pierwszej instancji jednoznacznie stwierdził, iż transformatory wolnostojące, czyli takie z jakimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie, są integralnymi i nieodzownymi częściami sieci elektroenergetycznej, która jest jednym z rodzajów sieci technicznych.
W związku z tym, skoro budowlą jest sieć uzbrojenia terenu (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego), składająca się w tym przypadku z naziemnych przewodów i urządzeń elektroenergetycznych (art. 2 pkt 11 Prawa geodezyjnego i kartograficznego), to sporne transformatory - połączone przewodami elektrycznymi z siecią o wyższym napięciu z siecią o niższym napięciu - są elementem tej sieci, a ich wartość podlega uwzględnieniu przy obliczaniu podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości (art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.).
Słusznie też Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę na elementy funkcjonalne spornych transformatorów, czyli ich przeznaczenie oraz sposób i możliwość wykorzystania w budowli jako całości. Zadaniem transformatorów w sieci przesyłowej – na co wskazał biegły - jest przetwarzanie energii elektrycznej. Bez wątpienia zatem stanowią one część sieci elektroenergetycznej, albowiem w przypadku ich odłączenia od niej, tracą swój charakter i przeznaczenie, a sieć pozbawiona zostanie elementów niezbędnych do jej prawidłowego funkcjonowania. Trudno zatem zgodzić się z twierdzeniem Spółki zawartym w skardze, że w przypadku przedmiotowych transformatorów brak jest ich powiązania technicznego z siecią elektroenergetyczną, czyli brak jest spełnienia definicji "całość techniczno-użytkowa". Zresztą w tym zakresie stanowisko skarżącej Spółki nie jest do końca precyzyjne, gdyż z drugiej strony nie neguje ona powiązania funkcjonalnego transformatorów z siecią elektroenergetyczną.
Sąd podzielił zatem pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że urządzenia elektroenergetyczne (transformatory) wraz wszelkiego rodzaju przewodami, umieszczone na słupach energetycznych lub fundamentach żelbetowych, tworzą całość techniczno-użytkową podlegającą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 2 pkt 2 u.p.o.l. Takie budowle są siecią elektroenergetyczną i należy je postrzegać jako funkcjonalną całość, bo jedynie przy takim ujęciu spełniają funkcję, dla której zostały wzniesione. Opodatkowaniu podlegają nie same transformatory, ale sieć uzbrojenia terenu, w skład której te transformatory wchodzą.
Sąd pragnie dodać, iż należy odróżnić sytuację, gdzie transformator jest urządzeniem technicznym (umieszczonym w budynku lub budowli) zabezpieczającym prawidłowość pracy maszyn - dostarczającym energię elektryczną o określonym napięciu, od sytuacji gdzie transformator wchodzi w skład sieci elektroenergetycznej (przesyłowej). W pierwszym przypadku trudno uznać, aby stanowił urządzenie budowlane (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego), czy też wchodził w skład budowli jako całość techniczno-użytkowa; natomiast w drugim przypadku, jako element sieci elektroenergetycznej (sieci uzbrojenia terenu) wchodzi w skład budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a tym samym jego wartość podlega podatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 2 pkt 2 i art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało skargę oddalić.
tf