I SA/Łd 494/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-05-16
NSAAdministracyjneWysokawsa
egzekucja administracyjnadozór pojazdukoszty parkowaniaSkarb PaństwaPrawo o ruchu drogowymKodeks postępowania administracyjnegoodpowiedzialność Skarbu Państwawynagrodzenie za dozór

WSA w Łodzi uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przyznania należności za dozór pojazdu za dodatkowy okres, zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Spółka Zakład Drogownictwa i Inżynierii domagała się wynagrodzenia za parkowanie pojazdu usuniętego z drogi, który stał się własnością Skarbu Państwa. Organ pierwszej instancji ustalił niskie wynagrodzenie, a organ odwoławczy uchylił to postanowienie, przyznając wyższe wynagrodzenie, ale odmówił należności za dodatkowy okres. WSA w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie w części odmawiającej przyznania należności za ten dodatkowy okres, uznając, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdu od momentu, gdy stał się jego właścicielem z mocy prawa.

Sprawa dotyczyła wniosku Zakładu Drogownictwa i Inżynierii Sp. z o.o. o wynagrodzenie za parkowanie samochodu osobowego marki FIAT 126p, który został usunięty z drogi i umieszczony na strzeżonym parkingu spółki. Po upływie sześciu miesięcy od usunięcia pojazdu, właściciel go nie odebrał, w związku z czym samochód przeszedł na własność Skarbu Państwa. Spółka wystąpiła o zwrot kosztów parkowania w kwocie 11.575,20 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił wynagrodzenie na 350,92 zł. Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując zażalenie, uchylił postanowienie organu I instancji i przyznał wynagrodzenie w kwocie 6.250 zł, jednak odmówił przyznania należności za dodatkowy okres, odmawiając tym samym części żądania spółki. Spółka wniosła skargę do WSA w Łodzi, zarzucając naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym i domagając się uwzględnienia wynagrodzenia za cały okres. WSA w Łodzi, analizując przepisy Prawa o ruchu drogowym oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdu od momentu, gdy stał się jego właścicielem z mocy prawa (po upływie 6 miesięcy od usunięcia). Sąd stwierdził, że organy obu instancji nie wyjaśniły należycie podstaw odmowy przyznania należności za dodatkowy okres i naruszyły przepisy K.p.a. oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w części odmawiającej przyznania należności za wskazany dodatkowy okres i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdu od dnia, w którym stał się jego właścicielem z mocy prawa (po upływie 6 miesięcy od usunięcia), niezależnie od opóźnień w przekazywaniu dokumentów przez inne organy.

Uzasadnienie

Ustawa Prawo o ruchu drogowym stanowi, że pojazd nieodebrany przez właściciela w terminie 6 miesięcy od usunięcia uznaje się za porzucony i przechodzi na własność Skarbu Państwa z mocy ustawy. Od tego momentu Skarb Państwa ponosi wszelkie opłaty związane z przechowywaniem pojazdu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

p.r.d. art. 130a § ust. 1, 2, 4, 5, 6, 7, 10

Prawo o ruchu drogowym

Określa przesłanki usunięcia pojazdu z drogi, przejście pojazdu na własność Skarbu Państwa w przypadku nieodebrania go w terminie 6 miesięcy, a także zasady ustalania opłat za usunięcie i parkowanie.

u.p.e.a. art. 102 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa obowiązki dozorcy oraz wydatki i wynagrodzenie związane z wykonywaniem dozoru nad ruchomością, która przeszła na własność Skarbu Państwa.

p.p.s.a. art. 134 § § 1, § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kontroli sądu administracyjnego oraz zakaz reformationis in peius.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego aktu w całości lub w części w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7, 77 § 1, 80, 123 § 1, 124

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy dotyczące obowiązku organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także zasady doręczania pism.

k.c. art. 180

Kodeks cywilny

Dotyczy wyzbycia się własności rzeczy ruchomej przez porzucenie.

k.c. art. 836

Kodeks cywilny

Dotyczy wynagrodzenia za przechowanie, gdy nie jest określone w umowie lub taryfie.

rozp. MSWiA art. § 6 ust. 4, § 7 ust. 2 i 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Reguluje kwestie odbioru pojazdu z parkingu strzeżonego oraz obowiązki powiadomienia organów.

rozp. RM art. § 3 ust.1 lit. a) i c)

Rozporządzenie Rady Ministrów

Dotyczy rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdu od momentu, gdy stał się jego właścicielem z mocy prawa. Organy administracji nie wyjaśniły należycie podstaw odmowy przyznania należności za dodatkowy okres. Opóźnienia w przekazywaniu dokumentów przez inne organy nie zwalniają Skarbu Państwa z obowiązku pokrycia kosztów przechowywania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów odwoławczych odmawiająca przyznania należności za dodatkowy okres. Ustalenie wynagrodzenia za dozór pojazdu w oparciu o stawkę wynikającą z uchwały Rady Miejskiej w Ł. (choć sąd uznał, że nie dotyczy to Skarbu Państwa).

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny nie może dokonać rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w tym również dokonać merytorycznej zmiany zaskarżonego aktu administracyjnego, albowiem tego rodzaju rozstrzygnięcia należą wyłącznie do ustawowej kompetencji właściwych organów administracji publicznej. Skarb Państwa, reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, stał się właścicielem pojazdu usuniętego w powyższym trybie z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu i należy uznać, że co najmniej od tego dnia obciążają go wszelkie opłaty związane z przechowywaniem takiego pojazdu. Nie można jedynie podzielić wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu poglądu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., iż podstawę prawną do zastosowania w rozpatrywanym przypadku przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi § 3 ust.1 lit. a) w/w rozporządzenia, albowiem przepis ten dotyczy wyłącznie ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku, wydanego w wymienionych postępowaniach, która to sytuacja nie zachodzi w tej sprawie.

Skład orzekający

Cezary Koziński

sprawozdawca

Paweł Janicki

przewodniczący

Paweł Kowalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania odpowiedzialności Skarbu Państwa za koszty przechowywania pojazdów usuniętych z drogi, które stały się jego własnością z mocy prawa, oraz zasady ustalania wynagrodzenia za dozór."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Prawa o ruchu drogowym i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Interpretacja przepisów dotyczących opłat za parkowanie może być ograniczona przez późniejsze zmiany legislacyjne lub orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie momentu przejścia własności i odpowiedzialności za koszty, a także jak sądy interpretują przepisy dotyczące odpowiedzialności Skarbu Państwa w sytuacjach proceduralnych.

Kiedy Skarb Państwa zaczyna płacić za parking? Sąd rozstrzyga o kosztach po przejęciu pojazdu.

Dane finansowe

WPS: 11 575,2 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 494/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-05-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2006-03-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński /sprawozdawca/
Paweł Janicki /przewodniczący/
Paweł Kowalski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Sygn. powiązane
I OSK 1798/06 - Wyrok NSA z 2007-02-20
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie : Sędzia WSA Paweł Kowalski, Asesor WSA Cezary Koziński (spr.), Protokolant asystent sędziego Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi Zakładu Drogownictwa i Inżynierii Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości rozstrzygnięcia organu I instancji i orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części odmawiającej przyznania należności za dozór pojazdu za wskazany dodatkowy okres, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
W dniu 19 czerwca 2003 r. Policja usunęła z drogi i umieściła na parkingu strzeżonym Zakładu Drogownictwa i Inżynierii Sp. z o.o. w Ł. samochód osobowy marki FIAT 126p nr rej. [...]. W sporządzonej na tę okoliczność dyspozycji nr [...], nie wskazano danych właściciela pojazdu.
W związku z tym, że przez okres sześciu miesięcy od dnia umieszczenia samochodu na parkingu strzeżonym właściciel nie odebrał tego samochodu, Spółka prowadząca parking pismem z dnia 5 stycznia 2004 r. (wpływ do organu likwidacyjnego w dniu 19 stycznia 2004 r.) poinformowała o tym fakcie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł..
W aktach sprawy, nadesłanych przez Komendę Miejską Policji w Ł. w dniu 3 marca 2004 r., znajdowała się dyspozycja usunięcia przedmiotowego pojazdu oraz dokumenty, z których wynikało, że właściciel samochodu – Pan D. B. - nie odebrał przedmiotowego pojazdu wraz z jego oświadczeniem o zrzeczeniu się własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. decyzją z dnia [...] nr [...] orzekł o przejściu na rzecz Skarbu Państwa samochodu osobowego marki FIAT 126p o numerze rejestracyjnym [...].
W dniu 5 lipca 2004 r. pracownicy Urzędu Skarbowego Ł. odebrali przedmiotowy pojazd z parkingu prowadzonego przez Zakład Drogownictwa i Inżynierii Sp. z o.o. celem jego likwidacji. W następstwie tego właściciel parkingu pismem z dnia 2 sierpnia 2004 r. zwrócił się do organu likwidacyjnego o zwrot kosztów parkowania samochodu marki FIAT 126p w kwocie 11.575,20 zł (168 dni x 68,90 zł = 11.575,20 zł).
Organ likwidacyjny nie uznał tak wysokiego wynagrodzenia za dozór pojazdu i postanowieniem z dnia [...] nr [...], powołując się na przepisy art. 102 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 123 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, ustalił to wynagrodzenie w wysokości 350,92 zł. Wynagrodzenie za dozór pojazdu ustalono za okres od dnia otrzymania dokumentów umożliwiających przeprowadzenie postępowania likwidacyjnego do dnia sprzedaży pojazdu i jego odbioru z parkingu, przyjmując średnią stawkę za parkowanie pojazdu w wysokości 2,83 zł za dzień postoju.
Na powyższe postanowienie Zakład Drogownictwa i Inżynierii Sp. z o.o. wniósł w dniu 22 listopada 2004 r. zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł..
Po rozpoznaniu zażalenia, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] nr [...] uchylił w całości rozstrzygnięcie organu likwidacyjnego i orzekł o przyznaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu za okres od 3 marca 2004 r. do 5 lipca 2004 r. w kwocie 6.250,- zł. Przy obliczeniu wynagrodzenia przyjęto stawkę w wysokości 50,- zł za dobę, zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia 10.10.2002 r. nr LXXXVIII/1946/02. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy, stwierdził, że organ pierwszej instancji przed wydaniem orzeczenia w sprawie przejścia na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdu na podstawie art.130a ust.10 Prawa o ruchu drogowym winien posiadać stosowne dokumenty potwierdzające spełnienie warunków przewidzianych w tym przepisie. Stąd też według organu okres naliczania opłat za przechowywanie pojazdu na parkingu, płatnych z budżetu Państwa, może być liczony dopiero od dnia otrzymania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego odpowiednich dokumentów do dnia odbioru pojazdu z parkingu. Jednocześnie organ uznał, że opłata za parkowanie przedmiotowego samochodu winna być ustalona w oparciu o stawkę w wysokości 50,- zł za dobę, wynikającą z uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia10.10.2002 r. Nr LXXXVIII/1946/02, która to uchwała jest zdaniem tego organu aktem prawnym, o którym mowa w art.130 § 6 Prawa o ruchu drogowym. Stwierdzono również, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony dotyczący wydania przez organ pierwszej instancji zaskarżonego orzeczenia z powołaniem się na błędną podstawę prawną, albowiem zgodnie z § 3 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku przedmiotów w postępowaniu administracyjnym, stosuje się odpowiednio przepisy działu II rozdziału 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym jest zamieszczony art.102 § 2 cytowanej ustawy, powołany w zaskarżonym postanowieniu.
Na postanowienie to Zakład Drogownictwa i Inżynierii Sp. z o.o. złożył w dniu 29 kwietnia 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając organowi odwoławczemu rażące naruszenie przepisów art. 130a ust. 1, 2 i 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a tym samym bezpodstawne nieuwzględnienie wynagrodzenia za dozór przedmiotowego pojazdu za okres od 20 grudnia 2003 r. do 2 marca 2004 r. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wynagrodzenia za dozór pojazdu za wskazany okres.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej wskazał, iż Skarb Państwa – Urząd Skarbowy Ł. winien ponieść koszty parkowania samochodu będącego własnością Skarbu Państwa za cały okres, kiedy Skarb Państwa był właścicielem pojazdu. Orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego wydane na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów ma charakter deklaratoryjny, a Naczelnik Urzędu Skarbowego nie może ustalić innej daty przejścia pojazdu na własność Skarbu Państwa niż dzień następny po dniu, w którym upłynęło 6 miesięcy od terminu odbioru pojazdu przez dotychczasowego właściciela. Ponadto strona skarżąca podkreśliła, iż przepisy tego rozporządzenia nie nakładają na podmiot prowadzący parking obowiązku składania Urzędowi Skarbowemu jakichkolwiek dokumentów (dowodów) poza powiadomieniem, o którym mowa w § 7 ust. 2 rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumenty z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.
Następnie Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia 08 lipca 2005 r. zawiadomił, "iż wycofuje w/w odpowiedź i wnosi o umorzenie przedmiotowego postępowania, z uwagi na uwzględnienie skargi". W uzasadnieniu swojego pisma organ powołał się na załączone nowe postanowienie z dnia [...], wydane na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, którym uchylono w całości zaskarżone postanowienie z dnia [...] oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu pisma organ podał, że nowe rozstrzygnięcie zostało podjęte z uwagi na naruszenie przez organy orzekające obu instancji przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powołano się przy tym na treść uzasadnienia nowego postanowienia, w którym m.in. wskazano na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie "ponad wszelką wątpliwość" kwestii związanej z momentem przejścia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, a ponadto zbadanie zasadności roszczenia strony skarżącej w odniesieniu do żądanej kwoty wynagrodzenia z uwzględnieniem przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W związku z pismem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. strona skarżąca złożyła pismo procesowe z dnia 21 lipca 2005 r., w którym wniosła o nieuwzględnienie wniosku organu o umorzenie postępowania oraz podtrzymała swoją skargę. Strona stwierdziła, że nowe postanowienie organu z dnia [...] zostało zaskarżone do sądu administracyjnego z uwagi na wydanie go z naruszeniem przepisu art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podnosząc m.in., że powyższym orzeczeniem zostało uchylone w całości zaskarżone postanowienie organu orzekającego drugiej instancji, również w części niezaskarżonej przez stronę.
Postanowieniem z dnia [...] postępowanie sądowe w sprawie zostało zawieszone do czasu zakończenia sprawy ze skargi strony na nowe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., a następnie w związku z wyrokiem WSA w Łodzi o sygn. akt I SA/Łd 1013/05, uchylającym to postanowienie organu odwoławczego z dnia [...], Sąd podjął postępowanie w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w sprawie przyznania Zakładowi Drogownictwa wynagrodzenia za parkowanie pojazdu usuniętego z drogi publicznej.
Na wstępie należy jednak podkreślić, iż nie może zostać uwzględnione żądanie strony skarżącej co do dokonania przez Sąd zmiany zaskarżonego postanowienia przez uwzględnienie (przyznanie) wynagrodzenia za dozór pojazdu za wskazany dodatkowy okres, albowiem tego rodzaju orzeczenie nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego, określonej w przepisach ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z póź. zm.). Sądy administracyjne, sprawując kontrolę działalności organów administracji publicznej, badają wyłącznie zgodność z prawem zaskarżonych aktów lub innych czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień albo obowiązków wynikających z przepisów prawa. Stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie organu administracji publicznej uchyla zaskarżony akt w całości lub w części w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek wymienionych w pkt 1 tego przepisu; stwierdza nieważność aktu, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach dotyczących nieważności (pkt 2); albo stwierdza wydanie aktu z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach (pkt 3). Sąd administracyjny nie może natomiast dokonać rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w tym również dokonać merytorycznej zmiany zaskarżonego aktu administracyjnego, albowiem tego rodzaju rozstrzygnięcia należą wyłącznie do ustawowej kompetencji właściwych organów administracji publicznej.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że przedmiotem postępowania organów orzekających w tej sprawie było rozpatrzenie wniosku Zakładu Drogownictwa i Inżynierii Sp. z o.o. o przyznanie i wypłatę należności z tytułu sprawowanego nadzoru nad samochodem osobowym usuniętym z drogi, stanowiącym własność Skarbu Państwa, który został pozostawiony na parkingu prowadzonym przez skarżącą Spółkę.
Zgodnie z art. 130a ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515 z póź. zm.) pojazd obligatoryjnie jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadkach: pozostawienia go w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu; nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia; przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego. Z kolei ust. 2 tego artykułu wskazuje fakultatywne przesłanki do usunięcia pojazdu z drogi na koszt właściciela, tj. gdy kierowała nim osoba: znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu, nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu; stan techniczny pojazdu zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska.
Decyzję o przemieszczeniu lub usunięciu pojazdu z drogi w sytuacjach wyżej wskazanych podejmuje policjant lub strażnik gminny (miejski). Natomiast samego usunięcia pojazdu dokonuje jednostka wyznaczona przez starostę, która umieszcza pojazd na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Wysokość opłat ustala rada powiatu, a wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia tych opłaty (art. 130a ust. 4, 5, 6 i 7).
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133 z póź. zm) w § 6 ust. 4 wymienia jako uprawnionego do odbioru pojazdu - osobę wskazaną w zezwoleniu na odbiór pojazdu z parkingu strzeżonego lub właściciela (posiadacza) wskazanego w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) pojazdu.
Pojazd usunięty w trybie wyżej wskazanym i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy (art. 130a ust. 10). O przejęciu na rzecz Skarbu Państwa tej ruchomości orzeka naczelnik właściwego urzędu skarbowego, który przed wydaniem takiego orzeczenia powiadamia właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania w tym zakresie (§ 8 ust. 1 w/w rozporządzenia). Orzeczenie to ma charakter deklaratoryjny, gdyż jedynie stwierdza o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa w momencie wystąpienia zdarzenia, z którym ustawa – Prawo o ruchu drogowym wiąże to przejście.
Do przechowywania na parkingu pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa w trybie art. 130a ust. 10 Prawa o ruchu drogowym i związanych z tym należnościami winny, zgodnie z § 3 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 50, poz. 449), mieć zastosowanie przepisy działu II rozdziału 6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z póź. zm.), a w szczególności art. 102 tej ustawy, określający obowiązki dozorcy oraz wydatki i wynagrodzenie związane z wykonywaniem dozoru nad ruchomością, która przeszła na własność Skarbu Państwa. Nie można jedynie podzielić wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu poglądu Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., iż podstawę prawną do zastosowania w rozpatrywanym przypadku przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi § 3 ust.1 lit. a) w/w rozporządzenia, albowiem przepis ten dotyczy wyłącznie ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia o przepadku, wydanego w wymienionych postępowaniach, która to sytuacja nie zachodzi w tej sprawie. Należy jednak uznać, że taką podstawę prawną stanowi przepis § 3 ust.1 lit. c) tego rozporządzenia, odnoszący się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie m.in. zrzeczenia się własności lub objęcia w posiadanie rzeczy niczyjej. W myśl art. 180 kodeksu cywilnego właściciel może wyzbyć się własności rzeczy ruchomej przez to, że w tym zamiarze rzecz porzuci, a treść tego przepisu wprost nawiązuje do przepisu art. 130a ust.10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, stanowiącym, iż pojazd usunięty z drogi publicznej i nieodebrany przez właściciela w terminie 6 miesięcy "uznaje się za porzucony, z zamiarem wyzbycia się". Stąd też prowadzącemu parking, na którym przechowywany był pojazdy stanowiący własność Skarbu Państwa, jako dozorcy, przysługuje uprawnienie do żądania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór.
Skarb Państwa, reprezentowany przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, stał się właścicielem pojazdu usuniętego w powyższym trybie z drogi publicznej z dniem upływu terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu i należy uznać, że co najmniej od tego dnia obciążają go wszelkie opłaty związane z przechowywaniem takiego pojazdu. Stosownie zatem do art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji na żądanie strony skarżącej, jako dozorcy, organ likwidacyjny miał obowiązek przyznać jej zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lutego 1999 r. o sygn. akt I SA/Wr 2390/97 (ONSA 2000/1/28) stwierdził, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio art. 836 K.c., zgodnie z którym - jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie - przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach. Oznacza to, że przy określaniu takiego wynagrodzenia należy uwzględniać zakres obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jak miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości. Do wyliczenia stosownej kwoty konieczne jest uwzględnienie specyfiki parkingu sprawującego dozór oraz porównanie kosztów dozoru i wynagrodzenia ze stawkami stosowanymi u innych podmiotów prowadzących podobną działalność (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Bd 477/04).
Jak to wyżej wskazano, Skarb Państwa staje się właścicielem nieodebranego pojazdu, z mocy prawa, z chwilą upływu sześciomiesięcznego terminu liczonego od dnia usunięcia pojazdu. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów w § 7 ust. 2 nałożyło na jednostkę prowadzącą parking obowiązek powiadomienia o nieodebraniu pojazdu przez jego dotychczasowego właściciela właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot który wydał dyspozycje usunięcia pojazdu. Podmiot parkujący pojazd nie jest zobowiązany do przesyłania żadnych innych dokumentów niezbędnych do wydania orzeczenia o przejęciu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. Powołanie się w rozpoznawanej sprawie przez organy podatkowe na okoliczność, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. otrzymał z opóźnieniem z Komendy Miejskiej Policji w Ł. dokumenty niezbędne do wszczęcia postępowania w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, nie może zwalniać tego organu - reprezentującego Skarb Państwa, od pokrycia należnych opłat związanych z przechowywaniem przedmiotowego pojazdu na parkingu prowadzonym przez skarżącą Spółkę. W rozpatrywanym przypadku, a także w innych podobnych sprawach, rzeczą właściwego organu skarbowego jest przyjęcie takiego trybu postępowania, aby wszystkie podmioty uczestniczące w takich sprawach, a w szczególności Policja wydająca dyspozycję usunięcia pojazdu, a także podmiot prowadzący parking, działały bez zbędnej zwłoki w celu niedopuszczenia do ponoszenia przez Skarb Państwa nieuzasadnionych kosztów przechowywania pojazdów.
Wobec powyższego należy stwierdzić, iż Skarb Państwa zobowiązany jest do zwrotu niezbędnych wydatków za dozór pojazdu od dnia kiedy stał się właścicielem pojazdu (z mocy prawa) do dnia odebrania go od dozorcy. Podmiot parkujący pojazd,. który zawiadomił w terminie (bez zbędnej zwłoki) właściwego naczelnika urzędu skarbowego oraz organ, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, nie może być obciążany kosztami za uchybienia w działaniu innych organów (w tym przypadku podmiotu, który wydał dyspozycje usunięcia pojazdu). § 7 ust. 3 rozporządzenia w sprawie usuwania pojazdów stanowi, iż to na podmiocie, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu ciąży obowiązek przesłania do urzędu skarbowego kopii powiadomienia właściciela pojazdu wraz z potwierdzeniem jego doręczenia.
Naczelnik urzędu skarbowego, wydając postanowienie o zwrocie koniecznych wydatków za dozór ruchomości, powinien przeprowadzić odpowiednie postępowanie wyjaśniające w tym zakresie. W niniejszej sprawie organ likwidacyjny, jak i organ odwoławczy nie wyjaśniły dlaczego odmówiono Spółce zwrotu wydatków za parkowanie pojazdu przed dniem wpływu do organu likwidacyjnego dokumentów sprawy oraz nie sprawdziły, czy podmiot parkujący pojazd dokonał zawiadomienia urzędu skarbowego bez zbędnej zwłoki. W tym zakresie niewątpliwie naruszono przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z póź. zm.) oraz art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Powyższe rozważania wskazują, że organ likwidacyjny, przyznając koszty za przechowywanie przedmiotowego pojazdu, nie jest związany postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w Ł. z dnia 10 października 2002 r. w sprawie wysokości opłat za usuwanie pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów. Wyznaczenie przez Prezydenta Miasta Ł. parkingu prowadzonego przez skarżącą Spółkę do przechowywania pojazdów usuniętych z dróg oraz ustalenie przez Radę Miejską w Ł. opłat za usuwanie pojazdów i ich przechowywanie zostało dokonane na podstawie, m.in. art. 130a ust.6 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, który to przepis zdanie pierwsze (łącznie z ust. 5 art. 130a ustawy) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r. sygn. akt K.23/04 został uznany za niezgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji RP, z tym, że wymienione przepisy tracą moc obowiązującą z dniem 30 czerwca 2006 r. Ponadto na podstawie analizy i wykładni przepisów art.130a ust. 1- 7 ustawy - Prawo o ruchu drogowym należy uznać, że opłaty za usunięcie pojazdów z drogi i ich parkowanie, o których mowa w ust. 6 tego artykułu oraz w powołanej przez stronę uchwale Rady Miejskiej, dotyczą właścicieli pojazdów, którym pojazdy są odbierane, natomiast nie dotyczą Skarbu Państwa, na rzecz którego pojazd przechodzi w trybie ust. 10 wymienionego artykułu.
Należy również nadmienić, iż odmowa organów podatkowych w zakresie przyznania skarżącej Spółce wynagrodzenia za wskazany dodatkowy okres (mimo braku takiego stwierdzenia w sentencji rozstrzygnięcia) wynika jednoznacznie z treści uzasadnień postanowień organów obu instancji, stanowiących integralną część tych aktów, a także z treści zażalenia strony na orzeczenie organu pierwszej instancji. Z wniesionej skargi wynika bowiem, że strona zaskarżyła orzeczenie organu drugiej instancji jedynie w części dotyczącej odmowy przyznania należności za dodatkowy wskazany okres. Zgodnie z art. 134 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd jest związany zakazem reformationis in peius, a według oceny Sądu stwierdzone wady zaskarżonego w części orzeczenia organu nie stanowią dostatecznej przesłanki skutkującej stwierdzeniem nieważności tego aktu w całości, które to stwierdzenie przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organy administracji niewątpliwie mogłoby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony skarżącej. Mimo wyrażonego wyżej poglądu odnośnie nieprzysługiwania skarżącej Spółce opłat za przechowywanie przedmiotowego pojazdu według przyjętej stawki wynikającej z powołanej uchwały Rady Miejskiej w Ł., Sąd w tym składzie orzekającym, mając na uwadze treść wniesionej skargi oraz uregulowanie zawarte w art. 134 §§ 1 i 2 w/w ustawy nie uznał za możliwe uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżone postanowienie w części, a na podstawie art. 200 tej ustawy zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI