I SA/Łd 492/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-09-12
NSApodatkoweŚredniawsa
VATusługi gastronomicznezaliczkiorganizacja przyjęćobrót podatkowyfakturyuzasadnienie decyzjipostępowanie podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika w sprawie opodatkowania zaliczek na usługi gastronomiczne, uznając je za obrót podlegający VAT.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem VAT kwot otrzymanych przez podatnika jako zaliczki na poczet organizacji przyjęć okolicznościowych. Organ podatkowy uznał, że wpłacane kwoty stanowiły zaliczki na poczet kompleksowej usługi gastronomicznej, podlegające opodatkowaniu VAT. Podatnik argumentował, że były to jedynie środki na zakup artykułów spożywczych. Sąd administracyjny, po analizie materiału dowodowego i wcześniejszych orzeczeń, uznał stanowisko organu podatkowego za prawidłowe i oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpatrywał skargę podatnika M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. określającą podatek od towarów i usług za wrzesień 2003 r. Spór dotyczył opodatkowania kwot otrzymanych przez podatnika jako zaliczki na poczet organizacji przyjęć okolicznościowych. Organ podatkowy uznał, że wpłacane przez klientów kwoty, przekraczające 50% wartości usługi, stanowiły zaliczki na poczet kompleksowej usługi gastronomicznej, podlegające opodatkowaniu VAT zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o VAT. Podatnik twierdził, że były to jedynie środki na zakup artykułów spożywczych, a jego działalność polegała na "ograniczonych usługach gastronomicznych". Sąd, odwołując się do wcześniejszego wyroku WSA w Łodzi (sygn. I SA/Łd 779/04), stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały się do wskazań sądu. Analiza materiału dowodowego, w tym zeznań świadków i faktur, doprowadziła sąd do wniosku, że usługi miały charakter kompleksowy, a wpłacane kwoty były zaliczkami. Sąd podkreślił, że organy podatkowe mają prawo badać skutki umów cywilnoprawnych dla celów podatkowych, a na podatniku spoczywa obowiązek prawidłowego dokumentowania transakcji. W związku z tym, że zaliczki stanowiły co najmniej połowę ceny usługi, podlegały opodatkowaniu VAT. Skargę oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wpłacane kwoty stanowią co najmniej połowę ceny kompleksowej usługi i są związane ze świadczeniem tej usługi, podlegają opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że usługi miały charakter kompleksowy, a wpłacane kwoty były zaliczkami na poczet tej usługi, a nie tylko na zakup surowców. Podkreślono obowiązek podatnika prawidłowego dokumentowania transakcji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.t.u. art. 6 § ust. 8

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Kwoty stanowiące co najmniej połowę ceny usługi, wpłacane przed jej wykonaniem, traktowane są jako zaliczki podlegające opodatkowaniu VAT.

Pomocnicze

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 123 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu.

o.p. art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wiązanie oceny prawnej i wskazań sądu dla organów.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wpłacane przez kontrahentów kwoty stanowiły zaliczki na poczet kompleksowej usługi gastronomicznej, podlegające opodatkowaniu VAT. Organy podatkowe prawidłowo oceniły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa podatkowego. Organy podatkowe miały prawo badać skutki umów cywilnoprawnych dla celów podatkowych.

Odrzucone argumenty

Działalność podatnika polegała na "ograniczonych usługach gastronomicznych", a wpłacane kwoty były jedynie na zakup surowców. Organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej (art. 122, 123, 191, 200, 210). Organy podatkowe nie wykazały znajomości branży gastronomicznej.

Godne uwagi sformułowania

organy podatkowe mają uprawnienia do badania treści umów pod kątem skutków, jakie wywołują w sferze praw i obowiązków o charakterze publicznoprawnym na podatniku spoczywa obowiązek takiego zabezpieczenia (udokumentowania) prowadzonych transakcji by odzwierciedlały faktyczne ich przebieg zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ podatkowy nie jest krępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi

Skład orzekający

Teresa Porczyńska

przewodniczący sprawozdawca

Aleksandra Wrzesińska – Nowacka

sędzia

Cezary Koziński

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania VAT zaliczek na usługi gastronomiczne, zwłaszcza w kontekście organizacji przyjęć okolicznościowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów obowiązujących w 2003 roku. Wartość precedensowa może być ograniczona przez późniejsze zmiany w przepisach lub orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty problem interpretacyjny w VAT dotyczący charakteru usług i zaliczek, a także pokazuje, jak organy podatkowe i sądy podchodzą do badania umów cywilnoprawnych w kontekście podatkowym.

Czy zaliczka na organizację wesela to już VAT? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 407 PLN

Sektor

gastronomia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 492/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński
Teresa Porczyńska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 207/07 - Wyrok NSA z 2008-02-21
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 12 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska – Nowacka, Asesor WSA Cezary Koziński,, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006 roku przy udziale - sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia[...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2003 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił M. M. za wrzesień 2003 r., w podatku od towarów i usług, nadwyżkę podatku naliczonego nad należnymdo przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 10.407 zł.
Organ podatkowy ustalił, że M. M. w miesiącu wrześniu 2003 r. prowadził działalność gospodarczą – A z siedzibą w P. oraz B we W. Przedmiotem tej działalności była organizacja przyjęć okolicznościowych. Sprzedaż na podstawie paragonów fiskalnych dotyczyła usług świadczonych na rzecz osób fizycznych i polegała na organizowaniu przyjęć. Ewidencjonowana za pomocą kas fiskalnych wartość usługi wynosiła od 50 do 70 zł od osoby za organizację wesela i 30 zł przy organizacji chrzcin. W jej zakres wchodziła obsługa kelnerska, obsługa kucharska, przygotowanie sali i inne koszty (energia elektryczna, woda, gaz, płace personelu). Ustalono, że zamawiający na parę dni przed przyjęciem wpłacali określoną sumę na towary spożywcze, które po przygotowaniu podawane były uczestnikom, a w przypadku nie skonsumowania przekazywane były zamawiającemu. Wartość wpłacanych przed przejęciem kwot wynosiła od 90 do 100 zł od osoby przy organizacji wesela i 40 zł przy organizacji chrzcin. Organ podatkowy uznał, że te kwoty stanowiły zaliczkę na poczet kupowanych przez skarżącego towarów spożywczych do konsumpcji z tytułu świadczonych usług gastronomicznych. Stwierdzono, że skarżący nie naliczał podatku od towarów i usług od wpłacanych zaliczek. Kwot uzyskanych z tego tytułu skarżący nie ewidencjonował w rejestrach sprzedaży VAT i nie ujął ich w deklaracjach VAT 7. Z uwagi na wartość wpłacanych zaliczek, stwierdzono, że ewidencja prowadzona przez skarżącego jest nierzetelna, a wobec tego określono podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, przyjmując 95 zł jako średnią kwotę zaliczek pobieranych na zakup artykułów spożywczych. Wartość sprzedaży za wrzesień 2003 r. wg organu podatkowego została zaniżona o kwotę 65.272 zł, i od tej kwoty nie zadeklarowano podatku należnego wg stawki 7 %.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania podatkowego. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wskazał, że jest bezspornym faktem wpłacanie przez kontrahentów przed terminem imprezy kwot przekraczających 50% całej wartości usługi a czynności skarżącego nie polegały jedynie na zapewnieniu odbioru i przechowywaniu produktów. Zakupów dokonywali pracownicy skarżącego i stanowiły one surowiec przy świadczeniu usługi kucharskiej. Przedpłaty dokonywane były w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej a zawierane umowy są typowymi umowami zlecającymi usługi gastronomiczne. Zdaniem organu odwoławczego przedsiębiorstwo skarżącego świadczyło usługi gastronomiczne, wykorzystując artykuły spożywcze nabyte i sfinansowane ze środków otrzymanych przed terminem imprezy od zleceniodawców. Wskazano, że rozliczenia dokonywane z tytułu dokonywanych zakupów były niszczone. Organ odwoławczy przyznał, że po zapoznaniu strony z materiałami dowodowymi zostały one uzupełnione o pisma informujące o zawieranych przez skarżącego umowach, jednak uzyskane informacje nie wpłynęły na zmianę stanu faktycznego, natomiast z całością materiału pełnomocnik został zapoznany na etapie postępowania odwoławczego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (zarejestrowanej pod sygn. akt l SA/Łd 779/04) skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu podatkowego
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 16 listopada 2004. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w szczególności organy winny rozważyć i poczynić stosowne ustalenia, aby określić, jaki zakres ma prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej pod nazwą bar uniwersalny oraz sprzedaż art. spożywczych i garmażeryjnych. Nadto niezbędne było wyjaśnienie pojęcia "ograniczone usługi gastronomiczne", którym konsekwentnie w toku postępowania podatkowego posługiwał się pełnomocnik skarżącego definiując czynności przedsiębrane podczas przygotowań imprez okolicznościowych. Sąd stwierdził, że jeśliby okazało się, że w wymienionych pojęciach zawierają się zakupy i przetworzenie artykułów konsumpcyjnych, jakich dokonywał pracownik skarżącego w wykonaniu ustnych umów ze zleceniodawcami to wówczas należałoby postawić kolejne pytanie, a mianowicie, dlaczego mając w przedmiocie swej działalności gospodarczej tego rodzaju czynności skarżący nie ewidencjonuje związanego z nimi obrotu, lecz traktuje jako swoisty akt dobrej woli skierowany w stosunku do nabywców usługi i taką samą interpretację próbuje zasugerować organom podatkowym.
W ocenie Sądu nieodzowne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy mogłoby się
okazać przesłuchanie w charakterze świadków kontrahentów gospodarczych skarżącego.
Nadto Sąd zarzucił uchylenie się przez organy podatkowe od przedstawienia własnej interpretacji pojęcia pobrania (przed wykonaniem usługi) co najmniej połowy ceny w postaci przedpłaty zadatku, zaliczki lub raty i udzielenia odpowiedzi na pytanie, które z pojęć wymienionych wyżej ma zastosowanie w sprawie i dlaczego.
W konsekwencji powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu l instancji i przekazał sprawę temuż organowi do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił M. M. za wrzesień 2003 r. nadwyżkę podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 10.407 zł. Na skutek wniesionego odwołania organ odwoławczy ponownie uchylił decyzję organu l instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi l instancji.
Decyzją z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. ponownie określił M. M. za wrzesień 2003 r. nadwyżkę podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w kwocie 10.407 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ l instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, wskazując, że kwoty przekazane na zakup towarów spożywczych przekraczały połowę ceny świadczonych usług, a więc stanowiły zaliczkę na poczet kupowanych przez podatnika towarów spożywczych do konsumpcji w ramach świadczonych usług gastronomicznych związanych z organizacją imprez okolicznościowych. Organ powołał się na wyjaśnienia pełnomocnika skarżącego, zgodnie z którymi faktycznym przedmiotem działalności podatnika jest organizacja przyjęć i wszelkie czynności z tym związane. Pojęcie "ograniczone usługi gastronomiczne" oznacza przygotowanie posiłków z powierzonych surowców z jednoczesnym zabezpieczeniem i organizacją zakupów produktów na zlecenie zamawiającego. Do dokonywania zakupów upoważniona była pracownica podatnika, rozliczanie z kontrahentami odbywało się na podstawie paragonów. Przesłuchani w charakterze świadków kontrahenci zeznali, że: imprezy organizowane były na podstawie umów ustnych; cenę w umowie ustalano zależnie od ilości osób przewidywanych; posiłki były podawane z towarów powierzonych, a usługa obejmowała obsługę kelnerską, wynajem sali i opłaty z tym związane; na poczet świadczonych usług nie przekazywano zaliczek; o jadłospisie w ramach zamawiania imprezy okolicznościowej decydowali zamawiający lub decyzję podejmowali wspólnie z podatnikiem; o miejscu dokonywania zakupów decydowały osoby zamawiające imprezę wspólnie ze skarżącym; zamawiający otrzymywali paragony z kas fiskalnych świadczące o zakupie surowców; o zwrocie nieskonsumowanej części zakupionych surowców decydowały osoby zamawiające imprezę; pieniędzy po zakończone] imprezie nie zwracano, natomiast zwracano zakupione, a nie przetworzone produkty.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił organowi l instancji naruszenie art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) oraz art. 191, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60). Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania skarżący zarzucił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza stanowiska zajętego przez organ. W ocenie podatnika ocena organu podatkowego jest nieuprawniona i ingeruje w treść zawartej między stronami umowy cywilnoprawnej.
Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że oferowane przez firmę podatnika usługi miały charakter szeroki i kompleksowy. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. organ l instancji zasadnie uznał, że kwoty pieniędzy przekazywane podatnikowi przez zamawiających imprezy były należnościami za usługi świadczone przez podatnika, które w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, stanowiły obrót podatnika podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Pieniądze otrzymywane przed imprezą stanowiły co najmniej połowę ceny, w związku z czym podlegały opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy. Oświadczenia świadków, że nie przekazywali zaliczek na poczet świadczonych usług, nie zmieniają faktu, że pieniądze faktycznie były przekazywane podatnikowi na poczet nabycia towarów spożywczych niezbędnych do przygotowania konsumpcji. Konsumpcja jest natomiast nieodzownym elementem przyjęć okolicznościowych, zatem, w ocenie organu, konsumpcja wchodziła także w zakres świadczonej przez podatnika usługi organizowania przyjęć okolicznościowych. Okoliczność, że podatnik rozliczał się z zamawiającym z dokonanych zakupów surowców do konsumpcji na podstawie paragonów nie świadczy o tym, że surowce nabywali sami zamawiający, a wydatki, które ponosili na konsumpcję nie miały żadnego związku ze świadczoną przez podatnika usługą. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ stwierdził, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym organy podatkowe mają uprawnienia do badania treści umów pod kątem skutków, jakie wywołują w sferze praw i obowiązków o charakterze publicznoprawnym i nie oznacza to ingerencji w treść umów cywilnoprawnych. Organ stwierdził także, że w związku z tym, iż oszacowano wartość brutto sprzedaży, kwota podatku została wyliczona zgodnie z postanowieniem § 37 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług /Dz. U. Nr 27, poz.28 ze zm./.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej zarzucając organom naruszenie przepisów art. 122, art. 123 § 1, art. 191, art. 200 § 1, art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Podatnik stwierdził, że błędna ocena stanu faktycznego dokonana przez organ wynika z nieznajomości branży gastronomicznej. Współczesna gospodarka rynkowa wymaga bowiem od przedsiębiorcy elastyczności w stosowaniu form oferowanych usług i dostosowania się do realiów rynku i konkurencji. W myśl art. 210 ustawy Ordynacja podatkowa, w uzasadnieniu faktycznym organ winien odnieść się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie, a nie ograniczyć się jedynie do argumentacji negatywnej. Sporządzenie uzasadnienia decyzji wbrew tym zasadom powoduje pozbawienie strony możliwości obrony i oceny zgodności decyzji z prawem.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności odnieść należy się do wpływu rozstrzygnięcia w sprawie l SA/Łd 779/04 na dalszy przebieg postępowania podatkowego, a w konsekwencji również treść zaskarżonej decyzji. Jak już wyżej wskazano, wyrokiem z dnia 16 listopada 2004. Sąd uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] tożsamą w zakresie rozstrzygnięcia z decyzją będącą przedmiotem oceny w niniejszym wyroku. W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 listopada 2004 r. Sąd wskazał na szereg uchybień jakie pojawiły się w toku postępowania podatkowego, których usunięcie konieczne jest dla wydawania właściwego rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, organy podatkowe wydając decyzję będącą przedmiotem oceny zastosowały się do wskazań zawartych w wyroku z dnia 16 listopada 2004 r., a ewentualne uchybienia w tym zakresie nie miały wpływu na wydane rozstrzygnięcie.
Odnosząc się do konkretnych wskazań zawartych w cytowanym wyżej uzasadnieniu stwierdzić należy, że organy podatkowe wyjaśniły zakres pojęcia ograniczone usługi gastronomiczne, opierając się z jednej strony na oświadczeniu pełnomocnika skarżącego, który stwierdził, że pojęcie "ograniczone usługi gastronomiczne" oznacza przygotowanie posiłków z powierzonych surowców z jednoczesnym zabezpieczeniem i organizacją zakupów produktów na zlecenie zamawiającego. Z drugiej zaś strony stwierdzenie to zostało skonfrontowane z ustaleniami organów wynikających z protokołu kontroli i przesłuchań w charakterze świadków kontrahentów skarżącego. W wyniku tej konfrontacji organy stwierdziły, że wbrew twierdzeniom skarżącego usługi nie miały charakteru ograniczonego, lecz charakter kompleksowy, pełny. Uzasadniając swoje stanowisko organy skupiły się przede wszystkim na faktycznym zakresie prowadzenia działalności i na faktycznym zakresie świadczenia usług zgodnych z intencjami kontrahentów.
Organ podatkowy l instancji dokonał przesłuchania świadków - kontrahentów skarżącego, czego dowody znajdują się w aktach administracyjnych. Wyjaśnić przy tym należy, że sam fakt spójności między wyjaśnieniami skarżącego a zeznaniami jego kontrahentów nie świadczy jeszcze o zasadności stanowiska podatnika. Organy potraktowały dokonały swobodnej oceny dowodów, w tym zeznań świadków stosownie do art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Uznając, że faktyczne intencje stron umów zawieranych ze skarżącym, potwierdzone zakresem usług świadczą o tym, że wpłacane kwoty były w rzeczywistości zaliczkami, organy nie naruszyły powyższej zasady. W konsekwencji zaliczki te stanowiąc co najmniej połowę ceny kompleksowej usługi, podlegały opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym. Stosownie do treści powołanego wyżej art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Odmienne stanowisko zajęte przez organ w wyniku oceny tegoż materiału, od stanowiska podatnika, nie oznacza jednak naruszenia cytowanego przepisu. W zasługującym na pełną aprobatę wyroku z dnia 20 września 2005 r., sygn. akt FSK 2127/04 (publ. LEX nr 173171), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: "zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ podatkowy nie jest krępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, ma swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ podatkowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów winien m.in. kierować się przy ich ocenie prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny." W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organy podatkowe zachowały się zgodnie z zasadami, o których mowa wyżej.
Odnosząc się do zarzutu uchylenia się przez organy podatkowe od przedstawienia własnej interpretacji pojęcia pobrania (przed wykonaniem usługi) co najmniej połowy ceny w postaci przedpłaty zadatku, zaliczki lub raty i udzielenia odpowiedzi na pytanie, które z pojęć wymienionych wyżej ma zastosowanie w sprawie i dlaczego, organy stanęły na stanowisku, że wpłacane kwoty były zaliczkami. Ponownie jednak organy odstąpiły od szerszego wyjaśnienia swojego stanowiska. Uznać jednak należy, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ocena dokonana przez organ była prawidłowa. W związku z tym powyższe uchybienie nie miało istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia i jako takie nie mogło stanowić podstawy wycofania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Podsumowujące tę część rozważań stwierdzić należy, że sposób w jaki organy podatkowe zastosowały się do wskazań Sądu zawartych w wyroku w sprawie l SA/Łd 779/04, nie daje podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zebrany materiał dowodowy i jego ocena służyły prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do odpowiednich norm prawa materialnego - w tym przypadku art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.).
Jak już wyżej wskazano, w skardze do Sądu skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów art. 122, art. 123 § 1, art. 191, art. 200 § 1, art. 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Jednakże w treści motywów skargi podatnik nie rozwinął powyższych zarzutów i skupił się przede wszystkim na wywodzeniu, że stanowisko organu wynika z braku znajomości branży gastronomicznej i braku dostrzeżenia, że warunki gospodarki rynkowej wymuszają elastyczność wobec kontrahentów. Nie ulega wątpliwości, że zarówno przepisu prawa cywilnego, jak i zasady prowadzenia działalności gospodarczej, gwarantują stronom umów cywilnoprawnych swobodę kształtowania wzajemnych stosunków. Nie oznacza to jednak, że organy podatkowe mogą odstąpić od takiej oceny stosunków gospodarczych między podmiotami, która zmierza do ustalenia ich faktycznego przebiegu i wpływu na zastosowanie norm prawa podatkowego. Podatek od towarów i usług jest podatkiem bardzo sformalizowanym i to na podatniku spoczywa obowiązek takiego zabezpieczenia (udokumentowania) prowadzonych transakcji by odzwierciedlały faktyczny ich przebieg. Skoro zatem, mając w przedmiocie swej działalności gospodarczej tego rodzaju czynności jak zakup produktów niezbędnych do przygotowania konkretnie zamówionych potraw, skarżący nie ewidencjonuje związanego z nimi obrotu, lecz traktuje tą część usługi jako swoisty akt dobrej woli skierowany w stosunku do nabywców usługi, to może ponieść tego negatywne konsekwencji w zakresie swoich praw i obowiązków. Winien tak udokumentować transakcje, aby organ podatkowy nie miał wątpliwości, co do ich charakteru. Bez znaczenie pozostaje znajomość lub też nie branży gastronomicznej przez organy podatkowe. Organy dokonały oceny określonych zdarzeń gospodarczych i związanych z tym konsekwencji w zakresie prawa podatkowego, w sferze obiektywnej. Każda branża i każdy rodzaj działalności prowadzony w warunkach wolnego rynku wymaga od kontrahentów elastyczności i umiejętności dostosowania się do warunków gospodarki rynkowej. Nie można jednak zapominać, że prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z konkretnymi obowiązkami w zakresie prawa podatkowego i to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek takiego prowadzenia dokumentacji by w sposób jednoznaczny kształtować swoją sytuację prawną jako podatnika. Organy podatkowe mają prawo do oceny skutków umów cywilnoprawnych dla celów podatkowych. W przypadku uznania, że dana umowa cywilnoprawna wywiera określone skutki w zakresie prawa podatkowego odmienne niż na gruncie prawa cywilnego, ocena taka nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów, lecz jest ustaleniem rzeczywistego stanu faktycznego (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 18 marca 2004, sygn. akt III SA 2143/02, LEX nr 141246).
Zauważyć należy, że w aktach sprawy znajdują się szereg faktury związane z zakupami produktów spożywczych wystawionych na firmę skarżącego. Sugeruje to zatem, że to skarżący dokonywał zakupów produktów spożywczych w ramach świadczonych przez siebie usług, a nie w ramach tylko "przysługi" dla kontrahentów.
Na niekorzyść skarżącego świadczy również fakt, że nie rozliczano odrębnie usługi zakupu produktów żywnościowych. Nie żądano dopłaty ewentualnie brakujących kwot lub nie zwracano nadwyżki niewykorzystanych na zakupy kwot. Budzi wątpliwości stanowisko strony skarżącej, że zawsze mieściła się w ramach kwot wpłaconych przez jej kontrahentów umownych na poczet zakupów, przy różnym asortymencie tych zakupów. Logicznym byłoby bowiem żądanie przy organizowaniu poszczególnych imprez ewentualnych dopłat brakujących kwot bądź rozliczenie się z zamawiającym ich nadpłat.
Za niezasadny należy również uznać zarzut naruszenia art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że zarówno przed wydaniem decyzji l jak i II instancji organy zawiadomiły pełnomocnika skarżącego o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (pisma z dnia 21 września 2005 r. i z dnia 16 grudnia 2005 r.). Z uprawnienia tego ustanowiony pełnomocnik skorzystał, dlatego też nie sposób mówić o naruszeniu cytowanego przepisu.
Nie doszło również do naruszenia art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Podobnie wygląda sytuacja w przypadku zarzutu naruszenia art. 123 § 1 ustawy, zgodnie z którym organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Akta sprawy nie potwierdzają zarzutów strony w tym zakresie, przy czym zauważyć należy, że wobec braku uzasadnienia przez stronę zarzutów Sąd nie jest w stanie szczegółowo się do nich odnieść.
W związku z powyższym Sąd uznał, że potraktowanie wpłaconych przez kontrahentów skarżącego kwot na zakupy produktów żywnościowych, jako zaliczek na kompleksową usługę gastronomiczną nie narusza prawa. W konsekwencji zaliczki te, stanowiąc co najmniej połowę ceny kompleksowej usługi, podlegały opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym. W tej sytuacji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI