I SA/Łd 482/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2021-07-21
NSApodatkoweWysokawsa
VATpodatek naliczonyprawo do odliczeniafakturynierzetelność fakturspółka cywilnaodpowiedzialność solidarnatransport drogowypaliwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatników na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymującą w mocy decyzję o określeniu zobowiązania podatkowego w VAT i solidarnej odpowiedzialności za zaległości spółki cywilnej, uznając faktury za nierzetelne.

Sprawa dotyczyła skargi wspólników zlikwidowanej spółki cywilnej na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję o określeniu zobowiązania w podatku od towarów i usług oraz orzekła o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zaległości spółki. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego, uznając faktury za niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że faktury były nierzetelne i nie mogły stanowić podstawy do odliczenia VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę M. N. i G. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. dotyczącą określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług dla zlikwidowanej spółki cywilnej za lata 2014-2016 oraz orzekła o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zaległości podatkowe spółki. Organy podatkowe ustaliły, że spółka cywilna posłużyła się fakturami, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, w szczególności zakupu oleju napędowego. W związku z tym, organy określiły zobowiązanie podatkowe oraz orzekły o solidarnej odpowiedzialności wspólników za zaległości w łącznej kwocie ponad 172 tys. zł wraz z odsetkami. Skarżący zarzucali organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i odmowę prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i nie naruszyły przepisów. Sąd stwierdził, że sporne faktury zbiorcze były nierzetelne, ponieważ nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji, nie były powiązane z paragonami lub były powiązane z paragonami dotyczącymi innych transakcji (np. z użyciem kart flotowych, z których spółka nie korzystała). Sąd uznał, że spółka musiała mieć świadomość nierzetelności faktur, a brak innych dowodów potwierdzających rzeczywiste zakupy na wskazanej stacji paliw oraz stałość cen na fakturach dodatkowo podważały ich wiarygodność. W konsekwencji, sąd uznał, że spółka nie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego z tych faktur.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie faktury są nierzetelne i nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego, zwłaszcza jeśli podatnik miał świadomość ich nierzetelności.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały prawo do odliczenia VAT, ponieważ sporne faktury zbiorcze nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Brak powiązania z paragonami lub powiązanie z niewłaściwymi paragonami, a także brak innych dowodów potwierdzających transakcje, świadczy o nierzetelności faktur. Podatnik miał obowiązek weryfikacji rzetelności otrzymanych faktur.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (29)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.t.u. art. 86 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 86 § ust. 2 pkt 1a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4a

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Pomocnicze

O.p. art. 17a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 21 § § 1 pkt 1 i § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 23 § § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 47 § § 1 i § 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 51 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 53 § § 1, § 3 i § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 54 § § 1 pkt 7

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 56b § pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 107 § § 1 i § 2 pkt 2

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 108 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 109 § § 1 i § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 115 § § 1 § 2, § 4 i § 5

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 123 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 193 § § 1, § 2, § 4 i § 6

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 200 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 207

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

O.p. art. 210 § § 4

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Ustawa z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 22

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 99 § ust. 12

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 103 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 106e § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 106h § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 109 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 106j

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktury zbiorcze nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podatnik miał świadomość nierzetelności faktur lub powinien ją mieć przy zachowaniu należytej staranności. Brak powiązania faktur z paragonami lub powiązanie z niewłaściwymi paragonami. Wykorzystanie kart flotowych niezgodnie z deklarowanym sposobem płatności. Brak innych dowodów potwierdzających rzeczywiste zakupy na wskazanej stacji paliw. Stałość cen paliw na fakturach, mimo że ceny te zazwyczaj się zmieniają.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe (niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego, dowolna ocena dowodów). Naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym odmowa prawa do odliczenia VAT pomimo przeprowadzenia realnych transakcji. Argument o braku możliwości ustalenia sposobu płatności dla faktur wystawionych w starym systemie. Wniosek o skierowanie pytania prejudycjalnego do TSUE.

Godne uwagi sformułowania

faktury niedokumentujące rzeczywistych zdarzeń gospodarczych puste faktury nie odzwierciedlały rzeczywistości gospodarczej nie dają spółce cywilnej "A" prawa do odliczenia podatku naliczonego nie można zgodzić się z Pełnomocnikiem, że w przedmiotowej sprawie naruszone zostały przepisy prawa materialnego organy podjęły bowiem możliwe do przeprowadzenia działania w celu wyjaśnienia istotnych kwestii spornych nie jest przydatny w sprawie dowód zestawienia ilości zużytego paliwa koniecznego do świadczenia usług z ilością paliwa zakupionego wynikającą ze spornych faktur nie wynika automatycznie, że źródłem nabycia paliwa była konkretna stacja paliw w B. i że paliwo było kupowane w terminach i ilościach i cenach wynikających ze spornych faktur nie można ustalić, co było podstawą wystawienia takich faktur zbiorczych, a więc nie ma możliwości ich weryfikacji nie można zgodzić się z Pełnomocnikiem, że w przedmiotowej sprawie naruszone zostały przepisy prawa materialnego nie posiada rzetelnych i niewadliwych faktur zakupu, to nie może liczyć na skuteczne odliczenie podatku naliczonego niefrasobliwość podatnika, który w ten sposób traciłby kontrolę nad paragonami i nad sposobem wystawienia faktur zbiorczych Spółka cywilna nie miała przecież podpisanej z dostawcą umowy gwarantującej stałość ceny.

Skład orzekający

Wiktor Jarzębowski

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Janicki

sędzia

Bożena Kasprzak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca nierzetelności faktur VAT, braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w przypadku posłużenia się pustymi fakturami oraz obowiązków podatnika w zakresie weryfikacji dokumentów."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem paliwem i fakturami zbiorczymi, jednak jego zasady są uniwersalne dla wszelkich przypadków kwestionowania rzetelności faktur.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu odliczania VAT od faktur, które okazały się być 'puste'. Pokazuje, jak organy podatkowe i sądy podchodzą do kwestii nierzetelności dokumentów i odpowiedzialności podatników, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców.

Puste faktury paliwowe: Kiedy prawo do odliczenia VAT staje się pułapką?

Dane finansowe

WPS: 172 034 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 482/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-07-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak
Paweł Janicki
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 2354/21 - Wyrok NSA z 2025-04-17
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 86 ust. 1, ust. 2 pkt 1a, art. 88 ust. 3a pkt 4a
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: St. asystent sędziego Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M. N. i G. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług zlikwidowanej spółki cywilnej za poszczególne okresy 2014, 2015, 2016 roku oraz orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Łd 482/20
Uzasadnienie
Decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. , utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług zlikwidowanej spółki cywilnej za poszczególne okresy 2014, 2015, 2016 roku oraz orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej G. N. i M. N. (dalej: "Stron"), jako byłych wspólników zlikwidowanej spółki cywilnej, za zaległości podatkowe tej spółki.
W toku kontroli podatkowej stwierdzono, że 28 października 2014 r. pomiędzy G. N. i M. N. została zawarta umowa spółki cywilnej. Przedmiotem działalności zawiązanej spółki według zapisów umowy był: transport drogowy towarów i usługi sprzętowe, a spółka miała działać pod nazwą P.H.U. "A" spółka cywilna. Zgromadzony w toku kontroli materiał dowodowy wskazywał, według organu, na posłużenie się przez spółkę cywilną "A" w rozliczeniu podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe tj.: 12/2014 r., 01-07/2015 r., 11-12/2015 r., 01-03/2016 r., fakturami niedokumentującymi rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Wobec tego Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. wszczął postępowanie podatkowe i po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dowodowego na podstawie art. 17a, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 23 § 2 pkt 2, art. 47 § 1 i § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1, § 3 i § 4, art. 54 § 1 pkt 7, art. 56b pkt 1, art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 108 § 1, art. 109 § 1 i § 2pkt 1, art. 115 § 1 § 2, § 4 i § 5, art. 123 § 1, art. 193 § 1, § 2, § 4 i § 6, art. 200 § 1, art. 207 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm.),dalej: "O.p.", art. 22 ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz, 1649) oraz art. 5 ust. 1 pkt 1, art, 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a, art. 99 ust. 12, art, 103 ust. 1, art. 106e ust. 1, art. 106h ust. 1, art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz, U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), dalej: "u.p.t.u." wydał dwie decyzje z [...] r. nr [...] oraz [...], w których:
• określił Stronom zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług zlikwidowanego Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "A" spółka cywilna G. N., M. N., za poszczególne miesiące w okresach od listopada 2014 r. do lipca 2015 r. i od listopada 2015 r. do marca 2016 r.
• orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej G. N.
i M. N., jako byłych wspólników zlikwidowanego Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego "A" spółki cywilnej G. N., M. N., za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za wyżej wymienione okresy w łącznej kwocie 172.034,- zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 65.556,- zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku kontroli podatkowej ustalono,
że w rejestrach nabyć VAT za poszczególne okresy rozliczeniowe objęte postępowaniem (tj. 11-12/2014 r., 01-07/2015 r., 11-12/2015 r., 01-03/2016 r.) zostały ujęte faktury VAT (faktury zbiorcze) wystawione na "Stacji B" w B. przez E. K. (jako dane sprzedawcy na fakturach wskazano: C Sp. z o. o. z siedzibą w W., zaś jako nazwę towaru: ON).
Zdaniem organu I instancji, zgromadzony materiał dowodowy potwierdził fakt nieodwzorowywania przez rzeczone faktury rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, organ podatkowy nie były zobowiązany do poszukiwania rzeczywistych źródeł pochodzenia paliwa wykorzystywanego przez rozwiązaną spółkę cywilną przy świadczeniu usług transportowych.
Organ podatkowy nie zakwestionował faktu, że zlikwidowana spółka cywilna wykonywała usługi transportowe, jednak zakwestionował sporne faktury, przyjmując istnienie innego – nieznanego – źródła zaopatrzenia byłej spółki cywilnej w paliwo, którego ustalenie, w sytuacji istnienia dowodów bezsprzecznie potwierdzających nierzetelność spornych faktur, uznał za zbędne dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik stron postępowania zarzucił
ww. decyzjom naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść skarżonych rozstrzygnięć, w tym naruszenie 121 § 1,122, 187 i 191, 210 § 4 a także naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art 86 ust. 1 i art. 86 ust. 2pkt 1 lit. a) u.p.t.u. w związku z art. 168 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r.
w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: "Dyrektywa VAT") oraz art 86 ust. 1, art 86 ust 2 pkt 1 lit a) oraz art 88 ust 3a pkt 4 lit a u.p.t.u. w związku z art. 168 lit a) Dyrektywy VAT.
Po rozpoznaniu odwołań, opisaną na wstępie decyzją z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B..
W uzasadnieniu, odwołując się do treści przepisów ustawy o podatku od towarów i usług regulujących prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, organ odwoławczy podkreślił, że przepisy wskazują na prawo do odliczenia podatku naliczonego tylko w takim przypadku, gdy stanowi podatek obciążający faktyczny, a nie pozorny obrót. Organ podkreślił, że faktury stanowiące podstawę uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego muszą być poprawne nie tylko z formalnego punktu widzenia, ale także odzwierciedlać prawdziwy przebieg zdarzeń gospodarczych. Tym samym faktury mają dokumentować rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. Faktury, które nie dokumentują faktycznej sprzedaży nie mogą potwierdzić legalnego, czyli zgodnego z prawem obrotu. Zatem faktury takie są bezskuteczne prawnie i w związku z tym nie mogą wywoływać żadnych skutków podatkowych u jej wystawcy ani odbiorcy.
W ocenie organu odwoławczego zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy potwierdził bezsprzecznie, że faktury wystawione przez E. K. na stacji paliw B 112 w B. były "pustymi fakturami", co oznaczało, że nie dokumentowały rzeczywistych transakcji. Organ pierwszej instancji stwierdził, że skoro faktury nie odzwierciedlały czynności gospodarczych faktycznie dokonanych przez podmioty wymienione w treści pustych faktur jako sprzedawca i nabywca tj. transakcji nabycia oleju napędowego na stacji paliw B 112 w B. w takich ilościach i wartościach, na jakie wskazują zakwestionowane faktury, to nie mogły stanowić podstawy do odliczenia przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "A" spółka cywilna G. N., M. N., podatku naliczonego. Wskazano również, że faktury zbiorcze VAT wystawione przez E. K. na stacji B 112 w B. nie mogą wywoływać żadnych skutków prawnych u odbiorcy, uznając, że samo posiadanie faktury VAT przez odbiorcę nie jest wystarczającą podstawą, aby odliczyć podatek w niej zawarty.
Zdaniem organu nie można zgodzić się z zarzutem Strony skarżącej, wskazującym na to, że zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy jest niepełny i nie można na jego podstawie stwierdzić, że sporne faktury nie odzwierciedlały rzeczywistości gospodarczej. W sprawie zgromadzono obszerny materiał dowodowy, co znalazło odzwierciedlenie w szczegółowym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano w niej przesłanki którymi kierował się organ podatkowy uznając, że Podatnik świadomie i dobrowolnie uczestniczył w oszukańczym procederze wystawiania na jego rzecz "pustych faktur". Wśród przesłanek potwierdzających powyższy wniosek organ wymienił następujące okoliczności:
- kwestionowane faktury nie zawierały w swojej treści odwołania do numeru paragonu, na podstawie którego zostały wystawione (faktury wystawione w systemie sprzedażowym CT obowiązującym na stacji do dnia 01.07.2015 r. ) bądź też odnosiły się do paragonów, które nie należały do spółki cywilnej A (faktury wystawione w systemie sprzedażowym G6 obowiązującym na stacji od dnia 02.07.2015 r.),
- paragony wymienione na fakturach zbiorczych wystawionych na rzecz spółki cywilnej A dokumentują sprzedaż na rzecz innych podmiotów i te transakcje przeprowadzono z użyciem kart flotowych UTA, DKV i Licard,
- płatność za zakupiony olej napędowy według faktur zbiorczych miała być rzekomo dokonywana gotówką – jednak w przypadku użycia kart flotowych UTA, DKV i Licard płatność może być dokonywana wyłącznie w systemie bezgotówkowym,
- wspólnicy spółki cywilnej A w żaden i na żadnym etapie kontroli podatkowej i postępowania podatkowego nie wskazali w jaki sposób weszli w posiadanie tych paragonów,
- paragony - dołączone do kwestionowanych faktur - odzwierciedlają transakcje dokonywane przy użyciu kart flotowych UTA, DKV i Licard a spółka cywilna A takich kart nie posiadała,
- brak faktur zbiorczych wystawionych na rzecz Strony w dokumentacji Spółki D (dawniej: C),
- treść przesłuchania świadków – M. B. (kierownik zmiany stacji), D. Ł. (zastępcy kierownika stacji) oraz Z.R. (audytor wewnętrzny), przesłuchiwani przez organ pierwszej instancji nie potwierdzili transakcji przeprowadzonych na stacji B 112 – nie widzieli faktur zbiorczych wystawionych na rzecz Strony,
- żadna z faktur wystawionych przez E. K. nie została ujęta w rejestrze faktur VAT wystawcy, tj. Spółki D,
- na rzecz spółki cywilnej A Spółka D przesłała faktury korygujące wraz
z pismami przewodnimi do tych faktur, z których wynika, że faktury VAT wystawione
na rzecz ww. spółki cywilnej nie dokumentują faktycznie dokonanych operacji gospodarczych, a zatem wymagają korekty do wartości zerowej zgodnie z art. 106j ustawy o podatku od towarów i usług.
Ustalenie powyższych okoliczności składających się na stan faktyczny rozpatrywanej sprawy pozwoliło, zdaniem organu odwoławczego, na wyprowadzenie niepodważalnego wniosku, że Strony świadomie i dobrowolnie uczestniczyły
w oszukańczym procederze wystawiania "pustych faktur" na rzecz spółki cywilnej A. Organ podkreślił, że poza spornymi fakturami, Strony nie dysponują jakąkolwiek inną dokumentacją mającą na celu udokumentowanie kwestionowanych transakcji, nie dysponuje żadnymi umowami, porozumieniami, kontraktami zawartymi z C Sp. z o. o., których treść regulowałaby zasady współpracy między kontrahentem w zakresie dostawy oleju napędowego. Dodatkowo organ wskazał, że sam dostawca zaprzecza wystąpieniu takiego zdarzenia. Tym samym nie można zgodzić się z Pełnomocnikiem, że w przedmiotowej sprawie naruszone zostały przepisy prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a u.p.t.u.
W tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że działanie organu pierwszej instancji było prawidłowe. Okoliczności przedmiotowej sprawy pozwalają przyjąć,
że faktury, w których jako wystawca figuruje firma B Sp. z o. o. z siedzibą W., Stacja Paliw B 112, ul. A w B. wystawione na rzecz PHU A s.c. nie odzwierciedlały rzeczywistości gospodarczej. Transakcje wskazane na kwestionowanych fakturach nie miały miejsca, w związku z czym nie dają one spółce cywilnej "A" prawa do odliczenia podatku naliczonego z nich wynikającego.
Na powyższą decyzję pełnomocnik G. N. i M. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W złożonej skardze działający w imieniu skarżących pełnomocnik sformułował względem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym:
1) art.122 O.p. w związku z art. 191 O.p., poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego (w kwestii np. paragonów będących podstawą wystawienia faktur
w "starym systemie"), jak również niewyjaśnienie wszelkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (związanych z okolicznościami zakupu paliwa przez Skarżącego) oraz oparcie rozstrzygnięcia o nie w pełni wyjaśniony stan faktyczny, a tym samym, w konsekwencji, błędną ocenę stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2) art. 191 O.p. w zw. z art. 187 O.p. poprzez ocenę zgromadzonych dowodów
w sposób dowolny, nielogiczny i sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego (danie prymatu wyjaśnieniom D nad zeznaniom pracowników tejże m.in. E. K.), jak również bez wszechstronnej analizy zgromadzonego materiału w jego wzajemnej łączności oraz bez odniesienia się do wszystkich dowodów (zestawienie zużytego paliwa) z uwzględnieniem ich znaczenia dla sprawy;
3) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p w związku z art. 121 § 1 O.p. poprzez błędne zastosowanie przejawiające się instrumentalną oraz wybiórczą oceną materiału dowodowego, stojącego w kontrze do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, m.in. w kwestii materialnych i formalnych przesłanek prawa do odliczenia;
4) art. 191 w zw. z art. 121 § 1 O.p., poprzez błędne zastosowanie przejawiające się uchybieniem obowiązkowi oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów, opierając się jedynie na nieprawidłowościach formalnych będących skutkiem działań i zaniechań D (dostawcy paliwa);
5) art. 122 oraz art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w związku z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego w stopniu umożliwiającym zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz bezpodstawne przyjęcie, iż dostawa paliwa
na rzecz Skarżącego przez D za pośrednictwem stacji B 112 nie miała miejsca, a przez to zakwestionowanie prawa do odliczenia podatku VAT;
6) art. 210 § 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 O.p., poprzez brak realnego
i wewnętrznie spójnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przejawiający się m.in. całkowitym brakiem zawarcia w niej wyjaśnienia powodów, dla których odmówił prawa do odliczenia z faktur wystawionych w starym systemie fakturowania stosowanym przez D, co do których nie można było z obiektywnych przyczyn ustalić sposobu płatności oraz brak zawarcia w decyzji uzasadnienia prawnego.
Zarzucane naruszenia przepisów postępowania skutkowały, zdaniem pełnomocnika, naruszeniem:
7) art. 86 ust. 1 i art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.p.t.u. w związku z art. 168 Dyrektywy VAT, poprzez odmowę podatnikowi prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony pomimo przeprowadzenia realnych transakcji zakupu paliwa oraz braku wystąpienia po stronie Skarżących nawet potencjalnej wiedzy o oszustwie skarbowym;
8) art. 86 ust. 1, art. 86 ust. 2 pkt. 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt. 4 lit. a u.p.t.u.
w związku z art. 168 lit. a) Dyrektywy VAT poprzez błędne zastosowanie, skutkujące zakwestionowaniem Stronom prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów, mimo iż podważane przez organ podatkowy faktury dokumentują rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a jedynie zawierają formalne, nieistotne z punktu widzenia przedstawionego w skardze orzecznictwa TSUE nieprawidłowości.
Wobec podniesionych w skardze zarzutów pełnomocnik skarżących wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzające ją decyzje w całości,
2. przeprowadzenie rozprawy,
3. zasądzenie od organu podatkowego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
4. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie procesowym złożonym jako załącznik do protokołu rozprawy Strona skarżąca podtrzymała prezentowaną w skardze argumentację podkreślając, że błędne jest przekonanie organów podatkowych o świadomości spółki cywilnej A co do uczestniczenia w oszukańczym procederze wystawiania na jej rzecz "pustych" faktur. Pełnomocnik podkreślił, że samochody spółki cywilnej były tankowane przez jej kierowców, którzy zostawiali na stacji benzynowej paragony w celu późniejszego wystawienia faktur zbiorczych, i spółka nie była świadoma niezgodnego z prawem postępowania E. K. - pracownicy stacji paliw w zakresie wystawiania faktur zbiorczych. Za takie działania swego pracownika odpowiada jego pracodawca. W związku z tym pełnomocnik wniósł o skierowanie do TSUE pytania prejudycjalnego, czy jako niezgodną z zasadą neutralności podatkowej oraz zasadą proporcjonalności, jak również przepisami Dyrektywy 2006/112/WE należałoby uznać wykładnię art. 168, art. 178 lit. a) oraz art. 223 Dyrektywy przejawiającą się uznaniem, iż można odmówić podatnikowi prawa do odliczenia podatku od towarów i usług z odzwierciedlających rzeczywiste transakcje faktur zbiorczych w sytuacji, w której dokonujący tego odliczenia podatnik dysponuje wystawionymi przez uprawniony do tego podmiot, za pośrednictwem uprawnionego do tego pracownika, działającego w miejscu dokonywania czynności opodatkowanych, zbiorczymi fakturami vat, które jednak następnie (w wyniku stwierdzonych przez podmiot wystawiający fakturę wewnętrznymi, niemającymi wpływu na rzetelność faktury nieprawidłowościami) zostały po kilku latach uznane przez sprzedawcę za wystawione bez jego wiedzy i zgody (a organ podatkowy nie zdołał udowodnić jakiegokolwiek związku wystawcy faktur z dokonującym odliczenie podatnikiem).
Pełnomocnik organu nie zajął stanowiska w odniesieniu do tego pisma.
Sąd zważył, co następuje.
Skarga nie jest uzasadniona, bo organy podatkowe nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów proceduralnych, w szczególności wymienionych w skardze, w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy tylko zauważyć, że kwestia zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za okresy objęte skarżoną decyzją została w tej decyzji wyjaśniona i nie jest przedmiotem sporu, jak wynika z treści skargi.
Zasadnicza część skargi zawiera zarzuty niepełnego wyjaśnienia stanu faktycznego m.in. poprzez wadliwą ocenę dowodów, a w rezultacie niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego i bezpodstawnego odmówienia spółce cywilnej prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur zbiorczych zakupu paliwa na stacji paliw w B.. Sąd nie zgadza się z podniesionymi zarzutami naruszenia przez organy przepisów prawa procesowego. Organy podjęły bowiem możliwe do przeprowadzenia działania w celu wyjaśnienia istotnych kwestii spornych, a zwłaszcza związanych z wystawianiem spornych faktur zbiorczych będących podstawą do odliczenia podatku naliczonego. M.in. organy analizowały w tym zakresie treść tych faktur w zestawieniu z przepisami regulującymi zasady wystawiania faktur zbiorczych oraz zeznania pracowników stacji paliw w B., to jest B. i Ł. oraz audytora i księgowego firmy D. Przesłuchano także osobę kluczową w wystawianiu zakwestionowanych faktur, czyli E. K. oraz uzyskano obszerne wyjaśnienia od firmy, do której należała stacja paliw, co do obowiązujących w firmie D zasad wystawiania faktur zbiorczych.
Podnosząc zarzut niedostatecznego wyjaśnienia sprawy Skarżący akcentują nieuwzględnienie przez organy przedstawionego przez nich zestawienia ilości zużytego paliwa koniecznego do świadczenia przez spółkę cywilną A usług z ilością paliwa zakupionego wynikającą ze spornych faktur. Sąd zgadza się w tej kwestii ze stanowiskiem organów, że taki dowód nie jest przydatny w sprawie. Przecież organy nie kwestionowały faktu świadczenia przez spółkę cywilną usług transportowych i sprzętowych z użyciem samochodów i maszyn napędzanych olejem napędowym. Jest oczywiste, że spółka musiała paliwo kupować, jednak z tego oczywistego stwierdzenia, nie wynika automatycznie, że źródłem nabycia paliwa była konkretna stacja paliw w B. i że paliwo było kupowane w terminach i ilościach i cenach wynikających ze spornych faktur. W rozpoznawanej sprawie istotne było wyjaśnienie, czy sporne faktury zbiorcze dokumentują rzeczywiste zakupy spółki cywilnej, a nie to, czy spółka w ogóle i gdziekolwiek paliwo kupiła, a skoro organy ustaliły, że faktury te w swej treści nie są powiązane z konkretnymi, pojedynczymi zakupami paragonowymi, to miały prawo do wniosku o ich nierzetelności. Należy mieć na uwadze, że dokumenty zakupowe podatnika, czyli faktury i paragony, tworzone są nie tylko w celu umożliwienia podatnikowi właściwego rozliczenia podatku od towarów i usług, ale także w celu ewentualnej weryfikacji prawidłowości tego rozliczenia, czyli także sprawdzenia, czy zdarzenia dokumentowane dokumentami fiskalnymi miały miejsce. Posiadane przez Stronę skarżącą faktury wystawione w systemie tzw. CT są sporządzone wadliwie, gdyż nie wymieniają paragonów, na podstawie których miały być sporządzone a kopie tych faktur zbiorczych nie mają podpiętych takich paragonów. Oczywistym jest, że w takiej sytuacji nie można ustalić, co było podstawą wystawienia takich faktur zbiorczych, a więc nie ma możliwości ich weryfikacji. Faktury późniejsze, wystawione w systemie tzw. G6, są powiązane z paragonami, ale nie mogły to być paragony otrzymane przez kierowców spółki cywilnej, gdyż ta nie korzystała z żadnych kart flotowych, i co jest niesporne, miała dokonywać płatności gotówkowych, a takie nie były związane z kartami flotowymi.
Wbrew zarzutom skargi organy wyjaśniły powody zakwestionowania odliczenia podatku naliczonego ze spornych faktur zbiorczych. W odniesieniu do faktur wystawianych w starym systemie, to nie były one powiązane z żadnymi paragonami, co było nawet sprzeczne z zeznaniami E. K.. Spółka cywilna, a więc Skarżący musieli o tym wiedzieć, skoro w treści tych faktur, jak stwierdziły organy, nie były wymienione numery paragonów. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie te faktury były wystawione i jakie konkretne pojedyncze zakupy miały dokumentować. Niewymienienie numerów paragonów w treści faktur zbiorczych nie jest tylko uchybieniem formalnym, bo jednocześnie stwierdzono w ogóle brak tych paragonów, które przecież powinny być podpięte do faktury.
W tej sytuacji organy miały prawo uznać sporne faktury zbiorcze za nierzetelne, bo nie da się w żaden sposób ustalić, których transakcji zakupowych dotyczyły (faktury stare rozliczane w tzw. systemie CT) lub też stwierdzono w toku prowadzonego postępowania, że nie mogły dotyczyć sprzedaży na rzecz spółki cywilnej A, gdyż zostały powiązane z paragonami dotyczącymi zakupów przy użyciu kart flotowych, z których spółka cywilna nie korzystała (faktury późniejsze).
Rozliczenie podatku od towarów i usług opiera się na dokumentach, rzetelnych fakturach. Posiadanie rzetelnych faktur, spełniających także wymogi formalne, jest jednym z warunków odliczenia podatku naliczonego. Skoro strona skarżąca nie posiada rzetelnych i niewadliwych faktur zakupu, to nie może liczyć na skuteczne odliczenie podatku naliczonego.
Strona zarzuca, że skoro faktur zbiorczych wystawionych w systemie CT nie można powiązać z konkretnymi paragonami (bo paragony ani nie są w fakturach wymienione, ani nie są podpięte), to nie można wykluczyć, że faktury te dokumentują rzeczywiste zakupy. Istotne jest jednak to, że organy podważyły rzetelność tych faktur, a Strona skarżąca nie przedstawiła przecież innych dowodów na tezę przeciwną. Należy też mieć na uwadze, że z wyjaśnień firmy D wynika przecież, że sporne faktury (kopie) nie znajdowały się w dokumentacji tego sprzedawcy. Skoro spółka cywilna chciała uzyskać faktury zbiorcze wystawiane na podstawie jednostkowych paragonów, to miała możliwość i powinna sprawdzić, czy faktury te były wystawiane prawidłowo, czyli na podstawie właściwych paragonów. Wyjaśnianie przez Skarżących, że paragony miały być zostawiane na stacji paliw w celu późniejszego wystawienia faktury zbiorczej świadczyłoby o niefrasobliwości podatnika, który w ten sposób traciłby kontrolę nad paragonami i nad sposobem wystawienia faktur zbiorczych.
Ponadto należy mieć na uwadze, że żaden ze świadków (poza E. K.), ani też sama firma D nie potwierdzili istnienia praktyki gromadzenia na stacji paliw paragonów spółki A lub innego jakiegokolwiek podatnika. Nie ma podstaw do podważania tych zeznań lub wyjaśnień firmy D, gdyż zeznania tych świadków są wzajemnie niesprzeczne i zgodne z wyjaśnieniami firmy paliwowej. To właśnie zeznania świadka E. K. w tej mierze są niewiarygodne, choćby dlatego, że w treści faktur zbiorczych nie ma wpisanych żadnych numerów paragonów, choć świadek twierdziła, że takie numery, choć niepełne, wpisywała. Ponadto organy przekonująco wywodziły, że nie jest prawdopodobne, aby nikt inny, poza E. K. nie wiedział o gromadzeniu na stacji paliw paragonów spółki cywilnej A, skoro proceder ten miał trwać przez wiele miesięcy. Właśnie ta niewiedza innych pracowników stacji paliw i brak spornych faktur (kopii) w dokumentacji firmy paliwowej wskazuje na sporządzanie faktur bez powiązania z konkretnymi zakupami, czyli wskazuje na nierzetelność faktur. Skarżący musieli sobie zdawać sprawę z tej sytuacji, bo przecież brak jest logicznego wyjaśnienia dla tezy, że E. K. wystawiała takie faktury bez powodu i bez wiedzy beneficjenta tego procederu, czyli spółki cywilnej A.
Organy także zasadnie podkreśliły, że Skarżący, poza spornymi fakturami, nie przedstawili żadnych innych dowodów na potwierdzenie zakupów na konkretnej stacji paliw w B. oraz że przy zakupach na innych stacjach paliw spółka stosowała inne standardy płatności i staranności, co także podważa wiarygodność spornych faktur. Nierzetelność spornych faktur zbiorczych wynika także ze stałości ujmowanych w nich cen paliw, a przecież notoryjnie wiadomo, że ceny te często się zmieniają. Spółka cywilna nie miała przecież podpisanej z dostawcą umowy gwarantującej stałość ceny.
Skoro organy podatkowe wyjaśniły dostatecznie okoliczności sprawy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny, to w tej sytuacji nie jest zasadny zarzut skargi naruszenia przepisów prawa materialnego. Skoro sporne faktury zbiorcze zakupu paliwa nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego, to była podstawa do kwestionowania dokonanego przez spółkę cywilną odliczenia podatku naliczonego z tych faktur.
Sąd nie widziała podstaw do zadawania pytania prejudycjalnego zgodnie z wnioskiem skarżących, gdyż ustalony stan faktyczny wskazuje na posłużenie się przez spółkę cywilną nierzetelnymi fakturami zakupu, o czym spółka musiała wiedzieć.
Z powyższych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).
ak

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI