I SA/Łd 465/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2019-02-27
NSApodatkoweWysokawsa
VATwewnątrzwspólnotowa dostawa towarówtransakcja trójstronnastawka 0%należyta starannośćwywóz towarukontrola podatkowaskarżącyorgan podatkowysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika, uznając, że transakcja sprzedaży telefonów komórkowych na rzecz słowackiej firmy nie stanowiła wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów z powodu braku faktycznego wywozu towaru z Polski do innego kraju UE.

Podatnik wykazał wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (iPhonów) na rzecz słowackiego kontrahenta, opodatkowując ją stawką 0%. Organy podatkowe zakwestionowały tę kwalifikację, stwierdzając, że towar nie opuścił terytorium Polski i nie trafił na Słowację, a transakcja nie spełniała warunków ani wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, ani transakcji trójstronnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że podatnik nie dopełnił wymogów należytej staranności i nie wykazał faktycznego przemieszczenia towaru poza granice kraju.

Sprawa dotyczyła odmowy zastosowania stawki 0% VAT do transakcji sprzedaży 490 sztuk iPhone'ów na rzecz słowackiej firmy A s.r.o. przez polskiego podatnika P. W. Podatnik zakwalifikował tę transakcję jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (WDT), opierając się na fakturze i dokumencie CMR. Organy podatkowe, po analizie materiału dowodowego, w tym informacji od słowackiej i brytyjskiej administracji podatkowej, uznały, że towar nie opuścił terytorium Polski w wyniku dostawy na rzecz A s.r.o. Stwierdzono, że transakcja nie spełniała warunków WDT, ponieważ nie nastąpił faktyczny wywóz towaru z Polski do innego państwa członkowskiego UE. Ponadto, transakcja nie mogła być uznana za wewnątrzwspólnotową transakcję trójstronną, gdyż podatnik nie miał świadomości uczestnictwa w takim schemacie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że kluczowym warunkiem WDT jest faktyczne przemieszczenie towaru poza terytorium kraju, a podatnik nie wykazał należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i przebiegu transakcji, co uniemożliwiło zastosowanie stawki 0% VAT. Transakcja została uznana za krajową, podlegającą opodatkowaniu stawką 23%.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, transakcja taka nie może być uznana za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, ponieważ kluczowym warunkiem jest faktyczne przemieszczenie towaru z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego.

Uzasadnienie

Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że brak faktycznego wywozu towaru z Polski do Słowacji, mimo sprzedaży na rzecz słowackiej firmy, wyklucza zastosowanie stawki 0% VAT. Podatnik nie wykazał należytej staranności w weryfikacji transakcji i kontrahentów, co uniemożliwiło uznanie transakcji za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.p.t.u. art. 41 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 13 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Tekst jednolity z 2011 r. nr 177 poz. 1054 z późn. zm.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 7 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 135 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 42 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 42 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 42 § ust. 11

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 146a § pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 87 § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 99 § ust. 12

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 22 § ust. 3 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 100 § ust. 9

Ustawa o podatku od towarów i usług

Op. art. 191

Ordynacja podatkowa

Op. art. 122

Ordynacja podatkowa

Op. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Op. art. 233 § § 2

Ordynacja podatkowa

Op. art. 125

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Transakcja nie spełnia warunków wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów z powodu braku faktycznego wywozu towaru z Polski do innego państwa członkowskiego UE. Podatnik nie wykazał należytej staranności w weryfikacji kontrahentów i przebiegu transakcji. Transakcja nie może być uznana za wewnątrzwspólnotową transakcję trójstronną z uwagi na brak świadomości podatnika o jej charakterze.

Odrzucone argumenty

Skarga oparta na naruszeniu przepisów postępowania i prawa materialnego. Zastosowanie stawki 0% VAT do transakcji sprzedaży iPhone'ów na rzecz słowackiej firmy. Twierdzenie o spełnieniu przesłanek do zastosowania stawki 0% VAT na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy VAT.

Godne uwagi sformułowania

warunkiem absolutnie niezbędnym, który podatnik musi spełnić, niezależnie od tego czy jest stroną transakcji między dwoma tylko podmiotami, czy też stroną transakcji będącej częścią "sprzedaży łańcuchowej", jest faktyczne wewnątrzwspólnotowe przemieszczenie towarów podatnik sam wybiera formy i sposób prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże jako przedsiębiorca bierze na siebie odpowiedzialność za tę działalność, za wybór kontrahenta nie można przypisać podatnikowi działania w warunkach dobrej wiary, albowiem nie zachował należytej staranności wobec kontrahentów

Skład orzekający

Tomasz Adamczyk

przewodniczący sprawozdawca

Wiktor Jarzębowski

sędzia

Joanna Grzegorczyk-Drozda

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie warunków koniecznych do uznania transakcji za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, znaczenie należytej staranności podatnika, kwalifikacja transakcji trójstronnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z obrotem elektroniką i transakcjami międzynarodowymi. Interpretacja przepisów VAT dotyczących WDT i transakcji trójstronnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne przestrzeganie przepisów dotyczących transakcji międzynarodowych w VAT i jakie mogą być konsekwencje braku należytej staranności. Jest to praktyczny przykład dla przedsiębiorców prowadzących handel zagraniczny.

Czy Twoja transakcja zagraniczna na pewno jest wewnątrzwspólnotową dostawą towarów? Sąd wyjaśnia, co grozi za brak należytej staranności.

Dane finansowe

WPS: 26 047 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 465/18 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-02-27
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Grzegorczyk-Drozda
Tomasz Adamczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Wiktor Jarzębowski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FZ 352/18 - Postanowienie NSA z 2018-11-30
I FSK 1109/19 - Wyrok NSA z 2023-09-06
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 41 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Protokolant: specjalista Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr UNP: [...] [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za październik 2014 roku oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją dnia z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...] określającą P. W. wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za październik 2014 r. w wysokości 26 047 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.
W toku kontroli podatkowej ustalono, że w październiku 2014 r. podatnik wykazał wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz słowackiego kontrahenta A s.r.o., Ć.
Mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ I instancji stwierdził, że w sprawie nie doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 roku, Nr 177, poz. 1054 z późn. zm. – dalej ustawa VAT), gdyż w świetle powyższego przepisu aby uznać daną czynność za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, konieczny jest wywóz towaru z terytorium kraju na terytorium innego Państwa Członkowskiego.
Zdaniem organu I instancji transakcja handlowa zawarta pomiędzy podatnikiem a firmą A s.r.o. nie stanowi również dostawy towarów w ramach transakcji trójstronnej, o której mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, gdyż podatnik nie wiedział, że miał uczestniczyć w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej o czym świadczy złożona w dniu 17 listopada 2014 r. informacja podsumowująca VAT UE, w której wykazał ww. transakcję jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W świetle powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. stwierdził, że przedmiotowa transakcja winna być opodatkowana wg stawki podatku VAT właściwej dla sprzedaży krajowej wynoszącej 23%.
Powyższe ustalenia znalazły odzwierciedlenie w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. z dnia [...].
Nie zgadzając się z dokonanym przez organ rozstrzygnięciem wniesiono odwołanie od powyższej decyzji.
W wyniku powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego, mając na względzie zalecenia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. oraz po przeanalizowaniu zebranych dowodów i wynikających z nich okoliczności faktycznych, Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-W. wydał decyzję z dnia [...], w której określił wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za październik 2014 r. w wysokości 26.047 zł.
Od powyższej decyzji złożono odwołanie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. powołując się na art. 13 oraz art. 42 ust. 1 pkt 2, ust. 3, ust. 11 ustawy VAT zwrócił uwagę na dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-W. ustalenia dotyczące przebiegu spornej transakcji.
W trakcie kontroli podatkowej zbadano źródło pochodzenia towarów sprzedanych dla A s.r.o. i ustalono, iż w dniu 13 października 2014 r. podatnik dokonał zakupu 490 szt. iPhone'ów od firmy B K. J. na fakturę z dnia 13 października 2014 r. o wartości netto 776.174 zł (VAT 178.520 zł). Zapłata za towar nastąpiła przelewami w dniach: 9 października 2014 r. w kwocie 44.000 zł, 13 października 2014 r. w kwocie 178.648 zł, 13 października 2014 r. w kwocie 175.605 euro (733.945 zł).
Przekazanie podatnikowi iPhone'ów miało nastąpić w dniu 13 października 2014 r. w magazynie firmy C Spółka z o.o. w W. , bez udziału sprzedającego - firmy B K. J.. Za magazynowanie towaru w okresie od 13 do 31 października 2014 r. Spółka C wystawiła podatnikowi fakturę z dnia 31 października 2014 r. o wartości netto 232 zł. W dniu 13 października 2014 r. (tj. dniu zakupu iPhonów) podatnik dokonał jednocześnie sprzedaży 490 sztuk iPhonów na rzecz kontrahenta słowackiego (A s.r.o.). Zgodnie z przedstawionym przez podatnika potwierdzeniem, odbiór towaru przez firmę A s,r.o. nastąpił w dniu 13 października 2014 r. w magazynie C w B. (podatnik wydał firmie C Sp. z o.o. dyspozycję przekazania towarów firmie A s.r.o.).
Z informacji przekazanej w dniu 28 sierpnia 2015 r. przez słowacką administrację podatkową wynikało, iż towar zakupiony przez A s.r.o. nie został dostarczony na Słowację, miejscem dostarczenia towaru był magazyn w B. Spółki z o.o. C, W.. A s.r.o. zarejestrowała towar. Towar został sprzedany dla angielskiej firmy D Ltd. w Wielkiej Brytanii. Zapłata za towar nastąpiła przelewem w kwocie 200.900 euro z konta A s.r.o. Przedstawiciele firmy słowackiej Ł. G. i J. S. nawiązali kontakt z podatnikiem przez Internet. Towar został odebrany z magazynu logistycznego firmy C w B.. Firma ta przekazała towar do finalnego nabywcy D Ltd. w Wielkiej Brytanii, gdzie miejscem dostawy był E Ltd. w Wielkiej Brytanii. Wszystkie dokumenty dostarczane były e-mailami, na adres firmy A s.r.o. Telefony nie były przedmiotem dalszej odsprzedaży na Słowację i zostały dostarczone do kontrahenta z Wielkiej Brytanii w ramach transakcji trójstronnej do innego państwa członkowskiego (Wielka Brytania).
W ocenie organu odwoławczego, w świetle poczynionych przez organ I instancji ustaleń towary będące przedmiotem dostawy dla A s.r.o. w wyniku tej dostawy nie opuściły terytorium Polski i nie znalazły się na terenie innego kraju członkowskiego, zatem w omawianym przypadku nie doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy VAT.
Podkreślono, że organ I instancji analizował omawianą transakcję pod kontem ewentualnej dostawy wewnątrzwspólnotowej w ramach transakcji trójstronnej, o której mowa w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
W ocenie organu odwoławczego dokonane przez organ I instancji ustalenia wykazują, że transakcja wykazana na spornej fakturze nie była również wewnątrzwspólnotową transakcją trójstronną, na co wskazują poniższe okoliczności.
Po pierwsze ; P. W. nie miał świadomości, że uczestniczy w "transakcji trójstronnej" i nie miał żadnej wiedzy na temat wskazanego podmiotu brytyjskiego. Świadczą o tym jego zeznania z dnia 24 kwietnia 2017 r., z których wynika, że podatnikowi nie jest znana firma D Ltd. z Wielkiej Brytanii. Ponadto podatnik zeznał, że na etapie transakcji z firmą słowacką nie wiedział komu i gdzie dalej odsprzedają towar.
Po drugie ; firma A s.r.o. dopiero w toku prowadzonej przez organ I instancji kontroli podatkowej poinformowała P. W., że towar odsprzedała kontrahentowi z Wielkiej Brytanii. Wtedy to dopiero firma A s.r.o. przesłała P. W. kopię dokumentu CMR. Natomiast na etapie zawierania transakcji z firmą słowacką P. W. nie wiedział komu i gdzie ta firma będzie dalej sprzedawać towar. Ponadto , podatnik nie miał żadnej wiedzy ani informacji na temat transportu towarów.
Po trzecie ; jak wynika z informacji dotyczących firmy D pozyskanych od organu podatkowego Wielkiej Brytanii w dniu 13 lutego 2017 r. cyt. "Firmę D założono w celu brania udziału w transakcjach typu znikający podatnik w roku 2015 oraz w transakcjach trójstronnych, w których towary nie były dostarczane do Wielkiej Brytanii, ale najwidoczniej przewożone do innych krajów członkowskich, ustalono, że towarów nie dostarczono"
Podkreślono, że w przypadku wewnątrzwspólnotowych dostaw konieczność wywozu towaru poza teren danego kraju, jest warunkiem absolutnie niezbędnym, który podatnik musi spełnić, niezależnie od tego czy jest stroną transakcji między dwoma tylko podmiotami, czy też stroną transakcji będącej częścią "sprzedaży łańcuchowej". W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie uznano, że warunkiem wewnątrzwspólnotowych dostaw nie jest udział podmiotów z różnych państw członkowskich, lecz faktyczne wewnątrzwspólnotowe przemieszczenie towarów, stanowiących przedmiot świadczeń pomiędzy uczestnikami transakcji
Odnosząc się do stanowiska odwołania, że w rozpatrywanej sprawie nie ma znaczenia weryfikacja kontrahentów, brak formalności dotyczących spisywania umów ubezpieczenia towaru, reklamacji czy zwrotu towarów, oraz to, że strona zapłaciła kontrahentowi krajowemu więcej niż wynikało to z faktury zakupu, zauważono, że wymienione elementy wpływają na standardy zawieranych transakcji handlowych. Wprawdzie to podatnik sam wybiera formy i sposób prowadzenia działalności gospodarczej, jednakże jako przedsiębiorca bierze na siebie odpowiedzialność za tę działalność, za wybór kontrahenta, za to, że w razie jakichkolwiek nieścisłości co do prawa zastosowania stawki 0% przy wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów musi uwiarygodnić dokonane transakcje, wskazać ich okoliczności w sposób niebudzący wątpliwości, przedłożyć wszelkie niezbędne , wymagane bądź możliwe dokumenty.
Podkreślono, że mimo, iż normy prawne często nie nakazują podatnikowi zachowania konkretnych form działania, to w jego interesie leży postępowanie wykazujące się należytą starannością. Jak wykazało prowadzone postępowanie tej staranności zabrakło po stronie podatnika, o czym świadczą następujące okoliczności:
– Podatnika nie interesowało co się dzieje z towarem po jego wydaniu przez pracowników firmy C z magazynu,
– weryfikacja zakupionego towaru polegała jedynie na ocenie, czy zafoliowane pudełka z hologramem firmy F nie są puste (nie sprawdzono numerów IMEI),
– brak umowy o współpracy z kontrahentem pomimo dużej kwoty transakcji (kilkaset tysięcy złotych),
– Podatnik nie uczestniczył w tego typu transakcjach poprzednio (Podatnik wcześniej nie handlował elektroniką),
– jak wynika z dokumentu CMR odbiorcą towaru miała być firma D z Wielkiej Brytanii, którą założono w celu brania udziału w transakcjach typu znikający podatnik,
– kontakty zarówno z dostawcą jak i odbiorcą odbywały się telefonicznie i mailowo,
– transakcja miała charakter jednorazowy i odbyła się w bardzo krótkim czasie - kupno towaru, jego odsprzedaż oraz transport (znalezienie firmy transportowej, zlecenie i organizacja transportu oraz sam transport),
– dostawca i odbiorca nie dążyli do zawarcia kontaktu handlowego przewidującego dłuższą współpracę z podatnikiem,
– samych urządzeń podatnik nie widział,
– skarżący nie był obecny przy wydawaniu towaru przez firmę B,
– podatnik nie uczestniczył również przy przekazaniu towaru A s.r.o.,
– kontakt ze spółką słowacką generalnie ograniczał się do korespondencji e-mailowej,
– brak doświadczenia w prowadzeniu tego typu transakcji (to pracownicy A mieli sugerować podatnikowi konkretne zachowanie przy zakupie i sprzedaży iPhone'ów)
W ocenie organu odwoławczego słusznie zauważył organ I instancji, że stosowana przez podatnika elektroniczna forma kontaktów handlowych nie zwalniała go z odpowiedzialności za sprzedany towar. Ponadto , nie posiadając wiedzy i doświadczenia oraz zaplecza technicznego, podatnik rozszerzył w dniu 18 września 2014 r. swoją dotychczas prowadzoną działalność gospodarczą w zakresie transportu towarów o sprzedaż hurtową sprzętem elektronicznym i telekomunikacyjnym i już w październiku 2014 r. dokonał transakcji o znacznej wartości.
Wskazane powyższej okoliczności towarzyszące nawiązaniu oraz przebiegu współpracy handlowej pomiędzy skarżącym a firmami B K. J. i A s.r.o., nie można – w ocenie organu - uznać za typowe w obrocie gospodarczym. Przedłożona dokumentacja nie pozwala zaś na uznanie, że to w wyniku dostawy dokonanej przez stronę nastąpiło przemieszczenie towaru z Polski do innego kraju UE, a jest to warunek materialny konieczny do uznania dokonanej dostawy za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Skoro towar w momencie dostawy na rzecz słowackiego kontrahenta znajdował się na terytorium RP to nie został spełniony warunek do uznania tej dostawy jako wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Podatnik natomiast nie zainteresował się czy po przeniesieniu prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na słowacką spółkę towar zostanie przemieszczony poza terytorium kraju. Zatem uznano, że w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek i dowodów co do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. W świetle powyższych okoliczności przyjęto, że dostawa towarów dokumentowana sporną fakturą na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, przy zastosowaniu stawki podatku VAT w wysokości 23%.
Ponownie podkreślono, że podatnik nie miał żadnych wątpliwości związanych z dokonaniem jednorazowej transakcji za kilkaset tysięcy złotych od nieznanej firmy, jakim była B K. J.. Nie budziło również wątpliwości podatnika, że towar znajdował się w magazynie podmiotu trzeciego, tj. w Spółce ,.C" w B., a nie w magazynie K. J.. Jak wynika zeznań , środki finansowe na zakup iPhone'ów skarżący uzyskał z przedpłaty od kontrahenta, a reszta pochodziła z środków własnych prywatnych. Jednocześnie podatnik nie potrafił wyjaśnić dlaczego zapłacił K. J. za towar więcej, niż to wynikało z faktury zakupu, tj. więcej o 1. 898,34 zł.
Wskazano również, że z informacji otrzymanych od organu podatkowego Wielkiej Brytanii w sprawie D, że brytyjska administracja podatkowa nie może potwierdzić dostawy towaru na rzecz tego kontrahenta. Natomiast P. W. oprócz sporządzonych przez siebie dokumentów, w tym dokumentu CMR (otrzymanego od A dopiero na etapie kontroli podatkowej) nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów, że towar został faktycznie przemieszczony z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego.
Zatem – w ocenie organu - strona nie przedstawiła wiarygodnych dowodów potwierdzających, że dokonała wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.
Organ odwoławczy podniósł dalej, że skoro w niniejszej sprawie organ I instancji w sposób niewątpliwy dowiódł, że do wewnątrzwspólnotowej dostawy i przemieszczenia towarów na Słowację, a następnie do Wielkiej Brytanii nie doszło, to przedłożona przez stronę dokumentacja w postaci kopii faktury oraz dokumentu przewozowego nie jest wystarczająca do zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT w wysokości 0%. Samo posiadanie tej dokumentacji nie przesądza o tym, że transakcja miała charakter wewnątrzwspólnotowy.
W kontekście ustalonych okoliczności, argument odwołania, iż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie wymagają by wywóz towaru do innego kraju członkowskiego był dokonywany bezpośrednio przez podatnika lub też na jego zlecenie przez profesjonalnego przewoźnika, nie ma – w ocenie organu - znaczenia na gruncie rozpatrywanej sprawy, gdyż w przypadku zadeklarowanej wewnątrzwspólnotowej dostawy towaru warunkiem absolutnie niezbędnym, który podatnik musi spełni (niezależnie od tego czy wywozu towaru dokonuje samodzielnie czy przy pomocy wynajętego przewoźnika) jest przemieszczenie towaru z terytorium kraju na terytorium innego państwa członkowskiego, co w rozpatrywanej sprawie, w odniesieniu do spornej transakcji, nie miało miejsca.
Odnosząc się do wniosków dowodowych strony (w tym przesłuchania wskazanych świadków) zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., w przedmiotowej sprawie nie było potrzeby poszukiwania kolejnych dowodów, jako że stan faktyczny niezbędny do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia został ustalony na podstawie niezbędnego (wystarczającego) materiału dowodowego.
Wbrew twierdzeniom odwołania organ I instancji słusznie uznał przedłożoną przez stronę w dniu 15 maja 2017 r. korespondencje elektroniczną jako bardzo ogólnikową i lakoniczną, która nie wniosła nowych dowodów w sprawie, a na dokumentach PZ i WZ brak było dat dotyczących przyjęcia i odbioru towaru.
Na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., dnia 26 kwietnia 2018 r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, mianowicie:
I. art. 191 ustawy Ordynacja Podatkowa -przez dokonanie błędnej, dowolnej nie zaś swobodnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie,
II. art. 122 w związku z art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (naruszenie zasady prawdy obiektywnej) – przez:
– brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, niewyjaśnienie okoliczności faktycznych w sprawie,
– wydane rozstrzygnięcia w oparciu o materiał niepełny, zgromadzony pierwotnie przez organ l instancji, przy pominięciu wytycznych w zakresie materiału dowodowego, wskazanych przez organ odwoławczy w decyzji o uchyleniu decyzji organu l instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia,
– pozostawienie bez odpowiedzi wniosku dowodowego złożonego przez pełnomocnika skarżącego w dniu 15 lutego 2018 r. i jednoczesne lakoniczne stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji, iż brak było podstaw do poszukiwania kolejnych dowodów, podczas gdy sam organ wskazywał na taką konieczność w decyzji z dnia [...],
– przypisanie skarżącemu braku staranności w wyborze kontrahentów oraz dokonywanych z nimi transakcjach, przy jednoczesnym pominięciu dobrej wiary skarżącego i czynności podjętych przez niego przed sfinalizowaniem transakcji,
– pominięcie dowodów złożonych przez stronę - to jest korespondencji e-mail oraz zdjęć towarów złożonych na okoliczności dochowania należytej staranności przy transakcjach dokonywanych przez podatnika,
III. art. 233 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa - przez niezasadne przyjęcie przed organ odwoławczy, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł. – W. wydał decyzję datowaną na dzień 25 lipca 2017 r. po zbadaniu okoliczności faktycznych wskazanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. w decyzji z dnia [...], w sytuacji, gdy organ l instancji pominął wskazane wytyczne i wydał decyzję w oparciu o uprzednio zebrany materiał dowodowy,
IV. art. 125 ustawy Ordynacja podatkowa - poprzez prowadzenie postępowania odwoławczego w sposób przewlekły, powolny, co przejawiało się w kilkukrotnym dokonywaniu zmiany terminu wydania rozstrzygnięcia z uwagi na konieczność "wnikliwej analizy materiału dowodowego", w sytuacji, gdy ostatecznie rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu jedynie o materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji.
2. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
I. art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1, art. 87 ust. 1 i ust. 2, art. 99 ust. 12 ustawy VAT przez dokonanie ich błędnej wykładni,
II. art. 42 ust 1 i art. 13 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy VAT przez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy bez wątpienia w niniejszej sprawie mamy do czynienia z udowodnioną dostawą wewnątrzwspólnotową towarów, a nadto spełnione są przesłanki wskazane w art. 42 ust. 1 ustawy VAT, uprawniające podatnika do zastosowania stawki podatku 0%.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie ponosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 28 września 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne.
Natomiast postanowieniem z dnia 30 listopada 2018 r. (sygn. akt I FZ 352/18) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił powyższe postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Kontroli Sądu poddana została decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2014 r. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do opodatkowania transakcji dokonanej przez Skarżącego na rzecz kontrahenta słowackiego A s.r.o. zakwalifikowanej przez podatnika jako wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, tj. opodatkowanej stawką 0% podatku VAT. Uznały bowiem, że transakcja zrealizowana na rzecz tego podmiotu nie może być za taką uznana albowiem towar nie dotarł do Słowacji , jak również nie może być zakwalifikowana jako tzw. WDT trójstronna w świetle otrzymanej informacji , iż spółka słowacka sprzedała towar w Wielkiej Brytanii firmie D Ltd. , a to powodowało dalsze skutki podatkowe.
Skarżąca zaś utrzymywała, że prawidłowo opodatkowała zakwestionowaną transakcję jako dostawę wewnątrzwspólnotową , tak też ujmując ją w informacji podsumowującej.
Skargę oparto na naruszeniu wskazanych w niej przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Bezspornie kluczowe znaczenie dla każdego postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko w takim przypadku możliwe jest prawidłowe ustalenie zakresu praw i obowiązków strony danego postępowania. Zgodnie z treścią art. 122 Op. obowiązkiem organów podatkowych jest podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasada ta znajduje rozwinięcie w regulacji zawartej w art. 187 § 1 Op., nakazującemu organowi podatkowemu zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie materiału dowodowego. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego powinna odbywać się zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 Op. Podkreślenia jednak wymaga, iż nałożenie na organy podatkowe powyższych obowiązków nie zwalnia strony postępowania podatkowego od współudziału w ich realizacji. Na podatniku ciąży obowiązek wykazania istnienia faktów, które uzasadniałyby jego twierdzenia, kwestionujące ustalenia organów podatkowych. Jeśli tego nie uczyni, winien liczyć się z ewentualnymi negatywnymi następstwami swojej bierności (por. wyrok NSA z dnia 28 października 1996 r., sygn. akt I SA/Ka 836/95).
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa formalnego. W ocenie sądu, stan faktyczny w sprawie został ustalony w sposób prawidłowy. Zgromadzony materiał dowodowy jest wyczerpujący oraz kompletny dla podjęcia rozstrzygnięcia, akceptowanego przez sąd.
Z ustaleń organów wynika ,że podatnik dokonał zakupu telefonów komórkowych iPhone od firmy B K. J. w dniu 13 października 2014 r. Zapłata ceny nastąpiła w dniach 9 i 13 października 2014 r. . Przekazanie telefonów miało nastąpić w magazynie Spółki C w B. , bez udziału sprzedającego, gdzie towar był tam składowany. Inspekcję telefonów przeprowadził skarżący jeden raz w obecności pracownika C . W jej trakcie nie pozwolono na rozfoliowanie pudełek, a weryfikacja zawartości pudełka polegała na ocenie , czy z uwagi na wagę pudełka nie jest ono puste. Zdaniem strony w pudełkach znajdowały się telefony. Samych urządzeń podatnik nie widział. Zafoliowane pudełka były opatrzone firmowym hologramem ( przesłuchanie w charakterze strony z 23.01.2015 roku ) . O wyborze tego podmiotu , tj. B zadecydowała cena oraz fakt , iż siedziba znajduje się w Ł.. Rozmowy z dostawcą były prowadzone mailowo i telefonicznie. Urządzenia zostały przekazane podatnikowi po dokonaniu przelewu ceny, i odtąd mógł nimi dysponować. Towar nadal był przechowywany w tym samym magazynie. Jak zeznał , nie odbierał telefonów gdyż firma C miała ubezpieczenie.
Z kolei nabywcę telefonów A s.r.o. skarżący poznał na targach w B., gdzie rozmawiał z jej przedstawicielami. Według strony była to firma wiarygodna, ponieważ gotowa była dokonać przedpłaty. Na okoliczność współpracy nie była spisywana umowa , a wszystkie kwestie związane z transakcją ( terminy dostaw, ubezpieczenie towaru, serwis gwarancyjny, etc. ) ustalane były telefonicznie i mailowo. Podatnik wystawił fakturę proforma i po otrzymaniu pieniędzy wystawił fakturę sprzedaży. Towar odebrano 13 października 2014 r. , wydając go przez C firmie transportowej. Skarżący nie był obecny przy wydaniu towaru. Nie wiedział kto wydał towar z firmy C. Według jego twierdzeń towar był transportowany pojazdem firmy TMD , tak jest na dokumencie CMR , który otrzymał od spółki słowackiej dopiero w trakcie prowadzonej wobec niego kontroli podatkowej, nie zna tej firmy , pojazdu ani kierowcy. Od A dowiedział się ,że spółka ta towar odsprzedała kontrahentowi z Wielkiej Brytanii, wówczas bowiem przekazano stroni ów CMR. Na etapie zawierania transakcji z firmą słowacką nie był informowany komu i gdzie będzie dalej sprzedawany towar. Nie posiadał żadnej wiedzy odnośnie firmy D LTD z GB. Wiedzę dotycząca sprzedaży telefonów i wydania go spółce słowackiej pozyskał ze zdjęć , które oglądał , i jak stwierdził , towar był na palecie , zafoliowany i był tak samo ułożony jak go zakupił. Opisał także magazyn firmy C , który według strony mógł mieć kilka tysięcy metrów kwadratowych . Był to magazyn wysokiego składowania. Na regale , z którego wyjęto paletę podatnika , znajdowały się same iphony. Była to taka ilość opakowań , która zrobiła na nim wielkie wrażenie.
Organy ustaliły ,że z informacji uzyskanej od słowackiej administracji podatkowej ( z 28 sierpnia 2015 r. ) wynikało m.in. ,że towar zakupiony przez A nie został dostarczony na Słowację, lecz podatnik ten zarejestrował towar. Towar sprzedano firmie D w Wielkie Brytanii, brak jest dowodu na płatność strony trzeciej. Kontakt nawiązany został przez Internet a zamówienie złożono przez e-mail. Firma C przekazała towary do finalnego odbiorcy D . Zakupione telefony nie są połączone z dalszą odsprzedażą w Słowacji, są one dostarczone w ramach transakcji trójstronnej do innego państwa członkowskiego.
W świetle tych okoliczności słuszna jawi się ocena organów ,że telefony będące przedmiotem dostawy w dniu 13 października 2014 r. dla A w jej wyniku nie opuściły terytorium Polski i nie znalazły się na terytorium innego państwa członkowskiego .
Z kolei z informacji otrzymanych od organu podatkowego w Wielkiej Brytanii z 13 lutego 2017 r. wynikało ,że HMRC nie jest w stanie potwierdzić jakie towary były przedmiotem transakcji albowiem podatnika wyrejestrowano dla celów VAT w GB 1 lipca 2017 r. Firmę tę założono w celu brania udziału w transakcjach typu znikający podatnik w roku 2015 , oraz w transakcjach trójstronnych , w których towary nie były dostarczone do Wielkiej Brytanii ale najwidoczniej przewożone do innych krajów członkowskich, ustalono ,że towarów nie dostarczono. Natomiast przedłożony przez stronę dokument CMR z 13 października 2014 r. wskazuje , że A dokonała wywozu towaru z magazynu C w B. do firmy D. Ltd. w Wielkiej Brytanii. Z CMR załączonego do akt administracyjnych wynika także ,że przewoźnikiem był S. T. TMD. Deklarowano do transportu przedmioty elektroniczne 490 szt. Towar dostarczono 15 października 2014 r. jednakże jego zawartości nie skontrolowano ( contents unchecked ).
Z uwagi na treść informacji pochodzącej z Wielkiej Brytanii organy uznały ,że transakcja wskazana na fakturze ,ujęta przez stronę jako WDT, nie była również wewnątrzwspólnotową transakcją trójstronną.
Zdaniem sądu zgromadzony materiał dowodowy był kompletny , a więc nie mający braków, który pozwalał na wyrażoną w decyzji ocenę , co do charakteru transakcji z 13 października 2014 r., o czym niżej.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy, sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa procesowego. W ocenie sądu, stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie został ustalony w sposób prawidłowy.
W tych okolicznościach sąd podziela stanowisko administracji podatkowej kwalifikujące transakcję przeprowadzoną z A jako transakcję krajową opodatkowaną stawką podstawową. Ażeby to zweryfikować należy odnieść się do regulacji prawa materialnego , powoływanych przez strony odnoszonych do tych samych jednostek , lecz odmiennie interpretowanych.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega, m.in. wewnątrzwspólnotwa dostawa towarów.
Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy przez wewnątrzwspólnotową dostawę o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5, rozumie się wywóz towarów z terytorium kraju w wykonaniu czynności określonych w art. 7 na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, z zastrzeżeniem ust. 2-8. Z art. 13 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług wynika natomiast, że przepis ust. 1 stosuje się pod warunkiem, że nabywca towarów jest:
1) podatnikiem podatku od wartości dodanej zidentyfikowanym na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;
2) osobą prawną niebędącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, która jest zidentyfikowana na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju;
3) podatnikiem podatku od wartości dodanej lub osobą prawną niebędącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, działającymi w takim charakterze na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju, niewymienionymi w pkt 1 i 2, jeżeli przedmiotem dostawy są wyroby akcyzowe zharmonizowane, które zgodnie z przepisami o podatku akcyzowym, są objęte procedurą zawieszenia poboru akcyzy lub procedurą przemieszczania wyrobów akcyzowych z zapłaconą akcyzą;
4) podmiotem innym niż wymienione w pkt 1 i 2, działającym (zamieszkującym) w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim, jeżeli przedmiotem dostawy są nowe środki transportu.
Zatem WDT to : 1/ wywóz towarów z terytorium Polski; 2/ na terytorium innego państwa członkowskiego UE; 3/ w wykonaniu przeniesienia prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel; 4/ w sytuacji gdy sprzedawca i nabywca ( poza nielicznymi wyjątkami ) są podatnikami zidentyfikowanymi na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych w dwóch różnych krajach.
Mając na uwadze powyższe regulacje sąd uznał , że organ podatkowy prawidłowo zakwestionował przedmiotowe dostawy na rzecz A jako dostawy wewnątrzwspólnotowe.
W ocenie sądu warunkiem koniecznym ażeby doszło do WDT , przemieszczenie towaru musi nastąpić w wyniku przeniesienia prawa do rozporządzenia towarem jak właściciel , czyli w wyniku dostawy , o czym stanowi art. 7 ust. 1 VAT. Innymi słowy musi mieć miejsce jedna z czynności określonych w przepisach art. 7 , i w konsekwencji tej czynności nastąpić musi wywóz towaru z terytorium RP na terytorium innego państwa członkowskiego. Niewystąpienie jednej z tych przesłanek np. brak przemieszczenia towaru , jako bezpośredniego następstwa dokonanej przez podatnika dostawy towarów ( także w znaczeniu podmiotowym) sprawia ,że czynność taka nie będzie spełniała wymogów niezbędnych dla uznania jej za WDT. Jak wynika z powołanego przez stronę wyroku NSA z 5.04.2011 r. sygn. akt I FSK 640/10 nie zmienia on reguły , iż wywóz towaru musi być dokonany w wyniku określonej dostawy lecz nie musi nastąpić bezpośrednio ( w znaczeniu czasowym – przypis tut. Sądu ) a nabywca może bowiem pozostawić go u sprzedawcy do ostatecznego nim zadysponowania , a w konsekwencji wywóz tego towaru po jakimś czasie od jego nabycia , nie oznacza ,że wywóz ten nie następuje w wykonaniu dostawy tegoż towaru. Jak wskazuje sąd odwoławczy - konsekwencją odłożenia w czasie przemieszczenia towaru jest obowiązek rozpoznania transakcji jako krajowa , a w dalszej kolejności po udokumentowaniu wywozu towaru z kraju przysługuje prawo do korekty wykazanej pierwotnie z tego tytułu dostawy krajowej i do zastosowania stawki 0% ( art. 41 ust 3 w zw. z art. 42 ust 1 i 12a VAT ).
Z okoliczności niniejszej sprawy wynika , że w wyniku dostawy telefonów zawartej między podatnikiem a spółką A w dniu 13 października 2014 r. towar nie został przemieszczony na Słowację ( stosowna informacja od służb podatkowych tego kraju) . Spółka ta sprzedała następnie zakupione telefony do Wielkiej Brytanii zawierając transakcję sprzedaży z D Ltd. Tym samym towar nie trafił w wyniku podjętej transakcji ze stroną na Słowację. O tym , że taki był cel zakupu towaru przez tę spółkę podatnik dowiedział się od niej później , m.in. z przesłanego dokumentu CMR już w trakcie prowadzonej wobec niego kontroli podatkowej. Wcześniej nie miał takiej wiedzy ( op. cit. zeznania podatnika).
Trafnie wobec tego uznały organy ,że w wyniku dostawy zawartej ze spółką słowacką i w jej nastepstwie telefony nie opuściły terytorium Polski i nie znalazły się na terenie innego państwa członkowskiego. Dostawcą towarów do GB była spółka słowacka , a nie podatnik , i w następstwie tej transakcji towar opuścił terytorium Polski. Zdaniem sądu w świetle regulacji ustawy o VAT dla uznania transakcji za WDT nie jest wystarczające wskazanie na jakiegokolwiek nabywcę z innego kraju , który otrzymuje towar w wyniku przemieszczenia lecz chodzi tu o nabywcę wskazanego w dokumentach dostawcy. W przedłożonej fakturze opisującej transakcję , zakwalifikowanej przez podatnika jako WDT , był wskazany nabywca A s.r.o. a nie D Ltd. . Wbrew ocenie autora skargi obowiązkiem strony było ustalenie gdzie trafił towar i nie były wystarczające – faktura oraz przesłany później dokument CMR, z którego notabene nie wynika , poza deklaracją co było przedmiotem dostawy. Samo wydanie towaru kontrahentowi z innego kraju członkowskiego w wyniku dostawy nie kreuje uprawnienia do rozpoznania transakcji jak WDT. Podatnik musi dysponować dowodem przemieszczenia towaru i to do kraju nabywcy albowiem te podmioty konstytuują daną dostawę. W tej sprawie strona założyła , że towar został przemieszczony na Słowację albowiem zanim o tym fakcie się dowiedziała złożyła informację podsumowującą . Tymczasem nie mając o tym fakcie wiedzy powinna tę transakcję rozpoznać jako krajową. Jednakowoż z poczynionych ustaleń wynika ,że towar w ogóle nie trafił na Słowacje. Nie została zatem spełniona przesłanka wywiezienia towaru na terytorium tego państwa stosownie do przeprowadzonej transakcji dostawy telefonów z A, o czym ma zaświadczać treść faktury . Co istotne na etapie zawierania transakcji kontrahent ze Słowacji nie informował podatnika komu i gdzie sprzed dalej towar. On sam jak twierdzi nie posiadał wiedzy na temat tego kto, kiedy i pod jakim adresem odebrał towar a także nie znał firmy D Ltd.
Zauważyć także należy , że skoro przez wywóz należy rozumieć przemieszczenie towarów na terytorium innego państwa członkowskiego , to nie będzie wywozem przeniesienie prawa do rozporządzenia towarami znajdującymi się w innym państwie członkowskim na podatnika z tego właśnie państwa - wówczas towar faktycznie nie jest przemieszczony. W takim przypadku nie następuje transakcja wewnątrzwspólnotowa , lecz dostawa krajowa w tym państwie , gdzie znajdował się towar. Za taką organy słusznie uznały transakcję podatnika z A.
Z informacji uzyskanej od służb podatkowych Słowacji wynika ,że spółka A sprzedała towary ( telefony ) zakupione od podatnika do firmy w Wielkiej Brytanii , którą to transakcję łącznie z dostawą od strony polskiej potraktowano jako dostawę WDT o charakterze trójstronnym.
Sąd podziela przy tym ocenę organów , że w taki sposób , jak podaje administracja słowacka , nie może być ona również zakwalifikowana , choć zarzutów przeciwko odmowie za taką jej uznania nie formułuje skarżący, forsując wyłącznie tezę o WDT tzw. dwustronnej . W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 26 lipca 2017 r. sygn. C-386/16 wynika ,że podatnik nie ma prawa do stawki 0% , gdy sprzedany towar faktycznie opuści terytorium kraju dopiero na skutek kolejnej dostawy , dokonanej przez odbiorcę na rzecz podmiotów z innych państw unijnych. Sytuacja taka miała miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy. Wracając do WDT trójstronnej , jak stanowi przepis art. 135 ust. 1 pkt 2 VAT rozumie się przez nią taką transakcję , kiedy trzech podatników z różnych państw członkowskich uczestniczy w dostawie w ten sposób ,że pierwszy z nich wydaje towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności przy czym dostawa tego towaru jest dokonana pomiędzy pierwszym i drugim oraz drugim i ostatnim w kolejności. Natomiast przedmiot dostawy jest wysyłany lub transportowany przez pierwszego lub drugiego w kolejności podatnika VAT z terytorium jednego państwa na terytorium innego państwa członkowskiego.
Wychodząc z przesłanek normatywnych uznania WDT za trójstronną ,przedmiotowa dostawa wewnątrzwspólnotowa jako trójstronna nie mogła mieć miejsc albowiem skarżący nie miał świadomości ,że uczestniczy w transakcji trójstronnej , a jest to warunek sine qua non uznania dostawy za taką , gdyż przepis art. 135 ust 1 pkt 2 lit a stanowi ,że " pierwszy z nich wydaje towar bezpośrednio ostatniemu w kolejności". Natomiast z zeznań podatnika z 24 kwietnia 2017 r. wynika , że nie była mu znana firma D z Wielkiej Brytanii. O dalszej odsprzedaży towaru , który dostarczył spółce słowackiej , dowiedział się znacznie później kiedy przekazano mu dokument CMR . Wreszcie , również z informacji uzyskanej od administracji podatkowej z Wielkiej Brytanii wynika ,że nie ma możliwości potwierdzenia jakie towary były przedmiotem transakcji. Natomiast firma ta ( D ) , brała udział w transakcjach typu znikający podatnik w roku 2015 , co zauważa strona, odwołując się do okresu kontroli dotyczącej roku 2014 r. Nie ma to jednak żadnego, poza oczywiście przedstawieniem tej firmy w negatywnym świetle jako podmiot prowadzący nieuczciwe interesy , albowiem jak słusznie wskazał organ decydujące są okoliczności dostawy związanej z wystawioną fakturą przez stronę. W konsekwencji, stosownie do art. 22 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT transakcję , która poprzedza transport towarów i którą uznaje się za dokonaną w miejscu rozpoczęcia wysyłki lub transportu , w niniejszej sprawie w Polsce, traktuje się jako transakcję krajową. Bez wątpienia transport towarów (telefonów ) i ich wysyłka były efektem sprzedaży towaru przez spółkę słowacką do Wielkiej Brytanii i miały one miejsce w jej wykonaniu. Można powiedzieć , że pierwsza transakcji był tzw. nieruchomą , gdyż nie można przyporządkować jej transportu . Nie można zatem twierdzić , jak argumentuje autor skargi , że w jej wynika towar został przetransportowany odpowiednio do innego państwa członkowskiego . Taka sytuacja nie miała miejsca w okolicznościach niniejszej sprawy.
Wypowiadając się przeciwko uznaniu opisanej transakcji WDT za trójstronną, nie można także tracić z pola widzenia instytucji Informacji Podsumowującej - Dział X Rozdział 3 ustawy o VAT. Jak wynika z ustaleń organów podatnik wykazał w tej informacji transakcję z A jako WDT . Gdyby chcieć ją potraktować jako WDT trójstronną , czemu słusznie zaoponowały organy , to obowiązkiem podatnika było w tej informacji zawrzeć adnotację , że nabycie i dostawa zostały dokonane w ramach wewnątrzwspólnotowych transakcji trójstronnych ( art. 100 ust. 9 VAT) . Powyższe pokazuje , że z taka nie miała miejsca , za taką też nie uznawał jej skarżący.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku , że organ dokonał prawidłowej wykładni przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przepisów prawa materialnego, stąd też wbrew ocenie skarżącego nie doszło do ich naruszenia.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego bezzasadnego przypisania skarżącemu braku staranności w wyborze kontrahentów oraz dokonywanych z nimi transakcji , przy jednoczesnym pominięciu dobrej wiary podatnika i czynności podjętych przez niego przed sfinalizowaniem transakcji nie sposób zaakceptować wyrażonych w tej kwestii poglądów. W tym obszarze odnosząc się do miernika staranności wymaganej od podatnika dokonującego transakcji wewnątrzwspólnotowych , skarżący powołuje się na wyrok WSA we Wrocławiu sygn. akt I SA/Wr 1483/16. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie będzie odnosił się do tez wywodzonych z tego rozstrzygnięcia albowiem wyrok ten został uchylony przez sąd odwoławczy – wyrok NSA z 27 lutego 2019 r. sygn. akt I FSK 1881/17 . Niemniej jednak zasadnie brzmi teza ,że stwierdzenie działania podatnika w dobrej wierze wyklucza możliwość pozbawienia go prawa do odliczenia VAT, prawa do zastosowania stawki VAT 0% , czy prawa do zwrotu.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem wypowiadanym na gruncie wykładni art. 42 ust. 1 ustawy o VAT, że podatnik dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w sytuacji dochowania aktów należytej staranności ma możliwość zastosowania 0 % stawki podatku od towarów i usług.
Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 16 kwietnia 2009 r., I FSK 1515/07, tenże Sąd wskazał, że zgodnie z orzecznictwem ETS dostawca może uniknąć opodatkowania według stawki 22%, jeżeli wykaże, że działał w dobrej wierze, czyli nie miał żadnej wiedzy na temat uchylania się od obowiązków podatkowych przez zagranicznych kontrahentów. Jednakże powołanie się na tę zasadę jest możliwe tylko wtedy, kiedy dostawca wykonał wszelkie czynności, które - działając w granicach rozsądku - powinien był wykonać dla upewnienia się, że nie bierze udziału w łańcuchu czynności prowadzących do skutku przestępczego. Z kolei w wyroku z dnia 6 lipca 2010 r., I FSK 1153/09 Naczelny Sad Administracyjny uznał, że uprawnienie do stosowania zerowej stawki VAT z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów uzależnione jest od tego, czy nabywca ma ważny i właściwy numer identyfikacyjny VAT UE. Podatnik powinien dołożyć należytej staranności przy wyborze i sprawdzeniu swojego kontrahenta.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje wykładnię przepisów prawa materialnego, prezentowaną w przytoczonych orzeczeniach.
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy sąd podziela ocenę organów ,że podatnik w kontaktach z kontrahentami w zakresie dotyczącym nabycia a następnie dostawy przedmiotowych telefonów nie kierował się wymaganą od prowadzącego działalność gospodarczą przezornością , na którym przecież spoczywają określone obowiązki , w tym rozliczenia się z budżetem z efektu podejmowanych transakcji , i że ich uchybienie może negatywnie oddziaływać na sferę jego praw , także w zakresie podatkowego kwalifikowania podejmowanych działań gospodarczych.
Sąd podziela ocenę administracji podatkowej ,że podatnik z niezwykłą łatwością wyciągał wnioski o wiarygodności spółki słowackiej z uzyskiwanych informacji, oglądając stronę internetową – firmową, nie posiadając o niej żadnych rekomendacji, nie wiedząc czy była znana na rynku ( przesłuchanie z dnia 24 kwietnia 2017 r. ). Jak wcześniej wskazano kontakt nawiązano na targach w Berlinie , a jej wiarygodność wzbudziło w podatniku to ,że wyraziła chęć zakupu i zapłaty za towar , w szczególności gotowa była dokonać przedpłaty , co w rzeczywistości nastąpiło. Pomimo tego, a więc stanu całkowitej uprzedniej niewiedzy o tym podmiocie , skarżący nie sformalizował transakcji , na znaczną przecież kwotę ,poprzez zawarcie umowy , w ramach której w przypadku wystąpienia nieprzewidzianych okoliczności zagwarantowałby sobie możliwość skorzystania z uprawnienia do odstąpienia od umowy , reklamacji wadliwego towar , etc. Zupełnie niezrozumiałym jest to , jakie przesłanki kierowały stroną kiedy wyciągał wnioski ,że transakcja ma charakter wewnątrzwspólnotowej dostawy w sytuacji kiedy towar wydawał nabywcy w magazynach C , nie mając żadnego oświadczenia o tym jak zostanie zadysponowany. Czy zostanie przemieszczony do innego kraju EU, o czym wiedzieć teoretycznie powinien , będąc podmiotem gospodarczym zawierającym transakcje transgraniczne jako warunku bezwzględnego przyjęcia dostawy do kategorii opodatkowanej stawką 0% . Bezgranicznie ufał firmie C , która bez jego udziału wydawała urządzenia spółce słowackiej , a o ich tożsamości w jego ocenie zaświadczać miały okazane mu zdjęcia, na których zidentyfikowała uprzednio inspekcjonowaną paletę z telefonami. Jak wskazano takich palet z telefonami w magazynie C była znaczna liczba , na co sam zwracał uwagę opisując tę powierzchnie jako wielotysięczną a telefony spaletowane były na regałach wysokiego składowania. W tych okolicznościach nie mógł przecież być pewnym , że rzeczona paleta to właśnie ta którą uprzednio oglądał. Nie oznaczył jej wcześniej w sposób dla siebie wiadomy, na co z pewnością zwróciłby uwagę organom podatkowym. Co równie istotne nigdy nie widział nabytych telefonów od B, notabene już uprzednio w magazynie C składowanych, a swoje przeświadczenie ,że je nabywa wyrobił w oparciu o własną ocenię na podstawie wagi pudełka, czy nie jest ono puste. Tego rodzaju sprawdzenie towaru w obrocie gospodarczym należy uznać za niespotykane , tym bardziej kiedy wartość transakcji o charakterze jednorazowym wynosiła ponad 800 tyś złotych. Powyższe pokazuje ,że podatnikiem musiały kierować inne przesłanki , utwierdzające go przekonaniu co do rodzaju, ilości towaru oraz jego wartości. Natomiast o nabyciu telefonów od B jak zeznał ,zdecydowała przede wszystkim cena, przy czym także i w tym przypadku nie uczestniczył przy wydawania towaru przez firmę dostawcy, tj. B. Przekazując urządzenia nabywcy A za pośrednictwem pracowników C , nie widział kto towar wydawał. Podobnie , nie znał firmy transportowej ,kierowcy ani pojazdu a przecież były to okoliczności istotne , które pozwalały na prawidłową klasyfikację dostawy zdziałanej ze spółką słowacką. O tych zdarzeniach dowiedział się dopiero w trakcie kontroli podatkowej. Oznacza to ,że nie interesował się towarem po wydaniu go z magazynu. Kontakty handlowe zarówno z dostawcą jak i nabywca odbywały się wyłącznie telefonicznie i mailowo, w sytuacji kiedy oświadczył, że podmiotów tych wcześniej nie znał. Z tej perspektywy były to transakcje ryzykowane. Jeśli weźmie się poda uwagę ,że podatnik wcześniej nie miał doświadczenia w prowadzeniu tego typu transakcji , to jego zachowanie jawi się jako lekkomyślne , i bark w nim cech charakterystycznych dla działań przedsiębiorcy , które podjęte miały uchronić go przed nierzetelnymi kontrahentami o transakcjami , o negatywnych dla niego skutkach.
Podsumowując , w ocenie sądu organy właściwie odczytały , iż nie można podatnikowi przypisać działania w warunkach dobrej wiary , albowiem nie zachował należytej staranności wobec kontrahentów, co uczynić powinien w okolicznościach przeprowadzanych transakcji.
Nie sposób podzielić także zarzutu nieuwzględnienia wniosków dowodowych jako uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 188 OP. nie wynika nakaz uwzględnienia żądania przeprowadzenia każdego zgłoszonego dowodu nawet jeśli jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Ustawodawca upoważnił organ do odstąpienie od jego przeprowadzenia jeśli okoliczności , na które go zgłoszono stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Racje ma organ ,że wobec niewątpliwego ustalenia ,że telefony nie zostały przetransportowane w wykonaniu dostawy dla A na Słowację , a także wątpliwym jest ich przemieszczenie do Wielkiej Brytanii , choć w ocenie sądu nawet gdyby tam się znalazły to nie w wykonaniu dostawy , której stronami był podatnik oraz spółka słowacka, już tylko z tego względu brak było podstaw do zakwalifikowania tej transakcji jako WDT.
Nie znajdując podstaw do podzielenia zarzutów skargi sąd stwierdza ,że zaskarżona decyzja podjęta została w zgodzie z obowiązującym prawem , tak procesowym jak i materialnym, tj. ustawą o podatku od towarów i usług.
Mając powyższe na uwadze , na zasadzie art. 151 ppsa sąd skargę oddalił.
E. S.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI