I SA/Lu 607/23

I SA/Lu 607/23 - Wyrok WSA w Lublinie
Data orzeczenia
2023-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Sędziowie
Andrzej Niezgoda
Halina Chitrosz-Roicka /przewodniczący sprawozdawca/
Jakub Polanowski
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 11, art. 124 § 2, art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda Asesor sądowy Jakub Polanowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 3 sierpnia 2023 r. nr 0601-IEE.7192.114.2023.3 w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości - oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie uchylił w całości zaskarżone postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z 27 kwietnia 2023 r., znak 0610-SEE-2.7113.49.2023.54 w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów J. K. z 20 kwietnia 2023 r. na przeprowadzenie opisu i oszacowania wartości nieruchomości gruntowej zabudowanej – działki ewidencyjnej nr [...], położonej w L. przy ul. [...] o powierzchni 0,1649 ha
i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Jak wynika z jego uzasadnienia, organ egzekucyjny prowadzi wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach:
• [...], wystawionych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie,
• [...], wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Grodzisku Mazowieckim.
W toku postępowania organ egzekucyjny dokonał w dniu 2 marca 2021 r. zajęcia wyżej opisanej nieruchomości i wezwał skarżącą do zapłaty należności pieniężnych objętych tytułami wykonawczymi wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości (doręczono 24 marca 2021 r.).
Wobec bezskutecznego upływu terminu wskazanego w wezwaniu, organ egzekucyjny przystąpił do opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości. W tym celu, postanowieniem z 24 października 2022 r. powołał rzeczoznawcę majątkowego do oszacowania jej wartości rynkowej. Następnie w uzgodnionym ze skarżącą terminie – 16 lutego 2023 r., w jej obecności, z udziałem rzeczoznawcy majątkowego przeprowadzono oględziny nieruchomości, z których to czynności sporządzono protokół. Rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy, określając wartość rynkową nieruchomości na 1.841.000 zł, w tym wartość gruntu – 577.150 zł, wartość obiektów budowlanych (budynek mieszkalny z przyłączami) - 1.263.850 zł. Zawiadomieniem z 27 lutego 2023 r. organ egzekucyjny poinformował skarżącą, że 6 kwietnia 2023 r. zostanie dokonany opis i oszacowanie wartości nieruchomości,
z pouczeniem o prawie do złożenia w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu
i oszacowania wartości nieruchomości zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Jednocześnie wezwał także przez obwieszczenie publiczne, wywieszone na tablicy ogłoszeń Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie oraz Urzędu [...] uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa. Czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości przeprowadzone zostały 6 kwietnia 2023 r. poprzez sporządzenie, odczytanie i podpisanie przez obecnych uczestników protokołu. Organ egzekucyjny wartość przedmiotowej nieruchomości określił na łączną kwotę 1.841.000 zł. Integralną część protokołu opisu i oszacowania stanowił operat szacunkowy wyceny nieruchomości z 16 lutego 2023 r. sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego.
W czynnościach opisu i oszacowania wartości nieruchomości skarżąca uczestniczyła wraz z pełnomocnikiem. Protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości został przez skarżącą oraz pełnomocnika podpisany w dniu jego sporządzenia, tj. 6 kwietnia 2023 r., równocześnie skarżąca potwierdziła otrzymanie protokołu wraz z operatem szacunkowym.
W toku egzekucji z nieruchomości skarżąca złożyła do organu egzekucyjnego wiele pism, kwestionując jej prowadzenie. Między innymi w pismach z 7 marca 2023 r., skierowanych do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie i zatytułowanychi:
• "Zarzuty co do czynności oględzin nieruchomości z dnia 10 stycznia i 16 lutego 2023 r. oraz "Zarzuty co do wyznaczenia opisu i oszacowania oraz obwieszczenia
o wyznaczeniu opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 27 lutego 2023 r.",
• "Skarga co do czynności oględzin nieruchomości z dnia 10 stycznia i 16 lutego 2023 r." oraz "Skarga co do wyznaczenia opisu i oszacowania oraz obwieszczenia
o wyznaczeniu opisu i oszacowania nieruchomości z dnia 27 lutego 2023 r.", zakwestionowała protokół z czynności oględzin nieruchomości oraz zawiadomienie
i obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, zarzucając brak prawidłowego tytułu wykonawczego, brak uprawnienia organu do dokonania czynności oraz brak przeprowadzenia prawidłowych oględzin działki i wniosła
o uchylenie czynności egzekucyjnych oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Na wezwanie organu egzekucyjnego swoje żądania sprecyzowała pismami
z 6 kwietnia 2023 r. "jako skargi na czynności egzekucyjne oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego".
Kolejnymi pismami z 13 kwietnia 2023 r. (z datą wpływu – 17 kwietnia 2023 r.) zatytułowanymi:
• "Zarzuty co do przeprowadzenia opisu i oszacowania obwieszczenia do przeprowadzenia opisu i oszacowania w dniu 6 kwietnia 2023 r.",
• "Skarga co do przeprowadzenia opisu i oszacowania obwieszczenia do przeprowadzenia opisu i oszacowania w dniu 6 kwietnia 2023 r.", skierowanymi do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, skarżąca zakwestionowała protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz samą czynność opisu i oszacowania.
W obydwu pismach ponownie zarzuciła: brak prawidłowego tytułu wykonawczego, brak uprawnienia organu do dokonania czynności, brak przeprowadzenia prawidłowych oględzin działki, brak przeprowadzenia prawidłowego opisu i oszacowania nieruchomości, co doprowadziło do zaniżenia wyceny. Na tej podstawie wniosła o uchylenie czynności egzekucyjnych i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Jednocześnie zaznaczyła, że dodatkowe zarzuty zostaną złożone w ustawowym 14-dniowym terminie.
Pismem z 20 kwietnia 2023 r. (z datą wpływu – 24 kwietnia 2023 r.) skarżąca złożyła "Zarzuty co do opisu i oszacowania nieruchomości dokonanego 6 kwietnia 2023 r. oraz co do operatu szacunkowego z dnia 16 lutego 2023 r.", wnosząc o ponowne dokonanie czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz doręczenie poprawnego operatu szacunkowego. Powtórzyła swoje zastrzeżenia wyrażone
w pismach z dnia: 7 marca oraz 6 i 13 kwietnia 2023 r. Dodatkowo podniosła zarzut znacznego zaniżenia wartości rynkowej nieruchomości poprzez:
1. przyjęcie zaniżonej wartości nieruchomości będącej przedmiotem wyceny,
2. niepodanie w treści protokołu oraz operatu szacunkowego podstaw metodologicznych wyceny,
3. niepodanie w treści protokołu oraz operatu szacunkowego powodów przyjęcia takiej, a nie innej metody wyceny nieruchomości,
4. niepodanie w treści protokołu oraz pkt 9.4 Tabela nr 2 operatu szacunkowego uzasadnienia przyjęcia wag poszczególnych determinantów (cech) wykorzystanych dla określenia wartości rynkowej wycenianej nieruchomości,
5. niepodanie w treści operatu szacunkowego bazy danych transakcji, z których typowano nieruchomości oraz transakcji podobnych,
6. niepodanie w treści protokołu (oraz operatu szacunkowego) żadnych danych pozwalających na miarodajne odniesienie się do wartości wyceny,
7. bardzo pobieżne odniesienie się do charakteru i położenia nieruchomości.
Przy piśmie z 21 kwietnia 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w Lublinie skargi z 7 marca i 13 kwietnia 2023 r. przekazał organowi egzekucyjnemu do rozpatrzenia w toku prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zarzutów.
Postanowieniem z 27 kwietnia 2023 r., znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.54 organ egzekucyjny uznał zarzuty z 20 kwietnia 2023 r. do opisu i oszacowania wartości nieruchomości za nieuzasadnione.
Ponadto wydał odrębne postanowienia, w sprawie pism z 7 marca, 6 i 13 kwietnia 2023 r. "Zarzuty (...) i Skarga (...)" zakwalifikowanych jako skargi na czynności egzekucyjne, tj.:
• postanowienie z 26 kwietnia 2023 r., znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.46 o oddaleniu skargi na czynności oględzin nieruchomości,
• postanowienie z 26 kwietnia 2023 r., znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.47 o oddaleniu skargi na wyznaczenie i obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości,
• postanowienie z 27 kwietnia 2023 r., znak: 0610-SEE-2.7113.49.202.52 o oddaleniu skargi na przeprowadzenie opisu i oszacowania wartości nieruchomości,
• postanowienie z 27 kwietnia 2023 r., znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.53 odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie skargi na obwieszczenie o terminie opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
W zakresie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny wydał postanowienia:
• z 4 maja 2023 r. znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.56, odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie,
• z 6 czerwca 2023 r., znak 0610-SEE-2.7113.49.2023.84, odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Grodzisku Mazowieckim.
W zażaleniu z 24 maja 2023 r. na postanowienie znak 0610-SEE-2.7113.49.2023.54 w sprawie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości skarżąca powtórzyła zarzuty zgłoszone w piśmie z 20 kwietnia 2023 r. Wniosła
o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, uchylenie czynności egzekucyjnych i umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o ponowne dokonanie opisu
i oszacowania oraz doręczenie poprawnego operatu szacunkowego.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest zażalenie na postanowienie organu I instancji
w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, wydane na podstawie art. 110u § 1 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, (dalej: u.p.e.a.), w myśl którego zarzuty do opisu
i oszacowania wartości nieruchomości mogą być wnoszone przez wszystkich uczestników postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu
i oszacowania wartości nieruchomości.
Dalej organ odwoławczy przytoczył treść przepisów u.p.e.a.: art. 110c § 1 i § 2, 110 s § 1 dodając, że tryb, zasady i wymogi, jakim powinien odpowiadać opis
i oszacowanie wartości nieruchomości określają przepisy: art. 110 m – 110 u u.p.e.a. oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 maja 2014 r. w sprawie szczegółowego sposobu przeprowadzenia opisu i oszacowania wartości nieruchomości (Dz. U. z 2014 r, poz. 742). Stosownie do tych przepisów, o terminie opisu
i oszacowania wartości nieruchomości organ egzekucyjny zawiadamia znanych mu uczestników postępowania egzekucyjnego, a nadto wzywa przez obwieszczenie publiczne wywieszone w siedzibie urzędu skarbowego oraz urzędu właściwej jednostki samorządu terytorialnego, uczestników, o których nie ma wiadomości oraz inne osoby, które roszczą sobie prawa do nieruchomości i jej przynależności, aby przed ukończeniem opisu zgłosiły swoje prawa. Zawiadomienia i obwieszczenia dokonywane są nie później niż na 14 dni przed rozpoczęciem opisu (art. 110 o § 1, 2 i 3 u.p.e.a.).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego (art. 156 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Z art. 110 s § 2 u.p.e.a. wynika, że przy oszacowaniu wartości nieruchomości podaje się wartość: 1) gruntów; 2) obiektów budowlanych; 3) przynależności i pożytków. Następnie organ egzekucyjny w oparciu o przedłożony operat szacunkowy, dokonuje opisu i oszacowania wartości nieruchomości w formie protokołu (art. 110 r u.p.e.a.). Dane, które organ egzekucyjny winien zamieścić
w protokole opisu i oszacowania wyszczególnia § 1 tego artykułu, tj.: 1) oznaczenie nieruchomości, w tym numer ewidencyjny działki, obręb, powierzchnię, a także oznaczenie księgi wieczystej lub w przypadku jej braku - zbioru dokumentów; 2) obiekty budowlane ze wskazaniem ich przeznaczenia gospodarczego oraz przynależności nieruchomości, jak również zapasy objęte zajęciem; 3) stwierdzone prawa i obciążenia; 4) umowy ubezpieczenia; 5) osoby, w których posiadaniu znajduje się nieruchomość, jej przynależności i pożytki; 6) sposób korzystania z nieruchomości przez zobowiązanego; 7) określenie wartości nieruchomości z podaniem jego podstaw; 8) zgłoszone prawa do nieruchomości; 9) inne okoliczności istotne dla oznaczenia lub oszacowania wartości nieruchomości.
Jak wynika z powyższego, opis i oszacowanie wartości nieruchomości to proces, składający się z szeregu różnych czynności, których efektem końcowym jest protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, którego podpisanie stanowi o ukończeniu tych czynności. Z kolei, art. 110 u § 1 u.p.e.a. reguluje środek zaskarżenia, jakimi są zarzuty do opisu i oszacowania, które przysługują wszystkim uczestnikom postępowania egzekucyjnego w terminie 14 dni od dnia ukończenia opisu
i oszacowania wartości nieruchomości. Ustawodawca ściśle określił tu termin (14 dni)
i formę (zarzuty) w jakiej mogą być kwestionowane czynności opisu i oszacowania wartości nieruchomości. W ramach tego środka prawnego mogą być więc kwestionowane wszystkie czynności organu egzekucyjnego podejmowane w procesie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, z którymi uczestnicy postępowania się nie zgadzają bądź mają do nich jakiekolwiek zastrzeżenia. Innych środków zaskarżenia, bowiem (poza uregulowaniem art. 110 n § 4 u.p.e.a., nie mającym zastosowania
w sprawie) w przepisach art. 110 m – 110 u u.p.e.a. dotyczących opisu i oszacowania wartości nieruchomości nie przewidziano.
Organ odwoławczy wskazał, że merytorycznemu rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny podlegają zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości złożone w terminie, natomiast zarzuty zgłoszone poza terminem ustawowym organ egzekucyjny rozstrzyga formalnie.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy organ stwierdził, że wszystkie pisma skarżącej różnie tytułowane "Skarga (...) i "Zarzuty (...)", wnoszone
w różnych datach, odnoszące się jednak do poszczególnych czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny na etapie opisu i oszacowania wartości nieruchomości (tj. oględzin nieruchomości, zawiadomienia i obwieszczenia o terminie opisu
i oszacowania, protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości oraz operatu szacunkowego), w uzasadnieniu natomiast zawierające zasadniczo tożsamą treść i te same zastrzeżenia co do prowadzonej egzekucji z nieruchomości, winny być przez organ egzekucyjny rozpatrzone jako zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości łącznie z zarzutami z 20 kwietnia 2023 r., w ramach jednego postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Pisma te skarżąca złożyła (bądź je uzupełniła i sprecyzowała) w terminie otwartym do zgłoszenia zarzutów do opisu
i oszacowania wartości nieruchomości. Termin ten rozpoczął się bowiem 6 kwietnia 2023 r. – w dniu podpisania protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Innych środków zaskarżenia – poza zarzutami – co do tych czynności u.p.e.a. nie przewiduje.
Zdaniem organu odwoławczego, organ egzekucyjny błędnie zakwalifikował pisma skarżącej "Zarzuty (...) i Skarga (...)" jako skargi na czynności egzekucyjne, wniesione w trybie art. 54 u.p.e.a. i w tym przedmiocie wydał odrębne postanowienia. Postanowienia te, jako wadliwe zostały wyeliminowane z obrotu prawnego przez organ odwoławczy w odrębnie prowadzonych postępowaniach zażaleniowych. Organ odwoławczy polecił organowi I instancji rozpatrzenie pism jako zarzutów do opisu
i oszacowania wartości nieruchomości.
Ze wskazanych powyżej przyczyn formalnych konieczne było również uchylenie ocenianego w niniejszym postępowaniu zażaleniowym – postanowienia z 27 kwietnia 2023 r., znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.54 wydanego w przedmiocie zarzutów z 20 kwietnia 2023 r. do opisu i oszacowania wartości nieruchomości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, organ egzekucyjny, w postępowaniu tym łącznie z zarzutami z 20 kwietnia 2023 r. winien rozpatrzyć również wszystkie pisma: ,,Zarzuty (...) i "Skargi (..,)", które skarżąca złożyła w zakresie dotyczącym poszczególnych czynności opisu
i oszacowania nieruchomości jako zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, łącznie z zarzutami zgłoszonymi pismem z 20 kwietnia 2023 r. w tym samym przedmiocie, w trybie art. 110 u u.p.e.a.
Przechodząc do merytorycznej oceny postanowienia organu egzekucyjnego
w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, organ odwoławczy stwierdził, że jego uchylenie jest konieczne
z następujących powodów.
Po pierwsze, w uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny nie odniósł się merytorycznie do wszystkich zgłoszonych zarzutów. W zarzutach z 20 kwietnia 2023 r., które skarżąca w całości podtrzymała w zażaleniu, oprócz tych wymienionych
w punktach 1 – 7, odnoszących się wprost do protokołu opisu i oszacowania wartości nieruchomości z 6 kwietnia 2023 r. oraz operatu szacunkowego z 16 lutego 2023 r., podniosła również brak uprawnienia organu do dokonania czynności opisu
i oszacowania, brak przeprowadzenia prawidłowych oględzin nieruchomości oraz brak prawidłowego tytułu wykonawczego. Zarzuty te w przedstawionej w uzasadnieniu postanowienia ocenie organu egzekucyjnego zostały całkowicie pominięte, co uniemożliwia organowi odwoławczemu kontrolę tego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia uznano za niepełne, a w konsekwencji – za naruszające art. 124 § 2 k.p.a. i wymagające uzupełnienia w tym zakresie.
Po drugie, operat szacunkowy z 16 lutego 2023 r., sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, na podstawie którego organ egzekucyjny dokonał opisu
i oszacowania wartości nieruchomości zawiera braki i niejasności, wymagające wyjaśnienia i uzupełnienia. Organ odwoławczy wskazał w tej części, że zgodnie z art. 156 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Operat szacunkowy zawiera informacje niezbędne przy dokonywaniu wyceny nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, w tym wskazanie podstaw prawnych i uwarunkowań dokonanych czynności, rozwiązań merytorycznych, przedstawienia toku obliczeń oraz wyniku końcowego (§ 55 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego). Wynik końcowy przedstawia wartość wycenianej nieruchomości. Stosownie zaś do art. 110 s § 2 u.p.e.a., co do wartości szacowanej nieruchomości wymagane jest wskazanie oddzielnie wartości: 1) gruntów, 2) obiektów budowlanych oraz 3) przynależności i pożytków.
Dowód z operatu szacunkowego podlega, tak jak każda inna opinia, ocenie organu administracji publicznej na podstawie art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., lecz merytorycznie wiąże organ w tym sensie, że organ nie może samodzielnie zmienić obliczeń rzeczoznawcy oraz nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii, powinien natomiast zbadać operat szacunkowy pod względem formalnym, tzn. sprawdzić, czy został wykonany i podpisany przez uprawnioną osobę, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy oraz, czy nie ma w nim niejasności, pomyłek lub braków (wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 grudnia 2017 r., I SA/Kr 833/17).
W przypadku stwierdzenia jakichkolwiek braków lub błędów organ powinien wezwać rzeczoznawcę do ich usunięcia, natomiast w sytuacji powzięcia jakichkolwiek wątpliwości winien wezwać biegłego do ich wyjaśnienia i zajęcia jednoznacznego stanowiska w danej kwestii (por. wyrok NSA z 23 lutego 2021 r., FSK 2284/21).
Zdaniem organu odwoławczego, operat szacunkowy z 16 lutego 2023 r. budzi wątpliwości co do prawidłowości dokonanych w nim obliczeń. Występuje bowiem niezgodność co do przyjętych wag cech rynkowych, wykorzystywanych dla określenia wartości nieruchomości. Określone w pkt 9.4 operatu w tabeli nr 2 wagi procentowe poszczególnych cech rynkowych wpływających na wartość nieruchomości odpowiednio: 1) powierzchnia działki – 10%, 2) rok budowy budynku – 30%, 3) powierzchnia budynku – 30%, 4) architektura/estetyka budynku – 20% i 5) zagospodarowanie działki – 10%, dających łącznie 100%, nie odpowiadają wagom procentowym tych cech przyjętych przez biegłego przy obliczaniu wartości rynkowej nieruchomości, wykazanych w tabeli nr 5 pkt 9.7 operatu (stwierdzono różnice odnośnie cech z poz. 2, 3 i 4). Różnice te mają bezpośredni wpływ na ustalony zakres kwotowy danej cechy i wartości poprawek kwotowych, o które skorygowano ceny transakcyjne (jednostkowe) nieruchomości porównywanych z nieruchomością wycenianą i następnie wyliczono wartość rynkową
1 m2 powierzchni budynku przyjętą do obliczenia wartości rynkowej nieruchomości.
W ocenie organu odwoławczego w operacie szacunkowym brak jest też wyszczególnieniawartości wszystkich obiektów budowlanych, znajdujących się na działce nr [...]. W operacie, wartość obiektów budowlanych (budynek mieszkalny
z przyłączami) określono w kwocie 1.263.850 zł. W pozycji tej podano wyłącznie wartość budynku mieszkalnego z przyłączami, nie uwzględniono natomiast wartości innych obiektów budowlanych. Z przedstawionego zaś w operacie opisu nieruchomości i jej infrastruktury oraz załączonej dokumentacji fotograficznej wynika, że na działce znajduje się także murowany basen, co odnotował również organ egzekucyjny
w protokole z 16 lutego 2023 r. z oględzin nieruchomości. Przy określeniu wartości nieruchomości, w pozycji wartości obiektów budowlanych winna być zatem oddzielnie podana wartość każdego z tych obiektów.
W tym kontekście zarzuty skarżącej co do przyjęcia zaniżonej wartości wycenianej nieruchomości wymagają ponownego przeanalizowania przez organ egzekucyjny, natomiast dla uznania, że operat szacunkowy z 16 lutego 2023 r. może stanowić wiarygodny dowód w sprawie konieczne jest przeprowadzenie przez organ
I instancji postępowania wyjaśniającego z rzeczoznawcą majątkowym w zakresie stwierdzonych braków i niejasności, celem ich wyjaśnienia i uzupełnienia oraz uzyskania jego stanowiska w zakresie zarzutów odnoszących się wprost do operatu szacunkowego.
W skardze do Sądu skarżąca – wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie w całości postępowania egzekucyjnego – zarzuciła, że rozstrzygnięcie organu jest błędne, gdyż po uchyleniu postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2023 r. znak: 0610- SEE-2.7113.49.2023.54 postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów należało umorzyć w całości, a nie przekazywać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W jej ocenie wynika to z faktu wydania przez NSA
w Warszawie wyroków z dnia 9 sierpnia 2023 r. w sprawach: III FSK 1094/22, III FSK 1095/22, III FSK 1272722 oraz III FSK 1273/22, gdyż na ich mocy odpadła materialna podstawia wystawienia tytułów wykonawczych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wyraził też stanowisko, że w sytuacji, gdy wskazane przez skarżącą wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: III FSK 1094/22, III FSK 1095/22, III FSK 1272/22 oraz III FSK 1273/2 zostały wydane w dniu 9 sierpnia 2023 r., a więc po dacie wydania zaskarżonego postanowienia (3 sierpnia 2023 r.), okoliczność ta pozostaje bez wpływu na treść zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie prawa nie narusza.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstawy do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.
Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z dnia 3 sierpnia 2023 r. znak: 0610-SEE-2.7113.49.2023.52 uchylające w całości postanowienie organu egzekucyjnego z 27 kwietnia 2023 r., znak 0610-SEE-2.7113.49.2023.54 w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów J. K. z 20 kwietnia 2023 r. na przeprowadzenie opisu i oszacowania wartości nieruchomości i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wskazać należy, że stosownie do art. 124 § 2 k.p.a. postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie.
Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie jest istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. W uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Jest to element decydujący
o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Takie działanie organu pozostaje w sprzeczności także z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
W kontekście tych standardów za uzasadnione należy uznać stanowisko organu odwoławczego, jeśli stwierdził on, że organ egzekucyjny w wydanym postanowieniu nie odniósł się do wszystkich zarzutów skarżącej, wyartykułowanych w piśmie z dnia 20 kwietnia 2023 r., w szczególności co do braku uprawnienia organu do dokonania czynności opisu i oszacowania, braku przeprowadzenia prawidłowych oględzin nieruchomości oraz braku prawidłowego tytułu wykonawczego.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy prawidłowo też po dokonaniu analizy i oceny przyjętego w sprawie dowodu z operatu szacunkowego, wskazał na braki i niejasności co do spełnienia wymogów z art. 110s § 2 u.p.e.a., a także powziął wątpliwości co do prawidłowości dokonanych w nim obliczeń ze względu na występującą niezgodność co do przyjętych wag cech rynkowych wykorzystanych dla określenia wartości nieruchomości.
Organ odwoławczy wyjaśnił swoje wątpliwości co do operatu szacunkowego
i w konsekwencji ocenił, że miały one istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia w sprawie zarzutów. W jego ocenie, operat szacunkowy z 16 lutego 2023 r. budzi wątpliwości co do prawidłowości dokonanych w nim obliczeń. W operacie tym występuje bowiem niezgodność co do przyjętych wag cech rynkowych wykorzystywanych dla określenia wartości nieruchomości. W pkt 9.4 operatu w tabeli nr 2 określono wagi procentowe poszczególnych cech rynkowych wpływających na wartość nieruchomości (powierzchnia działki – 10%, rok budowy budynku – 30%, powierzchnia budynku – 30%, architektura/estetyka budynku – 20% oraz zagospodarowanie działki – 10%, łącznie 100%). Jednak wskazane wartości nie odpowiadają wagom procentowym tych cech, przyjętych przez biegłego przy obliczaniu wartości rynkowej nieruchomości, wykazanych w tabeli nr 5 pkt 9.7 operatu – różnice dotyczą roku budowy, powierzchni budynku oraz jego architektury i estetyki. Różnice te – w ocenie organu odwoławczego – miały bezpośredni wpływ na ustalony zakres kwotowy danej cechy i wartości poprawek kwotowych, o które skorygowano ceny transakcyjne (jednostkowe) nieruchomości porównywanych z nieruchomością wycenianą, a następnie wyliczono ich wartość rynkową 1 m2 powierzchni budynku przyjętą do obliczenia wartości rynkowej nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, w operacie szacunkowym brak jest też wyszczególnienia, zgodnie z treścią art. 110 s § 2 u.p.e.a. wartości wszystkich obiektów budowlanych znajdujących się na działce nr [...]. W operacie wartość obiektów budowlanych (budynek mieszkalny z przyłączami) określono w kwocie 1.263.850 zł.
W pozycji tej podano wyłącznie wartość budynku mieszkalnego z przyłączami, pomijając wartości innych obiektów budowlanych. Tymczasem z przedstawionego w operacie opisu nieruchomości i jej infrastruktury oraz załączonej dokumentacji fotograficznej wynika, że na działce znajduje się także murowany basen, co odnotował również organ egzekucyjny w protokole z 16 lutego 2023 r.. Przy określeniu wartości nieruchomości, w pozycji wartości obiektów budowlanych winna być zatem oddzielnie podana wartość każdego z tych obiektów.
W tym kontekście zarzuty skarżącej co do przyjęcia zaniżonej wartości wycenianej nieruchomości niewątpliwie wymagają ponownego przeanalizowania przez organ egzekucyjny, natomiast dla uznania, że operat szacunkowy z 16 lutego 2023 r. może stanowić wiarygodny dowód w sprawie, niezbędne jest przeprowadzenie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego z rzeczoznawcą majątkowym w zakresie stwierdzonych braków i niejasności celem ich wyjaśnienia i uzupełnienia oraz uzyskania jego stanowiska w zakresie zarzutów odnoszących się wprost do operatu szacunkowego.
W kontekście powyższego zarzut w zakresie naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. trafnie uznano za nieuzasadniony, albowiem zasadnie oceniono, że wyjaśnienie przez rzeczoznawcę majątkowego wskazanych zastrzeżeń jest niezbędne.
W ocenie Sądu bez znaczenia i wpływu na ocenę zaskarżonego postanowienia pozostaje powoływany fakt wydania przez NSA w Warszawie w dniu 9 sierpnia 2023 r. wyroków w sprawach III FSK 1094/22, III FSK 1095/22, III FSK 1272/22 oraz III FSK 1273/22, z tego względu, że okoliczności te zaistniały już po dacie wydania zaskarżonego postanowienia (3 sierpnia 2023 r.) i nie mogły być w tej dacie znane zarówno organom, jak i samej skarżącej.
Ubocznie należy wskazać, że jak podał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, organ egzekucyjny w dniu 28 sierpnia 2023 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy zarzutów wydał w tym przedmiocie postanowienie nr 0610-SEE-2.7113.49.2023.118, uznając je i uchylił czynność opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, jakoby organ odwoławczy po uchyleniu postanowienia organu egzekucyjnego oddalającego skargę na czynności egzekucyjne winien umorzyć w całości prowadzone postępowanie egzekucyjne. Rozstrzygnięcie
w sprawie zarzutów odnosi się bowiem wyłącznie do prawidłowości przeprowadzenia czynności podjętych na etapie opisu oraz oszacowania wartości nieruchomości
i wywiera skutki w zakresie prowadzonej w tym przedmiocie egzekucji.
Z tych wszystkich względów, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.