Orzeczenie · 2025-12-11

I SA/Łd 442/25Oddalenie skargi umorzenie postępowania VAT

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-12-11
NSAPodatkoweWysokawsa
VATpostępowanie kontrolneumorzenie postępowaniaprzedawnienieOrdynacja podatkowasądy administracyjnerozliczenia podatkowe

Sprawa dotyczyła skargi spółki M M i J. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego o umorzeniu postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do marca oraz od maja do listopada 2012 roku. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, powołując się na przedawnienie zobowiązań podatkowych, zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Przedawnienie nastąpiło z dniem 11 lipca 2024 r. dla większości okresów. Spółka, choć nie kwestionowała samego faktu przedawnienia, zarzuciła organom pominięcie merytorycznych aspektów sprawy, które miały wynikać z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2024 r. (sygn. akt I FSK 26/20). W wyroku tym NSA uchylił wcześniejsze orzeczenia, wskazując na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego i powierzchowną ocenę dowodów przez organy. Spółka argumentowała, że organy powinny były uwzględnić te merytoryczne przesłanki, które miały świadczyć o rzetelności spółki i uchybieniach fiskusa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że przedawnienie zobowiązania podatkowego jest wystarczającą i przesądzającą podstawą do umorzenia postępowania na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania ma charakter formalnoprawny i wyklucza merytoryczne rozstrzyganie sprawy. Sąd podkreślił, że organy nie miały podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania i orzekania o kwestiach merytorycznych, w tym o rzetelności spółki czy uchybieniach fiskusa, gdy zobowiązanie uległo przedawnieniu. Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji RP, wskazując, że umorzenie postępowania nie zamyka drogi do dochodzenia odszkodowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie, że przedawnienie zobowiązania podatkowego jest wystarczającą podstawą do umorzenia postępowania kontrolnego, niezależnie od wcześniejszych wskazań merytorycznych sądów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie kontrolne jest prowadzone w momencie przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy przedawnienie zobowiązania podatkowego stanowi wystarczającą podstawę do umorzenia postępowania kontrolnego, wyłączając merytoryczne badanie sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, przedawnienie zobowiązania podatkowego czyni postępowanie kontrolne bezprzedmiotowym, co obliguje organ podatkowy do jego umorzenia bez merytorycznego rozstrzygania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, stwierdzenie przedawnienia zobowiązania podatkowego jest wystarczającą przesłanką do umorzenia postępowania. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, co oznacza, że organ nie ma podstaw do merytorycznego orzekania o prawach i obowiązkach strony.

Czy organ podatkowy, umarzając postępowanie z powodu przedawnienia, powinien odnieść się do merytorycznych wskazań zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących wcześniejszego etapu postępowania?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, w przypadku stwierdzenia przedawnienia zobowiązania podatkowego, zagadnienia wykraczające poza okoliczności skutkujące przedawnieniem tracą znaczenie i rację bytu w tej sprawie, a organ nie ma podstaw do merytorycznego rozstrzygania.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że umorzenie postępowania z powodu przedawnienia ma charakter formalnoprawny i kończy postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji organ nie może formułować ocen prawnych dotyczących wcześniejszych czynności procesowych ani merytorycznych aspektów sprawy, nawet jeśli zostały one wskazane w orzeczeniach sądów wyższych instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymującą w mocy decyzję o umorzeniu postępowania kontrolnego w zakresie podatku od towarów i usług.

Przepisy (8)

Główne

O.p. art. 208 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 1

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

O.p. art. 70 § 6

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 70 § 7

Ordynacja podatkowa

u.k.s. art. 31 § 1 i 2

Ustawa o kontroli skarbowej

Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej art. 202 § 1 pkt 1

Konstytucja RP art. 77 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedawnienie zobowiązania podatkowego czyni postępowanie kontrolne bezprzedmiotowym i stanowi wystarczającą podstawę do jego umorzenia.

Odrzucone argumenty

Organ powinien był uwzględnić merytoryczne aspekty sprawy wskazane w wyroku NSA, nawet w sytuacji przedawnienia zobowiązania. • Umorzenie postępowania z powodu przedawnienia powinno być połączone z oceną merytoryczną sprawy i dowodów.

Godne uwagi sformułowania

przedawnienie zobowiązania podatkowego czyni postępowanie bezprzedmiotowym • postępowanie staje się bezprzedmiotowe • organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do tego, aby dalej prowadzić postępowanie i orzekać o kwestiach merytorycznych • umorzenie postępowania ma charakter formalnoprawny, kończący postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia

Skład orzekający

Joanna Grzegorczyk-Drozda

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Janicki

sędzia

Bożena Kasprzak

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że przedawnienie zobowiązania podatkowego jest wystarczającą podstawą do umorzenia postępowania kontrolnego, niezależnie od wcześniejszych wskazań merytorycznych sądów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie kontrolne jest prowadzone w momencie przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje kluczową zasadę prawa podatkowego dotyczącą przedawnienia i jej konsekwencji procesowych, co jest istotne dla praktyków. Pokazuje też, jak sądy interpretują bezprzedmiotowość postępowania.

“Przedawnienie VAT: Czy organ musi badać sprawę merytorycznie, gdy zobowiązanie już wygasło?”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst