I SA/Łd 442/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-02-10
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek od towarów i usługnierzetelność ksiągoszacowanie podatkukontrola podatkowasprzedaż alkoholukasa fiskalnazwrot podatku

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki cywilnej Bar A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., uznając za prawidłowe oszacowanie przez organy podatkowe kwoty podatku VAT z powodu nierzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych i ujawnionych braków w sprzedaży alkoholu.

Spółka cywilna Bar A zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która określiła nadwyżkę podatku VAT do zwrotu w kwocie 11.861 zł z powodu nierzetelnego prowadzenia ksiąg podatkowych i ujawnionych braków w sprzedaży alkoholu. Spółka zarzucała niekompletny materiał dowodowy i wadliwe postanowienie o wszczęciu postępowania. Sąd uznał skargę za niezasadną, stwierdzając, że organy podatkowe prawidłowo oszacowały podstawę opodatkowania na podstawie art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej z powodu nierzetelności ksiąg (art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej) i naruszenia przepisów dotyczących kas rejestrujących.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki Cywilnej Bar A na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, która określiła nadwyżkę podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 11.861 zł za grudzień 2000 r. Organy podatkowe ustaliły, że spółka nie ujęła w ewidencji sprzedaży piwa w ilości 1.070,49 l, co skutkowało uznaniem ksiąg podatkowych za nierzetelne i zastosowaniem szacunkowego określenia podstawy opodatkowania. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące niekompletnego materiału dowodowego, nieprawdziwych wniosków oraz wadliwości postanowienia o wszczęciu postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając ją za niezasadną. Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej, nie uznając za dowód nierzetelnych ksiąg podatkowych, w których stwierdzono braki w sprzedaży alkoholu. Sąd potwierdził również prawo organów do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania (art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej) oraz prawidłowość wszczęcia postępowania podatkowego. Podkreślono, że sprzedaż promocyjna piwa powinna mieć odzwierciedlenie w księgach i paragonach fiskalnych, a ich brak stanowił naruszenie przepisów dotyczących kas rejestrujących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nierzetelne prowadzenie ksiąg podatkowych, stwierdzone na podstawie art. 193 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej, uzasadnia nieuznanie ich za dowód i zastosowanie szacunkowego określenia podstawy opodatkowania zgodnie z art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo stwierdziły nierzetelność ksiąg podatkowych z powodu ujawnionych braków w sprzedaży alkoholu, co zgodnie z Ordynacją podatkową pozwala na oszacowanie podstawy opodatkowania. Podkreślono, że sprzedaż promocyjna musi być odzwierciedlona w dokumentacji, a jej brak, wraz z nieprawidłowościami w kasie fiskalnej, prowadzi do negatywnych konsekwencji podatkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

o.p. art. 193 § § 4

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 23 § § 4

Ordynacja podatkowa

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.t.u. i p.a. art. 27 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

o.p. art. 193 § § 2

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

o.p. art. 23 § § 5

Ordynacja podatkowa

rozp. MF art. 4 § pkt 6 lit g)

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników

o.p. art. 165 § § 1 i § 2

Ordynacja podatkowa

u.p.t.u. i p.a. art. 10 § ust. 2

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe prawidłowo oszacowały podstawę opodatkowania z powodu nierzetelności ksiąg podatkowych. Nierzetelność ksiąg potwierdzona została brakami w sprzedaży alkoholu i nieprawidłowościami w kasie fiskalnej. Postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego było prawidłowe.

Odrzucone argumenty

Decyzje organów podatkowych wydano w oparciu o niekompletny materiał dowodowy i nieprawdziwe wnioski. Postanowienie wszczynające postępowanie podatkowe było wadliwe.

Godne uwagi sformułowania

księgi podatkowe są nierzetelne i nie mogą być uznane za dowód w postępowaniu podatkowym podstawę opodatkowania określono w drodze oszacowania sprzedaż promocyjna piwa powinna mieć odzwierciedlenie w księgach podatkowych oraz w paragonach fiskalnych

Skład orzekający

Cezary Koziński

sprawozdawca

Jacek Brolik

członek

Wiktor Jarzębowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania szacunkowych metod określania podstawy opodatkowania w przypadku nierzetelnych ksiąg podatkowych, zwłaszcza w kontekście braków towarowych (alkohol) i nieprawidłowości w ewidencji sprzedaży."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z 2000 roku i specyfiki prowadzenia działalności gastronomicznej (Bar A) oraz przepisów obowiązujących w tamtym okresie. Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy z prowadzeniem ksiąg podatkowych w branży gastronomicznej i konsekwencje nierzetelności, co jest istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Nierzetelne księgi VAT i braki w alkoholu? Sąd potwierdza prawo do szacowania podatku.

Dane finansowe

WPS: 11 861 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 442/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-02-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-06-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński /sprawozdawca/
Jacek Brolik
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA W. Jarzębowski, Sędzia NSA J. Brolik, Asesor C. Koziński (spr.), Protokolant T. Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005 roku sprawy ze skargi Bar A Spółka cywilna B. F. i T. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do zwrotu z budżetu za m-c grudzień 2000 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
W wyniku kontroli przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Skarbowego w P. w Spółce Cywilnej Bar A ustalono, iż za poszczególne miesiące 2000 r. wystąpiły u podatnika nieprawidłowości w deklarowaniu kwot podatku od towarów i usług. W wyniku rozliczenia ilościowego opartego o dokumenty zakupu, sprzedaży i stany remanentowe za 2000 r. ustalono niedobory sprzedawanego alkoholu.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...] nr [...] określił Spółce Cywilnej Bar A nadwyżkę podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do zwrotu w kwocie 11.861,- zł. Stwierdzono, iż Spółka nie ujęła w ewidencji sprzedanego piwa w ilości 1.070,49 l. Tym samym uznano, że prowadzone przez podatnika księgi podatkowe są nierzetelne i nie mogą być uznane za dowód w postępowaniu podatkowym. Podstawę opodatkowania określono w drodze oszacowania.
W złożonej skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu naruszenia prawa, nie wskazując przy tym jakich przepisów prawa to naruszenie dotyczy.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono ogólnie, że decyzje organów podatkowych wydano w oparciu o niekompletny materiał dowodowy i nieprawdziwe wnioski. Podkreślono także, że postanowienie wszczynające postępowanie podatkowe było wadliwe, a tym samym decyzja odnosząca się do miesiąca grudnia 2000 r. jest nieprawidłowa.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., stwierdził, iż postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] zawiera w sentencji stwierdzenie –"Urząd Skarbowy w P. wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie określenia podatku od towarów i usług za 2000 r." Z uzasadnienia wynika, że - postępowanie wszczyna w wyniku ustaleń kontroli podatkowych przeprowadzonych w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2000 r. Zgodnie z tym postanowieniem organ podatkowy I instancji rozpatrzył sprawę za okres od stycznia do grudnia 2000 r., a ustalenia zawarł w decyzji za grudzień 2000r.
Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. nie mógł wydać odrębnych decyzji za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2000 r., gdyż zgodnie z przepisem art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. nie mógł określić nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc. Niewielkie kwoty zwrotu podatku przyjęte zostały przez organ podatkowy I instancji w wysokości wykazanej przez podatnika. Szczegółowego rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące dokonano w uzasadnieniu decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd nie stwierdził w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa materialnego, czy też naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest fakt nieuwzględnienia przez organy podatkowe sprzedaży promocyjnej piwa dokonywanej przez Bar A. W trakcie prowadzonego postępowania podatkowego podatnik twierdził, iż dokonał zakupu piwa luzem po cenach promocyjnych, które zostało użyte do sprzedaży promocyjnej (za jedną jednostkę sprzedanego piwa, drugą wręczano za darmo).
Zgodnie z art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 z poź. zm.) podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz zwolnionych od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 7 i art. 14 ust. 1, 5 i 6, są obowiązani do prowadzenia ewidencji zawierającej: kwoty określone w art. 20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.
Z akt sprawy wynika, że podatnik prowadził rejestry VAT, jednakże Urząd Skarbowy w P. wykazał, że ewidencje te nie były prowadzone rzetelnie w rozumieniu przepisu art. 193 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z póź. zm.) – wykazano braki w ilości niezaewidencjonowanego alkoholu. Konsekwencją tego było zastosowanie przepisu art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej i nieuznanie za dowód ksiąg podatkowych, które są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy. Stanowisko takie znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie NSA. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2001 r. sygn. akt I SA/Lu 1271/99 stwierdził, że "skoro, jak ustalono w toku postępowania, podatnik nabył określone ilości określonych towarów handlowych, które nie pozostały niesprzedane (nie ujęto ich w remanencie) ani nie wykazano ich sprzedaży w ewidencji sprzedaży, a jednocześnie podatnik nie wykazał, aby w inny sposób zadysponował tymi towarami, za logiczny i znajdujący oparcie w materiale dowodowym, a więc prawidłowy w świetle art. 191 Ordynacji podatkowej, należy uznać wniosek, że przychód ze sprzedaży tych towarów nie został ujawniony w ewidencji sprzedaży, o której mowa w art. 27 ust. 4 ustawy o VAT, co czyni ją nierzetelną w rozumieniu art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej".
Wybór metody szacunku należy do organów podatkowych. Kontrola Sądu może dotyczyć oczywistych błędów lub dokonania takiej metody szacunku, która w danej sprawie nie ma zastosowania ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 1999 r., sygn. akt I S.A./Łd 1551/97). Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. miał więc prawo do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania na podstawie art. 23 § 4 Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe przyjęły również zasadę określoną w § 5 tego artykułu, iż określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania. Dla ustalenia podstawy opodatkowania oszacowano wartość niezaewidencjonowanej sprzedaży piwa na podstawie faktur dokumentujących zakup z uwzględnieniem remanentów na dzień 01.01.2000 r. i 31.12.2000 r. oraz nadwyżek sprzedaży ponad zakup wina i wódki. Zaniżone kwoty obrotu i podatku należnego w poszczególnych miesiącach 2000 r. określono w proporcji 1/12 ze względu na fakt, że nie było możliwe ustalenie, w których miesiącach podatnik zaniżył obrót ze sprzedaży alkoholu. Organy podatkowe sprawdziły również wielkość ubytków jakie mogły wystąpić przy sprzedaży alkoholu, posługując się w tym zakresie danymi z innych firm tej samej branży.
Sąd nie poddaje w wątpliwość faktu zakupu przez skarżącego piwa po cenach promocyjnych, a następnie jego promocyjnej sprzedaży. Jednakże taki stan rzeczy powinien mieć odzwierciedlenie w księgach podatkowych oraz w paragonach fiskalnych dokumentujących sprzedaż. Bezspornym jest fakt, że paragony fiskalne drukowane przez kasę nie zawierały rzeczywistej ilości sprzedawanego towaru, co stanowiło naruszenie § 4 pkt 6 lit g) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 1999 r. w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków stosowania tych kas przez podatników (Dz.U. nr 109, poz. 1249 z póź. zm.).
Urząd Skarbowy w P. prawidłowo wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia podatku od towarów i usług za 2000 r., wydając postanowienie na podstawie art. 165 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. słusznie zauważył, iż podstawą prawa materialnego do orzekania w drodze decyzji o zwrocie podatku był art. 10 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W 2000 r. przepis tego artykułu stanowił, iż zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku lub kwotę zwrotu podatku naliczonego przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że urząd skarbowy lub organ kontroli skarbowej określi je w innej wysokości. W dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją nr US [...] określił skarżącej Spółce za miesiąc grudzień 2000 r. "nadwyżkę podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym do zwrotu z budżetu w kwocie 11.861,- zł". W uzasadnieniu decyzji odniesiono się do wszystkich miesięcy 2000 r., wskazując w jaki sposób dokonano wyliczeń kwot do przeniesienia na następne okresy rozliczeniowe w podatku VAT.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), należało skargę oddalić.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI