I SA/Łd 425/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-06-27
NSApodatkoweŚredniawsa
VATpodatek od towarów i usługwłaściwość miejscowarejestracja podatnikastwierdzenie nieważności decyzjiOrdynacja podatkowaustawa o VATrozstrzygnięcie sądu administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w sprawie podatku VAT, uznając właściwość miejscową Urzędu Skarbowego w O. oraz brak rażącego naruszenia prawa.

Podatnik M. F. skarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w O. dotyczącej podatku VAT za luty 1998 r. Podatnik zarzucał m.in. naruszenie przepisów o właściwości miejscowej i rażące naruszenie prawa. Sąd administracyjny uznał, że Urząd Skarbowy w O. był właściwy miejscowo do wydania decyzji, a zarzucane naruszenia prawa nie miały miejsca, co skutkowało oddaleniem skargi.

Sprawa dotyczyła skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. odmawiającą stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za luty 1998 r. Podatnik zarzucał, że decyzja Urzędu Skarbowego w O. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w tym w zakresie rejestracji jako podatnika VAT i właściwości miejscowej, a także z naruszeniem przepisów postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności, uznając zarzuty za niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę, zważył, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma charakter szczególny i ograniczoną kognicję. Sąd uznał, że Urząd Skarbowy w O. był właściwy miejscowo do wydania decyzji, ponieważ czynności opodatkowane w lutym 1998 r. były wykonywane w T., a po reformie administracyjnej teren ten wszedł w zasięg terytorialny tego urzędu. Sąd nie dopatrzył się również rażącego naruszenia prawa, wskazując, że podatnik od stycznia 1996 r. nie składał deklaracji VAT-7 ani nie zgłosił zaprzestania działalności, co skutkowało jego wykreśleniem z rejestru. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, Urząd Skarbowy w O. był właściwy miejscowo, ponieważ czynności opodatkowane były wykonywane w T., a po reformie administracyjnej teren ten wszedł w zasięg terytorialny tego urzędu, co miało znaczenie dla wydania decyzji w późniejszym terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że właściwość miejscową w sprawach VAT regulował art. 4 pkt 10 ustawy o VAT, który priorytetowo traktował miejsce wykonywania czynności opodatkowanych. Nawet jeśli pierwotnie właściwy był inny urząd, zmiana podziału administracyjnego spowodowała, że teren T. znalazł się w okręgu Urzędu Skarbowego w O., który stał się właściwy do wydania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.t.u. i p.a. art. 9 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podatnicy są obowiązani złożyć zgłoszenie rejestracyjne przed wykonaniem pierwszej czynności opodatkowanej.

u.p.t.u. i p.a. art. 9 § ust. 3

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Dotyczy rejestracji podatników VAT.

u.p.t.u. i p.a. art. 4 § pkt 10

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Reguluje właściwość miejscową urzędu skarbowego w sprawach VAT, uwzględniając miejsce wykonywania czynności, siedzibę lub miejsce zamieszkania podatnika.

o.p. art. 247 § § 1

Ordynacja podatkowa

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (m.in. rażące naruszenie prawa, naruszenie przepisów o właściwości).

u.p.t.u. i p.a. art. 9 § ust. 4

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Obowiązek zgłoszenia zaprzestania wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu.

u.p.t.u. i p.a. art. 9 § ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Odpowiednie stosowanie ust. 4 do podatników zwolnionych od podatku.

u.p.t.u. i p.a. art. 9 § ust. 5a

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Wykreślenie podatnika z rejestru z urzędu w przypadku niezgłoszenia zaprzestania działalności.

Pomocnicze

u.z.i.r.p. art. 21

Ustawa o zasadach identyfikacji i rejestracji podatników i płatników

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

u.p.t.u. i p.a. art. 14 § ust. 1

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Podstawa do zwolnienia podmiotowego z podatku VAT.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Właściwość miejscowa Urzędu Skarbowego w O. do wydania decyzji podatkowej za luty 1998 r. po reformie administracyjnej. Brak rażącego naruszenia prawa przez Urząd Skarbowy w O., w tym w zakresie rejestracji podatnika VAT, ze względu na brak składania deklaracji i zgłoszeń przez podatnika.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia przepisów o właściwości miejscowej przez Urząd Skarbowy w O. Zarzut rażącego naruszenia prawa przez Urząd Skarbowy w O., w tym bezzasadne uznanie braku rejestracji jako podatnika VAT. Zarzut naruszenia przepisów postępowania przez organy podatkowe.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest odrębnym postępowaniem, którego istotą jest ustalenie czy treść decyzji daje podstawę do uznania jej za nieważną. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji nie może zastępować trybu odwoławczego dotyczącego rozstrzygnięcia decyzji "co do istoty". Zasadnicze znaczenie dla określenia właściwości miejscowej organu podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług ma ustalenie miejsca wykonywania czynności. Wykreślenie podatnika z rejestru jest czynnością materialno-techniczną i nie wymaga wszczęcia postępowania ani wydania decyzji administracyjnej.

Skład orzekający

Anna Świderska

przewodniczący

Wiktor Jarzębowski

sprawozdawca

Paweł Kowalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości miejscowej organów podatkowych w sprawach VAT, a także zasad stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych w kontekście braku aktywności podatnika."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów obowiązujących w 1998 roku i specyficznej sytuacji po reformie administracyjnej, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do obecnego stanu prawnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych i interpretacyjnych związanych z podatkiem VAT i właściwością miejscową, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym.

Właściwość miejscowa urzędu skarbowego kluczem do rozstrzygnięcia sporu VAT.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 425/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-06-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-03-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Anna Świderska /przewodniczący/
Paweł Kowalski
Wiktor Jarzębowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Świderska, Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski (spr.), Sędzia WSA Paweł Kowalski, Protokolant Izabela Ścieszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 roku sprawy ze skargi M. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w O. w sprawie podatku od towarów i usług za luty 1998 r. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Urząd Skarbowy w O. określił M. F. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowo – Usługowego A w T. za miesiąc luty 1998 roku zobowiązanie podatkowe oraz zaległość podatkową w podatku od towarów i usług. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż podatnik nie złożył odwołania.
W dniu [...] M. F. wniósł do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji. Podatnik zarzucił, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj.: art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) w związku z art. 21 ustawy z dnia 13 października 1995 roku o zasadach identyfikacji i rejestracji podatników i płatników (Dz. U. Nr 142, poz. 702 ze zm.), polegającym na bezzasadnym przyjęciu, że nie jest on zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT oraz art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej polegającym na nie podjęciu wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto podatnik zarzucił, że decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, tj. art. 4 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a mianowicie przez Urząd Skarbowy w O. w sytuacji, gdy właściwym organem podatkowym był Urząd Skarbowy w S.
Decyzją z dnia [...], [...], Izba Skarbowa w Ł. odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...].
W uzasadnieniu organ podatkowy podniósł, że M. F. od dnia 1 stycznia 1996 roku do grudnia 1997 roku nie składał deklaracji VAT-7, a także zeznań w podatku dochodowym. W toku prowadzonego postępowania kontrolnego i podatkowego podatnik nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o tym, że działalność była przez niego prowadzona. W ocenie organu podatkowego, nieinformowanie o tym urzędu skarbowego w stosownym czasie i formie oznacza, że podatnik naruszył obowiązujące przepisy. Zaniechanie zaś dopełnienia ustawowych obowiązków nie może być interpretowane jako dowód, że podatnik prowadził działalność nieprzerwanie, a przepis art. 9 ust. 4 w zw. z ust. 5a ustawy o podatku od towarów i usług stanowił podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru. Wykreślenie podatnika z rejestru podatników podatku od towarów i usług jest czynnością techniczną, która nie wymaga wszczęcia postępowania, ani też wydania przez urząd skarbowy decyzji administracyjnej. Nie powoduje również, w przypadku osoby fizycznej, unieważnienia numeru identyfikacyjnego NIP. Zdaniem Izby Skarbowej, informacja Urzędu Skarbowego w S., że M. F. nie ma otwartego obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług świadczy o wykreśleniu podatnika z rejestru. Rozpoczęcie ponownie działalności w zakresie podatku od towarów i usług powoduje konieczność powtórnej rejestracji i zadeklarowania się podatnika w sprawie okoliczności określających obowiązek podatkowy. Z uwagi na to, że M. F. nie składał deklaracji VAT-7, nie był czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, nie był uprawniony do wystawiania faktur.
Izba Skarbowa podniosła także, iż działania podatnika polegające na unikaniu wręcz kontaktu z organami skarbowymi w sposób jednoznaczny wskazują na to, że celowo utrudniał wyjaśnienie spornej kwestii deklaracji.
W dalszej części uzasadnienia organ podatkowy wskazał, że zgłoszenie rejestracyjne VAT-1 zostało złożone przez stronę w Urzędzie Skarbowym w S. w dniu 14 stycznia 1994 roku. Urząd ten wydał podatnikowi potwierdzenie zgłoszenia rejestracyjnego oraz decyzję w sprawie nadania numeru identyfikacyjnego. Wskazana w złożonym zgłoszeniu rejestracyjnym miejscowość T. położona w gminie D. była wówczas zarówno miejscem zamieszkania M. F., jak i miejscem prowadzenia przez niego działalności gospodarczej pod nazwą P.P.H.U. A. Miejscem wykonywania działalności była według wpisu T. oraz teren całego kraju. Czynności faktycznie wykonywane przez podatnika w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa (m.in. sprzedaż drewna) stanowiły czynności opodatkowane w rozumieniu art. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Wykonywanie ich, zgodnie z przedłożonymi do organów gminy i organów podatkowych deklaracjami, miało miejsce w T. Ustawodawca w art. 4 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, w sposób szczegółowy przewidział możliwość określenia właściwości urzędu skarbowego ze względu na rodzaj i miejsce wykonywanych czynności opodatkowanych w rozumieniu art. 2 ustawy. Kryterium podstawowym przy określaniu właściwości urzędu jest miejsce wykonywania przez podatnika czynności opodatkowanych. W dniu 29 grudnia 1998 roku podatnik zmienił miejsce zamieszkania i przeprowadził się do miejscowości R. w gminie G., gdzie przeniesiona została także siedziba przedsiębiorstwa P.P.H.U. A, podczas gdy w miejscowości T. pozostał zakład produkcyjny firmy (tartak). Sytuacja uległa jednak zmianie z dniem 1 stycznia 1999 roku. Skutkiem przeprowadzonej reformy administracyjnej nastąpiła zmiana granic powiatu [...] i co za tym idzie zmieniono zasięg terytorialny organów podatkowych. Od tej chwili dla przedsiębiorców funkcjonujących na terenie gminy D. (wpisanych w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej dla tej gminy – a więc i dla M. F. prowadzącego nadal działalność w T.) właściwym urzędem stał się Urząd Skarbowy w O. W związku z tym jako niezasadny uznano zarzut naruszenia właściwości miejscowej. Nie są bowiem trafne twierdzenia podatnika, że czynności opodatkowane dokonywał również w miejscowości R., gdyż z zeznań świadków wynika, że w tej miejscowości nie dokonywano żadnych czynności.
Za niestanowiący podstawy do stwierdzenia nieważności, pomimo naruszenia art. 172 § 1 Ordynacji podatkowej, Izba Skarbowa uznała również fakt, że protokół z czynności mających istotny wpływ na wynik sprawy nie został sporządzony, a organ oparł się jedynie na urzędowych notatkach sporządzonych przez jego pracowników.
Ponadto organ podatkowy podniósł, że zeznania świadków, w szczególności właścicielki nieruchomości w miejscowości R., nie potwierdzają tezy o prowadzeniu przez podatnika działalności – wykonywaniu czynności podlegających opodatkowaniu nie tylko w miejscowości T., ale również w miejscowości R., co miałoby uzasadniać właściwość Urzędu Skarbowego w S. Pozostałe dowody (umowa z zakładem energetycznym, oględziny wykonane przez pracowników urzędów skarbowych) również świadczą o tym, że żadnych czynności opodatkowanych podatnik tam nie wykonywał. Faktur wystawionych w miejscowości R. organy nie uznały jako dowód w sprawie ze względu na fakt, że W. M., na którego zostały wystawione ich nie posiadał i zeznał, że wszelkich transakcji zakupu od podatnika dokonywał w miejscowości T. Świadek ten w okresie późniejszym zmienił wprawdzie swoje zeznania twierdząc, że do transakcji kupna doszło w miejscowości R., jednakże organy nie uznały tego oświadczenia za wiarygodne. Drugi kontrahent, dla którego miały być wystawione faktury zakupu w miejscowości R. zmarł, wobec czego brak jest możliwości zweryfikowania twierdzeń podatnika.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł podatnik. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 247 § 1 pkt 3, art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej; naruszenie art. 9 ust. 6 w zw. z ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 187 § 1 w zw. z art. 121 § 1, 122, art. 125, art. 210 § 1 pkt 6 w zw. z § 4 Ordynacji podatkowej. Wskazując na te uchybienia strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., decyzją z dnia [...], [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu podkreślono, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest odrębnym postępowaniem, którego istotą jest ustalenie czy treść decyzji daje podstawę do uznania jej za nieważną. Takie postępowanie jest postępowaniem wyjątkowym w stosunku do ogólnej zasady stabilności decyzji administracyjnych. Tryb stwierdzenia nieważności decyzji nie może więc zastępować trybu odwoławczego dotyczącego rozstrzygnięcia decyzji "co do istoty".
Organ odwoławczy analizując treść decyzji organu I instancji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w O. uznał, że stanowisko zawarte w decyzji będącej przedmiotem odwołania jest prawidłowe. Zarzuty strony dotyczące wydania przez Urząd Skarbowy decyzji, która w sposób rażący narusza prawo i przepisy o właściwości są niezasadne. W całości zatem zaakceptowano ustalenia i ocenę prawną dokonaną w decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. F. Skarżący kwestionowanej decyzji zarzucił:
1. Naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w O., mimo wystąpienia przesłanki w postaci rażącego naruszenia prawa w tych decyzjach polegającego na:
a) bezzasadnym uznaniu przez Urząd Skarbowy w O., że skarżący nie jest zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT (art. 9 ust 1 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 21 ustawy z dnia 13 października 1995 roku o zasadach identyfikacji i rejestracji podatników i płatników),
b) bezzasadnym uznaniu przez Urząd Skarbowy w O., że uzyskanie przez skarżącego zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o podatku o podatku od towarów i usług powoduje wykreślenie go z rejestru podatników podatku VAT i pozbawia go statusu podatnika (art. 9 ust. 6 w zw. z ust. 4, art. 14 ust. 1 ustawy);
2. Naruszenie art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w O., mimo wydania ich z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 4 pkt 10 ustawy o VAT);
3. Naruszenie przepisów postępowania tj. art. 187 § 1 w zw. z art. 121 § 1, 122 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie przez organ orzekający zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji bezpodstawne przyznanie słuszności twierdzeniom, iż właściwym do wydania zaskarżonych decyzji był Urząd Skarbowy w O. oraz, że M. F. utracił status zarejestrowanego podatnika podatku VAT.
W uzasadnieniu autor skargi wskazał, że przepisy obowiązujące w 1994 roku nie przewidywały zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R i dla potrzeb art. 9 ustawy o podatku od towarów i usług wystarczyło dokonanie zgłoszenia na formularzu VAT-1. M. F. poprzez dokonanie zgłoszenia w dniu 14 stycznia 1994 roku stał się podatnikiem podatku VAT. Ewentualne przekroczenie obrotu powodującego obligatoryjność opodatkowania nie pociągało w tej sytuacji za sobą konieczności powtórnej rejestracji dla potrzeb podatku VAT. W tej sytuacji uznać należy, że ponowne dokonanie przez M. F. zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R było całkowicie zbędne, gdyż stanowiłoby de facto potwierdzenie stanu prawnego istniejącego od 14 stycznia 1994 roku. Kwestionując skuteczność rejestracji dla potrzeb podatku od towarów i usług, dokonanej przez podatnika na podstawie druku VAT-1, żądając jednocześnie dokonania ponownie takiego zgłoszenia na druku VAT-R, Urząd Skarbowy w O. - zdaniem strony skarżącej - dopuścił się rażącego naruszenia ówcześnie obowiązującego prawa tj. art. 9 ust 1 i 3 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 21 ustawy o zasadach identyfikacji i rejestracji podatników płatników. W konsekwencji decyzja Urzędu Skarbowego w O. powinna zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Podkreślono, że zwolnienie podatnika z podatku w wyniku nie przekroczenia określonej sumy obrotów w roku poprzedzającym dany rok podatkowy nie ma nic wspólnego z utratą przez takiego podatnika statusu podatnika zarejestrowanego.
Zdaniem skarżącego, z przepisu art. 9 ustawy o podatku od towarów i usług oraz wobec braku usankcjonowania obowiązku po stronie podatnika informowania o prowadzonej (kontynuowanej) działalności, ustawodawca wprowadził tym samym domniemanie faktycznego wykonywania czynności opodatkowanych. Domniemanie to może zostać obalone dopiero z chwilą złożenia przez podatnika oświadczenia o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu (art. 9 ust. 4 ustawy). Skoro M. F. nie dokonał zgłoszenia o zaprzestaniu działalności to trudno wnioskować o faktycznym zaprzestaniu wykonywania przez niego czynności opodatkowanych, tylko dlatego, że nie informował o tym organu.
Autor skargi wskazał, że z dniem 29 grudnia 1998 roku podatnik zmienił miejsce zamieszkania i przeprowadził się do miejscowości R. w gminie G. Do miejscowości R. przeniesiona została także siedziba, podczas gdy w miejscowości T. pozostał jedynie zakład produkcyjny firmy (tartak). Charakterystyka podziału czynności wykonywanych przedstawiała się w ten sposób, że w R. dokonywana była sprzedaż, składowanie i magazynowanie wytworzonych palet drewnianych. Natomiast w T. pod nr A odbywała się część typowo produkcyjna oraz także zawierane były transakcje sprzedaży. Zdaniem skarżącego, mamy do czynienia z sytuacją wykonywania przez podatnika czynności na terenie dwóch urzędów skarbowych, tj. na teranie Urzędu Skarbowego w S. (działalność prowadzona w R.) i Urzędu Skarbowego w O. (działalność prowadzona w T.). Mając powyższe na uwadze organy podatkowe w celu określenia swej właściwości powinny dokładnie zbadać gdzie znajduje się miejsce zamieszkania podatnika. Ponadto podkreślono, że Urząd Skarbowy w O. o prawnopodatkowych skutkach ustalenia właściwości miejscowej przesądził na podstawie notatek urzędowych.
Wskazując na powyższe autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...].
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja bowiem, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zawiera uchybień określonych w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), które mogłyby stanowić podstawę do uwzględnienia skargi.
Przedmiotem rozpoznawanego środka zaskarżenia jest legalność decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji, wydanej przez organ podatkowy I instancji. Jak podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej w swych decyzjach wydanych w obu instancjach, postępowanie powyższe jest szczególne. Organ podatkowy rozpoznający wniosek o stwierdzenie nieważności nie zastępuje organu odwoławczego, zobowiązanego do badania w całości sprawy. Tenże organ ma ograniczoną kognicję do oceny, czy ostateczna decyzja jest dotknięta wadami, określonymi w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, które uzasadniałyby usunięcie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej i to pomimo obowiązywania zasady trwałości decyzji ostatecznych. W niniejszej sprawie podatnik we wniosku o stwierdzenie nieważności powołał się na naruszenie przepisów o właściwości (art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej) oraz rażące naruszenie prawa (art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej). W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie uznał, że Urząd Skarbowy w O., wydając decyzję ostateczną, nie dopuścił się zarzucanych uchybień, które skutkowałyby stwierdzeniem nieważności.
Wbrew twierdzeniom skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji, nie naruszył przepisu art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem podatnika, organem podatkowym właściwym miejscowo do wydania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 1998 roku, był Urząd Skarbowy w S. Zatem Urząd Skarbowy w O., wydając decyzję, objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności, uchybił przepisom określającym właściwość miejscową. Z powyższym stanowiskiem skarżącego nie sposób się zgodzić.
Zagadnienie właściwości miejscowej w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług w owym okresie regulował przepis art. 4 pkt 10 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym w brzmieniu obowiązującym do 1 września 2003 roku. Zgodnie z tym przepisem, właściwym miejscowo urzędem skarbowym jest urząd skarbowy właściwy ze względu na miejsce wykonywania czynności, a jeżeli czynności te wykonywane są na terenie dwóch lub więcej urzędów skarbowych - urząd skarbowy właściwy ze względu na siedzibę podatnika, a gdy podatnik nie ma siedziby - urząd skarbowy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania podatnika. Powyższe unormowanie wprowadzało pewne odstępstwa od ogólnych zasad dotyczących właściwości miejscowej, określonych w art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten bowiem stanowił, że jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo siedziby podatnika, płatnika lub inkasenta.
Stosownie do treści cytowanego wyżej przepisu art. 4 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług, zasadnicze znaczenie dla określenia właściwości miejscowej organu podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług ma ustalenie miejsca wykonywania czynności. Przy czym oczywiste jest, że ta norma prawna stanowi nie o miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, ale o miejscu wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (zob. wyrok NSA z dnia 30 września 2002 roku, I SA/Łd 431/01, Prz. Podat. 2003/6/62; wyrok NSA z dnia 30 września 2002 roku, I SA/Łd 573/01, ONSA 2003/3/107; wyrok SN z dnia 9 lipca 2002 roku, III RN 117/01, OSNP 2003/10/239). Dopiero w sytuacji, gdyby podatnik dokonywał czynności opodatkowanych na terenie dwóch lub większej liczby urzędów skarbowych, określa się właściwość miejscową ze względu na siedzibę, a w przypadku osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą - według miejsca zamieszkania.
W niniejszej sprawie organy podatkowe uznały, że podatnik wykonuje czynności opodatkowane wyłącznie na terenie właściwości miejscowej Urzędu Skarbowego w O., a mianowicie w T. Natomiast skarżący konsekwentnie twierdzi, że czynności te wykonywane były również na terenie właściwości miejscowej Urzędu Skarbowego w S., to jest w miejscowości R., gmina G. W sporze tym racje należy przyznać organom podatkowym. Na wstępie należy podkreślić, że ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje pojęcia miejsce wykonywania czynności opodatkowanych. Niewątpliwie określenie to nie jest tożsame z siedzibą przedsiębiorcy ani z miejscem prowadzenia przez niego działalności. Należy uznać, że pojęcie miejsca wykonywania czynności opodatkowanych wiąże się z czynnościami faktycznymi. Ponieważ zagadnienie braku właściwości miejscowej Urzędu Skarbowego w O. podatnik podnosił wielokrotnie, organ podatkowy w kwestionowanej decyzji poczynił precyzyjne ustalenia faktyczne.
Przede wszystkim należy podkreślić, że podatnik dokonywał czynności opodatkowanych w postaci sprzedaży towarów, które uprzednio były przez niego wytwarzane. M. F. w T. posiadał tartak, gdzie wytwarzał tarcicę, którą następnie sprzedawał. Bezspornym jest, że do dnia 29 grudnia 1998 roku wszystkie czynności dokonywane były w tej miejscowości, która wówczas była położona na terenie objętym właściwością miejscową Urzędu Skarbowego w S. Z dniem 1 stycznia 1999 roku na skutek reformy administracyjnej powyższa miejscowość znalazła się w okręgu właściwości miejscowej Urzędu Skarbowego w O. Jednakże M. F. w dniu 29 grudnia 1998 roku zmienił miejsce zamieszkania i przeprowadził się do miejscowości R., gmina G., dla której to miejscowości właściwy był nadal Urząd Skarbowy w S. Według twierdzeń skarżącego, prezentowanych w skardze, w R. podatnik dokonywał sprzedaży, składowania i magazynowania wytworzonych palet drewnianych, co znajduje potwierdzenie w wystawionych fakturach.
Fakt zmiany przez podatnika w grudniu 1998 r. miejsca zamieszkania nie ma jednak znaczenia w tej sprawie bowiem dotyczy ona określenia zobowiązania w podatku VAT za luty 1998 r., a więc za okres przed zmianą miejsca zamieszkania. Podatnik nie kwestionuje, że w lutym 1998 r. wszystkie czynności podlegające opodatkowaniu wykonywał w miejscowości T. i tam też zamieszkiwał. Właściwym do wydania decyzji podatkowej był ten urząd skarbowy, który swoją właściwością miejscową obejmował miejscowość T. W lutym 1998 r. był to Urząd Skarbowy w S. Ten urząd byłby właściwy do wydania decyzji podatkowej za luty 1998 r. na podstawie art. 4 pkt 10 cyt. ustawy o podatku VAT także w przypadku, gdyby po tym okresie zmieniły się podstawy określenia właściwości wynikające z tego przepisu, a więc gdyby podatnik zaczął wykonywać czynności opodatkowane w innym miejscu lub wykonywał je w kilku miejscach i jednocześnie zmienił miejsce zamieszkania. Jednakże zmiana z początkiem 1999 r. podziału administracyjnego kraju polegająca na zmianie granic powiatu [...] i powodująca zmianę zasięgu terytorialnego organów podatkowych spowodowała, że Urząd Skarbowy w S. nie mógł wydać w 2003 r. decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku VAT za luty1998 r. Teren T. po tej zmianie podlegał pod właściwość miejscową Urzędu Skarbowego w O. i ten organ był właściwy do wydania takiej decyzji.
Z powyższych względów należy uznać, że Dyrektor Izby Skarbowej w zaskarżonej decyzji trafnie przyjął, że organem właściwym miejscowo do wydania decyzji dla M. F. w zakresie podatku od towarów i usług za luty1998 roku był Urząd Skarbowy w O. Czynności opodatkowane były wykonywane w T., a więc w okręgu właściwości miejscowej tego urzędu skarbowego (po wspomnianej reformie administracyjnej). Stąd też spełniona jest przesłanka z art. 4 pkt 10 in pricipio ustawy o podatku od towarów i usług. Okoliczność, że czynności opodatkowane nie były wykonywane przez podatnika w miejscowości R., czyni bezprzedmiotowym ocenę pozostałych zarzutów skargi, odnoszących się do miejsca zamieszkania podatnika. Jak już wcześniej wskazano, jedynie w sytuacji, gdy czynności opodatkowane wykonywane były by na terenie właściwości dwóch lub więcej urzędów skarbowych, zastosowanie miałaby pozostała część przepisu art. 4 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła.
Nie są również zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom autora skargi w zaskarżonej decyzji trafnie oceniono, że Urząd Skarbowy w O. nie dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Dokonując oceny tego zarzutu w pierwszej kolejności należy wskazać kilka faktów, które są bezsporne. Podatnik M. F. dokonał prawidłowej rejestracji w dniu 14 stycznia 1994 roku. Organ podatkowy nie kwestionuje tego faktu, stąd też niezrozumiałe są zarzuty skarżącego w tym zakresie. Podatnik do grudnia 1995 roku składał deklaracje VAT-7 we właściwym urzędzie skarbowym. Od stycznia 1996 roku M. F. nie składał żadnej deklaracji w którymkolwiek urzędzie skarbowym. Bezspornym jest także to, że skarżący nie dokonał zgłoszenia o zaprzestaniu działalności zgodnie z art. 9 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, ani też nie dokonał zgłoszenia o korzystaniu ze zwolnienia od podatku stosownie do treści art. 9 ust. 6 w związku z art. 9 ust. 4 powyższej ustawy.
Dokonana subsumcja tych bezspornych faktów do przepisu art. 9 analizowanej ustawy, jest prawidłowa. Stosownie do treści art. 9 ust 1 ustawy o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym wówczas) podatnicy, o których mowa w art. 5, są obowiązani, przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 2, złożyć w urzędzie skarbowym zgłoszenie rejestracyjne. M. F. wywiązał się z tego obowiązku. Następnie urząd skarbowy potwierdza zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1 (art. 9 ust. 2 ustawy). Również organ podatkowy dokonał tej czynności. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli podatnik zarejestrowany na podstawie ust. 2 zaprzestał wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu, obowiązany jest zgłosić zaprzestanie działalności urzędowi skarbowemu, który dokonał rejestracji; zgłoszenie to stanowi podstawę dla urzędu skarbowego do wykreślenia podatnika z rejestru. Z kolei art. 9 ust. 6 analizowanej ustawy stanowi, iż przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do zarejestrowanych podatników, którzy następnie zostali zwolnieni od podatku na podstawie art. 14 ust. 1 i 5, z tym, że podatnik nie jest wykreślany z rejestru. Biorąc pod uwagę powyższe unormowania prawne oraz wyżej wskazane bezsporne fakty należy uznać, że skoro M. F. po 1 stycznia 1996 roku nie składał do któregokolwiek urzędu skarbowego deklaracji w zakresie podatku od towarów i usług, nie złożył również zgłoszenia wymaganego przez przepis art. 9 ust. 4 i ust. 6 ustawy, wniosek organu podatkowego, że skarżący zaprzestał po tej dacie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, jest trafny. Potwierdzeniem tego jest to, że w toku postępowania podatkowego M. F. nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów świadczących o prowadzeniu działalności w tym okresie.
Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze organ podatkowy nie wymagał składania deklaracji o dalszym prowadzeniu działalności gospodarczej. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług bowiem rygorystycznie regulują obowiązki podatnika. Jak już wyżej wskazano obowiązki w zakresie podatku od towarów i usług z racji charakteru tej daniny, są bardzo sformalizowane.
Stosownie do treści art. 9 ust. 5a ustawy o podatku od towarów i usług w przypadku, gdy zaprzestanie wykonania czynności podlegających opodatkowaniu nie zostało zgłoszone zgodnie z ust. 4 i 5, urząd skarbowy, który dokonał rejestracji, wykreśla z urzędu podatnika z rejestru. Przy czym należy podkreślić, że powyższe wykreślenie z rejestru jest czynnością materialno-techniczną. Zatem nie wszczyna się w tym zakresie postępowania oraz, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wydaje się w tym przedmiocie decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1998 roku, III SA 896/96, Lex Nr 33520; wyrok NSA z dnia 26 stycznia 1996 roku, III SA 941/95, Mon. Podat. 1996/8/243). Tak też uczynił Urząd Skarbowy w S., o czym świadczy przekazana z dniem 1 stycznia 1999 roku Urzędowi Skarbowemu w O. dokumentacja podatników podatku od towarów i usług, którym zmieniła się właściwość miejscowa. W związku z powyższym chybione są zarzuty skarżącego dotyczące tego, że obowiązkiem organów podatkowych było dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie, czy podatnik po dniu 1 stycznia 1996 roku zaprzestał wykonywania czynności opodatkowanych.
Nie zrozumiały jest zarzut skarżącego sformułowany w punkcie 1b petitum skargi. Autor skargi szeroko go uzasadnia. Polemizuje on bowiem z poglądem, który rzekomo wyrażono w decyzji, że zwolnienie podmiotowe na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług powoduje wykreślenie z rejestru podatników podatku VAT. Trzeba jednak podkreślić, że wobec braku zgłoszenia wymaganego przez przepis art. 9 ust. 6 powyższej ustawy, organ podatkowy nie miał podstaw do uznania, że podatnik jest objęty zwolnieniem z art. 14 ustawy. Jak wyżej wskazano, brak działań podatnika doprowadził do wykreślenia go z rejestru, ale z powodu zaprzestania wykonywania czynności opodatkowanych, a nie z uwagi na zwolnienie od podatku.
Z powyższych względów należy stwierdzić, że w zaskarżonej decyzji zasadnie uznano, iż Urząd Skarbowy w O. nie dopuścił się naruszenia przepisu art. 9 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z art. 21 ustawy o zasadach identyfikacji i rejestracji podatników i płatników. Tym bardziej zasadnie nie można twierdzić, że doszło do rażącego naruszenia powyższych przepisów w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę jako niezasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI