I SA/Łd 408/25

I SA/Łd 408/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak
Grzegorz Potiopa
Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 59 par. 1 pkt 2, par. 3 i par. 4
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 70 par.  1, art. 70 par.  4,
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędzia WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant Starszy asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 26 maja 2025 r. nr 1001-IEE.7192.85.2025.3.AAM w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 26 maja 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: DIAS w Łodzi) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Śródmieście (dalej: NUSŁ-Ś) z 7 marca 2025 r., odmawiające R. S. (dalej: strona, zobowiązany) umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...]
NUSŁ-Ś prowadził przeciwko zobowiązanemu oraz jego małżonce – G. S. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z 21 października 2016 r., o numerach:
• [...] obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r.,
• [...] obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r., doręczony 4 listopada 2016 r.
• [...] obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 r. (odsetki), doręczony 4 listopada 2016 r.
Wyżej wymienione tytuły wykonawcze zostały wystawione na podstawie złożonych wspólnie przez zobowiązanych deklaracji PIT-36 za lata 2010 i 2011.
Postanowieniem z 22 czerwca 2023 r. NUSŁ-Ś umorzył postępowania egzekucyjne prowadzone wobec G. S. na podstawie ww. tytułów wykonawczych wobec ogłoszenia upadłości G. S. postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł., [...] Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z dnia 20 grudnia 2022 r. (sygn. akt [...], prawomocne od 20.01.2023 r.). Ponadto w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, zaległość objęta tytułem wykonawczym nr [...] została w całości wyegzekwowana w dniu 9 sierpnia 2023 r.
Zawiadomieniem z 11 sierpnia 2023 r. nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego przysługującego R. S.. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone zobowiązanemu 24 sierpnia 2023 r. a dłużnikowi zajętej wierzytelności 22 sierpnia 2023 r. W odpowiedzi na zajęcie dłużnik zajętej wierzytelności poinformował o zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową. Łączne prowadzenie egzekucji z ww. składnika majątkowego przejął Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Ł. Ś. w Ł..
W dniu 2 stycznia 2025 r. zobowiązany złożył do organu egzekucyjnego pismo zatytułowane "SKARGA na czynność egzekucyjną". W treści pisma podniósł m.in. przedawnienie roszczeń objętych zawiadomieniem z dnia 11 sierpnia 2023 r. oraz dokonanie zajęcia świadczeń z naruszeniem ustawy. Ponadto wskazał, że "pisma i wezwania organu egzekucyjnego, doręczane na inny adres niż aktualny adres zamieszkania Skarżącego, nie powodowały skutecznego przerwania przedawnienia roszczeń (...)".
Wezwaniem z dnia 24 stycznia 2025 r. organ egzekucyjny zwrócił się do zobowiązanego o doprecyzowanie w terminie 7 dni, jakich tytułów wykonawczych dotyczy skarga z 2 stycznia 2025 r., czy tytułów wykonawczych wystawionych przez Urząd Miasta Łodzi, czy też przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-Górna, informując, że brak odpowiedzi na wezwanie w wyznaczonym terminie lub udzielenie odpowiedzi niejednoznacznej spowoduje uznanie, iż pismo z 2 stycznia 2025 r. zostanie uznane za wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] z uwagi na przedawnienie zaległości objętych ww. tytułami wykonawczymi, wniesiony na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r.
W treści powyższego wezwania NUSŁ-Ś wezwał ponadto stronę do doprecyzowania złożonego wniosku poprzez wskazanie, czy w odniesieniu do wskazanych wyżej tytułów wykonawczych, intencją pisma było wniesienie:
• skargi na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia zawiadomieniem nr [...] z [...] r. świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego,
• zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...], wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
• wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Jednocześnie NUSŁ-Ś poinformował zobowiązanego o terminie do złożenia skargi na czynność egzekucyjną, który zgodnie z art. 54 § 3 u.p.e.a., wynosi 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu dokumentu stanowiącego podstawę dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, zaznaczając, że zawiadomienie z 11 sierpnia 2023 r. o zajęciu świadczenia emerytalnego doręczono zobowiązanemu 24 sierpnia 2023 r., a zatem termin do wniesienia skargi na ww. czynność egzekucyjną upłynął 31 sierpnia 2023 r. Organ poinformował też zobowiązanego o przepisach dotyczących zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. należało wnieść nie później niż w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Tym samym ustawowy termin do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] upłynął 11 listopada 2016 r.
Powyższe wezwanie organu egzekucyjnego z dnia 24 stycznia 2025 r. zostało doręczone Zobowiązanemu 28 stycznia 2025 r. W odpowiedzi z 3 lutego 2025 r. zobowiązany wyjaśnił, że "złożone pismo z dnia 2 stycznia 2025 r. dotyczy tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Górna w Łodzi". Ponadto, powołując się na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 20 września 2022 r. i wskazaną tam datę 30 lipca 2024 r., zobowiązany stwierdził, że jego zobowiązania uległy w całości przedawnieniu.
Po rozpatrzeniu złożonego wniosku i odpowiedzi strony z 3 lutego 2025 r., postanowieniem z 7 marca 2025 r., wydanym na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, § 3 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023., poz. 2505), dalej: "u.p.e.a.", w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070) oraz art. 59 § 5 u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-Śródmieście odmówił stronie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...], wystawionych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-Górna na G. S. i R. S., obejmujących zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres 1-12/2010 r., na łączną kwotę należności głównej 4.150,00 zł.
W uzasadnieniu NUSŁ-Ś wyjaśnił, że rozpatrując treść odpowiedzi strony z 3 lutego 2025 r. na wezwanie organ z 24 stycznia 2025 r. uznał, że zobowiązany nie wyjaśnił wystarczająco charakteru prawnego pisma z dnia 2 stycznia 2025 r., wobec czego, zgodnie z pouczeniem zawartym w piśmie organu z 24 stycznia 2025 r., zostało ono potraktowane i rozpatrzone jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] z uwagi na przedawnienie zaległości objętych ww. tytułami wykonawczymi, wniesiony na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 29.07.2020 r.
Rozpatrując przedmiotowy wniosek organ egzekucyjny przedstawił przebieg postępowania egzekucyjnego, wskazał dokonane czynności przerywające bieg terminu przedawnienia oraz wyjaśnił, że zgodnie ze stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w piśmie z 7 października 2024 r., z uwagi na zastosowanie w dniu 11 sierpnia 2023 r. środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego przysługującego R. S., zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. przedawnią się nie wcześniej niż 23 sierpnia 2028 r.
W treści zażalenia na powyższe postanowienie zobowiązany wniósł o jego uchylenie, uchylenie zajęcia ruchomości w postaci pojazdu marki Skoda Octavia nr rej. [...] dokonanego protokołem zajęcia ruchomości organu egzekucyjnego w związku z wydaniem decyzji o ratalnej spłacie zobowiązań i zawieszenie czynności egzekucyjnych do czasu ostatecznego rozpatrzenia wniosku. W uzasadnieniu zarzucono organowi egzekucyjnemu brak wykazania czynności, które skutkowałyby przerwaniem biegu terminu przedawnienia, stwierdzając, że jej zobowiązania i odsetki ustawowe uległy już przedawnieniu.
Po rozpoznaniu zażalenia, opisanym na wstępie postanowieniem z 26 maja 2025 r. DIAS w Łodzi utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu DIAS w Łodzi wyjaśnił na wstępie, że termin przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. przypadał na 31 grudnia 2016 r., jednak organ egzekucyjny zastosował w sprawie skuteczne środki egzekucyjne w postaci:
• zajęcia zawiadomieniem z dnia 28 października 2016 r. nr [...] przysługującej R. S. wierzytelności z rachunku bankowego w Bank A S.A., doręczone dorosłemu domownikowi zobowiązanej G. S. (R. S.) 4 listopada 2016 r.
• zajęcia zawiadomieniem z dnia 28 października 2016 r. Nr [...] innej wierzytelności pieniężnej – zasiłku chorobowego wypłacanego G. S. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł., doręczone dorosłemu domownikowi zobowiązanej G. S. – R. S. 4 listopada 2016 r.
• zajęcia zawiadomieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r. Nr [...] świadczenia emerytalnego przysługującego G. S., doręczone dorosłemu domownikowi zobowiązanej – R. S. 18 kwietnia 2017 r.
• zajęcia w dniu 29 lipca 2019 r. ruchomości R. S., tj. samochodu osobowego marki SKODA OCTAVIA nr rej. [...], doręczone dorosłemu domownikowi zobowiązanego – G. S. 19 sierpnia 2019 r.
• oraz zajęcia w dniu 11 sierpnia 2023 r. świadczenia emerytalnego przysługującego R. S., które zostało doręczone zobowiązanemu 24 sierpnia 2023 r. a dłużnikowi zajętej wierzytelności – 22 sierpnia 2023 r.
Organ podniósł także okoliczność przerwania biegu terminu przedawnienia z uwagi na ogłoszenie upadłości G. S., postanowieniem Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś w Ł., XIV Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z 20 grudnia 2022 r. sygn. akt [...] , które uprawomocniło się z dniem 20 stycznia 2023 r. Powyższe okoliczności skutkują w opinii organu odwoławczego przesunięciem przewidywanego terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania na 23 sierpnia 2028 r.
Organ podkreślił dodatkowo w uzasadnieniu, że wbrew twierdzeniu zobowiązanego, korespondencja zawierająca zawiadomienia o zastosowanych środkach egzekucyjnych, była kierowana na zgłoszony w Urzędzie Skarbowym Ł.-Śródmieście adres zamieszkania R. S. i G. S., tj. ul. [...],[...] Ł., a każde z zawiadomień o zajęciu doręczono adresatowi lub jego dorosłemu domownikowi.
Biorąc pod uwagę wyżej wskazane okoliczności należało, zdaniem organu odwoławczego, uznać, że nie została spełniona przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., skutkująca koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych.
Na powyższe rozstrzygnięcie zobowiązany wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W treści skargi wniesiono o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia DIAS w Łodzi oraz postanowienia NUSŁ-Ś poprzez:
• uchylenie postanowienia NUSŁ-Ś w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze wskazane w postanowieniu,
• uchylenie zajęcia ruchomości w postaci pojazdu marki Skoda Octavia nr rej. [...], dokonanego protokołem zajęcia ruchomości przez NUSŁ-Ś, "w związku z wydaniem decyzji o ratalnej spłacie zobowiązań",
• "zawieszenie czynności egzekucyjnych do czasu ostatecznego rozpatrzenia niniejszego wniosku".
W uzasadnieniu skargi powtórzono argumentację zawartą w zażaleniu, wskazując, że organ nie wykazał czynności, które skutkowałyby przerwaniem biegu terminu przedawnienia roszczeń. Skarżący podniósł, ze zaległości podatkowe z terminem płatności począwszy od 2010 r. uległy przedawnieniu, powołując się przy tym na art. 70 § 1 O.p. i wskazując na 5-letni termin przedawnienia. Zobowiązany stwierdził przy tym, że przedawnieniu uległy również odsetki ustawowe.
W odpowiedzi na skargę DIAS w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Odnosząc się do wniosku skargi o uchylenie zajęcia ruchomości w postaci samochodu osobowego marki Skoda Octavia nr rej. [...] "z uwagi na wydanie decyzji o ratalnej spłacie zobowiązań", organ wskazał, że w analizowanej sprawie nie doszło do wydania pozytywnej dla zobowiązanego decyzji o ratalnej spłacie zaległości, gdyż decyzje organów wydane w tym przedmiocie były negatywne, a kierowane do sądu administracyjnego skargi na te decyzje zostały przez sąd odrzucone postanowieniami z dnia 27 sierpnia 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 551/24 oraz I SA/Łd 552/24 z uwagi na niezachowanie ustawowego terminu do ich wniesienia.
Ustosunkowując się do wniosku o "zawieszenie czynności egzekucyjnych do czasu ostatecznego rozpatrzenia niniejszego wniosku", organ wyjaśnił, że wniesienie skargi do sądu na postanowienie organu odwoławczego, nie skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organy nie naruszyły ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie rozważań zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wskazana ustawa weszła w życie 30 lipca 2020 r. Zważywszy, że postępowanie egzekucyjne prowadzone do majątku Skarżącego na podstawie ww. tytułów wykonawczych zostało wszczęte przed wskazaną datą, to w niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.
Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zasadnie, w ustalonych okolicznościach sprawy, organ odmówił stronie skarżącej umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając, że nie ziściły się przesłanki, o których mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w związku z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.
W tak zakreślonym obszarze sporu Sąd przyznał rację organom administracji.
Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. (w stanie prawnym obowiązującym w sprawie, tj. w brzmieniu do 29 lipca 2020 r.) postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
W przypadkach, o których mowa w ww. art. 59 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 3 u.p.e.a.).
Stanowiący podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wymienia cztery odrębne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, których wspólną cechą jest szeroko pojęte nieistnienie obowiązku, który ma stanowić przedmiot egzekucji administracyjnej. Jedną z przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie powołanego wyżej przepisu stanowi upływ terminu przedawnienia należności, który to termin, w zależności od charakteru egzekwowanej należności, jest uregulowany w odrębnych aktach prawnych.
Skarżący podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do jego majątku w złożonym wniosku o umorzenie upatrywał w upływie terminu przedawnienia dochodzonych obowiązków obejmujących zaległości z tytułu zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.), dalej: "O.p.", zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Podstawowy termin przedawnienia zobowiązań podatników w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. przypadał zatem na dzień 31 grudnia 2016 r., natomiast za rok 2011 przypadał na dzień 31 grudnia 2017 r. Wskazane wyżej tytuły wykonawcze, dotyczące zaległości podatkowych podatników w podatku dochodowym za lata 2010 i 2011 (PIT-36) zostały wystawione przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego Ł.-Górna w dniu 21 października 2016 r. i doręczone 4 listopada 2016 r.
Zgodnie z regulacją art. 70 § 4 O.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Wbrew temu, co twierdził skarżący w odwołaniu, w decyzji organu I instancji, a następnie w decyzji organu odwoławczego, organy wyczerpująco opisały przebieg postępowania egzekucyjnego oraz wskazały na skutecznie zastosowane w sprawie środki egzekucyjne, w postaci:
• zajęcia zawiadomieniem z dnia 28 października 2016 r. nr [...] przysługującej R. S. wierzytelności z rachunku bankowego w Bank A S.A., Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono R. S. 4.11.2016 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności 31.10.2016 r.
• zajęcia zawiadomieniem z dnia 28 października 2016 r. Nr [...] innej wierzytelności pieniężnej - zasiłku chorobowego wypłacanego G. S. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł.. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych doręczono w trybie art. 43 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: KPA), tj. dorosłemu domownikowi zobowiązanej – R. S. 4.11.2016 r., natomiast dłużnikowi zajętej wierzytelności 2.11.2016 r.
• zajęcia zawiadomieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r. Nr [...] świadczenia emerytalnego przysługującego G. S.. Zawiadomienie o zajęciu doręczono G. S. 18.04.2017 r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności 20.04.2017 r.
• zajęcia w dniu 29 lipca 2019 r. ruchomości R. S., tj. samochodu osobowego marki SKODA OCTAVIA nr rej. [...], rok produkcji 2012, doręczonego dorosłemu domownikowi zobowiązanego – G. S. 19 sierpnia 2019 r.
Nie może ujść uwadze Sądu to, że przed złożeniem przedmiotowego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z 2 stycznia 2025 r., skarżący składał już wcześniej dwukrotnie podobne wnioski i kwestionował decyzje organów w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie przedmiotowych zobowiązań.
Po rozpoznaniu pierwszego z nich, z dnia 29 września 2020 r., postanowieniem z 30 kwietnia 2021 r. organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, a postanowieniem z 25 czerwca 2021 r. organ odwoławczy utrzymał je w mocy. Rozstrzygnięcie to zostało poddane kontroli sądu administracyjnego, który wyrokiem z dnia 26 października 2021 r. oddalił skargę zobowiązanego (sygn. akt I SA/Łd 617/21). Wyrok ten jest prawomocny.
Z kolei po rozpoznaniu wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego z 23 czerwca 2022 r., postanowieniem z 26 sierpnia 2022 r. organ odwoławczy odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Postanowienie to nie było przez skarżącego kwestionowane i stało się ostateczne.
W treści pisma wszczynającego niniejsze postępowanie wnioskodawca powołuje się na postanowienie NUSŁ-Ś z 20 września 2022 r., w którym wskazano m.in., że jego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 oraz 2011 ulegną przedawnieniu nie wcześniej, niż w dniu 30 lipca 2024 r. Takiego aktu nie zawierają jednak akta sprawy. W opisywanym wyżej postanowieniu NUSŁ-Ś z dnia 26 sierpnia 2022 r. organ faktycznie wskazywał, że przedmiotowe zobowiązania przedawnią się "nie wcześniej, niż w dniu 30.07.2024 r.", licząc ten przewidywany termin od ostatniej czynności egzekucyjnej, która przerwała jego bieg, a zatem od zajęcia w dniu 29 lipca 2019 r. ruchomości R. S., tj. samochodu osobowego marki SKODA OCTAVIA nr rej. [...].
Po tej dacie nastąpiły jednak dwie kolejne okoliczności faktyczne skutkujące przerwaniem biegu przedmiotowego terminu przedawniania:
• na skutek ogłoszenia przez Sąd Rejonowy dla Ł.-Ś. w Ł, XIV Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych upadłości G. S. (postanowienie z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt [...], prawomocne od 20.01.2023 r.), bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania został znów przerwany. Zgodnie bowiem z art. 70 § 3 O.p., bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o zakończeniu lub umorzeniu postępowania upadłościowego.
• z kolei w dniu 11 sierpnia 2023 r. skutecznie zastosowano kolejny środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego przysługującego R. S.. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone w trybie art. 43 K.p.a., dorosłemu domownikowi zobowiązanego – G. S. w dniu 24 sierpnia 2023 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności – 22 sierpnia 2023 r.
W tej sytuacji Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skuteczne zastosowanie ostatniego z wyszczególnionych wyżej środków egzekucyjnych spowodowało przesunięcie przewidywanego terminu przedawnienia należności z tytułu podatku dochodowego za 2010 r. na dzień 23 sierpnia 2028 r. Zaległości skarżącego związane z przedmiotowym zobowiązaniem w podatku dochodowym za 2010 r. pozostają zatem ciągle wymagalne. Termin określony w powoływanym w piśmie z 2 stycznia 2025 r. postanowieniu organu z 26 sierpnia 2022 r. na "nie wcześniej, niż 30 lipca 2024 r.", został bowiem przed jego upływem dwukrotnie skutecznie przerwany. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że powoływane w postanowieniach o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego terminy przedawnienia zobowiązania mają charakter instrukcyjny i dotyczą stanu tego postępowania na dzień wydania tego aktu. Mogą się one zmienić (wydłużyć) w przypadku wystąpienia kolejnych okoliczności skutecznie tamujących bieg terminu przedawnienia zobowiązania.
Zgodnie z cytowanym przez organy stanowiskiem wierzyciela, wyrażonym w piśmie z dnia 7 października 2024 r. Nr [...], zaległości skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. przedawnią się nie wcześniej niż 23 sierpnia 2028 r., z uwagi na dokonane 11 sierpnia 2023 r. zastosowanie kolejnego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego przysługującego R. S.. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone w trybie art. 43 K.p.a., dorosłemu domownikowi zobowiązanego – G. S. w dniu 24 sierpnia 2023 r., a dłużnikowi zajętej wierzytelności – 22 sierpnia 2023 r.
Dokonując oceny zasadności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał zatem za trafną ocenę organów, iż w okolicznościach sprawy nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, a zatem nie było podstawy do uwzględnienia żądania i umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie została bowiem spełniona przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. skutkująca koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych.
Organy trafnie stwierdziły, że w niniejszej sprawie zobowiązanie podatkowe przedawniłoby się co do zasady z dniem 31 grudnia 2016 r., zastosowane w sprawie środki egzekucyjne doprowadziły jednak wielokrotnie do przerwania biegu terminu przedawnienia i zastosowania przepisu art. 70 § 4 O.p. Prawidłowa była zatem ocena, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, co za tym, nie zaistniały podstawy do orzeczenia na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 O.p.
Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie oparto na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, obejmującym zarówno dokumenty z postępowania zabezpieczającego, jak i postępowania egzekucyjnego, wystarczającym do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Dokonana przez organy ocena okoliczności faktycznych skutkujących przesunięciem terminu przedawnienia dochodzonych do R. S. należności podatkowych za 2010 r., objętych tytułami wykonawczymi nr [...] i [...] jest zatem prawidłowa. W treści zaskarżonego postanowienia szczegółowo przedstawiono zdarzenia, które skutkowały zawieszeniem biegu terminu przedawnienia ww. należności. Bezpodstawny zatem okazał się zarzut skargi, że "w zaskarżonym postanowieniu nie wykazano czynności, których podjęcie skutkowałoby przerwaniem biegu przedawnienia roszczeń".
Wobec braku wyjaśnienia przez skarżącego charakteru prawnego żądania zawartego w piśmie z 2 stycznia 2025 r., organy w sposób uprawniony, zgodnie z pouczeniem zawartym w kierowanym do skarżącego piśmie z 3 lutego 2025 r., rozpatrzyły pismo wszczynające przedmiotowe postępowanie jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec strony na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] z uwagi na przedawnienie zaległości objętych ww. tytułami wykonawczymi, wniesiony na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do 29.07.2020 r. Sposób kwalifikacji pisma wszczynającego przedmiotowe postępowanie nie jest przez skarżącego kwestionowany w skardze.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (j.t. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), Sąd oddalił skargę.
P.C.