I SA/Łd 407/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora KIS odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji przepisów podatkowych dotyczących archiwizacji dokumentów księgowych w formie elektronicznej.
Spółka z o.o. złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów, gdy dokumentacja księgowa jest przechowywana wyłącznie w formie elektronicznej po zeskanowaniu i zniszczeniu oryginałów. Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa dotyczy przepisów o rachunkowości, a nie prawa podatkowego, oraz że wniosek dotyczy oceny dowodów. WSA w Łodzi uchylił postanowienie organu, stwierdzając, że interpretacja przepisów o rachunkowości jest niezbędna do prawidłowej wykładni przepisów podatkowych w tym zakresie i że sprawa nie dotyczy oceny dowodów w postępowaniu podatkowym.
Spółka z o.o. zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Wnioskodawca zamierzał archiwizować i przechowywać otrzymane faktury VAT oraz inne dokumenty księgowe wyłącznie w formie elektronicznej po ich zeskanowaniu, a następnie niszczyć oryginały papierowe. Celem było minimalizowanie kosztów i usprawnienie obiegu dokumentów. Spółka pytała, czy tak udokumentowane wydatki mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych. Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że wniosek dotyczy przepisów ustawy o rachunkowości, a nie przepisów prawa podatkowego, oraz że sprawa dotyczy oceny dowodów, co wykracza poza zakres interpretacji indywidualnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę spółki za zasadną. Sąd stwierdził, że interpretacja przepisów o rachunkowości jest niezbędna do prawidłowej wykładni przepisów podatkowych dotyczących kosztów uzyskania przychodów, a zatem wniosek mieści się w zakresie przedmiotowym interpretacji indywidualnej. WSA podkreślił, że spółka nie pytała o dopuszczalność dowodową dokumentów elektronicznych w postępowaniu podatkowym, lecz o możliwość zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów na gruncie przepisów podatkowych, co wymagało analizy powiązanych przepisów o rachunkowości. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora KIS oraz poprzedzające je postanowienie, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz spółki.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek taki mieści się w zakresie interpretacji indywidualnej, ponieważ wymaga analizy przepisów podatkowych (art. 9 ust. 1 i art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.) w powiązaniu z przepisami ustawy o rachunkowości, a nie stanowi jedynie oceny dowodów w postępowaniu podatkowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że interpretacja przepisów o rachunkowości jest niezbędna do prawidłowej wykładni przepisów podatkowych dotyczących kosztów uzyskania przychodów. Odmowa wszczęcia postępowania przez organ była bezzasadna, gdyż sprawa dotyczyła wykładni przepisów prawa podatkowego, a nie oceny dowodów w postępowaniu podatkowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ten, w kontekście dokumentowania wydatków, wymaga odniesienia się do przepisów o rachunkowości.
u.p.d.o.p. art. 9 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
Przepis ten wskazuje, że wydatki stanowiące koszty uzyskania przychodów muszą spełniać wymogi dowodów księgowych określone w ustawie o rachunkowości.
O.p. art. 14b § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Określa zakres przedmiotowy wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Pomocnicze
O.p. art. 14b § 2a
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 165a § 1
Ustawa - Ordynacja podatkowa
O.p. art. 3 § 2
Ustawa - Ordynacja podatkowa
Definicja przepisów prawa podatkowego.
u.ra.
Ustawa o rachunkowości
Przepisy dotyczące dowodów księgowych i ich przechowywania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Interpretacja przepisów o rachunkowości jest niezbędna do prawidłowej wykładni przepisów podatkowych dotyczących kosztów uzyskania przychodów. Wniosek o interpretację nie dotyczy oceny dowodów w postępowaniu podatkowym, lecz wykładni przepisów prawa podatkowego. Odmowa wszczęcia postępowania narusza przepisy Ordynacji podatkowej.
Odrzucone argumenty
Wniosek dotyczy przepisów ustawy o rachunkowości, a nie przepisów prawa podatkowego. Sprawa dotyczy oceny posiadanych przez spółkę dowodów, co jest domeną postępowania podatkowego/kontrolnego.
Godne uwagi sformułowania
nie mieści się w zakresie przedmiotowym instytucji interpretacji indywidualnej nie jest zagadnieniem, które może być przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest zagadnieniem związanym z przedmiotem, podmiotem, powstaniem zobowiązania podatkowego, podstawą opodatkowania, rozliczeniem podatku nie jest wprost elementem zastosowania przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., a może się on z reguły pojawić dopiero na etapie ewentualnych późniejszych postępowań podatkowych dopuszczalne jest w postępowaniu interpretacyjnym dokonanie wykładni innych - aniżeli przepisy prawa podatkowego - przepisów prawa, które współtworzą normę konstrukcyjną dotyczącą danego podatku
Skład orzekający
Wiktor Jarzębowski
przewodniczący
Paweł Kowalski
członek
Tomasz Furmanek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności wniosku o interpretację indywidualną, gdy analiza przepisów podatkowych wymaga odniesienia się do przepisów innych gałęzi prawa (w tym przypadku ustawy o rachunkowości). Potwierdzenie, że elektroniczna archiwizacja dokumentów księgowych może być podstawą do zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i sposobu archiwizacji dokumentów. Wymaga spełnienia pozostałych warunków zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu archiwizacji dokumentów w firmach i możliwości stosowania nowoczesnych rozwiązań elektronicznych w kontekście przepisów podatkowych. Wyjaśnia granice interpretacji podatkowych.
“Elektroniczna archiwizacja faktur: czy skany zastąpią oryginały w kosztach firmy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 407/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-07-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Paweł Kowalski
Tomasz Furmanek /sprawozdawca/
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
II FSK 2021/23 - Postanowienie NSA z 2024-11-22
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2587
ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1
Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 14b par. 1 i par. 2a, art. 165a par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 marca 2023 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.662.2022.3.DD w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 2 stycznia 2023 roku nr 0111-KDIB2-1.4010.662.2022.2.MKO; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej informacji Skarbowej na rzecz C. sp. z o.o. z siedzibą w O. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I SA/Łd 407/23
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 2 stycznia 2023 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił spółce z o.o. A z siedzibą w O. (dalej: skarżąca, strona, spółka, Wnioskodawca) wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej na podstawie wniosku z 14 października 2022 r., w części dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych.
W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że w opisie zdarzenia przyszłego Wnioskodawca wskazał, że jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych i czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji płytek ceramicznych. Prowadzi samodzielnie księgi rachunkowe zgodnie z przepisami ustawy z 29 września 1994 roku o rachunkowości.
W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą Wnioskodawca otrzymuje i wystawia faktury VAT oraz otrzymuje i wystawia inne dokumenty księgowe związane z ponoszonymi kosztami/uzyskanymi przychodami (w tym m.in. noty uznaniowe i obciążeniowe, paragony, rachunki i inne dokumenty konieczne dla prawidłowego wykazania zobowiązań podatkowych, w tym w zakresie podatku dochodowego, a także inne dokumenty potwierdzające zasadność i prawidłowość wystawionej lub otrzymanej faktury (np. WZ, CMR, zamówienie, PZ, itp.) ("Dokumenty księgowe").
Obecnie faktury VAT otrzymywane przez Wnioskodawcę w formie papierowej przechowywane są w takiej samej formie (papierowej) co najmniej do momentu upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W celu minimalizacji kosztów przechowywania dokumentów i usprawnienia obiegu i dostępu do dokumentów Wnioskodawca zamierza wdrożyć rozwiązanie informatyczne polegające na archiwizowaniu i przechowywaniu otrzymanych w postaci papierowej Dokumentów księgowych (krajowych i zagranicznych) wyłącznie w formie elektronicznej (po zeskanowaniu z dokumentów papierowych).
1. Procedura archiwizowania, przechowywania i księgowania Dokumentów księgowych w formie elektronicznej przychodzących do spółki w formie papierowej (po zeskanowaniu z dokumentów papierowych) będzie przedstawiać się następująco:
a) Skanowanie Dokumentów (każdy Dokument księgowy wpływający do Wnioskodawcy w formie papierowej będzie skanowany i zapisywany w formacie pdf, tif, jpg lub podobnym, uniemożliwiającym dokonywanie zmian w obrazie cyfrowym dokumentu).
b) Zeskanowana faktura będzie podlegała akceptacji merytorycznej, formalnej, rachunkowej oraz akceptacji końcowej do zapłaty przez upoważnione do tego osoby w procesie elektronicznego obiegu dokumentów.
c) Plik/dokument akceptacji z przypisanym do każdej faktury numerem sprawy będzie również przechowywany w elektronicznej bazie danych.
d) Po wprowadzeniu skanów faktur do elektronicznej bazy danych, faktury w formie papierowej nie będą dłużej przechowywane, będą niszczone.
e) Dostęp do faktur przechowywanych w formie elektronicznej będą miały wyłącznie specjalnie do tego upoważnione osoby.
2. Procedura archiwizowania, przechowywania i księgowania Dokumentów księgowych dotyczących podróży służbowych (np. kosztów delegacji służbowych, zakupu drobnych materiałów i usług itp., w tym poniesione przez pracownika i które mają być zwrócone przez Wnioskodawcę), będzie wyglądać w sposób następujący:
a) Pracownicy odbywający podróże służbowe celem zaoszczędzenia czasu i przyspieszenia rozliczenia wydatków, w dedykowanej aplikacji do obsługi podróży służbowych, dołączają zeskanowane w formacie pdf, tif, jpg lub podobnym, uniemożliwiającym dokonywanie zmian w obrazie cyfrowym dokumentu, dowody poniesienia wydatków (tj. faktury, rachunki itp.) oraz potwierdzają ich zasadność.
b) Po zatwierdzeniu rozliczenia przez przełożonego, następować będzie weryfikacja formalna, rachunkowa dokumentu oraz księgowanie do systemu finansowoksięgowego Wnioskodawcy. W systemie finansowo-księgowym kompletne rozliczenie danej podróży służbowej w formacie pdf zarchiwizowane zostanie w postaci załącznika do zapisów księgowych.
c) Pracownicy nie przekazują papierowego, wcześniej zeskanowanego lub sfotografowanego dokumentu do działu księgowości a ujęcie w księgach następuje na podstawie elektronicznych dokumentów zamieszczonych w archiwum aplikacji. Umieszczone na serwerze dokumenty księgowe wraz z załącznikami (tj. dokumentami, w tym fakturami lub innymi dokumentami potwierdzającymi poniesienie wydatku oraz protokołami weryfikacji merytorycznej lub rozliczeniem/zestawieniem wydatków) będą przechowywane co najmniej do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego z tytułu VAT i podatku dochodowego od osób prawnych.
We wniosku zadano m.in. następujące pytanie: Czy Dokumenty księgowe przechowywane po ich zeskanowaniu z dokumentów papierowych wyłącznie w formie elektronicznej i po zniszczeniu oryginalnych dokumentów papierowych mogą w świetle art. 9 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2587 ze zm., dalej: "u.p.d.o.p."), dokumentować wydatki celem uznania tych wydatków za koszty uzyskania przychodów (przy założeniu, że pozostałe warunki rozpoznawalności kosztów są spełnione)? (pytanie oznaczone we wniosku Nr 2)
Zdaniem Wnioskodawcy, przepisy prawa podatkowego nie regulują wymogów formalnych (technicznych) odnośnie do prawidłowego udokumentowania wydatków zaliczanych do kosztów uzyskania przychodu podatku dochodowego od osób prawnych, w szczególności nie regulują sposobu, w jaki powinna być przechowywana dokumentacja podatkowa. Wobec tego, zdaniem Wnioskodawcy, każda zgodna z prawem forma przechowywania takiej dokumentacji powinna być możliwa. Dotyczy to zwłaszcza przypadku, gdy sposób archiwizacji dokumentów księgowych przeprowadzony będzie w sposób dokładny, według określonych procedur archiwizowania, przechowywania i księgowania, uniemożliwiający wprowadzenie zmian w treści oraz strukturze dokumentów księgowych.
Odmawiając wszczęcia postępowania organ wskazał, że zakres przedmiotowy wniosku zakreślony pytaniem oznaczonym we wniosku Nr 2, nie mieści się w zakresie przedmiotowym instytucji interpretacji indywidualnej.
Powołując się na z art. 165a § 1 art. 14b § 1 14b § 2a pkt 1 art. 3 pkt 2 art. 14b § 3 art. 14c § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej O.p.) uznano, iż interpretacja może obejmować swym zakresem jedynie te przepisy prawa podatkowego, w których problem będący przedmiotem interpretacji dotyczy ogólnie sfery opodatkowania lub ewentualnego opodatkowania wnioskodawcy. Przedmiotem interpretacji mogą być wyłącznie te przepisy prawa podatkowego, które dają zainteresowanemu gwarancję określoną w art. 14k-14n Ordynacji podatkowej, a możliwość wydania interpretacji indywidualnej nie jest ustawowo wykluczona.
Odnosząc się do złożonego przez stronę wniosku przywołano treść art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. i podkreślono, że powyższy przepis w żadnym miejscu nie odnosi się do kwestii sposobu przechowywania dokumentów księgowych, tym bardziej wyłącznie w formie elektronicznej.
Wskazano dalej, że powołane we wniosku ORD-IN przepisy prawa podatkowego dotyczące ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie zawierają regulacji wskazujących, w jakiej formie powinna być gromadzona i przechowywana dokumentacja księgowa podatnika dla celów podatkowych.. Podniesiono, że art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p. wskazuje, że wydatki, które stanowić mają koszty uzyskania przychodów spełniać powinny wymogi, jakie stawia dowodom księgowym ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217 ze zm. – dalej u. ra.).
W związku z powyższym oceniono, że organ nie jest uprawniony do interpretacji przepisów ustawy o rachunkowości - nie może sankcjonować w drodze indywidualnej interpretacji przyjętych przez podatnika rozwiązań w obrębie ujęcia wydatków w księgach rachunkowych oraz sposobu przechowywania dokumentów księgowych. Ponadto w ocenie organu, treścią pytania, nie jest zagadnieniem związanym z przedmiotem, podmiotem, powstaniem zobowiązania podatkowego, podstawą opodatkowania, rozliczeniem podatku, a tym bardziej zagadnieniem związanym z możliwością zaliczenia określonych wydatków w ciężar kosztów podatkowych, ale zagadnieniem związanym z oceną posiadanych przez Spółkę dowodów, o których mowa w przepisach Działu IV Ordynacji podatkowej, dotyczących postępowania podatkowego i regulujących uprawnienia organów podatkowych podczas prowadzonego postępowania podatkowego lub kontroli.
Mając na uwadze powyższe wskazano, że przedstawiona przez stronę kwestia nie jest zagadnieniem, które może być przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Gromadzenie i przechowywanie dokumentów jest bowiem uprawnieniem organu podatkowego w postępowaniu podatkowym lub podczas kontroli, a jak wynika z cyt. art. 14b ust. 2a pkt 1 O.p. uprawnienia organów podatkowych nie mogą być przedmiotem interpretacji indywidualnej. Wyjaśniono, że samo przywołanie w treści pytania przepisów prawa podatkowego (ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) jako budzące wątpliwości interpretacyjne, nie zawsze jest wystarczające do uzyskania interpretacji indywidualnej, z uwagi na inne przeszkody uniemożliwiające jej wydanie – co znajduje zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Konkludując, uznano wniosek z dnia 14 października 2022 r., który odnosi się do formy gromadzenia i przechowywania dokumentów księgowych, dotyczy w istocie przepisów ustawy o rachunkowości, które nie są przepisami prawa podatkowego, regulujących uprawnienia organów podatkowych w zakresie oceny dowodów zebranych w postępowaniu podatkowym lub kontrolnym i nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidulanej w zakresie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Od postanowienie organu I instancji strona wniosła zażalenie.
Postanowieniem z dnia 17 marca 2023 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 2 stycznia 2023 r.
Na postanowienie z 17 marca 2023 roku strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1. Naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. przez bezzasadną odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej w wyniku wadliwego uznania, że:
a) przedmiotem wniosku było żądanie dokonania interpretacji przepisów o rachunkowości, podczas gdy skarżący zadał pytanie o interpretację przepisów podatkowych znajdujących się w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. art. 9 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 tej ustawy;
b) wydana interpretacja nie rozstrzygałaby o skutkach podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego, lecz byłaby oceną materiału dowodowego, podczas gdy udzielona interpretacja spełniałaby względem skarżącego zarówno funkcję informacyjną, jak i gwarancyjną.
2. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. przez bezzasadne uznanie, że pomimo odesłania w ustawie podatkowej do "odrębnych przepisów" (tj. przepisów o rachunkowości), skonstruowana z przepisu odsyłającego i przepisów odesłania norma prawna nie mieści się w pojęciu "przepisy prawa podatkowego".
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie.
Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 14b § 3 O.p. składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego możliwa jest, zgodnie z art.165a § 1 w zw. z art.14h o.p. wówczas, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
W rozpatrywanej sprawie należało rozstrzygnąć spór, czy legalnym było rozstrzygniecie DKIS odmawiające Spółce wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia interpretacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Strona skarżąca chciała uzyskać ocenę swojego stanowiska co do możliwości dokumentowania kosztów uzyskania przychodów za pomocą dokumentów przechowywanych przez nią wyłącznie w postaci dokumentów elektronicznych.
Organ wywodzi niemożność wszczęcia postępowania z tego względu, że zagadnienie wskazane we wniosku o wydanie interpretacji nie mieściło się w kategorii spraw wymienionych w art. 14b § 2a o.p., w istocie musiałby on bowiem dokonać wykładni przepisów ustawy o rachunkowości , które to przepisy nie są – w ocenie organu - przepisami prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p. Dodatkowo DKIS argumentował, że treść pytania Spółki wskazuje, że zagadnienie poruszone we wniosku o interpretację dotyczy oceny posiadanych przez Wnioskodawcę dowodów z działu IV Ordynacji podatkowej, a więc jest domeną postępowania podatkowego/kontrolnego i organów prowadzących te postępowania, a nie DKIS.
Mając tak zarysowaną płaszczyznę sporu trzeba wskazać, przepisy prawa podatkowego to zgodnie z art. 3 pkt 2 O.p., przepisy ustaw podatkowych, umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej oraz przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Ustawy podatkowe (art. 3 pkt 1 O.p.), to z kolei ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. Istotnie zatem indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego dotyczy regulacji stricte prawa daniowego, jakim jest prawo podatkowe. Jednakże w pewnych stanach faktycznych koniecznym będzie odniesienie się również do innych przepisów (gałęzi prawa).
Sąd w tym miejscu zauważa, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnia zwrotu "przepisy prawa podatkowego" z art. 14b § 1 O.p., a tym samym określenie granic przedmiotowych indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest jednolita.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym odnotować należy szereg wyroków wykluczających możliwość objęcia przedmiotem indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego unormowań zawartych w przepisach innych gałęzi prawa, niż prawo podatkowe. Wskazać tu można na wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie - z 14 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2159/12, z 9 września 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1197/14 oraz w Gorzowie Wielkopolskim z 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Go 549/13 (wszystkie publ. CBOSA), w których wskazano, że skoro brak przepisów prawa podatkowego, który określałby formę przechowywania dokumentacji podatkowej, nie można wydać interpretacji odnoszącej się do możliwości ich przechowywania na nośnikach pamięci, zamiast w formie papierowej, względnie odniesienia się w ogóle do kosztowej kwalifikacji określonych wydatków, jako oceny stanu faktycznego, a nie wykładni przepisów prawa materialnego.
Obok wypowiedzi, opowiadających się za wąskim rozumieniem tego zwrotu, wyznaczonym definicją zawartą w art. 3 pkt 2 O.p., funkcjonuje również stanowisko odmienne, wskazujące na konieczność szerszego rozumienia tego zwrotu, jeżeli przepisy innych niż prawo podatkowe gałęzi prawa mogą mieć wpływ na prawnopodatkową kwalifikację zdarzeń, z zaistnieniem których ustawa podatkowa wiąże powinność przymusowego świadczenia pieniężnego. W szczególności wywodzi się, że pole interpretacji prawa podatkowego przy wydawaniu interpretacji indywidualnych nie może być ograniczone jedynie do przepisów prawa podatkowego ściśle wskazanych w art. 3 pkt 2 O.p., czyli przepisów ustaw podatkowych, postanowień ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 27/12 (publ. CBOSA), organ wydający indywidualną interpretację powinien dokonać analizy stanu faktycznego również przez pryzmat spełnienia przesłanek określonych w przepisach z innego zakresu, niż wyłącznie przepisy prawa podatkowego, ponieważ od nich uzależniona jest możliwość kwalifikacji określonego stanu podatkowoprawnego. Podkreśla się, że dla zrealizowania celu, jakiemu służy instytucja prawna indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, konieczne bywa przeprowadzenie wykładni przepisów niemieszczących się w definicji przepisów prawa podatkowego, zawartej w art. 3 pkt 2 O.p. W szczególności za takim rozumieniem analizowanego pojęcia wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 4 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1019/09, z 28 czerwca 2012 r., sygn. akt II FSK 1465/11, z 27 listopada 2013 r., sygn. akt II FSK 27/12, z 14 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2524/12 (publ. CBOSA). Podobnie przedmiot interpretacji określono w literaturze stwierdzając, że mogą nim być wprawdzie wyłącznie przepisy bądź unormowania materialnego prawa podatkowego, jednak jeżeli w interpretowanych unormowaniach prawa podatkowego uczestniczą pojęcia wynikające z regulacji prawnych innych gałęzi prawa, wówczas podlegają interpretacji o tyle, o ile uczestniczą w interpretowanych unormowaniach podatkowych (por. J. Brolik, Urzędowe interpretacje prawa podatkowego, Warszawa 2010, s. 19 i 42).
Jednocześnie podnosi się, że nie dotyczy to kwestii o charakterze proceduralnym, czyli kwestii które mogą być i są przedmiotem postępowania podatkowego (por. wyroki NSA: z dnia z 8 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 3789/18 oraz z 4 lutego 2021 r., sygn. akt II FSK 2882/18, publ. CBOSA). Podobne poglądy wypowiedziano w wyrokach NSA z 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 1351/17 i z 14 października 2021 r., sygn. akt II FSK 513/19 (publ. CBOSA), w których wskazano, że obowiązek przedstawienia dowodów potwierdzających prawidłowość operacji gospodarczych nie jest wprost elementem zastosowania przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., a może się on z reguły pojawić dopiero na etapie ewentualnych późniejszych postępowań podatkowych. Wówczas ciężar wykazania faktu poniesienia kosztów spoczywa na osobie wywodzącej z tego faktu skutki prawne i podatnik będzie musiał wykazać, że prawidłowo zaewidencjonował dane wydatki, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p. Pełna i wiążąca ocena może być przeprowadzona wyłącznie w ramach postępowania dowodowego, które nie jest możliwe w trybie wydawania interpretacji indywidualnych, na podstawie art. 14b § 1 O.p.
W ocenie Sądu, w składzie rozpatrującym niniejszą skargę, dopuszczalne jest w postępowaniu interpretacyjnym dokonanie wykładni innych - aniżeli przepisy prawa podatkowego - przepisów prawa, które współtworzą normę konstrukcyjną dotyczącą danego podatku.
Organ interpretujący błędnie ocenił, że zagadnienie prawne przedstawione we wniosku o interpretacje nie dotyczy przepisów prawa podatkowego (art. 14b § 1 O.p.) ponieważ wymagałoby przeanalizowania przepisów ustawy o rachunkowości, jak również mieści się w kategorii spraw, wskazanych w art. 14b § 2a O.p. i z powodu tych przyczyn koniecznym było odmówienie wszczęcia postępowania.
Zdaniem Sądu konieczność odniesienia się do przepisów o rachunkowości nie powoduje, że pytanie dotyczące kosztów uzyskania przychodów nie dotyczy problematyki podatkowej. Wydana na wniosek Spółki interpretacja indywidualna odnosiłaby się do oceny czy opisany we wniosku sposób dokumentowania poniesionych wydatków (skany dokumentów księgowych) umożliwia uznanie, że wydatki zostały prawidłowo udokumentowane i możliwe jest zaliczenie ich do kosztów uzyskania przychodów, jeśli spełniają pozostałe warunki wskazane w art. 15 ust. 1 u.p.d.p. Skarżąca wskazuje, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie rozstrzygają przedstawionego przez nią zagadnienia w sposób dla niej jasny i niewątpliwy. Jest to wystarczająca przesłanka wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej.
Również dla wyrażonego, w zaskarżonym postanowieniu DKIS, zastrzeżenia, że poruszone we wniosku o interpretację zagadnienie dotyczy oceny posiadanych przez Spółkę dowodów z działu IV Ordynacji podatkowej (a więc jest domeną postępowania podatkowego/kontrolnego i organów prowadzących te postępowania, a nie DKIS) Sąd nie znalazł powodów akceptacji.
Spółka nie oczekiwała odpowiedzi, czy dany dokument w postaci elektronicznej może stanowić dowód w postępowaniu podatkowym/kontrolnym lecz, czy dokonanie zapisów księgowych w oparciu o dokumenty takie jak w opisie stanu faktycznego (formie elektronicznej) będzie poprawne na gruncie przepisów u.ra., a w konsekwencji, czy Strona skarżąca będzie mieć prawo do zaliczenia wydatków tak udokumentowanych do kosztów uzyskania przychodów. Przedmiotem wniosku były więc przepisy u.p.d.o.p. (art. 9 ust. 1 i art. 15 ust. u.p.d.o.p., w związku z przepisami u.ra.) i nie wymagało to prowadzenia postępowania dowodowego - zastrzeżonego ustawowo do kompetencji innego organu niż DKIS. Nie było koniecznym badanie czego dany wydatek dotyczy i jaki/czy jest jego związek z przychodami/zabezpieczeniem/utrzymaniem źródła przychodów Wnioskodawcy. Podkreślić należy, że we wniosku wprost jednoznacznie wskazano założenie, że wydatek wypełnia warunki z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Wszystko to powoduje, że zdaniem Sądu w sprawie nie wystąpiła, wskazana w art. 165a § 1 O.p., przesłanka odmowy wszczęcia postępowania w postaci "jakiejkolwiek innej przyczyny", z powodu której postępowanie o wydanie interpretacji podatkowej nie mogło być wszczęte. Odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie przepisów art. 9 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 u.p.d.p. narusza art. 14b § 1 i § 2a o.p. oraz art. 165a § 1 O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.
Kończąc wskazać należy, że tożsame zagadnienie prawne było już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z 1 grudnia 2022 r. II FSK 1066/22, z 9 czerwca 2022 r., II FSK 2799/19, z 10 sierpnia 2022 r., II FSK 1748/20, z 15 marca 2017 r., II FSK 475/15; 5 listopada 2019 r., II FSK 1122/19; 21 listopada 2019 r., II FSK 4008/17, a w Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela poglądy wyrażone w powołanych wyrokach.
Skutkiem niniejszego wyroku winno być rozpoznanie przez organ interpretacyjny wniosku Spółki o wydanie interpretacji indywidualnej.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS z 2 stycznia 2023 r.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 597 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy od skargi – 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł określone w § 14 ust.1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa - 17 zł.
dchPotrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI