I SA/Łd 386/25

I SA/Łd 386/25 - Postanowienie WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-09-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Ewa Cisowska-Sakrajda
Grzegorz Potiopa /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 6, art. 58 par 3, art. 53 par 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 571
art. 15 ust 1, art. 15 ust 2i.
Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t. j.)
Sentencja
Dnia 30 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Grzegorz Potiopa (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant : Asystent sędziego Katarzyna Nadolska-Góra, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2025 roku sprawy ze skargi S. na czynność Burmistrza Miasta i Gminy Lutomiersk z dnia 5 maja 2025 roku w przedmiocie rozstrzygnięcia otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu upowszechniania i podtrzymywania tradycji narodowych, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.
Uzasadnienie
Zrządzeniem nr 96/25 z dnia 21 marca 2025 r. w sprawie ogłoszenia otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu upowszechniania i podtrzymywania tradycji narodowych, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, wydanym na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, poz. 1572, poz. 1907, poz. 1940), art. 11 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3 i art. 13 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 571 z późn. zm., dalej także: u.d.p.p.i.w.), Uchwały Nr XI/73/24 Rady Miejskiej w Lutomiersku z dnia 29 listopada 2024 r. w sprawie przyjęcia Rocznego Programu Współpracy Gminy Lutomiersk z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy, Burmistrz Miasta i Gminy Lutomiersk ogłosił otwarty konkurs ofert na realizację zadania publicznego przez organizacje pozarządowe oraz podmioty,
o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na realizację w formie wsparcia zadania
z zakresu upowszechniania i podtrzymywania tradycji narodowych, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej,
w szczególności:
kultywowanie pamięci o zasłużonych dla Gminy Lutomiersk, regionu i kraju, oraz o wydarzeniach historycznych;
tworzenie warunków do integracji środowiskowej kobiet z terenu Gminy Lutomiersk i integracja międzypokoleniowa;
pielęgnowanie kultury regionalnej.
Treść ogłoszenia określał załącznik do niniejszego zarządzenia.
W treści ogłoszenia wskazano rodzaj zadania i wysokość środków publicznych przeznaczonych na realizację zadania, wysokość środków przeznaczonych na realizację zadania, podmioty uprawnione do złożenia oferty, formę realizacji zadania, zasady przyznawania dotacji, termin i warunki realizacji zadania, a także termin, tryb
i kryteria stosowane przy dokonaniu wyboru oferty.
Oferty należało składać do dnia 14 kwietnia 2025 roku w kancelarii Urzędu Miasta i Gminy Lutomiersk. Wysokość środków przeznaczonych na realizację zadania wynosiła 30.000 zł.
W dniu 14 kwietnia 2025 r. Stowarzyszenie [...] (dalej także: stowarzyszenie lub strona skarżąca) złożyło w powyższym konkursie ofertę zatytułowaną "[...]".
W dniu 17 kwietnia 2025 r. Burmistrz Gminy i Miasta Lutomiersk wydał zarządzenie Nr 120/25 w sprawie powołania składu komisji opiniującej oferty składane w otwartym konkursie ofert na realizację zadania publicznego z zakresu upowszechniania i podtrzymywania tradycji narodowych, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej w roku 2025.
W § 2 tego zarządzenia organ wskazał, że ustala Regulamin pracy Komisji
w brzmieniu stanowiącym załącznik nr 1 do zarządzenia, w § 3, że ustala Kartę Oceny Oferty stanowiącą załącznik nr 2 do zarządzenia, a w § 4, że ustala Protokół z posiedzenia Komisji Konkursowej opiniującej oferty złożone na realizację zadań publicznych w 2025 roku, stanowiący załącznik nr 3 do zarządzenia.
W dniu 5 maja 2025 r. Burmistrz Miasta i Gminy Lutomiersk na podstawie
art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, art. 11, art. 13 ust. 3 i art. 15 ust. 2h, 2i, 2j u.d.p.p.i.w. oraz Uchwały Nr XI/73/24 Rady Miejskiej
w Lutomiersku z dnia 29 listopada 2024 r. w sprawie przyjęcia Rocznego Programu Współpracy Gminy Lutomiersk z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami,
o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 roku o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie na rok 2025, Zarządzenia Nr 96/25 Burmistrza Miasta i Gminy [pic] Lutomiersk z dnia 21 marca 2025 r. w sprawie ogłoszenia otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu upowszechniania
i podtrzymywania tradycji narodowych, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, poinformował, że przyznano dotację w wysokości 20. 000 zł dla Stowarzyszenia [...], plac [...], [...] L., na realizację zadania z zakresu upowszechniania i podtrzymywania tradycji narodowych, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej "Aktywne cały rok".
W tym samym dniu, w oparciu o tożsamą podstawę prawną Burmistrz Miasta
i Gminy Lutomiersk poinformował, że przyznano dotację w wysokości 10. 000 zł dla Stowarzyszenia [...], na realizacje zadania z zakresu upowszechnienia i podtrzymywania tradycji narodowych, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej "Spotkania z historią".
Pismem z dnia 6 maja 2025 r. strona skarżąca na podstawie art. 15 ust.2i u.d.p.p.i.w., zwróciła się do organu z prośbą o pisemne uzasadnienie odrzucenia oferty Stowarzyszenia [...], projektu pod tytułem "[...]", złożonej w dniu 14 kwietnia 2025 r. w przedmiotowym konkursie ofert.
W odpowiedzi na powyższy wniosek o uzasadnienie, pismem z dnia
5 czerwca 2025 r. organ wyjaśnił, że oferta złożona przez Stowarzyszenie [...] została odrzucona ze względu na niespełnienie wymogów formalnych, tj. oferta złożona została na druku niezgodnym z ogłoszeniem. W dalszej kolejności organ wskazał, że zgodnie z zarządzeniem Nr 96/25 z dnia 21 marca 2025 r. podmiot zainteresowany miał obowiązek przygotować ofertę zgodnie ze wzorem oferty określonym w Rozporządzeniu Przewodniczącego Komitetu Do Spraw Pożytku Publicznego z dnia 24 października 2018 r. w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań
z wykonania tych zadań (Dz.U. z 2018 r., poz. 2057). W przypadku dokumentów złożonych przez Stowarzyszenie [...], brakowało wymaganej części tabelarycznej, zawierającej wyliczenie udziału procentowego poszczególnych źródeł finansowania zadania (środki własne, środki z innych źródeł, planowana dotacja), ucięta była również kolumna w tabeli w pkt. V pod nazwą ROK 3. Zgodnie z kartą oceny, która jest załącznikiem do Zarządzenia Nr 120/25 z dnia 17 kwietnia 2025 r. w części I oceniane są kryteria formalne. Jeśli oferta nie spełnia wymogów formalnych - nie podlega ocenie merytorycznej. Zgodność z wymaganiami formalnymi jest warunkiem koniecznym, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony merytorycznie. Ocenie merytorycznej podlegają tylko te wnioski, które przeszły pozytywną ocenę formalną.
W dniu 4 czerwca 2025 r. strona skarżąca wywiodła skargę na czynność Burmistrza Miasta i Gminy Lutomiersk w przedmiocie rozstrzygnięcia otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu upowszechniania
i podtrzymywania tradycji narodowych, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej zawartego w informacji z dnia
5 maja 2025 r. W skardze zarzucono naruszenie:
- art. 15. ust. 1 i 15. ust. 2 u.d.p.p.i.w., mówiących o roli komisji konkursowej
i zasadach oceny projektów;
- art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, w zakresie prawa podmiotów
i mieszkańców do składania skarg i odwołań od decyzji organu samorządowego;
- art. 13 ust. 1 w zw. z 4 ust. 3 i art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 782 z późn. zm., dalej także: "UDIP") w zakresie, w jakim przepisy te ustanawiają zasadę szybkości postępowania, poprzez bezzasadne przedłużenie terminu rozpatrywania sprawy i odpowiedzi na zapytania;
- art. 63 Konstytucji, w zakresie prawa do składania skarg i odwołań na pracę organu przez obywateli, ograniczone przez Burmistrza Miasta i Gminy Lutomiersk wewnętrznym regulaminem (Załącznik nr 1 do zarządzenia Nr 121/25 z dnia
17 kwietnia 2025);
- art. 32 ust. 1 i 2. Konstytucji RP w kwestiach prawa do równego traktowania podmiotów i [pic] obywateli przez władze publiczne oraz braku dyskryminacji w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym;
- art. 241 Kodeksu postępowania administracyjnego, polegający na braku odpowiedzi w ustawowym terminie na skargę do Burmistrza Miasta i Gminy Lutomiersk z dnia 7 maja 2025, w związku z wykonywanymi przez organ zadaniami z zakresu administracji publicznej i organizacją konkursu na realizację zadania publicznego;
- art. 64 Kodeksu postępowania administracyjnego w kwestiach prawa do uzupełnienia braków formalnych.
W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca podniosła, że przyjęta przez organ
w roku 2025 procedura organizacji otwartego konkursu na realizację zadania publicznego "Podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej" skutkowała naruszeniem ustaw określających warunki oceny zadań publicznych, realizowanych przez organizacje porządku publicznego, a także prawa do równego traktowania podmiotów i obywateli przez władze publiczne. Od momentu ogłoszenia konkursu do zamknięcia przyjmowania ofert, zdaniem strony skarżącej organ nie dopełnił obowiązku przedstawienia jasnego, wyczerpującego regulaminu konkursu. Nie poinformowano składających wnioski organizacji pożytku publicznego o ich prawach, etapach konkursu, kryteriach ocen, a niepełne w tym względzie zarządzenie Burmistrza 96/25 z dnia 21 marca 2025 r. było do dnia zamknięcia ofert, tj. do dnia 14 kwietnia 2025 r. jedynym dokumentem dostępnym oferentom. Trzy dni po zamknięciu ofert, tj. w dniu 17 kwietnia 2025 r. Burmistrz opublikował Zarządzenie nr 120/25 w sprawie powołania składu komisji opiniującej oferty składane w przedmiotowym konkursie ustalając "Regulamin pracy Komisji", jako załącznik nr 1 oraz "Kartę Oceny Oferty", jako załącznik nr 2. W ocenie strony skarżącej spóźnienie publikacji i niepoinformowanie o niej zainteresowanych odbiera podmiotom prawo do pełnej informacji o zasadach podziału środków publicznych i kryteriach wyboru ofert, narusza prawa do równego traktowania wszystkich podmiotów, promując organizacje, które przystępowały wcześniej do podobnego konkursu, czego skutkiem stało się wyeliminowanie z rywalizacji merytorycznej młodych podmiotów z gminy Lutomiersk, bez dania im szansy na uzupełnienia i techniczne poprawienie ofert.
W ocenie strony skarżącej, naruszone zostały również prawa do bezstronnej oceny ofert. Błędy dotyczą przede wszystkim niezgodności dokumentów i działań Urzędu Miasta i Gminy z zapisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a w szczególności niespełnienia wymogów art. 15. ust. 1 i 15. ust. 2 tej ustawy, mówiących o roli komisji konkursowej i zasadach oceny projektów. Zdaniem strony skarżącej, komisje nie podjęły się oceny merytorycznej, odrzucając większość projektów z powodów technicznych, uznanych za formalne. Nie wezwano oferentów do usunięcia braków formalnych w złożonych ofertach, tym samym nie przystąpiono do oceny merytorycznej, w wyniku czego beneficjentami konkursu zostały organizacje, których projekty wybrane były w poprzednich edycjach konkursów, nie musiały bowiem konkurować w etapie ocen merytorycznych. Powyższe, zdaniem strony skarżącej, było następstwem przyjęcia przez Burmistrza procedury łamiącej przepisy ustawy o organizacjach pożytku publicznego. Komisja konkursowa Urzędu Miasta i Gminy Lutomiersk otrzymała wraz za Zarządzeniem Burmistrza 120/25 z dnia 17 kwietnia 2025 r. niezgodną z duchem ustawy "Kartę Ocen", nakazującą odstąpienie od ocen merytorycznych ofert niespełniających wymogów formalnych, o których nie informował dostatecznie jasno żaden regulamin, ogłoszony przed terminem składania ofert. Zapis "Karty Ocen" stoi w sprzeczności z ustawą o organizacjach pożytku publicznego i o wolontariacie, w części dotyczącej celu pracy komisji. Artykuł 15. ust. 1 ustawy określa zadania komisji konkursowych, ograniczając je do oceny merytorycznej wartości oferty, wymieniając przy tym ocenę możliwości realizacji zadania publicznego przez podmiot, ocenę kalkulacji kosztów realizacji zadania, kwalifikacji osób, przy udziale których organizacja pozarządowa będzie realizować zadanie publiczne, udział środków własnych i finansowych. Nie ma mowy o ocenie techniczno-formalnej wniosków.
Zdaniem strony skarżącej, w sprawie doszło do naruszenia również art. 15. ust. 1 pkt 6 ww. ustawy poprzez nie przekazanie komisjom konkursowym materiałów, pozwalających na ocenę organizacji, które wcześniej były wykonawcami zadań w konkursie. Z ustawy wynika bowiem, że komisja musi przeprowadzić analizę i ocenę realizacji zleconych zadań publicznych w przypadku organizacji pozarządowych, które w latach poprzednich realizowały zlecone zadania publiczne, biorąc pod uwagę rzetelność i terminowość oraz sposób rozliczenia otrzymanych na ten cel środków. Takich analiz nie przeprowadzono, przyjmując założenie, że w tym etapie, gdzie wyeliminowano część oferentów, taka ocena jedynej zakwalifikowanej organizacji musi być pozytywna. Daje to przewagę organizacjom pożytku publicznego wrośniętym w funkcjonujący od lat system finansowania podmiotów w gminie Lutomiersk, a stawia na przegranej pozycji nowe podmioty i opracowane przez nie wnioski.
W dalszej kolejności strona skarżąca podniosła, że zarządzenie Burmistrza (120/25), kierowane już w nagłówku do komisji konkursowych i ogłoszone po zamknięciu przyjmowania ofert, narusza prawo uczestników konkursu do odwołania od wyników konkursu, co stoi w sprzeczności z zapisami art. 101 oraz art. 18b ustawy o samorządzie gminnym. W Regulaminie pracy komisji, w punkcie 13 znalazła się klauzula o nieodwołalności decyzji organu samorządowego (Burmistrza), niezgodna z nadrzędnymi aktami prawnymi.
Ponadto, Burmistrzowi Miasta i Gminy Lutomiersk strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 13 ust. 1 w zw. z 4 ust. 3 i art. 10 ust. 2 UDIP, poprzez nieudzielenie odpowiedzi na składane zapytania i wnioski. Stowarzyszenie [...] skierowało do Urzędu Miasta i Gminy Lutomiersk pismo w zakresie nieogłoszenia informacji o wynikach konkursu ofert w wymaganym terminie oraz w zakresie ponownej oceny ofert konkursowych ze względu na wykryte poważne błędy proceduralne, zaś Burmistrz Miasta i Gminy Lutomiersk nie przedłożył odpowiedzi na wyżej wymienione wnioski w terminie wymaganym przez przepisy, tj. 30 dni od złożenia ww. zapytań.
W konkluzji postawionych zarzutów strona skarżąca wniosła o "unieważnienie wyników konkursu na realizację zadania publicznego przez Burmistrza Miasta
i Gminy Lutomiersk".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (...), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (...), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Na wstępie należy zauważyć, że w przeszłości w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowany był pogląd, że ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie zawiera przepisu, który stanowiłby podstawę materialnoprawną do wydawania w toku procedury konkursowej przez organ administracji publicznej ogłaszający konkurs, czy też powołaną przez niego komisję konkursową decyzji administracyjnych, czy też innych aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., jak również nie zawiera przepisu szczególnego, w rozumieniu art. 3 § 3 ww. ustawy przewidującego sądową kontrolę (np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gl 113/23 – to, jak i wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia. nsa.gov.pl).
Na tej podstawie sądy administracyjne stały na stanowisku, że czynności czy też akty organów administracji publicznej wydawane w toku procedury konkursowej prowadzonej w trybie ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie,
w tym rozstrzygające o wyniku otwartego konkursu, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych (np. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt
II GSK 2022/11).
Obecnie pogląd ten jest już nieaktualny. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2020 r., w sprawie o sygn. akt SK 12/20 orzekł w punkcie 1, że "Art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), rozumiany w ten sposób, że nie obejmuje rozstrzygnięcia organu władzy publicznej w przedmiocie otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego, rozpisanego w trybie przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2020 r. poz. 1057), jest niezgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
W ocenie Trybunału Konstytucyjnego wszczęcie, przeprowadzenie oraz rozstrzygnięcie otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego, o którym mowa w art. 13 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, niewątpliwie stanowi przejaw władczego działania organów administracji publicznej. Końcowy wynik postępowania konkursowego (tj. wybranie konkretnej oferty, niedokonanie wyboru, unieważnienie konkursu) jednostronnie kształtuje sytuację prawną oferentów. Okoliczność, że samo postępowanie konkursowe jest prowadzone na podstawie przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego
i o wolontariacie, a nie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), nie odbiera aktom wydanym w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu, charakteru rozstrzygnięcia organów administracji publicznej w rozumieniu art. 184 zdanie pierwsze Konstytucji. Nie sposób bowiem nie zauważyć, że treść przedmiotowych aktów jest adresowana do oferentów. Akty te wydane w następstwie przeprowadzenia konkursu nie mają charakteru aktów wydawanych w sferze wewnętrznej administracji. Już sama redakcja art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. świadczy o tym, że ustawodawca dążył do objęcia kognicją sądów administracyjnych jak najszerszej kategorii aktów i czynności
z zakresu administracji publicznej. Procedura wprowadzona w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. ma na celu ochronę praworządności, a środek prawny w postaci skargi do sądu administracyjnego jest jednym z instrumentów gwarantujących jej ochronę. Rozstrzygnięcia konkursów, o których mowa w art. 13 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, stanowią akty przesądzające w sposób władczy kwestię rozdysponowania środków publicznych na realizację zadań zleconych,
a zatem nie są to akty (zdarzenia) prawnie irrelewantne; przeciwnie - dotyczą sfery finansów publicznych (a więc gospodarowania środkami finansowymi, których źródłem są w szczególności podatki i inne daniny publiczne). Po stronie oferentów tworzą zatem prawo do skutecznego domagania się (z prawem do sądu włącznie), by właściwe organy władzy publicznej przeprowadzające postępowanie konkursowe działały zgodnie z prawem. TK zauważył, że w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, brak jest przepisu wyraźnie wyłączającego wniesienie skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie konkursu ofert.
W związku z powyższym Trybunał stwierdził, że postępowanie konkursowe,
o którym mowa w art. 13 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, ma charakter "sprawy" w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Tym samym interpretacja (wykładnia) art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wyłączająca kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej, wydanych w następstwie przeprowadzenia konkursu, sprawowaną przez niezależny sąd administracyjny, podważa konstytucyjne prawo do sądu.
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie konkursowe ma charakter administracyjnoprawny, a podjęta
w nim zaskarżone czynność jako rozstrzygnięcie ustalające wynik konkursu ma walor jednostronnego, władczego aktu stosowania prawa, który podlega kontroli sądowej na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 4 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Stosownie do art. 15 ust. 1 organ administracji publicznej przy rozpatrywaniu ofert:
1) ocenia możliwość realizacji zadania publicznego przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3;
2) ocenia przedstawioną kalkulację kosztów realizacji zadania publicznego, w tym w odniesieniu do zakresu rzeczowego zadania;
3) ocenia proponowaną jakość wykonania zadania i kwalifikacje osób, przy udziale których organizacja pozarządowa lub podmioty określone w art. 3 ust. 3 będą realizować zadanie publiczne;
4) w przypadku, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 2, uwzględnia planowany przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 udział środków finansowych własnych lub środków pochodzących z innych źródeł na realizację zadania publicznego;
5) uwzględnia planowany przez organizację pozarządową lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, wkład rzeczowy, osobowy, w tym świadczenia wolontariuszy i pracę społeczną członków;
6) uwzględnia analizę i ocenę realizacji zleconych zadań publicznych w przypadku organizacji pozarządowej lub podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3, które w latach poprzednich realizowały zlecone zadania publiczne, biorąc pod uwagę rzetelność i terminowość oraz sposób rozliczenia otrzymanych na ten cel środków.
Zgodnie z art. 15 ust. 2i u.d.p.p.i.w., każdy, w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia wyników konkursu, może żądać uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty.
Zakres podmiotowy uprawnienia do żądania uzasadnienia obejmuje "każdego". Żądanie takie może zatem złożyć nie tylko uczestnik konkursu, który taki konkurs wygrał, ale każdy inny podmiot nie będący uczestnikiem konkursu, który jest zainteresowany motywami wyboru lub odrzucenia konkretnej oferty. Sąd akcentuje, że użyte w art. 15 ust. 2i u.d.p.p.i.w. sformułowanie "uzasadnienie wyboru" należy rozumieć jako "uzasadnienie w przedmiocie wyboru", a zatem nie oznacza ono jedynie uzasadnienia wyboru "pozytywnego" (czyli wybrania oferty do realizacji), ale również wyboru "negatywnego" (czyli niewybrania oferty do realizacji).
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest fakt, że rozstrzygnięcie przedmiotowego konkursu, zaprezentowanego w informacjach Burmistrza Miasta i Gminy Lutomiersk z dnia 5 maja 2025 r. z których wynika, że przyznano dotację w wysokości 20.000 zł dla Stowarzyszenia [...], na realizację zadania z zakresie upowszechniania i podtrzymywania tradycji narodowych, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej "Aktywne cały rok". Z kolei dotację w wysokości 10.000 zł przyznano dla Stowarzyszenia [...], na realizację zadania z zakresu upowszechnienia i podtrzymywania tradycji narodowych, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej "Spotkania z historią".
Bezspornym jest również fakt, że w ww. informacjach Burmistrz Miasta i Gminy Lutomiersk nie zawarł żadnego uzasadnienia rozstrzygnięcia dotyczącego oceny oferty strony skarżącej w kontekście pozostałych ofert. Powołał jedynie przepisy na podstawie których rozstrzygnięto konkurs i wskazał jego zwycięzców, wśród których nie znalazło się skarżące stowarzyszenie.
Pismem z dnia 6 maja 2025 r. strona skarżąca powołując się na art. 15 ust.2i u.d.p.p.i.w., zwróciła się do organu z prośbą o pisemne uzasadnienie odrzucenia oferty pod tytułem "[...]", złożonej w dniu 14 kwietnia 2025 r. w otwartym konkursie ofert. Jednocześnie wniosła o wgląd w dokumentację przebiegu oceny ofert złożonych w ramach ww. konkursu, informację o ilości złożonych w ramach konkursu ofert oraz punktacji, jaka otrzymała każda z nich, udostępnienie protokołu oraz kart oceny i kart głosowania członków komisji konkursowej, a także dokumentację stanowiąca dla Burmistrza Miasta i Gminy Lutomiersk podstawę trybu udzielania dotacji w ramach otwartych konkursów ofert na realizację zadań publicznych.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, pismem z dnia 5 czerwca 2025 r. organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzenia otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego w zakresie upowszechniania i podtrzymywania tradycji narodowych, pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i kulturowej, ogłoszonego przez Burmistrza Miasta i Gminy Lutomiersk w dniu 21 marca 2025 r., oferta złożona przez Stowarzyszenie [...] została odrzucona ze względu na niespełnienie wymogów formalnych, tj. oferta złożona została na druku nie zgodnym z ogłoszeniem. Zgodnie z Zarządzeniem Nr 96/25 z dnia 21 marca 2025 r. podmiot zainteresowany miał obowiązek przygotować ofertę zgodnie ze wzorem oferty określonym w Rozporządzeniu Przewodniczącego Komitetu Do Spraw Pożytku Publicznego z dnia 24 października 2018 r. w sprawie wzorów ofert i ramowych wzorów umów dotyczących realizacji zadań publicznych oraz wzorów sprawozdań z wykonania tych zadań (Dz.U. z 2018 r., poz. 2057). W przypadku dokumentów złożonych przez Stowarzyszenie [...], brakowało wymaganej części tabelarycznej, zawierającej wyliczenie udziału procentowego poszczególnych źródeł finansowania zadania (środki własne, środki z innych źródeł, planowana dotacja), ucięta była również kolumna w tabeli w pkt. V pod nazwą ROK 3. Zgodnie z kartą oceny, która jest załącznikiem do Zarządzenia Nr 120/25 z dnia 17 kwietnia 2025 r. w części i oceniane są kryteria formalne. Jeśli oferta nie spełnia wymogów formalnych - nie podlega ocenie merytorycznej. Zgodność z wymaganiami formalnymi jest warunkiem koniecznym, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony merytorycznie. Ocenie merytorycznej podlegają tylko te wnioski, które przeszły pozytywną ocenę formalną.
Powyższe uzasadnienie odrzucenia oferty strony skarżącej zostało przedstawione w piśmie z dnia 5 czerwca 2025 r., zaś jak wynika z akt sprawy skarżące stowarzyszenie wniosło skargę na czynność organu w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert za pośrednictwem e-PUAP w dniu 4 czerwca 2025 r., co zostało również potwierdzone przez Prezesa Zarządu Stowarzyszenia – R. S. podczas rozprawy w dniu 30 września 2025 r., poprzedzającej wydanie wyroku (protokół rozprawy – k. 50v.).
Oznacza to, że Stowarzyszenia [...] wniosło skargę do sądu przed zapoznaniem się z motywami, jakimi kierował się organ odrzucając ofertę strony skarżącej. Tymczasem uzasadnienie aktu organu administracji publicznej spełnia zasadniczą rolę w procesie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, umożliwiając poznanie motywów, którymi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie konkursu ofert w sprawie powierzenia organizacji pozarządowej realizacji zadania publicznego.
Z uwagi zatem na brak uzasadnienia zakwestionowanego rozstrzygnięcia konkursu w dniu złożenia skargi, nie rozpoczął się jeszcze bieg terminu do wniesienia przedmiotowego środka odwoławczego do sądu administracyjnego. Skargę wywiedzioną przez Stowarzyszenie [...] w niniejszej sprawie uznać zatem należy za przedwczesną – na podstawie art. 53 § 2 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi (a tak jest niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie), skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
O ile ostatnie zdanie art. 53 § 2 p.p.s.a. pozwala Sądowi uznać, że skarga spóźniona (wniesiona z uchybieniem 30 dniowego terminu) jest dopuszczalna, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej, to przedwczesne wniesienie skargi musi skutkować jej odrzuceniem.
Sąd podkreśla, że na gruncie rozpoznawanej sprawy dyspozycję art. 53 § 2 p.p.s.a. należy stosować w powiązaniu z art. 15 ust.2i u.d.p.p.i.w., który stanowił podstawę wniosku o uzasadnienie odrzucenia oferty strony skarżącej.
Nie można bowiem przyjmować, że skarżącemu stowarzyszeniu otwiera się termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego dwukrotnie, tj. raz w dniu opublikowania w Biuletynie Informacji Publicznej Informacji o podmiotach, którym przyznano dotację (5 maja 2025 r.) oraz kolejny raz w dniu dowiedzenia się o motywach odrzucenia oferty strony skarżącej (pismo z dnia 6 czerwca 2025 r.).
Takie rozumienie art. 53 § 2 p.p.s.a. stoi w jaskrawej sprzeczności z treścią art. 15 ust.2i u.d.p.p.i.w. Racjonalny ustawodawca celowo przecież w ustawie o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie zamieścił możliwość żądania uzasadnienia wyboru lub odrzucenia oferty. Intencjonalnie również wskazał 30 dniowy termin do złożenia takiego wniosku. Termin wskazany w art. 15 ust.2i u.d.p.p.i.w. nie może pokrywać się z terminem wskazanym w art. 53 § 2 p.p.s.a. Otwarcie terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego musi zatem nastąpić dopiero po sporządzeniu uzasadnienia odrzucenia skonkretyzowanej i zindywidualizowanej oferty.
Sąd stwierdza, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego przed sporządzeniem uzasadnienia odrzucenia wniosku stowarzyszenia. Taka skarga musi być bowiem zupełnie oderwana od konkretnego oraz indywidualnego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej skierowanego do określonego podmiotu.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że skarga Stowarzyszenia [...] jest przedwcześna.
Przedwczesna skarga stanowi natomiast skargę "z innych przyczyn niedopuszczalną", co oznacza, że na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2013 r., sygn. akt I OZ 949/12). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
Uwzględniając powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Ake.
[pic]