I SA/Łd 378/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2016, w którym podatnik dokonał zamiany lokalu mieszkalnego. Organy podatkowe zakwestionowały prawo podatnika do skorzystania ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, uznając, że nabycie lokalu nie służyło realizacji własnych celów mieszkaniowych podatnika. Podatnik argumentował, że zamiana miała na celu realizację własnych celów mieszkaniowych, w tym przyszłe zamieszkanie syna, a także zapewnienie bratu możliwości pozostania w dotychczasowym mieszkaniu. Sąd administracyjny, analizując zgromadzony materiał dowodowy, w tym zeznania podatnika i świadków, uznał deklaracje podatnika za niewiarygodne. Sąd podkreślił, że pojęcie "własnych celów mieszkaniowych" wymaga obiektywnego zaspokojenia potrzeb podatnika, a nie jedynie deklarowanego zamiaru czy zabezpieczenia potrzeb innych osób, nawet członków rodziny. W ocenie sądu, deklarowany zamiar podatnika był dalekosiężny, niepewny i nie stanowił realizacji własnego celu mieszkaniowego w rozumieniu przepisów. W związku z tym, sąd oddalił skargę podatnika.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia "własnych celów mieszkaniowych" w kontekście ulgi podatkowej przy zbyciu nieruchomości, zwłaszcza w przypadku zamiany i przeznaczenia lokalu dla członków rodziny.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów obowiązujących w 2016 roku. Kluczowe jest udowodnienie obiektywnego zamiaru zamieszkania w nabytym lokalu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zamiana lokalu mieszkalnego, którego przychód został przeznaczony na nabycie innego lokalu, może być uznana za realizację własnych celów mieszkaniowych podatnika w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli deklarowany cel nie jest obiektywnym zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych podatnika, a jedynie zabezpieczeniem przyszłych potrzeb dzieci lub innych osób.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie "własnych celów mieszkaniowych" wymaga obiektywnego zaspokojenia potrzeb podatnika, a nie deklarowanego zamiaru czy zabezpieczenia potrzeb innych osób. Deklaracje podatnika były sprzeczne i nie odzwierciedlały rzeczywistego zamiaru zamieszkania w nabytym lokalu.
Czy organy podatkowe prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i czy nie naruszyły zasady zaufania do organów oraz zasady swobodnej oceny dowodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy podatkowe prawidłowo oceniły materiał dowodowy, a postępowanie było zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy podatkowe kierowały się zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a ich wnioski były przekonujące i oparte na zgromadzonym materiale. Nie było podstaw do uznania oceny dowodów za dowolną ani do zarzutu naruszenia zasady zaufania.
Czy odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów z przesłuchania świadków była uzasadniona?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli okoliczności, które miały zostać udowodnione, zostały już wystarczająco wyjaśnione innymi dowodami.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że przeprowadzenie dodatkowych dowodów nie było konieczne, ponieważ zebrane wyjaśnienia i zeznania podatnika oraz świadków były wystarczające do ustalenia stanu faktycznego.
Przepisy (18)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt. 131
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie od podatku dochodowego dotyczy dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości, które zostały wydatkowane na własne cele mieszkaniowe podatnika. Przeznaczenie środków na cele mieszkaniowe innych osób, nawet członków rodziny, nie jest uznawane za własne cele mieszkaniowe.
u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt. 8 a)
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Odpłatne zbycie nieruchomości przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, stanowi źródło przychodu podlegającego opodatkowaniu.
u.p.d.o.f. art. 30e
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Określa zasady opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości.
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt. 131
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 8 a)
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 3, ust 4
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 21 § 25 pkt. 3 lit. a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 121
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy zasady prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie.
u.p.d.o.f. art. 188
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy obowiązku uwzględniania wniosków dowodowych strony.
u.p.d.o.f. art. 191
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1a pkt 3 i ust. 6
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 25 pkt 3 lit. a
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § ust 6d
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 45 § ust. 1a pkt 3 i ust. 6
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie.
O.p. art. 188
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Obowiązek uwzględniania wniosków dowodowych strony, chyba że okoliczności zostały wyjaśnione innymi dowodami.
O.p. art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów przez organ podatkowy.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nabycie lokalu mieszkalnego w drodze zamiany nie służyło realizacji własnych celów mieszkaniowych podatnika, lecz zabezpieczeniu przyszłych potrzeb dzieci. • Deklaracje podatnika dotyczące celu zamiany i przeznaczenia lokalu były sprzeczne i niewiarygodne. • Organy podatkowe prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów proceduralnych.
Odrzucone argumenty
Zamiana lokalu mieszkalnego miała na celu realizację własnych celów mieszkaniowych podatnika. • Organy podatkowe wadliwie przeprowadziły postępowanie, nie przesłuchując wszystkich wnioskowanych świadków. • Organy podatkowe dokonały dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Przeznaczenie nabytego lokalu na potrzeby mieszkaniowe członków rodziny podatnika nie stanowi realizacji własnego celu mieszkaniowego. • Nabyta nieruchomość powinna stać się miejscem, w którym podatnik zamieszka, tzn. w którym będzie on przebywał z zamiarem stałego pobytu. • Samo ujawnienie przez podatnika woli działania w celu nabycia lokalu na cele mieszkaniowe nie musi wcale oznaczać, że w realiach sprawy cel taki był lub będzie rzeczywiście realizowany. • Użycie przymiotnika "własne" w treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. jasno wskazuje na to, że chodzi tutaj o cele mieszkaniowe tego konkretnego podatnika, a nie innych osób, nawet jego bliskich.
Skład orzekający
Paweł Kowalski
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Janicki
sędzia
Grzegorz Potiopa
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"własnych celów mieszkaniowych\" w kontekście ulgi podatkowej przy zbyciu nieruchomości, zwłaszcza w przypadku zamiany i przeznaczenia lokalu dla członków rodziny."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów obowiązujących w 2016 roku. Kluczowe jest udowodnienie obiektywnego zamiaru zamieszkania w nabytym lokalu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak organy podatkowe i sądy interpretują pojęcie "własnych celów mieszkaniowych" w kontekście ulgi podatkowej, co jest częstym problemem dla podatników. Pokazuje też, jak ważne jest udowodnienie zamiaru, a nie tylko jego deklarowanie.
“Czy zamiana mieszkania na rzecz syna to "własny cel mieszkaniowy"? Sąd wyjaśnia, kiedy ulga podatkowa nie zadziała.”
Dane finansowe
WPS: 140 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.