I SA/Łd 36/21

I SA/Łd 36/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-04-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /przewodniczący/
Joanna Grzegorczyk-Drozda /sprawozdawca/
Paweł Janicki
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1031/21 - Wyrok NSA z 2022-11-03
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 800
art. 247 § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Dnia 7 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Sędzia NSA Paweł Janicki, , po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. oddala skargę. A.B.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku określającą "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 rok w kwocie 510.637 zł.
Na podstawie wyników przeprowadzonego w Spółce postępowania kontrolnego, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. dnia [...] r. wydał decyzję, w której określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2009. Na skutek złożonego przez Spółkę odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W rezultacie ponownego rozpoznania sprawy, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wydał decyzję określającą Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. w kwocie 510.637 zł. a Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji, decyzją z dnia 6 maja 2016 r. utrzymał w mocy tę decyzję. Od tej decyzji nie została złożona skutecznie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.
Pismem z dnia 15 stycznia 2020 r. strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. jako podstawę prawną wskazując art. 247 § 1 pkt 3 i 248 § 2 pkt 2 o.p. w zw. z art. 210 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (t.jed. Dz.U. 2016 poz. 248 ze zm.), a jako powód do wystosowania wniosku strona podała okoliczność w postaci wydania decyzji ostatecznej w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.
Wskutek złożonego przez stronę wniosku, decyzją organu I instancji odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. określającą Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 rok w kwocie 510.637 zł.
Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu argumentów zawartych w odwołaniu od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. utrzymał niniejsze rozstrzygnięcie w mocy, podtrzymując ustalenia i wnioski organu I instancji.
Ponieważ strona nadal nie podzielała stanowiska organu, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.jed. Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm. - dalej jako: "o.p.") poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, która w niniejszej sprawie przybrała postać oceny dowolnej, w szczególności poprzez uznanie, że pełnomocnictwo udzielone P.L. obejmowało jego udział w postępowaniu kontrolnym, podczas gdy intencją strony było udzielenie pełnomocnictwa jedynie do przedłożenia dokumentów w ramach kontroli, podczas gdy przyjęta przez organ interpretacja treści pełnomocnictwa jako dowolna i sprzeczna z wolą strony nie może zyskać akceptacji, zwłaszcza, że w dokumencie pełnomocnictwa strona wskazała numer postanowienia Dyrektora UKS w Ł. o przeprowadzeniu dowodu z badania ksiąg podatkowych, a nie numer postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego; zaaprobowanie ustaleń organu I instancji, jakoby posłużenie się sformułowaniem "sygnatura akt" powinno być traktowane jako odwołanie się do akt sprawy głównej i uzasadniać umocowanie w całej sprawie, podczas gdy intencją strony było wskazanie numeru pisma, w związku z którym udzielono pełnomocnictwa P. L. oraz zakresu jakiego to pełnomocnictwo dotyczy, a który wyznacza treść pisma o powołanym numerze, a nie jak uznał organ, powołanie się na sprawę główną, w ramach której wydane zostało postanowienie o numerze wskazanym w pełnomocnictwie; zaaprobowanie ustaleń organu I instancji, jakoby zakres umocowania pełnomocnika wynikał także z treści pisma procesowego, a nie tylko z treści pełnomocnictwa, bowiem do tego sprowadzałoby się określenie zakresu umocowania w sprawie w związku z powołaniem się w piśmie przewodnim przez P.L. na numer postanowienia o wszczęciu postępowania oraz o przeprowadzeniu dowodu z badania ksiąg, podczas gdy zakres pełnomocnictwa wyznaczać może jedynie treść dokumentu pełnomocnictwa, a nie pismo przewodnie pełnomocnika; przyjęcie, że użycie w treści dokumentu pełnomocnictwa zwrotu "we wszystkich instancjach z prawem substytucji" świadczy o udzieleniu pełnomocnictwa w sprawie głównej, podczas gdy treść pełnomocnictwa została ustalona z wykorzystaniem ogólnego wzoru pełnomocnictwa zawierającego powołany zwrot, co jest częstą praktyką profesjonalnych pełnomocników, a to samo w sobie nie może rozstrzygać o intencji strony co do zakresu udzielonego pełnomocnictwa; przyjęcie, że przekazanie stronie decyzji przez pełnomocnika umożliwiało jej złożenie odwołania i to świadczy o działaniu P.L. w charakterze pełnomocnika strony, podczas gdy okoliczność ta potwierdza twierdzenia skarżącej, że nie było intencją strony ani P.L. ustanawianie go pełnomocnikiem do całego postępowania, a jedynie do złożenia odpowiednich dokumentów w związku z wezwaniem organu, co potwierdza odstąpienie P.L. od składania odwołania;
- art. 70 § 1 o.p. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. w zw. z art. 70c o.p. poprzez uznanie, że doszło do skutecznego doręczenia stronie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, podczas gdy doręczenia zawiadomienia dokonano osobie nie będącej pełnomocnikiem strony, w konsekwencji czego doręczenia nie dokonano samej Spółce, a nadto, nawet gdyby przyjąć, że zawiadomienie zostało skutecznie jej doręczone, to postępowanie karnoskarbowe zostało wszczęte wyłącznie w celu zawieszenia biegu przedawnienia, co stanowi nadużycie prawa i nie zasługuje na ochronę prawną, wobec czego stwierdzić należy, że nie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a decyzja ostateczna została wydana pomimo przedawnienia zobowiązania podatkowego nią objętego, co stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 o.p. c. art. 122 o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez uchylenie się od przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia zakresu umocowania P.L., w szczególności przez odstąpienie od przesłuchania w charakterze świadka P.L. oraz przedstawiciela Spółki na powołane okoliczności, skoro organ nie dał wiary twierdzeniom strony zawartym we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji;
- art. 247 § 1 pkt 3 o.p. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r., podczas gdy w niniejszej sprawie organy podatkowe dopuściły się rażącego naruszenia prawa w związku z wydaniem przedmiotowej decyzji, co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności;
- art. 121 § 1 o.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych.
Z uwagi na zakres i charakter wskazanych naruszeń, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 p.p.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotowa sprawa dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2009 r. Zdaniem strony decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem została ona doręczona osobie nie będącej pełnomocnikiem strony. Co więcej, zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, z uwagi na nieprawidłowe doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia (doręczenia zawiadomienia dokonano osobie nie będącej pełnomocnikiem strony, w konsekwencji czego doręczenia nie dokonano samej spółce). Nadto, na etapie odwołania od decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności strona dodatkowo podniosła argument, że nawet gdyby przyjąć, że zawiadomienie zostało skutecznie doręczone Spółce, to postępowanie karno-skarbowe zostało wszczęte wyłącznie w celu zawieszenie biegu terminu przedawnienia, co stanowi nadużycie prawa i nie zasługuje na ochronę prawną.
Zgodnie z dyspozycją art. 70 § 6 pkt 1 o.p. wszczęcie postępowania karnego skarbowego w warunkach wskazanych w tym przepisie powoduje zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zawieszenie postępowania następuje z mocy prawa. Organ jedynie jest zobowiązany zawiadomić o tym podatnika. Po skutecznym zawiadomieniu strony, o którym mowa w art. 70c o.p., dochodzi do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Treść art. 70 § 6 pkt 1 o.p. nie daje, zdaniem składu orzekającego, podstaw prawnych do weryfikacji zasadności i momentu wszczęcia postępowania dotyczącego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia skarbowego. Zgodnie bowiem z tym przepisem oceniane są jedynie skutki prawnopodatkowe czynności podjętych w takim postępowaniu, a nie ich zasadność czy prawidłowość. Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, stoi na stanowisku, że poza zakresem kontrolowanej sprawy jest ocena zarówno przebiegu jak i poprawności wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Sąd podziela pogląd wyrażony w zdaniu odrębnym do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 lipca 2020 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 42/20 przez sędziego NSA Sylwestra Marciniaka. Sądy administracyjne nie są bowiem właściwe do weryfikowania przebiegu postępowania karnoskarbowego, jak również nie mogą kontrolować, czy doszło do instrumentalnego wykorzystania art. 70 § 6 pkt 1 o.p. z perspektywy zasady zaufania do organów podatkowych.
W myśl art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej, zaś art. 177 Konstytucji stanowi, że sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów.
Treść art. 113 § 1 k.k.s. stanowi, że w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, jeżeli przepisy niniejszego kodeksu nie stanowią inaczej, a art. 115 § k.k.s. wskazuje, iż w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe orzekają sądy powszechne albo sądy wojskowe.
Zgodnie z dyspozycją art. 151c w § 1 k.k.s. śledztwo prowadzone przez finansowy organ postępowania przygotowawczego nadzoruje prokurator. Prokurator sprawuje także nadzór nad dochodzeniem w sprawie o przestępstwo skarbowe prowadzonym przez organ wskazany w § 1, gdy zachodzą okoliczności określone w art. 79 § 1 k.p.k. oraz w wypadku, o którym mowa w art. 122 § 2 zdanie drugie, a także gdy obejmie on je swym nadzorem z uwagi na wagę lub zawiłość sprawy. W sprawach o wykroczenia skarbowe sprawuje on taki nadzór jedynie w razie objęcia go nim w wypadku określonym w art. 122 § 2 zdanie trzecie (§ 2). W pozostałych wypadkach nadzór nad dochodzeniem prowadzonym przez organ wskazany w § 1 sprawuje organ nadrzędny nad tym organem (§ 3).
W świetle treści powyższych przepisów, kontrola przez sąd administracyjny postępowania karnoskarbowego doprowadziłaby do przekroczenia kognicji sądów administracyjnych i dokonywania kontroli zastrzeżonych dla sądów powszechnych oraz kontroli organów powołanych do ścigania przestępstw.
Treść art. 184 i art. 177 Konstytucji RP (domniemanie sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy powszechne) prowadzi do wniosku, że przedmiotem właściwości rzeczowej sądów administracyjnych mogą być wyłącznie sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej, czyli sprawy sądowoadministracyjne w znaczeniu materialnym. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jakkolwiek więc sąd nie jest związany granicami skargi, to wiążą go granice danej sprawy - sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym.
W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. akt OPS 12/96 (ONSA 1997, Nr 3, poz. 104) stwierdzono, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność kwestionowane przez uprawniony podmiot.
Sąd dokonując kontroli bada również kwestię przedawnienia zobowiązania podatkowego oraz ocenia skutki prawnopodatkowe zaistniałych w sprawie zdarzeń mających znaczenie dla terminu przedawnienia zobowiązania. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.
Literalne brzmienie powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że przedmiotem analizy sądu administracyjnego winny być jedynie okoliczności wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, zawiadomienie podatnika i związanie z niewykonaniem zobowiązania. Okoliczności te mają znaczenie dla oceny, czy w realiach danej sprawy doszło do zdarzeń powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji, czy organ podatkowy mógł rozstrzygać sprawę co do istoty po upływie ustawowego 5 - letniego terminu przedawnienia zobowiązania. Kontrola ich wpływu na istnienie zobowiązania jest jednak zawężona do analizy okoliczności ściśle określonych konkretnym przepisem prawa podatkowego, nawiązującym w swej treści do instytucji i rozwiązań uregulowanych szczegółowo w innych gałęziach prawa. Samo odwołanie się do instytucji postępowania karnego nie oznacza natomiast rozszerzenia kontroli sądu administracyjnego poza sprawę administracyjną. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny bada w swych granicach jedynie skutki prawnopodatkowe zaistnienia konkretnych zdarzeń (czynności podjętych w postępowaniu karnoskarbowym) dla biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Kontrola ta nie rozciąga się natomiast na rozstrzyganie o słuszności zastosowania danych instytucji w postępowaniach, których weryfikacja jest zastrzeżona dla sądów powszechnych.
Innymi słowy, bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany przez sam fakt wszczęcia postępowania karnoskarbowego, bez znaczenia z jego punktu widzenia pozostają przyczyny i okoliczności jego wszczęcia. Organ podatkowy (a następnie sąd administracyjny) nie jest uprawniony do kontroli zasadności wszczęcia postępowania karnoskarbowego wobec podatnika. Postępowanie karne skarbowe to postępowanie odrębne od postępowania podatkowego. Nie jest zatem rzeczą organów podatkowych oraz sądu administracyjnego ocena, czy doszło do popełnienia przestępstwa karnego skarbowego (dla wszczęcia postępowania wystarczy podejrzenie jego popełnienia), jak również kto ponosi winę za zaistniały stan sprawy. Przepisy Ordynacji podatkowej dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wymagają wyłącznie wszczęcia postępowania karnego skarbowego i zawiadomienia o tym podatnika (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2019 r., sygn. akt II FSK 3283/17).
Nadto, jak słusznie zauważono w przywołanym powyżej zdaniu odrębnym "problemem jest przedmiot i zakres kontroli sądu administracyjnego w stosunku do zawieszającego skutku wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Wydaje się, że kontrola prawidłowości wszczęcia postępowania karnego skarbowego nie powinna oznaczać oceny prawidłowości stanowiska organu podatkowego co do popełnienia przestępstwa skarbowego. Wszak nawet postępowanie karnoskarbowe, które zakończy się umorzeniem, np. z powodu niepopełnienia przestępstwa, stanowi podstawę do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Z przepisu art. 70 § 6 pkt 1 o.p. wcale nie wynika, że warunkiem zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest późniejsze skazanie. Warto zwrócić uwagę na to, że przyczyny umorzenia mogą być różnorodne. Może bowiem dojść do przedawnienia odpowiedzialności karnej skarbowej. Oczywiście w takim wypadku nadal mamy do czynienia z domniemaniem niewinności, a nawet nie ma możliwości ustalenia, czy rzeczywiście czyn był przestępstwem.
Tymczasem może być tak, że w świetle okoliczności istniejących w momencie wszczęcia postępowania karnego skarbowego samo wszczęcie (a niekoniecznie skazanie lub nawet postawienie zarzutów) było zasadne, gdyż okoliczności znane organowi wymagały weryfikacji. Wszak postępowanie karno-skarbowe w sprawie prowadzi się po to, aby ustalić, czy należy komuś postawić zarzuty, a potem postępowanie przeciwko osobie prowadzi się w celu weryfikacji hipotezy, że doszło do popełnienia przez tę osobę przestępstwa. Oczywiście na poszczególnych etapach tej procedury mogą być zupełnie inne wymagania co do - ogólnie rzecz ujmując – "pewności" popełnienia czynu zabronionego.
Sądowa kontrola zasadności wszczęcia postępowania karnego skarbowego, a także zapewnienie podatnikowi informacji o postępowaniu może być w specyficznych wypadkach utrudnione także wskutek tego, że potencjalny sprawca przestępstwa i podatnik nie muszą być tą samą osobą".
Podzielić zatem trzeba pogląd wyrażony w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2018 r., sygn. akt I FPS 1/18, zgodnie z którym art. 70 § 6 pkt 1 o.p. nie daje podstaw prawnych do weryfikacji zasadności i momentu wszczęcia postępowania dotyczącego podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. Zgodnie z tym przepisem oceniane są jedynie skutki prawnopodatkowe czynności w takim postępowaniu.
Zauważyć nadto należy, że w postępowaniu karno-skarbowym bada się kwestię wystąpienia rodzaju winy (umyślnej, nieumyślnej), która jest poza regulacjami ustaw Postępowania przed sądami administracyjnymi i Ordynacji podatkowej. Postępowanie podatkowe i materiał w nim zebrany są niezależne od prowadzonego postępowania karnego i poczynionych w nim ustaleń. Postępowanie karne i postępowanie podatkowe to dwa odrębne, niezależne od siebie postępowania, których prowadzenie jest oparte na odrębnym prawie procesowym, co oznacza, że ocena prawidłowości wszczęcia postępowania karno-skarbowego, w zakresie wystąpienia przesłanek wskazanych w kodeksie karnym skarbowym, może nastąpić jedynie przy zastosowaniu procedury "karnej" a nie "podatkowej".
Podobne stanowisko zajął tutejszy sąd w wyroku z dnia 22 lipca 2019 r. sygn. akt I SA Łd 362/19 (powołując się na wyrok NSA z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt II FSK 322/16) stwierdzając, że "sądy administracyjne nie mogą prowadzić postępowania w celu weryfikacji zasadności wszczęcia i zakresu prowadzonego postępowania karnoskarbowego, a to dlatego, że na mocy art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. sądy administracyjne powołane są do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a zgodnie z art. 70c o.p. organ podatkowy miał obowiązek zawiadomienia podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego ze względu na wszczęcie postępowania o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, a nie do udowadniania, że postępowanie to zostało wszczęte zgodnie z prawem. Skoro zatem nie budzi wątpliwości, że postępowanie karno-skarbowe zostało wszczęte, że dotyczy zobowiązań podatkowych, z których niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego, i że pełnomocnik skarżącej o fakcie wszczęcia postępowania karnoskarbowego został powiadomiony przed upływem terminu przedawnienia zobowiązań, to w świetle analizowanych przepisów było to wystarczające dla wywołania skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych, czy też innych form rozliczeń, do których stosuje się przepisy o przedawnieniu zobowiązań podatkowych".
Zatem, w świetle jednoznacznego brzmienia przepisu art. 70 § 6 pkt 1 o.p. nie mają znaczenia okoliczności związane z przebiegiem i zakończeniem postępowania karno-skarbowego.
W świetle przedstawionych powyżej okoliczności stwierdzić należy, że nieuprawnionymi są twierdzenia strony, jakoby postępowanie karno-skarbowe zostało wszczęte bezpodstawnie i tym samym nie doprowadziło do skutku materialnoprawnego w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, strona podnosi, iż zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, z uwagi na nieprawidłowe doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia. W ocenie Spółki zawiadomienie to doręczono osobie, która nie była w tym czasie pełnomocnikiem strony.
W toku postępowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wobec Spółki organ wystąpił do podatnika z wezwaniem o udostępnienie prowadzonych w 2009 r. roku ksiąg podatkowych. W odpowiedzi radca prawny P. L. przesłał pismo z dnia [...] r. wraz z załączonym pełnomocnictwem.
W prowadzonym postępowaniu, zarówno organ I jak II instancji ustaliły fakt reprezentowania strony przez Pawła Leśniewskiego poprzez analizę zarówno treści pełnomocnictwa oraz pisma przewodniego, jak również analizę działań podejmowanych przez stronę w toku postępowania. Organ wskazał, że na treść i charakter pełnomocnictwa nie składa się jedynie element formalny w charakterze pisma dołączonego do akt sprawy, lecz także wola strony do dokonywania określonych czynności w jej imieniu i na jej rzecz. Zarówno w złożonym piśmie, jak i pełnomocnictwie, jako sygnaturę akt pełnomocnik spółki podał numer postanowienia z dnia 10 października 2014 r.
W ocenie organu, wskazany radca prawny, zachowywał się w sposób jednoznacznie wskazujący na istnienie stosunku pełnomocnictwa między nim a spółką A, co miało znaleźć swój wyraz w odbiorze pism nadawanych przez organ podatkowy i przekazywanie ich treści mocodawcy.
W skardze strona próbowała wykazać, że fakt, iż to ona samodzielnie złożyła skargę dobitnie świadczy o jej woli, tj. o nie istnieniu pełnomocnictwa.
Po analizie materiału zgromadzonego w sprawie, a przede wszystkim treści spornego pełnomocnictwa z dnia 7 listopada 2014 r., sąd doszedł do przekonania, iż treść tego dokumentu jednoznacznie wskazuje na ogólny charakter pełnomocnictwa.
Należy podkreślić, że pełnomocnictwo zostało sporządzone na gotowym druku, przy czym treści, które nie miały mieć zastosowania do tworzonego stosunku między stronami zostały wykreślone. W sposób oczywisty świadczy to o tym, że gdyby strony chciały w sposób odmienny uregulować zakres pełnomocnictwa (np. pełnomocnictwo szczególne, do dokonania konkretnej czynności), to by to z pewnością uczyniły w sposób jasny i czytelny.
Pełnomocnictwo zostało udzielone radcy prawnemu P. L. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego e Łodzi do reprezentowania firmy w postępowaniu administracyjnym z udziałem Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. w sprawie o sygnaturze akt [...] (we wszystkich instancjach) z prawem substytucji.
Z powyższego wynika zatem, że opisane pełnomocnictwo nie dotyczyło jedynie umocowania do dokonania czynności zakreślonych treścią postanowienia, lecz całokształtu postępowania, w przeciwnym razie pismo profesjonalnego pełnomocnika, wskazywałoby na "sygnaturę pisma", nie zaś "sygnaturę akt", w obu pismach z dnia 7 listopada 2014 r.: przewodnim i zawierającym pełnomocnictwo. Nadto, gdyby, jak to chce przedstawić strona, pełnomocnictwo miało dotyczyć tylko i wyłącznie złożenia określonego pisma, to pełnomocnik zawodowy, który doskonale znał zakres swojego umocowania, sporządziłby pełnomocnictwo do złożenia pisma a przedstawiciel strony by je podpisał. W ocenie sądu złożone pełnomocnictwo jest czytelne i w sposób oczywisty wskazuje na umocowanie wskazanego w nim pełnomocnika do reprezentowania Spółki w konkretnym postępowaniu administracyjnym, a to oznacza, że wskazana osoba została uprawniona również do składania i odbierania pism kierowanych do strony.
Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności, sąd stwierdził, że w sprawie nie nastąpiło rażące naruszenie prawa, a co za tym idzie została wypełniona przesłanka określona w art. 247 § 1 pkt 3 o.p.
Biorąc pod uwagę powyższe względy, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania podatkowego. Zdaniem Sądu, organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy, przyjmując właściwy dla podjęcia rozstrzygnięcia stan prawny.
Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
P.C.