I SA/Łd 359/22

I SA/Łd 359/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-08-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Bożena Kasprzak
Paweł Janicki
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 1971/22 - Wyrok NSA z 2026-01-14
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2277
art. 2 (1) pkt 3, art. 13 (2) ust. 1
Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 146 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1a, art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Bożena Kasprzak Protokolant: St. asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 lutego 2022 r. nr 0111-KDIB3-2.4012.32.2022.1.SR w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2022 r. (data wpływu do organu – 14 stycznia 2022 r.) I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. (dalej: skarżąca) wniosła o wydanie interpretacji indywidualnej co do braku jej obowiązku – jako podmiotu świadczącego na rzecz Klienta usługi organizacji Loterii promocyjnej piwa marek należących do Klienta – zapłaty opłaty w wysokości 10% podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 13² ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz sporządzania zbiorczej deklaracji miesięcznej, o której mowa w przepisie art. 13² ust. 2 tej ustawy.
Interpretacją indywidualną z dnia 28 lutego 2022 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ, DIKS) uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu stwierdził, że z literalnej wykładni art. 13² ustawy wynika, że obowiązek uiszczania opłat dotyczy tylko tych podmiotów, które (zgodnie z definicją reklamy napojów alkoholowych) reklamę rozpowszechniają. Jednak definicja reklamy zawarta w ustawie w istotny sposób rozszerza powszechnie ugruntowane w orzecznictwie pojęcie reklamy, gdyż za reklamę uważa każdą rozpowszechnianą publicznie informację. Z tak sformułowanej definicji można wnioskować, że każde działanie zmierzające do publicznego rozpowszechniania znaków towarowych napojów alkoholowych uznaje się za reklamę napojów alkoholowych. Z zakresu tego ustawodawca wyłączył tylko informacje używane do celów handlowych pomiędzy przedsiębiorcami zajmującymi się produkcją, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi. Dlatego skarżąca jest podmiotem, który publicznie rozpowszechnia reklamę napojów alkoholowych i będzie na niej ciążył obowiązek uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13² ust. 1 ustawy w wysokości 10% podstawy opodatkowania podatkiem VAT świadczonych usług, bowiem jest to świadczenie usługi będącej reklamą napojów alkoholowych w rozumieniu art. 2¹ ust. 1 pkt 3 ustawy. W konsekwencji skarżąca będzie również zobowiązana do sporządzania zbiorczej deklaracji miesięcznej, o której mowa w przepisie art. 13² ust. 2 ustawy. Odnosząc się natomiast do dokonywania zakupu nagród rzeczowych, na sfinansowanie których skarżąca otrzymywała od Klienta środki pieniężne organ stwierdził, że w tym zakresie skarżąca nie świadczy usług reklamowych – nie rozpowszechnia reklamy napojów alkoholowych. W związku z tym nie będzie zobowiązana do wnoszenia opłat na podstawie art. 13² ust. 1 ustawy w związku z otrzymanymi od Klienta środkami pieniężnymi na sfinansowanie zakupu nagród rzeczowych. Podsumowując organ stwierdził, że stanowisko skarżącej jest nieprawidłowe.
W skardze na tę interpretację złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca zaskarżyła interpretację w całości, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w wysokości stanowiącej trzykrotność norm przewidzianych prawem. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 13² ust. 1 w zw. z art. 2¹ pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi polegające na błędnej ich wykładni poprzez uznanie, że skarżąca w opisanym stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym wykonuje na rzecz Klienta usługi będące reklamą napojów alkoholowych w rozumieniu art. 2¹ pkt 3 Ustawy, podczas gdy z treści powszechnie obowiązujących przepisów prawa oraz przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego wypływa konkluzja, że czynności wykonywanych przez skarżącą nie sposób uznać za świadczenie usług stanowiących reklamę wyrobów alkoholowych, podlegających opłacie w oparciu o art. 13² ust. 2 ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Kontroli Sądu poddano interpretację indywidualną, w której organ uznał za nieprawidłowe stanowisko skarżącej co do tego, czy jest ona podmiotem świadczącym usługę będącą reklamą napojów alkoholowych w rozumieniu art. 13² ust. 1 w zw. z art. 2¹ pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1119, dalej: ustawa) i czy jest w związku z tym zobowiązana do wnoszenia opłat w wysokości 10% podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wynikającej z tej usługi oraz sporządzania zbiorczej deklaracji miesięcznej, o której mowa w przepisie art. 13² ust. 2 ustawy.
Skarżąca zarzuciła art. 13² ust. 1 w zw. z art. 2¹ pkt 3 ustawy nie zgadzając się z interpretacją organu, w myśl której każde działanie związane z organizacją Loterii będzie stanowiło usługą reklamy napojów alkoholowych przez skarżącą. Skarżąca w ramach wykonywanej przez siebie działalności gospodarczej zobowiązała sią do zorganizowania Loterii na zlecenie Klienta, za umówionym wynagrodzeniem. Organizacja Loterii przez skarżącą miała charakter wyłącznie techniczny i w żaden sposób nie wiązała się z podejmowanymi przez Klienta samodzielnie, bez udziału skarżącej, działaniami marketingowymi. Rozpowszechnianie materiałów promocyjnych dotyczących Loterii w Punktach Sprzedaży odbywało się całkowicie poza zakresem technicznej organizacji Loterii przez Skarżącą, skarżąca nie otrzymywała od Klienta także żadnego wynagrodzenia z tego tytułu. Tym samym, nie świadczy ona usług polegających na reklamowaniu wyrobów alkoholowych, nie istnieje również żadna podstawa prawna i faktyczna do nałożenia na skarżącą opłaty opisanej w art. 13² ust. 2 ustawy. Skarżąca w tej materii zgadza się ze stanowiskiem orzecznictwa sądowego, w tym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 19 czerwca 2013 r. I SA/Kr 431/13, w którym przyjęto, że "z literalnej wykładni art. 13² ust. 1 ustawy z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wynika, że obowiązek uiszczania opłat dotyczy tych podmiotów, które reklamę rozpowszechniają nie zaś wykonują same prace pomocnicze towarzyszące procesowi reklamy".
Zarzutami tymi i powołaną podstawą prawną Sąd jest związany na podstawie art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy, podmioty świadczące usługę będącą reklamą napojów alkoholowych wnoszą opłatę w wysokości 10% podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wynikającej z tej usługi.
Według definicji ustawowej, zawartej w art. 21 pkt 3 ustawy, reklama napojów alkoholowych to publiczne rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębiorców produkujących napoje alkoholowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych, służące popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych; za reklamę nie uważa się informacji używanych do celów handlowych pomiędzy przedsiębiorcami zajmującymi się produkcją, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi.
Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma odpowiedź na pytanie, czy usługa, którą świadczy/będzie świadczyć skarżąca, to usługa reklamy napojów alkoholowych.
Do elementów definicyjnych tego pojęcia należy "publiczne rozpowszechnianie" znaków towarowych napojów alkoholowych lub symboli graficznych z nimi związanych, a także nazw i symboli graficznych przedsiębiorców produkujących napoje alkoholowe, nieróżniących się od nazw i symboli graficznych napojów alkoholowych oraz jego cel w postaci "popularyzowania znaków towarowych napojów alkoholowych". Słowo "rozpowszechniać" w ujęciu słownikowym oznacza "uczynić coś ogólnie znanym", zaś "popularyzować" to rozpowszechnianie "nauki, sztuki lub wiedzy o czymś wśród szerokich kręgów społeczeństwa" (Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego, sjp.pwn.pl).
Reklama napojów alkoholowych jest więc działaniem w celu uczynienia towaru ogólnie znanym wśród szerokiego kręgu odbiorców. Akcent na eksponowany w definicji cel tych działań sprawia, że nie każdy podmiot, który wykonuje jedną lub grupę czynności w ramach działań reklamowych, będzie obowiązany do ponoszenia opłaty, o której mowa w 132 ust. 1 ustawy, a tylko taki, którego celem jest reklama w powyższym rozumieniu.
Zdaniem Sądu, skarżącej do grupy tych podmiotów zaliczyć nie sposób.
Przypomnijmy, że we wniosku o udzielenie interpretacji skarżąca podała następujący opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą – jest podmiotem profesjonalnie zajmującym się organizacją oraz zarządzaniem programami lojalnościowymi oraz motywacyjnymi. W związku z prowadzoną działalnością świadczy na rzecz swoich klientów usługi związane z organizacją programów lojalnościowych oraz motywacyjnych, konkursów, akcji promocyjnych, sprzedaży premiowej, loterii i innych wydarzeń, mających na celu reklamę firmy klienta, jego produktów i marek. W ramach prowadzonej działalności skarżąca świadczy na rzecz Klienta – przedsiębiorcy będącego producentem oraz dystrybutorem napojów alkoholowych usługę polegającą na organizacji loterii promocyjnych piwa (prowadzonych zgodnie z przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w oparciu o zezwolenie wydane przez odpowiedni organ administracji publicznej). Loterie prowadzone były na całym obszarze RP, w konkretnym okresie i dotyczyły stacjonarnych supermarketów jednej z sieci handlowych operujących na terenie RP (Loteria). Warunki Loterii oraz udziału w Loterii określał Regulamin. Każdorazowo Regulamin dostępny był do zapoznania się przez osoby zainteresowane, na stronie internetowej opracowanej przez skarżącą na potrzeby danej Loterii oraz w biurze skarżącej. Uprawnionymi do udziału w Loterii byli Uczestnicy – osoby, które ukończyły 18 rok życia, posiadały pełną zdolność do czynności prawnych oraz posiadały status konsumenta. Udział w Loterii był nieodpłatny i dobrowolny. Celem organizacji Loterii był wzrost sprzedaży produktów będących w ofercie Klienta. Towarami promowanymi w ramach Loterii były wyłącznie piwa marek należących do Klienta, sprzedawanych w sieciach handlowych handlu wielkopowierzchniowego (Punkty Sprzedaży) współpracujących z Klientem (Zakup Promocyjny). Po dokonaniu Zakupu Promocyjnego w Punkcie Sprzedaży Uczestnik przystępował do Loterii przez dokonanie zgłoszenia Zakupu Promocyjnego na dedykowanej do tego stronie internetowej zaprojektowanej i utrzymywanej przez Wnioskodawcę lub za pośrednictwem SMS. Nagrody przeznaczone dla Uczestników miały charakter niepieniężny oraz pieniężny. Loteria rozstrzygana była przez przeprowadzone przez skarżącą losowania. Losowania, zgodnie z Regulaminem, odbywały się w siedzibie skarżącej. Po losowaniu Uczestnicy wyłonieni jako zwycięzcy otrzymywali od skarżącej wiadomość SMS o pozytywnym wyniku danego losowania.
Usługi skarżącej nie były świadczone na podstawie pisemnej umowy regulującej wzajemne prawa i obowiązki. Realizacja Loterii oraz innych usług na rzecz Klienta odbywa się w oparciu o złożone przez Klienta zapytanie ofertowe oraz potwierdzone przez Klienta podstawowe warunki danego zlecenia oraz koszt poszczególnych jego elementów. Warunkiem rozpoczęcia realizacji przez skarżącą usług na rzecz Klienta jest w każdym przypadku dopełnienie przez skarżącą środków bezpieczeństwa finansowego (o których mowa w ustawie o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu).
Co istotne, w ramach usług organizacji Loterii skarżąca świadczyła na rzecz Klienta usługi technicznej obsługi Loterii według koncepcji przygotowanej przez Klienta. Skarżąca działa na otrzymanych od Klienta materiałach, tj. projektach strony WWW, grafikach, wzorach, układzie strony internetowej służącej do obsługi Loterii. Zadaniem skarżącej jest wyłącznie obsługa Loterii we własnym imieniu, lecz na rzecz Klienta. Skarżąca w ramach Loterii występuje wyłącznie jako jej organizator. W Regulaminie oraz na materiałach promocyjnych Loterii znajduje się wyraźna informacja o tym, że skarżąca jest wyłącznie Organizatorem Loterii oraz że towary objęte promocją pochodzą z oferty handlowej i zostały wprowadzone do obrotu przez Klienta. Skarżąca nie jest producentem, dystrybutorem ani sprzedawcą detalicznym jakichkolwiek napojów alkoholowych. Skarżąca nie świadczy również szeroko pojętych usług marketingowych związanych z obsługą Loterii. Działa w oparciu o koncepcję marketingową przygotowaną przez Klienta na potrzeby danej loterii promocyjnej. Nie dystrybuowała żadnych materiałów promocyjnych związanych z Loterią. Materiały promocyjne, takie jak plakaty informacyjne, znajdowały się m.in. w Punktach Sprzedaży i nie były tam umieszczane przez skarżącą, lecz przez Punkty Sprzedaży oraz dostarczane do tych Punktów Sprzedaży przez Klienta lub inne, niezależne od skarżącej podmioty gospodarcze, wybrane przez Klienta.
Ponadto skarżąca otrzymywała od Klienta środki pieniężne na sfinansowanie nagród rzeczowych i dokonywała ich zakupu w imieniu własnym i na własny rachunek. Nie ponosiła jednak ekonomicznego ciężaru związanego z koniecznością poniesienia wydatków na nagrody.
Wynagrodzenie skarżącej obejmowało wyłącznie organizację i koordynację Loterii, to jest przygotowanie treści Regulaminu na podstawie koncepcji i zasad podyktowanych (narzuconych) przez Klienta, sporządzenie wniosku o wydanie zezwolenia na organizację Loterii przez właściwy Organ, zakup i wydanie nagród, techniczne stworzenie strony internetowej Loterii na podstawie grafik przekazanych przez Klienta, obsługę zgłoszeń uczestników. Świadczenie Wnioskodawcy nie polegało na rozpowszechnianiu znaków towarowych napojów alkoholowych ani nazw czy symboli graficznych Klienta. Firma skarżącej znajdowała się na materiałach promocyjnych dotyczących Loterii wyłącznie w celach informacyjnych co do podmiotu będącego organizatorem Loterii.
Jak z tego wynika, usłudze świadczonej przez skarżącą na rzecz Klienta bliżej do zdefiniowanej osobno w ustawie "promocji napojów alkoholowych", przez którą rozumie się m.in. organizowanie premiowanej sprzedaży napojów alkoholowych (art. 2¹ pkt 2 ustawy), niźli do reklamy. Celem (i cechą) usługi świadczonej przez skarżącą nie było w ogóle rozpowszechnianie znaków towarowych napojów alkoholowych służące popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych (co świadczyłoby o świadczeniu usługi reklamy), lecz organizacja i koordynacja Loterii na zasadach przewidzianych przez Klienta, a więc usługa będąca elementem promocji towaru. Promocja jednak nie jest podstawą powstania obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13² ust. 1 ustawy.
Zdaniem Sądu, rację ma skarżąca twierdząc, że zajmuje się stroną techniczną akcji promocyjnej Klienta, będąc odpowiedzialną za przeprowadzenie Loterii. Ani jednak nie rozpowszechnia publicznie znaków towarowych napojów alkoholowych, służąc popularyzowaniu znaków towarowych napojów alkoholowych, ani nawet nie jest tym zainteresowana świadcząc usługę. Zainteresowani są tym Klient i Punkty Sprzedaży współpracujące z Klientem i to one rozpowszechniają publicznie znaki towarowe napojów alkoholowych w celu ich popularyzacji. Skarżąca natomiast przyjmowała jedynie zgłoszenia Zakupu Promocyjnego przez Uczestników i spośród nich losowała zwycięzcę, któremu przekazywała nagrodę sfinansowaną przez Klienta. Na tym w istocie polegała świadczona przez nią usługa i Sąd nie dostrzega tu żadnych elementów reklamy w rozumieniu ustawy.
Nie ma więc racji organ, że sam fakt zaprojektowania i utrzymywania strony internetowej dostępnej dla Uczestników Loterii mieści się w pojęciu reklamy, zdefiniowanej w art. 2¹ pkt 3 ustawy i że właściwie wszystko, co nie jest "informacją używaną do celów handlowych pomiędzy przedsiębiorcami zajmującymi się produkcją, obrotem hurtowym i handlem napojami alkoholowymi" (art. 2¹ pkt 3 zd. 2 ustawy) jest reklamą. Stanowiska organu nie sposób zaakceptować jako nader uproszczonego i abstrahującego od istoty usługi świadczonej przez skarżącą, która – jak już wyjaśniono – nie wykazuje cech usługi reklamy napojów alkoholowych.
W tym stanie rzeczy Sąd uchylił interpretację jako wydaną z naruszeniem prawa materialnego (art. 2¹ pkt 3 w zw. z art. 13² ust. 1 ustawy) w stopniu mającym wpływ wynik sprawy (art. 146 § 1 zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).
Wydając interpretację ponownie organ jest związany oceną prawną przedstawioną w niniejszym wyroku (art. 153 p.p.s.a.).
Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis, opłatę skarbową od pełnomocnictwa oraz koszty zastępstwa procesowego (art. 200, art. 205 § 2 i 4, art. 209 p.p.s.a.).
db