I SA/Łd 352/23

I SA/Łd 352/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-07-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński /przewodniczący/
Paweł Kowalski
Tomasz Furmanek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1596/23 - Wyrok NSA z 2024-12-11
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2651
art. 240 par. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r.  Ordynacja podatkowa (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 70
art. 1a ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2023 r. sprawy ze skargi A. spółki akcyjnej z siedzibą w P. - Oddział Centralny B w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 17 lutego 2023 r. nr KO.400.574.2022 w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia decyzji ostatecznej dotyczącej podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Łd 352/23
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 17 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania Polskiego Koncernu N. A S.A. - Oddział Centralny B w W., obecnie A S.A. (następca prawny B S.A.), od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 listopada 2022 r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 listopada 2019 r. w całości, utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy Moszczenica z dnia 22 sierpnia 2019 r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 r., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm.) - dalej "o.p.", utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 listopada 2022 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że decyzją z dnia 22 sierpnia 2019 r. Wójt Gminy Moszczenica określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 26.330,00 zł, stwierdził nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 61.358,00 zł, odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2016 r. w pozostałym zakresie, tj. w kwocie 26.310,00 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania, wydało w dniu 20 listopada 2019 r. decyzję, którą utrzymało w mocy decyzję organu I instancji
Na powyższą decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Łd 27/20, oddalił skargę spółki.
Pismem z dnia 8 października 2020 r. spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Łodzi.
Podaniem z dnia 2 kwietnia 2021 r. spółka wystąpiła z żądaniem wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Kolegium z dnia 20 listopada 2019 r. z uwagi na wystąpienie przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 8 o.p. Wskazano, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19, orzekł, iż art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 70 dalej jako: "u.p.o.l".)
Postanowieniem z dnia 11 maja 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wznowiło postępowanie zakończone ostateczną decyzją Kolegium z dnia 20 listopada 2019 r.
Postanowieniem z dnia 11 maja 2021 r. Kolegium zawiesiło postępowanie wznowione ww. postanowieniem z dnia 11 maja 2021 r. z uwagi na trwające postępowanie sądowoadministracyjne, którego przedmiotem była zaskarżona decyzja Kolegium z dnia 20 listopada 2019 r.
W dniu 6 kwietnia 2022 r. NSA wyrokiem o sygn. akt III FSK 3008/21 oddalił skargę kasacyjną spółki.
Postanowieniem z dnia 20 września 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim podjęło z urzędu zawieszone postępowanie.
Po wznowieniu postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wydało decyzję z dnia 16 listopada 2022 r. odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego Piotrkowie Trybunalskim z dnia 20 listopada 2019 r.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na treść art. 240 § 1 pkt 8 O.p. podkreśliło, że istota sporu w niniejszej sprawie i podstawa wniesionego przez Spółkę wniosku o wznowienie postępowania sprowadza się do kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości wyłączonego z eksploatacji gazociągu Spółki na odcinku ZZU C - budowli, którą przedsiębiorca częściowo zdekompletował i przestał wykorzystywać do działalności gospodarczej, z powodu zastąpienia jej innym, nowszym obiektem budowlanym.
Powołując się na art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l. (w brzmieniu z 2016 r.) i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19 podkreślono, że przedmiot działalności skarżącej spółki, obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, a tym samym w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżąca jest spółką akcyjną, tj. spółką prawa handlowego, której przedmiot działalności obejmuje wyłącznie prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to, że wszystkie nieruchomości Spółki, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W ślad za argumentacją wyroku WSA w Łodzi dnia 13 sierpnia 2020 r. sygn. akt I SA/Łd 27/20 wskazano, że zgodnie zatem z nową treścią art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l. wyłączenie budynków, budowli lub ich części spod opodatkowania najwyższą stawką podatkową dotyczy jedynie sytuacji, gdy została wydana decyzja o nakazie rozbiórki lub o wyłączeniu z użytkowania. W omawianej sprawie jednak wskazana decyzja nie została wydana, a zatem brak jest podstawy prawnej do wyłączenia spornej budowli z opodatkowania. Organ przytoczył też argumentacją z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 6 kwietnia 2022 r. sygn. akt III FSK 3008/21.
Przypomniano równocześnie, że w piśmie procesowym z dnia 1 kwietnia 2022 r. Spółka podtrzymując zarzuty skargi kasacyjnej, dodatkowo uzupełniając uzasadnienie zarzutu naruszenia art. la ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. na wskazała na związek z ww. wyrokiem TK z dnia 24 lutego 2021 r. sygn. akt SK 39/19.
W ocenie organu skoro powołana przez spółkę okoliczność (podstawa wznowienia postępowania), sprowadzająca się do kwestionowania zastosowania w sprawie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i w konsekwencji zasadności opodatkowania wyłączonego z eksploatacji gazociągu Spółki na odcinku ZZU C , była już przedmiotem (prawomocnej) oceny, to oceny tej nie sposób podważać w toku postępowania wznowieniowego.
Na decyzję SKO w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 17 lutego 2023 r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 240 § 1 pkt 8 O.p. w związku z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., SK 39/19. Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 16 listopada 2022 r., a także o zasądzenie na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Istota sporu koncentruje się wokół rozstrzygnięcia, czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. SK 39/19, ma zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, a w konsekwencji także wpływ na wydaną decyzję, o jakim mowa w art. 240 § 1 pkt 8 o.p. Uzasadniając zarzuty skargi strona wskazuje, że przy wydawaniu decyzji z dnia 20 listopada 2019 r. doszło do zastosowania art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w sposób uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny, co oznacza, iż decyzja ta wymagała uchylenia w trybie wznowienia postępowania podatkowego. Jednocześnie autor skargi, odnosząc się do motywów uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że dokonana w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 3008/21, nie zamyka możliwości uchylenia decyzji z dnia 20 listopada 2019 r.
Mając na uwadze powyższe Sąd zauważa, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 o.p. Co ważne, postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 o.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym, w ramach postępowania odwoławczego. Wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 o.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 o.p. Opisane rozgraniczenie zakresów obu rodzajów postępowań: postępowania zwykłego w ramach, którego wydana została ostateczna decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości i postępowania nadzwyczajnego, zakończonego zaskarżoną decyzją o odmowie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, objętej wnioskiem strony decyzji ostatecznej, ma istotne znaczenie dla prawidłowej oceny zasadności zarzutów skargi. Instytucja wznowienia postępowania podatkowego nie może być bowiem wykorzystywana do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 o.p. i w takim wyłącznie zakresie rozstrzygnięcie organu podatkowego podlega kontroli sądowej.
Istotna wobec tego jest podstawa prawna wznowienia postępowania podatkowego, którą w tej sprawie jest – jak wynika to z wniosku skarżącej spółki – przepis art. 240 § 1 pkt 8 o.p., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie w przypadku, gdy została ona wydana na podstawie przepisu, o którego niezgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, ustawą lub ratyfikowaną umową międzynarodową orzekł Trybunał Konstytucyjny. Oznacza to, iż dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy konieczne jest ustalenie, po pierwsze znaczenia i wpływu powołanego we wniosku o wznowienie postępowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, dla sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a po drugie, czy ten konkretny wyrok ma dla tej sprawy znaczenie prawne – zważywszy na jej okoliczności faktyczne.
Zgodnie z art. 190 § 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Natomiast w myśl jego § 4, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania.
Istnienie zatem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzającego niezgodność z Konstytucją RP lub umową międzynarodową konkretnego przepisu ustawy, stanowiącego materialnoprawną podstawę wydania decyzji podatkowej, jest warunkiem niezbędnym dla przyjęcia istnienia przesłanki wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 o.p.
Jak już wspomniano, postępowanie z wniosku o wznowienie postepowania zakończonego ostateczną decyzją jest kilkuetapowe. W pierwszej kolejności organ ustala, czy wniosek o wznowienie postępowania jest prawidłowy od strony formalnej, w tym czy jest dopuszczalny podmiotowo i czy zawiera jedną z podstaw wymienionych w przepisie art. 240 § 1 o.p.
Kolejnym etapem jest weryfikacja, czy w okolicznościach faktycznych i prawnych danej sprawy przesłanka wznowienia wskazana we wniosku w sprawie wystąpiła, czy też nie. W zależności od wyników takiej weryfikacji organ wydaje jedno z rozstrzygnięć opisanych przez ustawodawcę w art. 245 § 1 o.p.
W tej sprawie Kolegium prawidłowo uznało, że wniosek strony o wznowienie postępowania został oparty o jedną z ustawowych przesłanek wznowienia, a określoną w art. 240 § 1 pkt 8 o.p., i został złożony w terminie, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 o.p.
Jednakże, przeprowadzona na dalszym etapie tego postępowania ocena doprowadziła Kolegium - do słusznego w ocenie Sądu wniosku - o braku podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji.
W tym zakresie Sąd, w składzie orzekającym w tej sprawie, w pełni podziela i przyjmuje za swoje stanowisko, wyrażone już wielokrotnie w wyrokach przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyroki NSA: z dnia 4 marca 2021 r., sygn. akt III FSK 895/21; z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4061/21; z dnia 3 marca 2022 r., sygn. akt III FSK 2719/21; z dnia 26 maja 2022 r., sygn. akt III FSK 131/22), w których dokonano interpretacji przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a nadto uwzględniono wyroki Trybunału Konstytucyjnego, które dotyczyły tego zagadnienia.
Przypomnieć trzeba, iż w wyroku z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, Trybunał Konstytucyjny orzekł, że "art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170) rozumiany w ten sposób, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jest niezgodny z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".
Sąd konstytucyjny, co należy mocno podkreślić, nie orzekając o derogacji przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją w przypadku dokonania jego określonej wykładni.
Analiza omawianego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. pokazuje, że nawiązuje on do stanowiska zawartego w orzeczeniu Trybunału z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 13/15, a zarazem stanowi jego uzupełnienie. Z wyeksponowanej tezy wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. w sposób jednoznaczny wynika, że jest on adresowany do wszystkich podatników będących przedsiębiorcami lub innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, co nie jest takie jednoznaczne w poprzednim orzeczeniu. Stanowisko prezentowane w rozstrzygnięciu z dnia 24 lutego 2021 r. dotyczy zatem zarówno osób fizycznych, jak i osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych posiadających w świetle art. 3 ust. 1 u.p.o.l. status podatnika podatku od nieruchomości. Podobnie jak w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r. (odnoszącym się co prawda do osoby fizycznej będącej współposiadaczem nieruchomości), Trybunał w orzeczeniu w sprawie o sygn. SK 39/19 uznał za sprzeczną ze standardami konstytucyjnymi taką interpretację przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w świetle której o stosowaniu stawki opodatkowania przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. decyduje wyłącznie fakt posiadania gruntu (budynku lub budowli) przez przedsiębiorcę (inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą).
W omawianym wyroku Trybunał wyraził pogląd, że "przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej. Opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków - niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej - wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą Trybunał uznaje za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji".
Ustalając, w kontekście interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., znaczenie zaprezentowanego w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. stanowiska, że podwyższone stawki opodatkowania nie mogą być stosowane w odniesieniu do nieruchomości "niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej" zauważyć należy, że określenie to nie oznacza tego samego, co "faktycznie wykorzystywane i mogące być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej". Użyte bowiem przez Trybunał w uzasadnieniu tego wyroku zwroty "niewykorzystywanych" oraz "niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi"" zostały połączone funktorem koniunkcji "i", co sugeruje konieczność łącznego uwzględniania tych wypowiedzi przy dokonywaniu analizy okoliczności faktycznych decydujących o rodzaju stosowanej stawki opodatkowania. Wypowiedź ta ma charakter uniwersalny, ogólny i nie odnosi się do konkretnego, wąskiego stanu faktycznego, który legł u podłoża przyjętego orzeczenia.
Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni podziela stanowisko NSA, że zwrot "niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej" nie powinien być odnoszony się do, uregulowanych wprost w ustawie podatkowej, wyjątków od możliwości rozpoznania nieruchomości jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej (obecnie unormowanych w art. 1a ust. 2a u.p.o.l., a przed dniem 1 stycznia 2016 r. w art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine).
Interpretacja dokonana przez sąd konstytucyjny, który zdecydował o utrzymaniu przepisu w obrocie prawnym, nie może całkowicie wypaczać sensu i istoty analizowanej regulacji, zupełnie abstrahować od jej treści i nadawać całkowicie odmiennego znaczenia niż wynikające z tekstu ustawy. Stąd też zdaniem Sądu określenie "niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej" należy odnieść tylko do sytuacji nadzwyczajnych, gdy nieruchomość z przyczyn obiektywnych i niezależnych od podatnika nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej i to z zastrzeżeniem dodatkowych warunków, o czym mowa w dalszej części uzasadnienia.
Za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., można uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika (znajdujące się w posiadaniu samoistnym albo użytkowaniu wieczystym), które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, w tym osoby prawnej) oraz jednocześnie: 1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub 2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub 3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. albo mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w tym rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania, jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej.
Interpretując zatem wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, należy stwierdzić, że osoba prawna, tak jak w rozpatrywanej sprawie, prowadząca jedynie działalność gospodarczą nie może posiadać innych nieruchomości jak tylko nieruchomości potrzebne do prowadzenia tej działalności, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Inaczej jest u podmiotów prowadzących poza działalnością gospodarczą inny rodzaj działalności (fundacje, stowarzyszenia, spółdzielnie). Taki podmiot może posiadać nieruchomości przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej (składniki przedsiębiorstwa) i nieruchomości służące pozostałym rodzajom działalności. Jego majątek nieruchomy, na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości, należy podzielić na ten, który jest lub może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem związany z prowadzeniem działalności w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i pozostały, opodatkowany na zasadach ogólnych.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego odnosi się do podmiotów prowadzących nie tylko działalność gospodarczą, gdyż jedynie w ich przypadku istnieje potrzeba ustalenia, jaka część majątku związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odniesieniu do przedsiębiorców bądź osób prawnych prowadzących wyłącznie działalność gospodarczą nie jest to potrzebne, ponieważ nieruchomości jako składniki ich przedsiębiorstwa mogą być przeznaczone jedynie do działalności gospodarczej (por. L. Etel, Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych nr 7/2021, TAX PRESS).
Powyższe wywody prowadzą do konkluzji, iż w odniesieniu do przedsiębiorców prowadzących wyłącznie działalność gospodarczą nie są potrzebne ustalenia, jaka część majątku związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ nieruchomości jako składniki ich przedsiębiorstwa mogą być przeznaczone jedynie do działalności gospodarczej. Przedsiębiorca prowadzący jedynie działalność gospodarczą może posiadać tylko nieruchomości potrzebne mu do prowadzenia tej działalności, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Inaczej jest u podmiotów prowadzących poza działalnością gospodarczą inny rodzaj działalności (fundacje, stowarzyszenia, spółdzielnie). Taki podmiot może posiadać nieruchomości przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej (składniki przedsiębiorstwa) i nieruchomości służące pozostałym rodzajom działalności.
W tak ustalonych okolicznościach sprawy na akceptację zasługuje stanowisko organu, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze spółką kapitałową, której przedmiot działalności obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, a tym samym w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, uwzględniającego wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nieruchomość jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej. Opodatkowanie części nieruchomości, jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a części jako pozostałych, poza przypadkami wynikającymi bezpośrednio z u.p.o.l., jest możliwe wyłącznie w przypadku podmiotów o podwójnej identyfikacji, tzn. występujących czasem jako przedsiębiorcy, a czasem jako podmioty inne niż przedsiębiorcy, jak np. osoby fizyczne, spółdzielnie, fundacje.
Skarżąca jest spółką akcyjną, tj. spółką prawa handlowego, której przedmiot działalności obejmuje wyłącznie prowadzenie działalności gospodarczej. Oznacza to, że wszystkie nieruchomości spółki, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, tezy wniosku o wznowienie, zgodnie z którymi:
– nie ma podstaw do opodatkowania jako budowli obiektu, który jest wprawdzie w posiadaniu przedsiębiorcy, ale nie jest i nie może być wykorzystywany w działalności gospodarczej;
– sporny odcinek został wyłączony z eksploatacji i nie nadaje się do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Stan techniczny spornego odcinka oraz brak możliwości przywrócenia mu technicznej zdolności do przesyłania gazu ziemnego uniemożliwiają jego wykorzystanie w jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Jest to obiekt niewykorzystywany i niemogący być choćby nawet potencjalnie wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym obiekt ten nie może zostać uznany za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowla (art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l),
nie zasługują na uwzględnienie w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19, a zatem ocena organów w tym zakresie jest prawidłowa.
Przechodząc do argumentu skargi, zgodnie z którym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 3008/21, nie zawarto żadnej wypowiedzi, która odnosiłaby się do art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., SK 39/19 trzeba wskazać, że - po pierwsze - istota sporu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną dotyczyła opodatkowania budowli, którą przedsiębiorca częściowo zdekompletował i przestał wykorzystywać do działalności gospodarczej, z powodu zastąpienia jej innym, nowszym obiektem budowlanym. Problematyka postępowania wymiarowego koncentrowała się wokół materialnoprawnych podstaw opodatkowaniu gazociągu odłączonego od czynnej sieci gazowej jako budowli. Innymi słowy, oś sporu w sprawie wymiarowej nie dotyczyła rozstrzygnięcia, czy o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a do tego odnosiło się orzeczenie Trybunału, które stało się zarzewiem sfomułowania wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie.
Po drugie NSA, rozpoznając skargę kasacyjną, uwzględnia wyroki Trybunału Konstytucyjnego z urzędu. W myśl tezy uchwały NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt. I OPS 9/09 w sytuacji, w której po wniesieniu skargi kasacyjnej przez stronę Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane zaskarżone orzeczenie, nawet jeżeli niekonstytucyjny przepis nie został wskazany w podstawach kasacyjnych, NSA powinien zastosować bezpośrednio przepisy art. 190 ust. 1 i 4 Konstytucji RP i uwzględnić wyrok Trybunału, nie będąc związanym treścią art. 183 § 1 p.p.s.a.
Po trzecie, rację ma organ wskazując, że pismem procesowym z dnia 1 kwietnia 2022 r. spółka, podtrzymując zarzuty skargi kasacyjnej, dodatkowo uzupełniając uzasadnienie zarzutu naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., wskazała na związek z wyrokiem Trybunału z dnia 24 lutego 2021 r. Nie może umknąć uwadze Sądu, że argumentacja tego pisma zgodnie, z którą "..nie ma zatem wątpliwości, że jest to obiekt, o którym wypowiadał się Trybunał Konstytucyjny, tj. obiekt niewykorzystywany i niemogący być choćby nawet potencjalnie wykorzystany do prowadzenia działalności gospodarczej. Tym samym obiekt ten nie może zostać uznany za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej i tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowla (art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l." - obydwa przepisy zostały przywołane w podstawach kasacyjnych złożonej skargi kasacyjnej) – w istocie pokrywa się z argumentacją wniosku wznowieniowego.
Tym samym nie sposób przyjąć, że pomimo, iż uzasadnienie orzeczenia NSA w sprawie o sygn. III FSK 3008/21 nie zawiera bezpośredniego odniesienia do wyroku Trybunału z dnia 24 lutego 2021 r. to Sąd II instancji nie ocenił uzupełnienia zarzutu kasacyjnego zawartego w piśmie procesowym z dnia 1 kwietnia 2022 r.
Ponadto wskazać należy, że rację ma strona, iż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt III FSK 3008/21, nie zamyka możliwości uchylenia decyzji z dnia 20 listopada 2019 r. w trybie wznowieniowym jednakże - w świetle zaprezentowanych powyżej wywodów dotyczących art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przedstawionych na tle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - Sąd ocenił, że organy dokonały prawidłowej wykładni art. 240 § 8 w zw. z art. 245 § 1 pkt 2 o.p. - będąc ściśle związane podstawą wznowienia identyfikowaną przez stronę w postaci wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19.
Tak więc nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.
dch