I SA/Łd 341/25

I SA/Łd 341/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-09-23
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Ewa Cisowska-Sakrajda /przewodniczący/
Paweł Janicki
Tomasz Furmanek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 134, art. 32, art. 33
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.) Protokolant: St. specjalista Dorota Choińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2025 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z/s w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 kwietnia 2025 r. nr 1001-IEE.7192.33.2025.9.DE w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie dotyczące zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I SA/Łd 341/25
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej też jako: organ odwoławczy, DIAS) stwierdził, na podstawie art. 134, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 – dalej k.p.a.) w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 132 - dalej u.p.e.a.) - niedopuszczalność zażalenia z dnia 5 lutego 2025 r. na postanowienie z dnia 30 stycznia 2025 r., którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli oddalił zarzuty D. sp. z o.o. (dalej strona, skarżąca, spółka) do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w toku prowadzonego wobec spółki postępowania egzekucyjnego, na podstawie dalszego tytułu wykonawczego z dnia 31 maja 2019 r. nr 36/2019 wystawionego przez Ł. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska - wezwaniem z 17 marca 2022 r. - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli dokonał zajęcia nieruchomości gruntowej położonej w D., gmina S., dla której prowadzona jest księga wieczysta [...].
Następnie, działając na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] wystawionego przez Burmistrza Miasta i Gminy S. - wezwaniem z 10 lipca 2024 r. - organ egzekucyjny zajął tę samą nieruchomość gruntową położoną w D..
Wyceny przedmiotowej nieruchomości dokonał rzeczoznawca majątkowy, a w dniu 17 grudnia 2024 r. został sporządzony protokół opisu i oszacowania wartości nieruchomości, który po jego odczytaniu w siedzibie Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli odebrał osobiście, reprezentujący spółkę prezes zarządu D. F..
W dniu 30 grudnia 2024 r. adwokat J. W. wniósł zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Postanowieniem z 30 stycznia 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli, po rozpoznaniu zarzutów oddalił je jako niezasadne. Postanowienie to zostało doręczone adwokatowi J. W. w dniu 3 lutego 2025 r.,
W dniu 7 lutego 2025 r. adwokat J. W. złożył na powyższe postanowienie zażalenie.
Pismem z 11 marca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wezwał spółkę do złożenia oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do występowania przez adwokata J. W. w imieniu spółki przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w postępowaniu odwoławczym dotyczącym postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli z 30 stycznia 2025 r. w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
W dniu 19 marca 2025 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wpłynęło uzupełnione pełnomocnictwo.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, stwierdzając niedopuszczalność zażalenia ocenił, że w aktach sprawy brak jest stosownego pełnomocnictwa, z którego wynikałoby, że adwokat J. W. został upoważniony do reprezentowania spółki przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli, w postępowaniu dotyczącym zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości.
Organ odwoławczy uznał, że z treści pełnomocnictwa z dnia 12 listopada 2024 r., nie wynika, kto go udzielił, ponadto podpis umieszczony na nim jest nieczytelny, w formie parafy, nieopatrzony imienną pieczęcią.
W ocenie DISA pełnomocnictwo z dnia 12 listopada 2024 r. nie uprawniało Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli do procedowania i wydania postanowienia w sprawie opisu i oszacowania wartości nieruchomości, gdyż pełnomocnictwo to było wadliwe
Wobec powyższego wywiedziono, że nie ma podstaw prawnych do uznania, iż zaskarżone rozstrzygnięcie z dnia 30 stycznia 2025 r. weszło do obrotu prawnego, gdyż nie zostało ono skutecznie doręczone. W tej sytuacji strona nie jest związana jeszcze tym postanowieniem i konsekwentnie - nie przysługuje jej jeszcze prawo do wniesienia zażalenia.
Kończąc organ odwoławczy wskazał, że organ egzekucyjny powinien podjąć działania zmierzające do uzupełnienia braku formalnego podania (w tym przypadku zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości) - poprzez uzyskanie stosownego pełnomocnictwa.
Na postanowienie DIAS z dnia 11 kwietnia 2025 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:
1. obrazę powołanego jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 134 k.p.a. (w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 32 i art. 33 k.p.a poprzez ich niezastosowanie, a to wobec pominięcia złożonego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli pełnomocnictwa udzielonego przez stronę adwokatowi J. W., podczas gdy dla takiej czynności nie zachodziły podstawy;
2. błąd w ustaleniach faktycznych organu skarbowego poprzez wyrażenie dowolnego poglądu, że strona nie udzieliła adwokatowi J. W. pełnomocnictwa do jej reprezentowania w postępowaniu administracyjnym.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że zasługuje ona na uwzględnienie, organ odwoławczy naruszył bowiem przepisy procesowe, a ściślej art. 134 k.p.a. w zw. z art. 32 i art. 33 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do tego, czy pełnomocnictwo przedstawione przez stronę (w dniu 12 listopada 2024 r.) na etapie postępowania przed organem I instancji było od strony formalnej prawidłowe i czy w oparciu o nie wskazany w nim adwokat był uprawniony do skutecznego wniesienia zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a następnie do wniesienia zażalenia od postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli z dnia 30 stycznia 2025 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów jako niezasadnych. Finalnie sprowadza się ona do tego, czy Dyrektor miał podstawę do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez wskazanego w treści pełnomocnictwa adwokata.
Źródło tego sporu tkwi w odmiennej ocenie przez spółkę i organ odwoławczy strony formalnej wskazanego pełnomocnictwa. W ocenie organu odwoławczego, pełnomocnictwo z 12 listopada 2024 r. nie uprawniało Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli do procedowania i wydania postanowienia z 30 stycznia 2025 r., gdyż było ono wadliwe - w aktach sprawy brak jest stosownego pełnomocnictwa, z którego wynikałoby, że adwokat J. W. został upoważniony do reprezentowania spółki przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli, w postępowaniu dotyczącym zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Natomiast w ocenie strony brak jest podstawy do kwestionowania pełnomocnictwa z dnia 12 listopada 2024 r., a w konsekwencji do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a.
Rozpoznając tak zarysowaną istotę sporu - Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W myśl zaś art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony (art. 33 § 3 k.p.a.).
Natomiast art. 63 § 2 k.p.a. stanowi, że podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres, również w przypadku złożenia podania w postaci elektronicznej, i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych.
Regulacja ta, stosowana odpowiednio w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 u.p.e.a., nie pozostawia wątpliwości, że pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu administracyjnym, ma obowiązek przedłożenia do akt sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Udzielenie pełnomocnictwa stanowi bowiem dla pełnomocnika jedyne źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa. Aby pełnomocnictwo mogło wywrzeć skutki w postępowaniu musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu stosownie do art. 33 § 2 k.p.a. Informacja ta musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach sprawy.
W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie pełnomocnictwo do działania w imieniu strony, wbrew przekonaniu Dyrektora, zostało prawidłowo uzewnętrznione, a informacje o jego udzieleniu została sporządzona na piśmie, co znajduje potwierdzenie aktach sprawy. Co prawda podpis mocodawcy - prezesa spółki jako jedynej osoby upoważnionej do reprezentacji spółki i udzielenia pełnomocnictwa (co wynika z załączonego wypisu KRS), nakreślony na dokumencie spornego pełnomocnictwa, mógł w pierwszym odruchu budzić wątpliwości z uwagi na brak pieczęci spółki (która przecież nie jest obligatoryjna) i nakreślenie podpisu mocodawcy w formie skróconej (parafy). Tak nakreślony podpis mocodawcy mógł utrudniać bezpośrednią identyfikację osoby podpisanej poprzez wskazanie pełnego imienia i nazwiska. Niemniej jednak, oceniając treść pełnomocnictwa wedle obiektywnych kryteriów w kontekście zawartości akt administracyjnych, wątpliwości te nie są realne, to jest takie, które mogłoby skutkować wprost, bez głębszej analizy akt sprawy i ewentualnych czynności wyjaśniających, zakwestionowaniem pełnomocnictwa, jak to uczynił Dyrektor w zaskarżonym postanowieniu.
Przede wszystkim Sąd zwraca uwagę, że na pozorność podnoszonych przez organ odwoławczy wątpliwości co do treści pełnomocnictwa wskazuje sama treść spornego pełnomocnictwa. Jego analiza dowodzi, iż w pełnomocnictwie wskazany jest mocodawca – wymieniona jest pełna nazwa skarżącej spółki oraz numer spawy, w której to pełnomocnictwo to zostało złożone. Oczywistym jest zatem podmiot mocodawcy. Również osoba podpisująca owo pełnomocnictwo w imieniu mocodawcy – skarżącej spółki jest wskazana. W tym ostatnim aspekcie nakreślony na dokumencie pełnomocnictwa podpis prezesa tej spółki D. F. jest analogiczny z jego podpisami na innych pismach spółki, składanych do akt administracyjnych. W aktach tych znajduje się dokument, na którym widnieje ten sam podpis co na spornym pełnomocnictwie, lecz dodatkowo zaopatrzony pieczęcią zatytułowaną "prezes mgr. inż. D. F.". Nakreślony na spornym pełnomocnictwie znak graficzny podpisu prezesa skarżącej spółki jest więc tożsamy z tym, który znajduje się na pełnomocnictwie z dnia 12 grudnia 2024 r. Niewątpliwie więc możliwa jest identyfikacja mocodawcy oraz osoby podpisującej pełnomocnictwo. Co nie bez znaczenia organ I instancji - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zduńskiej Woli nie miał najmniejszych wątpliwości co do tego, że pełnomocnictwo datowane na dzień 12 listopada 2024 r. spełnia wszystkie wymogi formalne i zapewne dlatego nie wzywał spółki do przedłożenia ewentualnie innego dokumentu pełnomocnictwa. A co więcej pełnomocnik (wraz z prezesem zarządu spółki D. F.) brał udział w czynności opisu i oszacowania w dniu 17 grudnia 2025 roku.
Nie można również tracić z pola widzenia, że to jedynie strona postępowania administracyjnego (egzekucyjnego) jest uprawniona do wypowiadania się co do udzielanie pełnomocnictwa i wyboru osoby pełnomocnika. W tym aspekcie skarżąca spółka, odpowiadając na wezwanie organu odwoławczego, przedłożyła pełnomocnictwo datowane na dzień 14 marca 2025 r. i wskazała osobę tegoż samego pełnomocnika jak uprawnionego do występowania w jej imieniu, również w postępowaniu zażaleniowym. Zawarła w tym pełnomocnictwie dodatkowo oświadczanie, że jednocześnie potwierdza wszystkie czynności wykonane w niniejszej sprawie przez adwokata J. W.. Tym samym strona, mając na uwadze wątpliwości organu, zamanifestowała swoją wolą jej reprezentowana przez wskazanego pełnomocnika. Nawet zatem przyjmując, wbrew wcześniejszym wywodom, że organ odwoławczy mógł mieć wątpliwości co do umocowania pełnomocnika do działania w imieniu spółki w oparciu o złożone pełnomocnictwo w dniu 12 grudnia 2024 r., to na etapie wniesienia zażalenia strona wątpliwości te rozwiała definitywnie. Pomijając tę wyraźną dyspozycję skarżącej spółki Dyrektor naruszył jedną z podstawowych gwarancji procesowych strony postępowania administracyjnego, jaką jest prawo do wyboru sposobu działania w tym postępowaniu i ochrony jej praw w tym postępowaniu. Strona postępowania, ustanawiając pełnomocnika, sama nie będąc profesjonalistą działa w zaufaniu do tego pełnomocnika i jego ustanowienie pełni dla strony funkcję ochronną wyrażającą się w umożliwieniu stronie, która nie może osobiście uczestniczyć w postępowaniu (np. ze względu na brak wiedzy lub czasu), skorzystania z pomocy profesjonalnego doradcy, takiego jak adwokat czy radca prawny, aby zadbać o swoje interesy. Pozwala to na zachowanie równości stron, zapewnia reprezentację prawną oraz ułatwia pomoc prawną w skomplikowanych procedurach administracyjnych, chroniąc tym samym interesy strony. Skoro zatem wolą strony skarżącej były ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, to zakwestionowanie przez organ woli strony, wbrew jej jednoznacznemu oświadczaniu zamanifestowanym dodatkowo w treści pełnomocnictwa z dnia 14 marca 2025 r., jest naruszaniem prawa strony do bycia reprezentowanym w danym postępowaniu przez zawodowego reprezentanta. Obowiązująca procedura nie uprawnia organów administracji publicznej do kwestionowania woli strony co do jej reprezentowania przez pełnomocnika. Jest to konsekwencją tego, że to strona jest dysponentem korzystania z przysługujących jej praw procesowych. I tylko ona może wypowiadać się w razie rodzących się w organie wątpliwości.
Niezależnie od tego Sąd podnosi, że pozostawanie w obrocie prawym zaskarżonego rozstrzygnięcia spowodowałoby, że strona - na skutek uprawomocnienia się postanowienia o oddaleniu zarzutów - nie mogłaby dochodzić swoich praw w trybie zwyczajnych środków odwoławczych.
Sąd zwraca również uwagę na niekonsekwencję argumentacji Dyrektora, który z jednej strony wywodzi, że postanowienie organu I instancji nie zostało wprowadzone do obrotu, z drugiej zaś, stwierdza niedopuszczalność zażalenia - zamykając jednocześnie stronie drogę do skorzystania z gwarancji procesowej w postaci możliwości wniesienia środka zaskarżenia. Ponadto Dyrektor negatywne skutki procesowe w postaci stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia wywodzi w istocie, nie z faktu niedopełnienia przez stronę nałożonego nań obowiązku, ale z niedopatrzenia organu I instancji, który nie nałożył na stronę obowiązku w postaci wezwania do przedłożenia stosownego pełnomocnictwa. Przedstawienie takich motywów w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia budzi wątpliwości nie tylko przez pryzmat wymagań jakie ustawa procesowa stawia konstrukcji uzasadniania rozstrzygnięcia organu administracji, ale godzi w ogólną zasadę k.p.a. wyrażaną w art. 8, zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor uwzględni ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku - a sprowadzającą się do tezy, zgodnie z którą pełnomocnictwo złożone w dniu 12 listopada 2024 r. prawidłowo umocowało profesjonalnego pełnomocnika do działania w imieniu strony – i w konsekwencji rozpozna merytorycznie, wniesione w dniu 7 lutego 2025 r., zażalenie.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uwzględnił skargę. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa prawnego w kwocie 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, orzekł w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).
aj