I SA/Gl 237/05

I SA/Gl 237/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-10-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Eugeniusz Christ /sprawozdawca/
Małgorzata Wolf-Mendecka
Ryszard Mikosz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Sędzia NSA Eugeniusz Christ (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Monika Adamus, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie restrukturyzacji zobowiązań podatkowych. oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz w związku z art. 21 ust. 1 pkt 2 i art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz.1287 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" w Z. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.u z dnia [...] r. Nr [...] umarzającej wszczęte w dniu [...] 2002 r. postępowanie w sprawie restrukturyzacji należności publicznoprawnych Spółki z o.o. "A" prowadzone w oparciu o decyzję tego Urzędu z dnia [...] r. Nr [...] – Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] 2002 r. podatnik "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. wystąpiła do organu podatkowego z wnioskiem o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego w stosunku do kwoty należności, znanych na dzień [...] 2002 r., wynikających z tytułu podatku od towarów i usług za okres [...]/1999 do [...]/2002 w ogólnej wysokości [...] zł. Po rozpatrzeniu tego wniosku oraz uwzględnieniu pisma Spółki z dnia [...] 2002 r. w którym zwrócono się o wycofanie, z wniosku o restrukturyzację, zaległości z podatku VAT za miesiąc [...] 2002 r. w kwocie [...]zł Urząd Skarbowy w Z. wydał w dniu [...] 2002 r. decyzję Nr [...] o warunkach restrukturyzacji ustalając ogólną kwotę należności Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres [...]/1999 do [...]/2002 objętych restrukturyzacją w wysokości [...] zł oraz opłatą restrukturyzacyjną stanowiącą [...] % sumy tej należności w kwocie [...] zł. Następnie decyzją z dnia [...] 2003 r. Nr [...] na wniosek strony zamieniono wysokość kwoty zaległości podlegającą restrukturyzacji na [...] zł oraz wysokość kwoty opłaty restrukturyzacyjnej na [...] zł z uwagi na fakt, iż przed złożeniem wniosku o restrukturyzację ściągnięto kwotę należności głównej w wysokości [...] zł na poczet podatku od towarów i usług za miesiąc [...]/2001. Wcześniej decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Urząd Skarbowy w Z. na wniosek Spółki rozłożył opłatę restrukturyzacyjną w kwocie [...] zł na 5 rat określając termin ostatniej raty na dzień [...] 2003 r. W dniu [...] 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. wydał decyzję umarzającą wszczęte w dniu [...] 2002 r. postępowanie restrukturyzacyjne prowadzone w oparciu o decyzję z dnia [...] 2002 r. o warunkach restrukturyzacji, z uwagi na niespełnienie warunku restrukturyzacji określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji. W odwołaniu od tej decyzji odwołująca się spółka wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania względnie zawieszenie postępowania do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie w której decyzją z dnia [...] r. organ podatkowy odmówił wznowienia postępowania w sprawie ustalenia kwoty należności podlegającej restrukturyzacji.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. ustalającej ogólną kwotę należności Spółki z tytułu podatku od towarów i usług objętych restrukturyzacją oraz opłatą restrukturyzacyjną precyzyjnie poinformowano stronę o warunkach, jakie muszą być spełnione, aby należności podlegające restrukturyzacji zostały umorzone. Zauważył, iż decyzja z dnia [...] r., którą zmieniono wysokość kwot zaległości podlegającej restrukturyzacji i opłaty restrukturyzacyjnej stała się ostateczna. Wskazał, że w odwołaniu od decyzji umarzającej to postępowanie Spółka zarzuciła naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o restrukturyzacji – poprzez umorzenie postępowania w sprawie restrukturyzacji należności publicznoprawnych z przyczyn zależnych od organu restrukturyzacyjnego i art. 121 § 2 oraz art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa w związku z art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji – poprzez wprowadzenie w błąd strony postępowania restrukturyzacyjnego oraz nie wyjaśnienie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy. Odwołująca się podniosła, że zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1996, nie była przedmiotem postępowania restrukturyzacyjnego z powodu błędnej informacji udzielonej przez Urząd Skarbowy w Z., jakoby należności sporne nie podlegały restrukturyzacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji, a w chwili składania wniosku o wszczęcie tego postępowania rozstrzygnięcie organu podatkowego określające zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. nie zostało rozpatrzone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto wskazała, że restrukturyzacji podlegały należności znane na dzień 30 czerwca 2002 r., do których ustawa zaliczała także należności sporne, wynikające m.in. z ewidencji i rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny, a przedmiotowa zaległość w 1996 r. figurowała w ewidencji tego organu, wyłączenie tej zaległości jako należności spornej z restrukturyzacji możliwe było wyłącznie na podstawie odpowiedniego wniosku przedsiębiorcy. Spółka takiego wniosku nie złożyła.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 19 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji a następnie wskazał, iż organ restrukturyzacyjny, na podstawie dokumentów znajdujących się w jego posiadaniu, stwierdził, że Spółka z o.o. "A" na dzień wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji tj. na dzień [...] r. wpłaciła ustaloną kwotę opłaty restrukturyzacyjnej w wysokości [...] zł oraz posiadała zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. w wysokości [...] zł (należność główna) oraz z tytułu odsetek za zwłokę od tej zaległości. Wobec powyższego podmiotowa Spółka nie spełniła warunku restrukturyzacji określonego w powołanym art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji, a w związku z tym organ restrukturyzacyjny wydał zaskarżoną odwołaniem decyzję.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Skarbowej przyznał, że według stanu na dzień [...] 2002 r. odwołująca się spółka posiadała zaległości podatkowe z tytułu podatku VAT za okres [...]/1999 do [...]/2002 oraz podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. i wskazał, iż we wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego Spółka wystąpiła o umorzenie zaległości z tytułu podatku VAT. Wskazane przez Spółkę jako sporne zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1996 wynikały z decyzji organu podatkowego z dnia [...] 2001 r., która decyzją organu odwoławczego z dnia [...] 2001 r. została utrzymana w mocy a skarga Spółki od tego rozstrzygnięcia wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2003 r. została oddalona. Tak więc odwołująca się Spółka wiedziała o tej zaległości i nie skorzystała z uprawnienia do nadania jej przymiotu należności spornych według stanu na dzień złożenia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego tj. na dzień [...] 2002 r. Spółka nie zgłosiła w ogóle tej należności, we wniosku o restrukturyzację. Organ odwoławczy wyraził pogląd, że postępowanie restrukturyzacyjne wszczynane jest tylko i wyłącznie na wniosek przedsiębiorcy, który sam decyduje, jakie ciążące na nim zaległości podatkowe zgłosi w tym wniosku, natomiast organ restrukturyzacyjny nie może z urzędu rozszerzyć treści wniosku o należności, o istnieniu których posiada wiedzę. Zadaniem organu restrukturyzacyjnego jest natomiast ocena należności zgłoszonych przez przedsiębiorcę pod kątem tego czy mogą być objęte restrukturyzacją. Spółka posiadała pełną wiedzę o istnieniu zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego za rok 1996 i nie wskazała tych zaległości we wniosku o restrukturyzację. Spółka dokonała świadomego wyboru zaskarżając decyzję określającą zaległość w tym podatku i oczekując na wydanie wyroku sądu administracyjnego w tej sprawie.
Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniu odwołującej się Spółce, iż organ restrukturyzacyjny wprowadził ją w błąd, informując jakoby należności sporne nie podlegały restrukturyzacji. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej Spółka nie mogła pozyskać w organie restrukturyzacyjnym żadnej innej informacji niż wynikająca z przepisów tej ustawy. Ponadto podkreślił, iż strona miała możliwość zaskarżenia decyzji organu restrukturyzacyjnego o warunkach restrukturyzacji jednakże nie skorzystała z tego uprawnienia. Wskazał, że główną przesłanką do umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego było posiadanie przez Spółkę zaległości podatkowych nie objętych restrukturyzacją.
Organ drugiej instancji podkreślił że organ restrukturyzacyjny zapewnił stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji uniemożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. zarzuciła powyższej decyzji naruszenie art. 127 w związku z art. 122 i 229 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności wyrażające się w tym, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutów odwołania, a wskazywaną przez odwołującego się okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy przyjął za nieulegającą wątpliwości bez badania zasadności zarzutu oraz naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji poprzez naruszenie postępowania w sprawie restrukturyzacji należności publicznoprawnych z przyczyn zależnych od organu restrukturyzacyjnego wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
Uzasadniając skargę strona skarżąca przyznała, że zaległość Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. nie została objęta wnioskiem o przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego. Stało się tak na skutek błędnej informacji udzielonej Zarządowi Spółki przez urzędnika Urzędu Skarbowego, że należności sporne nie podlegają restrukturyzacji. W tym czasie decyzja podatkowa określająca zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1996 r. oczekiwała na rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podatnik działając w zaufaniu do informacji udzielonej przez Urząd w swoim wniosku nie ujął zaległości w tym podatku. Zdaniem skarżącej argument, że ewentualne umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego będzie miało wpływ na zaskarżoną decyzję został przez organ odwoławczy pominięty. Skarżąca spółka wskazała, że składając odwołanie od decyzji organu I instancji zarzuciła, iż podczas rozpoznawania wniosku o wznowienie postępowania, mimo twierdzenia strony, że została wprowadzona w błąd przez urzędnika Urzędu Skarbowego – nie został przeprowadzony dowód na tę okoliczność, czym naruszono przepis art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 9 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji poprzez zaniechanie działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii i nie badał zasadności tego zarzutu mimo, że był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w tej sprawie i ponownie ją rozstrzygnąć. Zdaniem skarżącej w sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające zawieszenie przedmiotowego postępowania wobec istnienia przyczyn do wznowienia postępowania restrukturyzacyjnego bowiem Spółka nie wzięła udziału w postępowaniu restrukturyzacyjnym jej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym nie ze swojej winy, lecz w następstwie błędnej informacji udzielonej jej przez organ podatkowy. Okoliczność ta nie została zakwestionowana przez organy podatkowe w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu, mającym na celu wszechstronne wyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko zajęte w przedmiotowej sprawie nie zgadzając się z zarzutem naruszenia zasady dwuinstancyjności i uznając za bezzasadne twierdzenie podatnika o błędnym pouczeniu go o obowiązujących przepisach prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez wojewódzkie sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, a więc legalności podjętych rozstrzygnięć co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości.
Natomiast zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ustawą p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w części lub w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powołana wyżej regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, że skarga podlega uwzględnieniu jedynie wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji lub postanowienia dopuściły się naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania i to w takim stopniu, który sprawia, że naruszenie to miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub daje podstawę do wznowienia postępowania podatkowego. W razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku (art. 152 ustawy p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).
Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy stwierdzenie, że zasadnym przedmiotem sporu stron była kwestia dopuszczalności wydania decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego w sytuacji, gdy w dniu wydania tej decyzji podatnik posiadał zaległość podatkową z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r., która nie została objęta wnioskiem o przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego. Zdaniem podatnika brak wniosku w tym zakresie nastąpił na skutek błędnej informacji udzielonej przedsiębiorcy przez organ podatkowy, iż należności sporne, do których zaliczała się zaległość podatkowa za 1996 r., nie podlegały restrukturyzacji. Zdaniem organu odwoławczego nie doszło do tego rodzaju uchybienia w pracy organu restrukturyzacyjnego.
Spór dotyczył więc zakresu stosowania przepisów ustawy o restrukturyzacji oraz ciążących na organie restrukturyzacyjnym obowiązków informowania strony o warunkach przeprowadzonej restrukturyzacji. Dlatego też niezbędne było odniesienie się do przepisów regulujących postępowanie restrukturyzacyjne.
Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o restrukturyzacji – restrukturyzacji podlegały należności znane na dzień 30 czerwca 2002 r. zaległości, z zastrzeżeniem ust. 4 i art. 16, z tytułu podatków w tym dochodowego od osób prawnych i od towarów i usług. Przepis art. 16 § 1 tej ustawy stanowi, że na wniosek przedsiębiorcy, należności sporne mogą być wyłączone z restrukturyzacji.
Definicję "należności znanych" i "należności spornych" zawierał przepis art. 2 pkt 3 i 4 ustawy o restrukturyzacji określający należności znane jako należności, w tym należności sporne, wynikające z ewidencji lub rejestrów prowadzonych przez organ restrukturyzacyjny lub z innych danych znajdujących się w posiadaniu tego organu, a w szczególności z zeznań, deklaracji, decyzji i postanowień (pkt 3) i należności sporne jako należności, o których mowa w art. 6, będące przedmiotem sporu m.in. w przypadku decyzji gdy od decyzji dotyczącej danej należności wydanej przed dniem 1 lipca 2002 r. wniesiono odwołanie lub skargę do sądu (pkt 4 lit. a).
Tak więc restrukturyzacji podlegały jako należności znane w rozumieniu art. 2 pkt 3 ustawy na dzień 30 czerwca 2002 r., zaległości z tytułów wskazanych w art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a podatków m.in. dochodowego od osób prawnych i od towarów i usług w tym wynikające z tych tytułów zaległości będące należnościami spornymi w rozumieniu art. 2 pkt 4 lit. a i b ustawy o ile na wniosek przedsiębiorcy nie zostały wyłączone z restrukturyzacji. Wyłączenie to miało charakter definitywny (art. 16 ust. 2 ustawy). Natomiast w przypadku istnienia należności spornych ujętych we wniosku i nie wyłączonych z restrukturyzacji, postępowanie w sprawie restrukturyzacji uległo z mocy samego prawa zawieszeniu do dnia zakończenia sporu prawomocną decyzją albo do dnia wycofania wniosku, odwołania lub skargi wstrzymując bieg terminu do wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji (art. 206 cyt. ustawy podatkowej) oraz przerywając bieg terminu do wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji (art. 21 ust. 4 ustawy o restrukturyzacji). Rzeczą oczywistą wydaje się być twierdzenie, że aby dana należność sporna mogła podlegać restrukturyzacji bądź zostać z niej wyłączona (na wniosek przedsiębiorcy) konieczne było jej wcześniejsze włączenie do należności restrukturyzowanych. Należy bowiem mieć na uwadze, że po pierwsze organ restrukturyzacyjny ustalał wysokość należności podlegających restrukturyzacji uwzględniając jedynie należności znane (art. 17 ustawy), po drugie decyzja o warunkach restrukturyzacyjnych musiała być wydana w terminie 45 dni od dnia wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego, a po trzecie właściwy organ wydaje decyzję o warunkach restrukturyzacji ustalając w niej ogólną kwotę należności objętych restrukturyzacją powstających w jego właściwości, podając również rodzaj i wysokość poszczególnych należności oraz okres którego należność dotyczy. Termin wydania tej decyzji nie mógł być przedłużony (art. 18 ust. 1 i 2 w związku z art. 6 ustawy o restrukturyzacji. Skoro więc decyzja o warunkach restrukturyzacji nie mogła być wydana w przypadku istnienia należności spornych, a jednocześnie w ustawie wskazano nieprzekraczalny termin do jej wydania to w przypadku zgłoszenia takich należności i ich nie wyłączenia z restrukturyzacji skutkowało zawieszeniem tego postępowania i wstrzymania biegu terminu z art. 18 ust. 1 ustawy.
Przepis art. 12 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji ustanowił zasady, iż postępowanie restrukturyzacyjne wszczyna się tylko na wniosek przedsiębiorcy i to w dniu wpływu wniosku do właściwego organu restrukturyzacyjnego. Wniosek, o którym mowa w art. 12 ust. 1 zawierał zgłoszenie rodzajów należności, o których mowa w art. 6 oraz informację, do których organów przedsiębiorca składa wnioski o restrukturyzację, jeżeli restrukturyzacją są objęte należności pozostające we właściwości różnych organów restrukturyzacyjnych (art. 13 ust. 1 cytowanej ustawy). Wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 oraz w ust. 1 i 2, pozostawia się bez rozpatrzenia. Przedmiotowy wniosek przedsiębiorca składa odrębnie do każdego organu właściwego ze względu na zobowiązania, o których mowa w art. 6, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 (art. 12 ust. 2 cytowanej ustawy).
Zgodnie z treścią art. 12 ust. 3 i 4 ustawy o restrukturyzacji jeżeli organ restrukturyzacyjny jest właściwy w sprawach więcej niż jednego rodzaju należności objętych restrukturyzacją, jednym wnioskiem obejmuje się wszystkie rodzaje należności będące we właściwości tego organu (ust. 3). Urząd Skarbowy, do którego został złożony wniosek, prowadzi postępowanie restrukturyzacyjne w zakresie wszystkich zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 (ust. 4).
Zgodnie z treścią art. 9 pkt 1 omawianej ustawy do restrukturyzacji stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej w zakresie należności wymienionych w art. 6 ust. 1 pkt 1 – chyba że ustawa stanowi inaczej. Ustawa o restrukturyzacji nie przewidywała wszczęcia postępowania z urzędu bądź objęcia nim innych niż wskazanych we wniosku należności. Nie stanowiła o dopuszczalności rozszerzenia żądania lub zgłoszenia nowego żądania.
Z wyżej powołanych przepisów wynika, iż uregulowane ustawą o restrukturyzacji postępowanie restrukturyzacyjne z uwagi na jej cele i zakres stosowania było postępowaniem odrębnym, ograniczonym w czasie i dotyczącym szczególnego rodzaju należności. Do restrukturyzacji stosowało się w zależności od restrukturyzowanych należności odpowiednio przepisy innych ustaw, w tym Ordynację podatkową – chyba że przedmiotowa ustawa stanowiła inaczej. Postępowanie restrukturyzacyjne mogło toczyć się tylko na wniosek uprawnionego podmiotu, złożony w oznaczonym czasie i zawierający zgłoszenie rodzajów należności, o których mowa w art. 6 tej ustawy.
Złożenie wniosku wszczynało postępowanie restrukturyzacyjne, a sam wniosek określał zakres żądania a nie przedmiot i granice tego postępowania. Po upływie terminu opisanego w art. 12 ust. 1 ustawy o restrukturyzacji niedopuszczalne było – z uwagi na treść przepisu art. 12 ust. 6 tej ustawy – rozszerzenie jego zakresu o inne niż zgłoszone dotychczas co daje należności lub złożenie nowego, kolejnego wniosku. Tak więc w restrukturyzacji rozszerzenie żądania lub zgłoszenia nowego żądania uzależnione było od zachowania odpowiedniego terminu. Po upływie 45 dni od dnia wejścia w życie tej ustawy wnioski o restrukturyzację jakichkolwiek należności wcześniej nie zgłoszonych nie mogły podlegać rozpatrzeniu w trybie omawianej ustawy niezależnie od tego czy należały do należności znanych organowi restrukturyzacyjnemu w tym spornych w rozumieniu cytowanej ustawy.
Restrukturyzacji podlegały bowiem jedynie należności których rodzaje opisano w art. 6 cytowanej ustawy. O tym, która z tych należności zostanie zgłoszona do restrukturyzacji decydował sam przedsiębiorca składając wniosek o odpowiedniej treści. We wniosku tym podatnik obowiązany był wskazać rodzaj należności, których restrukturyzacji się domagał.
Określając rodzaj tych należności przedsiębiorca ograniczał zakres zobowiązań podatkowych co do których organ restrukturyzacyjny obowiązany był prowadzić.
Zgłaszając dany rodzaj należności, o których mowa w art. 6 ustawy o restrukturyzacji, przedsiębiorca zobowiązywał organ restrukturyzacyjny do zbadania istnienia przesłanek zastosowania przepisów tej ustawy do wskazanej we wniosku należności. Otwierał niejako możliwość do jej restrukturyzacji. O tym czy wskazana należność objęta zostanie restrukturyzacją i w jakim zakresie decydował organ restrukturyzacyjny na podstawie przepisów ustawy o restrukturyzacji.
Tak więc rzeczą przedsiębiorcy było pisemne "zgłoszenie rodzajów należności" i niezależnie od ich charakteru (spornego lub niespornego) a rzeczą organu restrukturyzacyjnego ustalenie czy zgłoszony rodzaj należności należał do znanych w tym spornych w rozumieniu ustawy. Stwierdzenie, iż zgłoszony rodzaj należności bądź jeden z nich dotyczył istniejących należności spornych powodowało zawieszenie całego postępowania w sprawie restrukturyzacji i wstrzymywało wydanie decyzji o warunkach restrukturyzacji do dnia zakończenia sporu w sposób opisany w art. 15 omawianej ustawy chyba, że przedsiębiorca skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 16 tej ustawy.
Nie wskazanie we wniosku danego rodzaju należności uniemożliwiło objęcie jej postępowaniem restrukturyzacyjnym nawet wówczas gdy organ restrukturyzacyjny posiadał wiedzę o istnieniu tego rodzaju należności. Skoro natomiast przepis art. 6 określający rodzaje należności podlegających restrukturyzacji wymieniał między innymi należności z tytułu różnego rodzaju podatków to tym samym wskazywał, iż restrukturyzacją objęte były opisane tam należności z uwagi na ich przedmiot oraz sposób i termin powstania. Restrukturyzacja dotyczyła konkretnych należności publicznoprawnych ciążących na przedsiębiorcach zgłoszonych we wniosku a nie wszystkich zobowiązań tego podmiotu znanych (w tym spornych) organowi restrukturyzacyjnemu z wydanych decyzji lub postanowień. Organ restrukturyzacyjny (urząd skarbowy) nie miał obowiązku badania z urzędu czy przedsiębiorca (podatnik) zgłosił wszystkie podlegające restrukturyzacji należności ani też obligatoryjnego (z urzędu) informowania przedsiębiorcy o istnieniu innych niż zgłoszone we wniosku zaległych należności podlegających restrukturyzacji. Tym bardziej organ restrukturyzacyjny nie mógł objąć restrukturyzacją należności nie wskazanych we wniosku, gdyż w ten sposób działałby wbrew zasadzie skargowości (na żądanie strony) przyjętej przepisami omawianej ustawy. Samo istnienie należności znanych w tym spornych bez ich zgłoszenia w trybie i na zasadach określonych w ustawie o restrukturyzacji nie powoduje, że należności te z mocy samego prawa objęte są restrukturyzację.
Ustawodawca wyróżnia bowiem należności podlegające restrukturyzacji, a więc takie do których stosuje się przepisy ustawy oraz należności objęte wnioskiem przedsiębiorcy czyli rodzaje należności zgłoszone do restrukturyzacji. Postępowanie w sprawie restrukturyzacji i decyzja o warunkach restrukturyzacji dotyczyły należności prawidłowo zgłoszonych i ostatecznie znanych również wcześniej spornych oraz podlegających restrukturyzacji.
Dlatego też twierdzenie strony skarżącej jakoby fakt istnienia należności spornych, nie objętych wnioskiem, choć podlegających restrukturyzacji miał wpływ na prawidłowość wydania decyzji o warunkach restrukturyzacji a następnie zasadność umorzenia tego postępowania wobec stwierdzenia, że warunki restrukturyzacji o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy nie zostały spełnione nie miało żadnego uzasadnienia.
Bezzasadny był również zarzut naruszenia przepisów ustawy Ordynacja podatkowa – zasady dwuinstancyjności – poprzez wykazanie, że organ drugiej instancji nie zbadał zarzutu odwołania co do błędnej informacji udzielonej stronie przez organ podatkowy, iż należności sporne nie podlegają restrukturyzacji.
Prowadząc postępowanie podatkowe organy pierwszej i drugiej instancji obowiązane są rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Zakres rozstrzygnięcia sprawy podatkowej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może rozszerzyć zakresu sprawy. Przedmiotem decyzji organu pierwszej instancji było umorzenie postępowania restrukturyzacyjnego wobec faktu posiadania przez podatnika zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1996 r. znanych na dzień 30 czerwca 2002 r. i nie objętych restrukturyzacją. W odwołaniu od tej decyzji skarżący nie kwestionował powyższej okoliczności. Twierdził jedynie, że podatek ten nie został objęty wnioskiem o przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego z powodu błędnej informacji udzielonej stronie w Urzędzie Skarbowym w Z. jakoby należności sporne nie podlegały restrukturyzacji. Okoliczność ta nie miała żadnego wpływu na prawidłowość wydanej decyzji, gdyż nawet wykazanie tego uchybienia, w działalności organu restrukturyzacyjnego, nie prowadziła do ustalenia, że podatnik spełnił warunki restrukturyzacji a nie, że w dniu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji przedsiębiorca nie posiadał zaległości z tytułu należności wymienionych w art. 6 ustawy, nieobjętych restrukturyzacją. Tym samym badanie tego zarzutu w przedmiotowym postępowaniu było zbędne szczególnie w sytuacji, gdy zarzut ten był przedmiotem badania w sprawie o wznowienie postępowania restrukturyzacyjnego.
Należy przy tym podkreślić, że skarżący w toku całego postępowania restrukturyzacyjnego oraz w odwołaniu i skardze do sądu administracyjnego nie próbował nawet uprawdopodobnić twierdzenie o "błędnej informacji", gdyż nie wskazał żadnych dowodów, które choćby pośrednio uzasadniały to twierdzenie.
Z tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. i na podstawie art. 151 tej ustawy skargę oddalił.