I SA/Łd 329/23

I SA/Łd 329/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-04-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk /sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda
Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1530/23 - Wyrok NSA z 2025-06-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 2 pkt 2a, 2c, art. 34 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2020 poz 1325
art. 47, art. 53, art. 54
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 lutego 2023 r. nr SKO.418.4.2023 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu zażalenia G. S. , utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Ozorkowa z dnia 20 grudnia 2022 r. w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż decyzją z dnia 7 maja 2019r. Burmistrz Miasta Ozorkowa ustalił G. S., jako właścicielowi, wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018r. w kwocie 44.189,00 zł z ustawowym terminem płatności wynikającym z art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2020r., poz. 1325 ze zm.) dalej: O.p. w ciągu 14 dni od daty jej otrzymania. Podatnik odebrał decyzję w dniu 29 maja 2019 r., nie dokonał jednak wpłaty wynikającego z niej podatku, którego termin płatności minął w dniu 12 czerwca 2019 r. Opisana decyzja Burmistrza Miasta Ozorkowa została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 października 2019 r. (doręczona stronie w dniu 31 października 2019r.). Przedmiotowa ostateczna decyzja nie została zaskarżona do sądu i stała się prawomocna.
W związku z brakiem wpłaty zobowiązania ustalonego ww. decyzją w dniu 11 października 2022 r. wierzyciel wystawił na zobowiązanego tytuł wykonawczy na zaległość w łącznym zobowiązaniu w podatku rolnym, od nieruchomości lub leśnym za 2018 r. na łączną kwotę 44.189,00 zł (11.047,00 zł, 11.047,00 zł, 11.047,00 zł, 11.048,00 zł). Jako podstawę prawną obowiązku wskazano ww. decyzje: decyzję Burmistrza Miasta Ozorkowa oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Jako datę, od której nalicza się odsetki wskazano dzień 13 czerwca 2019 r. (art. 53 § 4 O.p.). Na podstawie art. 54 § 1 pkt 3 O.p. w wystawionym tytule wykonawczym dokonano wyłączenia odsetek za zwłokę od zaległości za okres od dnia 26 sierpień 2019 r. do dnia 31 październik 2019 r., tj. od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3 O.p., do dnia doręczenia podatnikowi decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 O.p. - akta sprawy z odwołaniem wpłynęły do Kolegium w Łodzi w dniu 25 czerwca 2019 r.; sprawa została zakończona decyzją z dnia 11 października 2019 r. doręczoną w dniu 31 października 2019 r.
Pismem z dnia 9 listopada 2022 r. G. S. wniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego:
- określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa w zakresie, w jakim w zaskarżanym tytule wykonawczym została podana nieprawidłowa podstawa prawna egzekwowanego obowiązku – art. 33 § 2 pkt 2a w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1a, pkt 2b i pkt 3, art. 6 ust. 1-2 i ust. 6-7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz art.1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6a ust.6, art. 6c ust. 1-2, art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym;
- określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa w zakresie, w jakim w zaskarżanym tytule wykonawczym została podana nieprawidłowa podstawa prawna egzekwowanego obowiązku w postaci odsetek za zwłokę od należności głównej – art. 33 § 2 pkt 2c w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i w zw. z art. 53 § 1 i 4 O.p.;
- nieistnienie obowiązku w zakresie dotyczącym powstającego z mocy prawa obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę, ewentualnie brak wymagalności obowiązku w zakresie, w jakim dotyczy nieistniejących odsetek za zwłokę - art. 33 § 2 pkt 2c w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 6c u.p.e.a. w zw. z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p., art. 47 § 1-2, art. 53 § 1 i 4 O.p. w zw. z art. 6 ust. 7 i 1 1a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2022 r. Burmistrz Miasta Ozorkowa, na podstawie art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479, ze zm.) dalej: u.p.e.a.,
1) oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczący naruszenia art. 33 § 2 pkt 2a w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1a, pkt 2b i pkt 3, art. 6 ust. 1-2 i ust. 6-7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz art.1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6a ust.6, art. 6c ust. 1-2, art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym;
2) oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczący naruszenia art. 33 § 2 pkt 2c w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i w zw. z art. 53 § 1 i 4 O.p.;
3) oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczący naruszenia art. 33 § 2 pkt 2c w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., art. 33 § 2 pkt 1 i pkt 6c u.p.e.a. w zw. z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 pkt 3 i 7 O.p., art. 47 § 1-2, art. 53 § 1 i 4 O.p. w zw. z art. 6 ust. 7 i 1 1a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
W terminie prawem przewidzianym G. S. złożył zażalenie, zarzucając naruszenie
1. art. 17c § 1-3 w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 39 § 1-3 i art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) dalej: k.p.a., poprzez nieprawidłowe doręczenie pisma;
2. art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 11, art. 123 § 1, art. 124 § 1-2 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia oddalenia zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i w zw. z art. art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a), pkt 2 lit. b) i pkt 3, art. 6 ust. 1-2 i ust. 6-7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.) oraz art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6a ust. 6, art. 6c ust. 1-2, art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (u.p.r.);
3. art. 33 § 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i w zw. z art. art. la ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a), pkt 2 lit. b) i pkt 3, art. 6 ust. 1-2 i ust. 6-7 u.p.o.l. oraz art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6a ust. 6, art. 6c ust. 1-2, art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia w zakresie, w jakim w zaskarżanym tytule wykonawczym została podana nieprawidłowa podstawa prawna egzekwowanego obowiązku;
4. art. 33 § 2 pkt 2 lit. c w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i w zw. z art. 53 § 1 i 4 O.p. poprzez określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa w zakresie, w jakim w zaskarżanym tytule wykonawczym została podana nieprawidłowa podstawa prawna egzekwowanego obowiązku w postaci odsetek za zwłokę od należności głównej;
5. art. 33 § 2 pkt 2 lit. c w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., art. 33 § 2 pkt 1 oraz pkt 6 lit. c) u.p.e.a., art. 47 § 1-2, art. 53 § 1 i 4 O.p. w zw. z art. 6 ust. 7 i 11a u.p.o.l. poprzez nieistnienie obowiązku - w zakresie dotyczącym powstającego z mocy prawa obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę, ewentualnie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. w związku z art. 53 § 1 O.p. oraz art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 O.p. poprzez brak wymagalności obowiązku w zakresie, w jakim dotyczy nieistniejących odsetek za zwłokę;
6. art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 k.p.a.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia 24 lutego 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, podzielając ustalenia i wywiedzione z ich analizy stanowisko organu I instancji, utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Ozorkowa z dnia 20 grudnia 2022r.
Kolegium wskazało, że tożsame zarzuty zobowiązanego były już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 320/22. W dalszej kolejności organ nie uwzględnił zarzutu zażalenia w zakresie naruszenia art. 17c u.p.e.a. wyjaśniając, iż przepis ten adresowany jest do organu egzekucyjnego, a nie do wierzyciela (który nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym). Wskazując na zapis art. 33 § 1 u.p.e.a. wyjaśnił, iż zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia o dopuszczalności egzekucji administracyjnej. Podniesione w zarzutach okoliczności, które zdaniem zobowiązanego, wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zakreślają granice sprawy.
W ocenie organu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut oparty na art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a. bowiem treść podlegającego egzekucji obowiązku oraz podstawa prawna tego obowiązku zostały wskazane prawidłowo i spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Organ wyjaśnił, iż w przypadku zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji podatkowej bada się, czy nie doszło do zniekształcenia w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z decyzji podatkowej. Jednocześnie, zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. nie stanowi zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej a przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.).
Kolegium jako niezasadny oceniło również zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. Zobowiązany wniósł do wierzyciela zarzut polegający na określeniu obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa w zakresie, w jakim w zaskarżanym tytule wykonawczym została podana nieprawidłowa podstawa prawna egzekwowanego obowiązku w postaci odsetek za zwłokę od należności głównej. Tymczasem decyzja, która była podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, w swej treści nie regulowała zasad i sposobu naliczania odsetek, które są zawarte w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (w szczególności w art. 53 i 54 O.p.). Odsetki są jedynie konsekwencją niezrealizowania tego obowiązku w terminie. Odsetki za zwłokę nie są samodzielnym, oderwanym od zaległości podatkowej, świadczeniem, mają one charakter akcesoryjny w stosunku do należności głównej (zaległości podatkowej). Zasady naliczania odsetek są zawarte w przepisach powszechnie obowiązujących, a brak ich wymienienia w tytule wykonawczym nie wpływa na wynik sprawy.
Organ II instancji nie podzielił argumentów strony również w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. c u.p.e.a. Wyjaśnił, iż decyzją z dnia 7 maja 2019 r. Burmistrz Miasta Ozorkowa ustalił stronie wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. Zgodnie z art. 6a ust. 6 u.p.r., z zastrzeżeniem ust. 10, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Terminy płatności poszczególnych rat mają zastosowanie ale tylko w roku, którego dotyczy ustalony podatek od nieruchomości. Przepis ten ma zastosowanie tylko, gdy organ podatkowy ustala podatek od nieruchomości na za dany rok początku danego roku kalendarzowego. Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.). Termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 47 § 1 O.p.). Decyzja organu I instancji została doręczona zobowiązanemu w dniu 29 maja 2019 r. Termin płatności podatku upłynął z dniem 12 czerwca 2019 r. Od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54 O.p., naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 O.p.). Początek biegu odsetek od zaległości podatkowej należało liczyć od dnia 13 czerwca 2019 r. Odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3 O.p., do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 O.p. (art. 54 § 1 pkt 3 O.p.). Akta sprawy wraz z odwołaniem podatnika wpłynęły do Kolegium w dniu 25 czerwca 2019 r. Sprawa została zakończona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 11 października 2019 r. (doręczoną w dniu 31 października 2019 r.). Przepis art. 54 § 1 I pkt 7 O.p. nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. Termin płatności podatku upłynął z dniem 12 czerwca 2019 r. i dopiero od tych zaległości podatkowych, naliczane były odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 O.p.). Reasumując, wierzyciel prawidłowo naliczał odsetki od kwoty 44.189,00 zł (w tytule wykonawczym wskazano poszczególne raty) od dnia 13 czerwca 2019 r. do dnia 25 sierpnia 2019 r. i następnie od dnia 1 listopada 2019 r. A przepis art. 27 u.p.e.a. nie wskazuje "przerw w naliczeniu odsetek" jako elementu tytułu wykonawczego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik G. S. zarzucił naruszenie:
1. art. 17c § 1-3 w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 39 § 1-3 i art. 39 k.p.a. poprzez nieprawidłowe doręczanie pism;
2. art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 18, art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11, art. 15, art. 107 § 3, art. 123 § 1, art. 124 § 1-2 k.p.a. poprzez nieuchylenie postanowienia i w konsekwencji pozostawienie w obrocie wadliwego rozstrzygnięcia, które w I instancji nie zawierało uzasadnienia oddalenia zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a), pkt 2 lit. b) i pkt 3, art. 6 ust. 1-2 i ust. 6-7 u.p.o.l. oraz art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6a ust. 6, art. 6c ust. 1-2, art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r.;
3. art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 18, art. 34 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 2 lit. a w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a), pkt 2 lit. b) i pkt 3, art. 6 ust. 1-2 i ust. 6-7 u.p.o.l. oraz art. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2, art. 6a ust. 6, art. 6c ust. 1-2, art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.r. poprzez nieuchylenie postanowienia i w konsekwencji pozostawienie w obrocie wadliwego rozstrzygnięcia określającego obowiązek niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia w zakresie, w jakim w zaskarżanym tytule wykonawczym została podana nieprawidłowa podstawa prawna egzekwowanego obowiązku;
4. art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 18, art. 34 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 2 lit. c, art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i w zw. z art. 53 § 1 i 4 oraz art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 O.p. poprzez nieuchylenie postanowienia i w konsekwencji pozostawienie w obrocie wadliwego rozstrzygnięcia określającego obowiązek niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa w zakresie, w jakim w zaskarżanym tytule wykonawczym została podana nieprawidłowa podstawa prawna egzekwowanego obowiązku w postaci odsetek za zwłokę od należności głównej;
5. art.138 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 18, art. 34 § 2 pkt1, art. 33 § 2 pkt 2 lit. c w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., art. 33 § 2 pkt 1 oraz pkt 6 lit. c) u.p.e.a., art. 47 § 1-2, art. 53 § 1 i 4 O.p. w zw. z art. 6 ust. 7 i 11a u.p.o.l. poprzez nieuchylenie postanowienia i w konsekwencji pozostawienie w obrocie wadliwego rozstrzygnięcia wskazującego nieistniejący obowiązek - w zakresie dotyczącym powstającego z mocy prawa obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę, ewentualnie
6. art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz w zw. z art. 18, art. 34 §2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. i art. 53 § 1 O.p. oraz art. 54 § 1 pkt 3 i pkt 7 O.p. poprzez nieuchylenie postanowienia i w konsekwencji pozostawienie w obrocie wadliwego rozstrzygnięcia określającego niewymagalny obowiązek w zakresie, w jakim dotyczy nieistniejących odsetek za zwłokę;
7. art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 11 k.p.a.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem wydanym w I instancji i umorzenie postępowania egzekucyjnego, względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem wydanym w I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymując argumentację zaskarżonego postanowienia wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej p.p.s.a., sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Po wtóre, stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzedzić należy uwagą, iż częściowo tożsame zarzuty zobowiązanego były już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 320/22, jak również w wyroku z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 166/23. W przywołanych orzeczeniach Sąd nie podzielił zarzutów i argumentów skarg, czemu dał wyraz oddalając skargi G. S.. Z uwagi na powyższe, a nade wszystko mając na względzie, iż skarżący w niniejszej sprawie powielił część z dotychczas podnoszonych w ww. sprawach zarzutów wraz z ich uzasadnieniem, inspiracją dla poniższych wywodów stały się również rozważania sądu administracyjnego zawarte w ww. orzeczeniach (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przypomnieć trzeba, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 lutego 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji oddalające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. Wspomniane zarzuty oparte zostały na zapisach art. 33 § 2 pkt 2a u.p.e.a. - w ocenie strony określenie w tytule wykonawczym obowiązku nastąpiło niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa w zakresie, w jakim w tytule wykonawczym została podana nieprawidłowa podstawa prawna egzekwowanego obowiązku; art. 33 § 2 pkt 2c u.p.e.a. – zdaniem skarżącego obowiązek podlegający egzekucji został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa w zakresie odsetek za zwłokę od należności głównej; art. 33 § 2 pkt 2c u.p.e.a. - nieistnienie obowiązku w zakresie dotyczącym powstającego z mocy prawa obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę, ewentualnie brak wymagalności obowiązku w zakresie, w jakim dotyczy nieistniejących odsetek za zwłokę.
Zobowiązany w postępowaniu egzekucyjnym ma prawo wniesienia zarzutów, stosownie do art. 33-35 u.p.e.a. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym stanowi swoisty środek zaskarżenia, spełniający podobną rolę jak odwołanie w postępowaniu administracyjnym, posiada jednak pewne odrębności. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego (vide. wyrok NSA z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt
II OSK 2175/20).
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. obowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Istotne również, iż w ramach postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów, organ nie rozpatruje sprawy pod względem merytorycznym, ani też nie może dokonywać oceny decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach zarzutów nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty. Organ w postępowaniu wywołanym wniesionymi zarzutami, jest nimi związany i zarzuty te ograniczają zakres orzekania.
Poddając kontroli zaskarżone postanowienie Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organ odwoławczy nie naruszył bowiem przepisów prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 33 § 2 pkt 2a u.p.e.a. argumentując, iż źródłem obowiązku podlegającego egzekucji jest wydana w sprawie decyzja ustalająca organu podatkowego I instancji z dnia 7 maja 2019 r., utrzymana w toku kontroli instancyjnej decyzją z dnia 11 października 2019 r. Z kolei sama należność podatkowa orzeczona została na podstawie szeregu przepisów, szczegółowo przytoczonych w decyzji merytorycznej organu I instancji. Co za tym w ocenie strony prawidłowe byłoby wskazanie w tytule wykonawczym wszystkich tych przepisów, gdyż jak wynika m.in. z objaśnień do wzoru formularza tytułu wykonawczego (rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej) w bloku D1. w poz. 1 wpisuje się oznaczenie przepisu prawa wraz z jednostką redakcyjną, z którego wynika należność pieniężna. Zdaniem strony nie jest wystarczające, jak ma to miejsce w wystawionym dla strony tytule wykonawczym, wskazanie numeru decyzji organu I instancji i numeru decyzji utrzymującej ją w mocy, wraz z jej numerem. Nadto nie czyni zadość prawidłowemu określeniu aktu normatywnego podanie wyłącznie przepisu art. 6c ustawy o podatku rolnym oraz określenie rodzaju należności pieniężnej, jako łączne zobowiązanie w podatku rolnym, od nieruchomości lub leśnym.
W ocenie Sądu należy podzielić stanowisko organów, iż treść podlegającego egzekucji obowiązku oraz podstawa prawna tego obowiązku zostały wskazane prawidłowo i spełniają wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W przypadku zarzutu określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia należy wyjaśnić, że w tym przypadku bada się, czy nie doszło do zniekształcenia w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z orzeczenia. Owo zniekształcenie przedmiotu postępowania egzekucyjnego może odnosić się zarówno do rodzaju egzekwowanego obowiązku, jak i innych jego parametrów, w tym daty jego powstania (vide. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1606/21). W niniejszej sprawie nie doszło do tak rozumianego zniekształcenia przedmiotu postępowania egzekucyjnego, które uzasadniałoby uwzględnienie podniesionego przez stronę zrzutu. Nie ma wątpliwości, iż objęty postępowaniem egzekucyjnym obowiązek określony został w decyzji organu podatkowego, co zostało jasno wskazane w tytule wykonawczym. Podane zostały dane identyfikujące orzeczenia organów będące podstawą prawną obowiązku, poprzez podanie numeru i daty aktu. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje i to, iż w omawianym tytule wykonawczym wskazany został jedynie przepis art. 6c u.p.r., skoro podstawą obowiązku jest decyzja organu podatkowego to poprzez jej identyfikację w tytule wykonawczym organy prowadzące postępowanie, jak i strona, mają wgląd w szczegółowe uregulowania kształtujące obowiązek. Tytuł wykonawczy zawiera również prawidłowe oznaczenie danych identyfikujących zobowiązaną, jak również wszystkie wymagane przez ustawodawcę elementy pozwalające na prawidłową identyfikację zobowiązania. Reasumując, z punktu widzenia wymagań tytułu wykonawczego powołanie orzeczenia będącego podstawą prawną obowiązku jest wystraczające i przesądza o poprawności określenia egzekwowanego obowiązku.
Ponadto skarżący podniósł, iż tytuł wykonawczy został sporządzony na nieaktualnym wzorze. Nie podzielając tych zarzutów Sąd stwierdza, że proste porównanie stanowiącego podstawę egzekucji tytułu wykonawczego i obowiązującego na dzień wystawienia tego tytułu wzoru tytułu wykonawczego (druk TW-1) potwierdza prawidłowość zastosowanego wzoru tytułu wykonawczego. Być może odczucie skarżącego sporządzenia tytułu wykonawczego na niewłaściwym druku jest wynikiem tego, że wierzyciel – po wypełnieniu formularza w systemie elektronicznym – nie ma obowiązku drukować całego formularza tytułu wykonawczego, a jedynie – jak wynika z instrukcji – może wydrukować formularz z wypełnionymi rubrykami. Nie wszystkie rubryki tego formularza zawsze i bezwzględnie są też wypełniane w każdej sprawie, a tylko te, które są adekwatne dla danej sprawy. Niemniej jednak skarżący – poza zarzutem sporządzenia tytułu wykonawczego na niewłaściwym formularzu – nie wskazał na braki tego tytułu w kontekście zawartości treści (rubryk) formularza, co istotne takie braki, które czyniłyby ten tytuł w okolicznościach tej sprawy niekompletnym, a więc uniemożliwiałby prowadzenie postępowania egzekucyjnego (jak: nie zawierałyby podmiotu zobowiązanego, nie określałyby należności głównej itp.). Nadto z uwagi na fakt, iż formularz tytułu wykonawczego jest wypełniany w systemie elektronicznym na urzędowym wzorze, organ wystawiający nie ma wpływu na "automatyczną" zawartość rubryk, jak chociażby rubryki, w której wskazano nieaktualny publikator ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czy rubryki zawierającej rodzaj należności pieniężnej, którą wypełnia się poprzez wybór z dostępnej listy, generowanej automatycznie. Brak aktualizacji i dostosowania formularza do znowelizowanych przepisów wbrew zarzutom skargi nie obciąża w żaden sposób strony.
Zdaniem Sądu na uwzględnienie zasługuje argumentacja organów również w odniesieniu do pozostałych, opisanych zarzutów. Nie budzi wątpliwości, co podkreślały trafnie organy, iż obowiązek zapłaty należności podatkowej wynikał z decyzji, która była podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Decyzja ta nie regulowała (ale też nie mogła regulować) zasad i sposobu naliczania odsetek ponieważ obowiązek ich zapłaty, w przypadku gdy zobowiązanie stanie się zaległością, wynika z mocy samego prawa i jest regulowane w przepisie powszechnie obowiązującym. Wynika to wprost z przepisu art. 53 O.p., zgodnie z którym od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54, naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 O.p.). Przepis § 1 stosuje się również do nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek w części przekraczającej wysokość podatku należnego za okres rozliczeniowy (art. 53 § 2 O.p.). Odsetki za zwłokę nalicza podatnik, płatnik, inkasent, następca prawny lub osoba trzecia odpowiadająca za zaległości podatkowe, z zastrzeżeniem art. 53a, art. 62 § 4, art. 66 § 5, art. 67a § 1 pkt 1 lub 2 i art. 76a § 1 (art. 53 § 3 O.p.). Odsetki za zwłokę naliczane są od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku lub terminu, w którym płatnik lub inkasent był obowiązany dokonać wpłaty podatku na rachunek organu podatkowego (art. 53 § 4 O.p.). W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 1 pkt 1, odsetki za zwłokę naliczane są odpowiednio od dnia zwrotu nadpłaty, zwrotu podatku, zwrotu oprocentowania lub zaliczenia na poczet zaległości podatkowych lub na poczet bieżących lub przyszłych zobowiązań podatkowych (art. 53 § 5 O.p.).
Prawidłowo wskazały organy, że wydając decyzję ustalającą organ podatkowy nie ma wiedzy o zdarzeniu przyszłym jakim jest ewentualnie powstanie po stronie podatnika zaległości, od której ma on obowiązek wpłacić odsetki bez wezwania organu podatkowego (art. 55 § 1 O.p.). Z tych powodów, w pojęciu obowiązku podlegającego egzekucji nie mieszczą się odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych. Odsetki są jedynie konsekwencją niezrealizowania tego obowiązku w terminie. Odsetki za zwłokę nie są samodzielnym, oderwanym od zaległości podatkowej, świadczeniem. Wynika to także bezpośrednio z treści art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., który wymieniając elementy składowe tytułu wykonawczego wyraźnie rozgranicza: treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku, wysokość i rodzaj należności od odsetek, które są wskazywanie niezależnie od należności głównej (tak też wyrok tutejszego Sądu z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 255/21, gdzie Sąd wskazał, że: zasady naliczania odsetek są zawarte w przepisach powszechnie obowiązujących, a brak ich wymienienia w tytule wykonawczym nie wpływa na wynik sprawy).
Chybiona jest również argumentacja strony, że w tytule wykonawczym nie wskazano prawidłowo terminu rozpoczęcia naliczania odsetek za zwłokę i nie uwzględniono przerw w naliczaniu odsetek za zwłokę. Przede wszystkim zobowiązanie w podatku od nieruchomości dotyczy roku 2018, a decyzja wymiarowa została wydana w dniu 7 maja 2019 r., a więc już po zakończeniu okresu rozliczeniowego (roku podatkowego). Decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 29 maja 2019 r. Akta sprawy wraz z odwołaniem skarżącego zostały przekazane do Kolegium w dniu 25 czerwca 2019 r., a decyzja odwoławcza została wydana w dniu 11 października 2019 r. i doręczona w dniu 31 października 2019 r. W sprawie nie ma zatem zastosowania przepis art. 6 ust. 7 zdanie II u.p.o.l. określający terminy płatności poszczególnych rat (podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego). Uwadze strony umknęło przy tym, iż w decyzji wymiarowej, wprost wskazano, iż termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Taki termin był podyktowany faktem, iż wymiaru spornego podatku dokonano po zakończeniu roku podatkowego, a terminy płatności dotyczą wyłącznie podatku ustalanego decyzją w danym roku podatkowym. W tej sprawie termin płatności – zważywszy na datę doręczenia skarżącemu decyzji wymiarowej – upłynął 12 czerwca 2019 r. Słusznie zatem zostały naliczone odsetki za zwłokę od dnia 13 czerwca 2019 r., co wynika wprost z tytułu wykonawczego. W okolicznościach tej sprawy nie mogły być one naliczane odpowiednio do ustawowych terminów płatności poszczególnych rat. Nie można zatem przyjąć, jak oczekuje tego skarżący, że w tytule wykonawczym określono obowiązek nieistniejący w zakresie odsetek za zwłokę od III i IV raty płatności podatku oraz że brak było wymagalności tego obowiązku. W okresie naliczania odsetek prawidłowo też uwzględniono okres nienaliczania odsetek z tytułu zwłoki. Skoro bowiem jak wynika z akt sprawy odwołanie skarżącego od decyzji wymiarowej wraz z aktami administracyjnymi przekazano Kolegium w dniu 25 czerwca 2019 r., a Kolegium decyzję odwoławczą podjęło w dniu 11 października 2019 r., którą doręczono skarżącemu w dniu 31 października 2019 r., to okres nienaliczania odsetek obejmuje okres od dnia 26 sierpnia 2019 r. (po upływie 2 miesięcy nierozpoznania odwołania w terminie – art. 54 § 1 pkt 3 w zw. z art. 139 § 3 O.p.) do dnia 31 października 2019 r. Okres nienaliczania odsetek nie obejmuje natomiast całego postępowania odwoławczego, lecz jedynie okres w którym organ odwoławczy przekroczył ustawowy termin rozpoznania odwołania. Co więcej skarżący miał wiedzę o okresie nienaliczania odsetek, bowiem został o tym zawiadomiony w piśmie z dnia 11 października 2022 r., zatytułowanym "Informacja egzekucyjna", przesłanym stronie do wiadomości. Działanie wierzyciela, a następnie organu egzekucyjnego w tym zakresie jest więc transparentne dla skarżącego. Dodatkowo Sąd wyjaśnia, że z uwagi na to, iż w tej sprawie zaległość powstała po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji wymiarowej (decyzji konstytutywnej, a nie deklaratoryjnej) nie ma zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 O.p., który wyłącza naliczanie odsetek za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu I instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Skarżący nie został zatem obciążony odsetkami za czas trwania postępowania podatkowego w I instancji.
Końcowo, w ślad za organami, należy zaznaczyć, iż zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. nie stanowi zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej a przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego (art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.).
Z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu na akceptację zasługuje stanowisko i przedstawiona na jego poparcie argumentacja organów. Strona skarżąca nie przedstawiła uzasadnienia, które podważyłoby skutecznie ocenę wywiedzioną przez organ w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i prawnym.
W ocenie Sądu, chybiony jest również powiązany z powyższymi zarzutami, zarzut oparty na naruszeniu zasad ogólnych, tj. art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 9 i art. 11 k.p.a. W tym zakresie skarżący, poza nawiązaniem do wcześniej sformułowanych zarzutów i odwołaniem do treści tych zasad, nie podał żadnych konkretnych argumentów w kontekście ich naruszenia. Trudno zatem konkretnie odnieść się do tak postawionego zarzutu, tym bardziej, że - jak Sąd wcześniej wskazał - zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd z urzędu naruszeń w tym zakresie nie stwierdził. Nie można bowiem zapominać, że na tym etapie mamy do czynienia z egzekucją wymagalnego i ostatecznie ukształtowanego obowiązku podatkowego, a zarzuty nie dotyczyły zastosowania środka egzekucyjnego, lecz dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego i dalszego jego prowadzenia. Wyjątkowo też zasady ogólne mogą stanowić samodzielną skuteczną podstawę zarzutu, co w tej sprawie jednak nie mogło mieć miejsca z uwagi na treść zaskarżonego postanowienia. Zasady jako dyrektywy interpretacyjne przepisów szczegółowych muszą być z nimi powiązane, aby zarzut ich naruszenia odniósł zamierzony skutek. Brak takiego powiązania czyni skargę w tym zakresie chybioną, poza przypadkami naruszenia przepisów szczegółowych, które konkretyzują daną zasadę. Wreszcie podnieść należy, że zaskarżone postanowienie w sposób spójny, konkretny i szczegółowy prezentuje motywy podjętego rozstrzygnięcia. Owszem organ I instancji zbiorczo przedstawił argumentację dotyczącą dwóch pierwszych zgłoszonych przez stronę zarzutów, niemniej nie budzi wątpliwości, iż takowa została przedstawiona. Ponadto zarzut ten przedstawiony już w zażaleniu uwzględnił organ odwoławczy, czemu dał wyraz przedstawiając stosowną argumentację przemawiającą za oddaleniem każdego z zarzutów z osobna. Co czyni zarzuty skargi w tym zakresie niezasadnymi. Nie budzi wątpliwości, iż zaskarżone rozstrzygnięcia w uzasadnieniu zawierało argumenty przemawiające za podstawą podjęcia takiego rozstrzygnięcia a organ uprawniony był do rozstrzygnięcia na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 u.p.e.a.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nieprawidłowości doręczeń pism w postępowaniu, Sąd wyjaśnia, na co trafnie wskazał i organ, że przepis art. 17c u.p.e.a. adresowany jest do organu egzekucyjnego, a nie do wierzyciela, który nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Bezsprzecznie organy w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy dokonywały doręczeń pism przesyłką rejestrowaną w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo Pocztowe (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320). W sprawie nie było bowiem podstaw prawnych do dokonywania doręczeń przesyłek na adres do doręczeń elektronicznych. Wprawdzie art. 17c u.p.e.a. wprowadza wymóg dokonywania przez organ egzekucyjny doręczeń pism na adres do doręczeń elektronicznych chyba, że doręczenie następuje przez pracownika obsługującego ten organ. Niemniej jednak aby doręczenie pism w tym trybie było obowiązkowe (wymagane bezwzględnie jako zasadniczy tryb doręczeń) konieczne jest uwzględnienie regulacji prawnej ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 285), do której odsyła art. 17c u.p.e.a. Ten aspekt regulacji został pominięty w skardze.
Instytucję doręczeń elektronicznych należy rozważać w całokształcie regulacji prawnej w tym zakresie, a uwzględnienie regulacji ustawy o doręczeniach elektronicznych, zwłaszcza szczególnych jej postanowień dotyczących jednostek samorządu terytorialnego i organów administracji rządowej, prowadzi do odmiennych wniosków niż prezentowane w skardze. Kluczowe znaczenie w tym zakresie ma treść art. 155 ust. 1 i ust. 6 ustawy o doręczeniach elektronicznych, w brzmieniu znowelizowanym art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem publicznych systemów teleinformatycznych (Dz. U. 2022 r. poz. 1002), zwanej nowelizacją. Zgodnie z brzmieniem art. 155 nadanym nowelizacją "organy administracji rządowej oraz jednostki budżetowe obsługujące te organy są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia określonego w komunikacie wydanym na podstawie ust. 10", zaś "jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz związki metropolitalne oraz samorządowe zakłady budżetowe są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego od dnia określonego w komunikacie wydanym na podstawie ust. 10, a w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r.". Ponadto na mocy art. 155 ust. 10 do ust. 12 ustawy o doręczeniach elektronicznych, w brzmieniu nadanym nowelą, "minister właściwy do spraw informatyzacji, mając na uwadze uwarunkowania techniczne i organizacyjne niezbędne do doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej oraz udostępnienia w systemie teleinformatycznym punktu dostępu do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym, ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających: 1) podmiotom, o których mowa w: a) ust. 1-5 oraz w art. 9 ust. 1 pkt 1-8, powszechne doręczanie i odbieranie korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej, b) ust. 6, powszechne doręczanie i odbieranie korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego; 2) dostęp do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym"; "termin określony w komunikacie nie może być późniejszy niż dzień 1 stycznia 2024 r."; oraz "komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 90 dni przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie".
Z powyższych przepisów wynika, iż termin wdrożenia systemu doręczeń elektronicznych został po raz kolejny przedłużony, a wedle nowego brzmienia art. 155 ustawy o doręczeniach elektronicznych minister do spraw informatyzacji został upoważniony do określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających rozpoczęcie stosowania e-doręczeń w formie komunikatu. Wyznaczenie terminu rozpoczęcia działania systemu nastąpi w konsekwencji w formie komunikatu ministra ogłoszonego w Dzienniku Ustaw RP, który minister ogłosi komunikat co najmniej 90 dni przed dniem wdrożenia, z tym, że wdrożenie to musi nastąpić – wedle obecnej regulacji prawnej - nie później niż do dnia 1 stycznia 2024 r. Oznacza to, że podmioty zobowiązane do stosowania e-doręczeń (w tym radcy prawni, adwokaci, doradcy podatkowi) dowiedzą się o uruchomieniu systemu na co najmniej 3 miesiące wcześniej – nie później niż jesienią 2023 r. Póki komunikat nie zostanie ogłoszony – a tak jest obecnie - obowiązek stosowania przepisów ustawy o doręczeniach elektronicznych został "odroczony" do dnia 1 stycznia 2024 r. A skoro tak, to nawet jeśli profesjonalny pełnomocnik skarżącego posiada zgłoszony do systemu adres do doręczeń elektronicznych, to organy nie mają obowiązku z urzędu dokonywać doręczeń na ten adres. W tej sprawie zaś pełnomocnik skarżącego nie zażądał doręczania korespondencji na adres elektroniczny. Z samego zaś faktu umieszczenia adresu w stopce wnoszonych przez pełnomocnika pism nie można wywodzić (domniemywać) zgłoszenia wniosku o dokonywanie doręczeń elektronicznych. Zważywszy na wagę czynności doręczenia pism urzędowych i jej ważkie skutki organ nie może dowolnie (swobodnie) decydować o trybie doręczenia pism. W tym zakresie jest bowiem związany treścią bezwzględnie obowiązującego prawa. Jedynie zatem złożenie wyraźnego i jednoznacznego żądania przez pełnomocnika dokonywania doręczeń na adres elektroniczny obligowałoby organ do takiego trybu doręczeń.
Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności i nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji
mko