III OZ 389/24

Naczelny Sąd Administracyjny2024-10-02
NSAAdministracyjneŚredniansa
prawo pomocyzażaleniesąd administracyjnybezzasadność skargidopuszczalność skargiprezydent miastaudostępnianie akt

NSA oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy, uznając skargę za oczywiście bezzasadną i niedopuszczalną.

Skarżący T.K. złożył zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu odmawiające mu prawa pomocy w sprawie dotyczącej bezczynności Prezydenta Miasta w przedmiocie odmowy udostępnienia akt. WSA uznał skargę za oczywiście bezzasadną. NSA podzielił to stanowisko, wskazując, że skarga dotycząca bezczynności organu w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania skargi w sprawie odmowy udostępnienia akt jest niedopuszczalna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co czyni ją również oczywiście bezzasadną.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie T.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, które odmówiło skarżącemu przyznania prawa pomocy. Podstawą odmowy było uznanie skargi skarżącego na bezczynność Prezydenta Miasta za oczywiście bezzasadną. Skarga ta dotyczyła pozostawienia bez rozpoznania skargi w sprawie odmowy udostępnienia akt sprawy. NSA przypomniał, że zgodnie z art. 247 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Oczywista bezzasadność oznacza sytuację, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. NSA podkreślił, że dotyczy to zarówno przyczyn procesowych, jak i materialnoprawnych, a także sytuacji, gdy skarga jest oczywiście niedopuszczalna. W ocenie NSA, skarga T.K. była oczywiście niedopuszczalna, ponieważ dotyczyła kwestii, która nie podlega kognicji sądu administracyjnego w trybie skargi na bezczynność. Sprawa ta była związana z procedurą rozpatrywania skarg i wniosków przez organ administracji (Dział VIII K.p.a.), a nie z rozstrzyganiem konkretnej sprawy administracyjnej. WSA prawidłowo zidentyfikował, że skarga skarżącego była w istocie skargą powszechną, a nie skargą do sądu administracyjnego. W związku z tym, NSA oddalił zażalenie jako niezasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi, niezależnie od jej sytuacji materialnej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że oczywista bezzasadność skargi, stwierdzona bez potrzeby głębszej analizy prawnej, jest samodzielną przesłanką do odmowy przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 247 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 247

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Dotyczy to również sytuacji, gdy skarga jest oczywiście niedopuszczalna.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych, do których nie należy rozpatrywanie skarg powszechnych w trybie K.p.a.

K.p.a. § Dział VIII

Kodeks postępowania administracyjnego

Reguluje postępowanie w sprawach skarg i wniosków, które nie podlega kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

p.p.s.a. art. 197 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga skarżącego jest oczywiście niedopuszczalna, ponieważ dotyczy kwestii rozpatrywanej w trybie skargi powszechnej (Dział VIII K.p.a.), a nie sprawy administracyjnej podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Oczywista niedopuszczalność skargi skutkuje jej oczywistą bezzasadnością w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., co stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. skarga jest oczywiście niedopuszczalna

Skład orzekający

Zbigniew Ślusarczyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 247 p.p.s.a. w kontekście oczywistej bezzasadności i niedopuszczalności skargi jako podstawy do odmowy prawa pomocy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego rodzaju skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpatrywania skarg i wniosków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą prawa pomocy i dopuszczalności skarg w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co jest istotne dla praktyków.

Kiedy prawo pomocy nie przysługuje? NSA wyjaśnia kluczowe przesłanki odmowy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III OZ 389/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-10-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-14
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Zbigniew Ślusarczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
658
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Sygn. powiązane
II SAB/Po 57/23 - Postanowienie WSA w Poznaniu z 2023-07-27
III OZ 294/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-12
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.247 i art.3 par.2 pkt.6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SAB/Po 57/23 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi T.K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania skargi w sprawie odmowy udostępnienia akt sprawy postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 16 sierpnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Po 57/23 wydanym w sprawie ze skargi T. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania skargi w sprawie odmowy udostępnienia akt sprawy, na podstawie
art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r. poz. 259 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.", odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy ze względu na oczywistą bezzasadność wniesionej przez niego skargi.
Zażalenie na to postanowienie złożył T.K.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024, poz. 935), dalej zwanej "p.p.s.a.", prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Wskazany przepis nie różnicuje przyczyn bezzasadności skargi, należy zatem stwierdzić, że prawo pomocy nie przysługuje zarówno w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, jak i z przyczyn uregulowanych w przepisach materialnoprawnych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2012 r., sygn. akt II GZ 41/12 oraz z 18 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 273/08, a także: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 572; M. Jagielska, J. Jagielski, P. Gołaszewski [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 803). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi, powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 140/05).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż na działanie organu w przedmiocie zakreślonym przez skarżącego nie przysługuje w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji skarga złożona przez T. K. dotycząca bezczynności Prezydenta [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania skargi w sprawie odmowy udostępnienia akt sprawy stanowiła w istocie tzw. skargę powszechną (w odróżnieniu od skargi do sądu administracyjnego), jaką strona niezadowolona z działania organu administracji, w tym organu wykonawczego gminy, może wnieść na podstawie przepisów Działu VIII K.p.a., zatytułowanego "Skargi i wnioski".
Prawidłowo też WSA w Poznaniu wyjaśnił skarżącemu, że w postępowaniu skargowym, rozpatrywanym w trybie Działu VIII K.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze oraz o sposobie załatwienia skargi.
Ma to, co oczywiste, bezpośrednie przełożenie na ocenę zasadności skargi
w świetle treści przepisu art. 247 p.p.s.a., z tą uwagą, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy nie ulega najmniejszej wątpliwości, że w sprawie zachodzi również sytuacja, że skarga jest oczywiście niedopuszczalna (por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2017 r., sygn.. akt II OZ 438/17, Legalis nr 1626297). Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu dokonał w tym zakresie prawidłowej oceny łącząc oczywistą bezzasadność skargi z jej oczywistą niedopuszczalnością.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie
art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI