I SA/Łd 310/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora IAS w Ł., uznając, że wyrok TSUE C-189/18 nie miał wpływu na ostateczną decyzję podatkową, ponieważ polska Ordynacja Podatkowa zapewniała stronie prawo do obrony.
Spółka A domagała się uchylenia ostatecznej decyzji podatkowej określającej jej zobowiązanie w CIT za 2006 r., powołując się na wyrok TSUE C-189/18 i zarzucając naruszenie prawa do obrony. Spółka twierdziła, że organy podatkowe nie przeprowadziły wnioskowanych dowodów w postępowaniu głównym. WSA w Łodzi oddalił skargę, stwierdzając, że wyrok TSUE nie miał wpływu na ostateczną decyzję, ponieważ polskie przepisy Ordynacji Podatkowej (art. 123, 200) zapewniają stronie pełny dostęp do akt i możliwość wypowiedzenia się, co koresponduje z zasadami ochrony prawa do obrony.
Spółka A złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. w kwocie 40.095,00 zł. Spółka wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej oraz wyrok TSUE C-189/18, argumentując, że organy podatkowe pozbawiły ją możliwości obrony praw poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów. Organy podatkowe uznały, że wyrok TSUE nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ strona miała zapewniony dostęp do akt i możliwość wypowiedzenia się. WSA w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd stwierdził, że wyrok TSUE C-189/18 nie miał wpływu na ostateczną decyzję, ponieważ polska Ordynacja Podatkowa, w szczególności art. 123 i 200, gwarantuje stronie czynny udział w postępowaniu i pełny dostęp do materiału dowodowego, co jest zgodne z zasadą poszanowania prawa do obrony. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe nie służy ponownej ocenie materiału dowodowego, a jedynie weryfikacji wpływu orzeczenia TSUE na ostateczną decyzję. Sąd nie znalazł podstaw do skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE, uznając wykładnię prawa UE za jasną w kontekście sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok TSUE C-189/18 nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania, ponieważ polska Ordynacja Podatkowa zapewnia stronie prawo do czynnego udziału i pełnego dostępu do akt, co jest zgodne z zasadą prawa do obrony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyrok TSUE C-189/18 nie ma wpływu na ostateczną decyzję, gdyż polskie przepisy Ordynacji Podatkowej (art. 123, 200) gwarantują stronie prawo do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego, co koresponduje z zasadami ochrony prawa do obrony. Wykładnia TSUE w tej kwestii nie jest precedensowa i jest kontynuacją wcześniejszego orzecznictwa. Polski system prawny zapewnia stronie szersze gwarancje niż te analizowane w wyroku TSUE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
O.p. art. 240 § 1
Ordynacja podatkowa
Przepis ten przewiduje możliwość wznowienia postępowania w sytuacji, gdy orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanej decyzji.
Pomocnicze
O.p. art. 123 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada czynnego udziału stron w postępowaniu.
O.p. art. 178
Ordynacja podatkowa
Prawo strony do wglądu do akt sprawy podatkowej.
O.p. art. 179
Ordynacja podatkowa
Ograniczenie prawa strony do zapoznania się z aktami w zakresie dokumentów zawierających informacje niejawne oraz wyłączonych z akt przez organ ze względu na interes publiczny.
O.p. art. 180 § 1
Ordynacja podatkowa
Zasada otwartego katalogu środków dowodowych.
O.p. art. 181
Ordynacja podatkowa
Dopuszczalność wykorzystania dowodów z innych postępowań.
O.p. art. 200
Ordynacja podatkowa
Prawo strony do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.
u.p.d.o.p. art. 15 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
u.p.d.o.p. art. 16 § 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polskie przepisy Ordynacji Podatkowej (art. 123, 200) zapewniają stronie prawo do czynnego udziału w postępowaniu i pełny dostęp do materiału dowodowego, co jest zgodne z zasadą poszanowania prawa do obrony. Wyrok TSUE C-189/18 nie miał wpływu na ostateczną decyzję, ponieważ nie wymuszał odmiennego rozstrzygnięcia sprawy w świetle polskiego prawa.
Odrzucone argumenty
Wyrok TSUE C-189/18 stanowił podstawę do wznowienia postępowania podatkowego z uwagi na naruszenie prawa do obrony przez organy podatkowe. Organy podatkowe nie przeprowadziły wnioskowanych przez stronę dowodów w postępowaniu głównym, co pozbawiło ją możliwości obrony.
Godne uwagi sformułowania
wykładnia zaprezentowana w przedmiotowym wyroku TSUE nie wykazuje precedensowego charakteru TSUE w sposób tożsamy interpretuje tę zasadę w kontekście dostępu strony do akt sprawy, zatem orzeczenie to nie wykazuje waloru precedensowego w tej kwestii polskie przepisy Ordynacji podatkowej w sposób odmienny kształtuje sytuację procesową strony w postępowaniu podatkowym postępowanie wznowieniowe nie służy przeprowadzeniu ponownej oceny postępowania podatkowego, czy też uzupełnieniu prawidłowo zgromadzonego uprzednio materiału dowodowego
Skład orzekający
Grzegorz Potiopa
sprawozdawca
Joanna Grzegorczyk-Drozda
przewodniczący
Paweł Kowalski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków wznowienia postępowania podatkowego na podstawie wyroków TSUE, zwłaszcza w kontekście prawa do obrony i dostępu do akt."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której polskie przepisy Ordynacji Podatkowej zapewniają szersze gwarancje procesowe niż te analizowane przez TSUE w kontekście prawa krajowego innego państwa członkowskiego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa do obrony w postępowaniu podatkowym i interpretacji wyroków TSUE, co jest istotne dla prawników procesowych i doradców podatkowych.
“Czy wyrok TSUE zawsze oznacza wznowienie postępowania? WSA w Łodzi wyjaśnia granice prawa do obrony.”
Dane finansowe
WPS: 40 095 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 310/21 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2021-06-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-04-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Grzegorz Potiopa /sprawozdawca/ Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący/ Paweł Kowalski Symbol z opisem 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych Hasła tematyczne Podatkowe postępowanie Sygn. powiązane II FSK 1172/21 - Wyrok NSA z 2024-03-06 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1325 art. 240 par. 1 pkt 11 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Sentencja Dnia 29 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daria Przybylska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2021 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł., utrzymał w mocy swoją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] r. nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia A sp. z o. o. z siedzibą w Ł. - dalej: "Strona", "Spółka" lub "Skarżąca", zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. w kwocie 40.095,00 zł. Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z [...] r. określił Spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 rok w kwocie 40.095,00 zł, tj. w kwocie wyższej o 38.380,00 zł od zadeklarowanej przez Spółkę za ten rok. Zaniżenie ww. zobowiązania przez Stronę spowodowane było niezasadnym zaliczeniem przez Spółkę do kosztów uzyskania przychodów za 2006 r. wydatków wynikających z 8 faktur wystawionych w 2006 r. przez: • PHU "B" W. D. tytułem robót budowlanych o łącznej wartości netto 110.980,00 zł, • C Zakład Remontowo-Budowlany P. D. tytułem robót budowlanych o łącznej wartości netto 91.020,00 zł. W wyniku bowiem przeprowadzonego postępowania kontrolnego Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. ustalił, że usług wykazanych w ww. fakturach firma PHU "B" W. D. oraz C Zakład Remontowo Budowlany P. D. nie wykonały. Oznacza to, że faktury te są nierzetelne, nie odzwierciedlają bowiem rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tj. nie potwierdzają sprzedaży usług budowlanych. Powyższym Spółka naruszyła art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1406, z późn. zm.) – dalej: "u.p.d.o.p.", zgodnie z którym, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tejże ustawy. Od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r. Spółka nie wniosła odwołania. Tym samym decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Następnie Strona pismem z 15 stycznia 2020 r., uzupełnionym pismem z 21 lutego 2020 r., złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r. Spółka powołała się na art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm.) – dalej: "O.p.", oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej – dalej: "TSUE", z 16 października 2019 r. w sprawie C-189/18. W ocenie Strony przywołane orzeczenie stanowi podstawę do wznowienia postępowań w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych za lata 2006-2012 "z uwagi na błędy proceduralne w toku postępowań podatkowych organów skarbowych obu instancji o jakich zostało rozstrzygnięte w powołanym wyroku TSUE". Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. postanowieniem z [...]r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Ł. Urzędu Celno-Skarbowego w Ł., z uwagi na brak przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej. Pismem z dnia 9 listopada 2020 r. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. podnosząc naruszenie przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 240 § 1 pkt 11 O.p., poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania w sytuacji, gdy z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że Spółka w toku prowadzonego postępowania głównego została pozbawiona możliwości obrony swoich praw, a takie postępowanie zostało przez TSUE uznane za naruszające przepisy Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej dyrektywa 2006/112) - zasadę poszanowania prawa do obrony oraz art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, gdyż prawidłowa wykładnia przedmiotowego przepisu prowadzi do wniosków odmiennych od wniosków przedstawianych przez organ podatkowy w niniejszym postępowaniu. Spółka wniosła o uchylenie ww. decyzji w całości i wydanie decyzji wznawiającej postępowanie podatkowe w przedmiotowej sprawie. Ponadto Strona poinformowała, że w przypadku utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji zostanie złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wraz z pytaniem prejudycjalnym do TSUE w trybie art. 267 ust. 1b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wydał w dniu [...] r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...]r. W ocenie organu odwoławczego wbrew twierdzeniom Spółki, Naczelnik Ł Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. dokonał analizy zebranego materiału dowodowego oraz działań Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. pod kątem pozbawienia Strony prawa do obrony, o czym świadczy treść zaskarżonej decyzji. Decyzja wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. oparta została na dowodach znajdujących się w aktach sprawy, z którymi to dowodami Strona mogła się zapoznać i wypowiedzieć się. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. nie wyłączył z akt sprawy żadnych dowodów, zapewniając Stronie pełny do nich dostęp. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika nie odrzucono żadnego wniosku dowodowego Strony. Takowe wnioski zostały zawarte w zastrzeżeniach złożonych przez Stronę do protokołu z badania ksiąg i ewidencji i dotyczyły włączenia do akt sprawy protokołów przesłuchań W. D z postępowań przeprowadzonych wobec innych podmiotów, co zostało zrealizowane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł.. W związku z powyższym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdził, że powołany wyrok TSUE nie wypełnia sprecyzowanej w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. - przesłanki, ani też żadnej z pozostałych podstaw uzasadniających weryfikację dotychczasowego rozstrzygnięcia sprawy, tj. decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]r. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. wydał z [...] r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania, co miało mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to poprzez: 1. naruszenie art. 240 § I pkt 11 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że nie zaistniały przesłanki z tego przepisu w sytuacji, gdy strona w postępowaniu głównym pozbawiona możliwości udowodnienia tezy przeciwnej, niż ta wyrażona w decyzji ostatecznej, gdyż w toku postępowania głównego nie doszło do przeprowadzenia żadnego wnioskowanego dowodu, a w sprawie C-189/18 tego rodzaju postępowanie organu skutkuje naruszeniem karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej Biorąc pod uwagę powyższe Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do dalszego jej prowadzenia Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w Ł. Dodatkowo Spółka, w oparciu o przepis art. 267 ust. 1 pkt b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Rzym. 1957.02.25 wniosła o wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi z pytaniem prejudycjalnym do TSUE, czy tego rodzaju postępowanie organu administracyjnego, w którym organ nie przeprowadził jakiegokolwiek dowodu wnioskowanego przez stronę, aby ta mogła wykazać słuszność swojego poglądu i zaprzeczyć ustaleniom faktycznym jakie organ podatkowy poczynił w toku innych prowadzonych przez siebie postępowań, stanowi o naruszeniu przez ten organ art. 47, art. 48 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w kontekście wyroku z dnia 16 października 2019 roku jaki zapadł przed TSUE w sprawie C-189/18. Strona w uzasadnieniu skargi wskazała, że w postępowaniu głównym składała wnioski dowodowe, a pomimo to organy prowadzące postępowania nie uwzględniły ich, nie wykonały żadnego z tych wniosków, czym pozbawiły ją możliwości dowodzenia tezy przeciwnej, jaka dla organu podatkowego wynikała z innych powiązanych postępowań. W wyroku TSUE wydanym w sprawie C-189/18 została opisana taka dokładnie sytuacja, a zatem stwierdzenie, że wyrok stanowiący podstawę wznowienia nie ma wpływu na treść decyzji ostatecznej jest całkowicie nieuzasadnione. Skarżąca swoje stanowisko poparła zdaniem doktryny, zgodnie z którym: "Również ze stanowiska zajmowanego przez Trybunał Sprawiedliwości można wywnioskować, że zapatrywania prawne zawarte w orzeczeniach wstępnych mają być dla sędziów krajowych z każdego z Państw Członkowskich prawnie wiążące; aczkolwiek związanie to jest tu nieco specyficzne. Mianowicie, w ocenie tego trybunału sędzia krajowy, ilekroć ma do czynienia z kwestią prawną, jaka została już rozstrzygnięta w którymś z dotychczas wydanych orzeczeń wstępnych, ma do wyboru dwie możliwości; albo stosuje się do sposobu rozwiązania tej kwestii, jaki został podany w orzeczeniu wstępnym, albo występuje z pytaniem prejudycjalnym celem dokonania - przez TS - zmiany tego sposobu tudzież potwierdzenia jego poprawności. Ta druga opcja nie powinna być jednak nadużywana, tj. powinno się z niej korzystać głównie w sytuacji, gdy podana w orzeczeniu wstępnym wykładnia prawa unijnego rodzi na tle sprawy zawisłej przed sądem krajowym (stanu faktycznego, jaki w tej sprawie występuje) jakieś wątpliwości". W ocenie Spółki podana w wyroku TSUE w sprawie C-189/18 wykładnia nie budzi wątpliwości w danej sprawie, dlatego organ powinien zastosować wyrok TSUE zgodnie z jego dyspozycją. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Skarżąca pismem z dnia 28 czerwca 2021 r. wniosła o: 1. Załączenie w poczet materiału dowodowego postanowienia Prokuratury Okręgowej w Ł. z [...] r. sygn. akt [...] wydane w przedmiocie umorzenia postępowania, na okoliczność że prawidłowe przeprowadzenie postępowania, uwzględnienie wniosków strony zgłoszonych w toku postępowania pierwotnie prowadzonego skutkowało zupełnie odmienną oceną zebranego w sprawie materiału dowodowego, a tym samym, że przeprowadzenie w prawidłowy sposób postępowania miałoby istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, 2. Załączenie w poczet materiału dowodowego oświadczenia W. D z dnia 21 grudnia 2011 r., na okoliczność, że W. D. prowadził działalność gospodarczą i wykonywał zlecone mu prace i usługi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na posiedzeniu jawnym w dniu 29 czerwca 2021 r. postanowił oddalić wnioski dowodowe Skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - dalej: "P.p.s.a,", sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu. Sąd, w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli jest decyzja odmawiająca Skarżącej uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie określenia Stronie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. w kwocie 40.095,00 zł, wobec stwierdzenia braku przesłanki, określonej w art. 240 § 1 pkt 11 O.p. W tym miejscu należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 128 zdanie drugie O.p. uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w niniejszej ustawie oraz w ustawach podatkowych. Wznowienie postępowania podatkowego uregulowane w art. 240 - 246 O.p. jest zatem wyjątkiem od zasady trwałości decyzji, dając możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji w wymienionych enumeratywnie w art. 240 § 1 O.p. przypadkach. W niniejszej sprawie wznowienie postępowania nastąpiło na wniosek Skarżącej, który został oparty na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Przepis ten przewiduje możliwość wznowienia postępowania w sytuacji, gdy orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanej decyzji. Sporne zatem jest czy wyrok TSUE z dnia 16 października 2019 r., C-189/18 ma wpływ na treść decyzji ostatecznej w stopniu uzasadniającym żądanie Skarżącej zawarte we wniosku o wznowienie postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych wykształciły się określone kryteria i wskazania prawne co do oceny rzeczonego wpływu orzeczenia TSUE na treść decyzji ostatecznej. Pierwszym z tych kryteriów jest, by uwzględnienie wykładni prawa unijnego przedstawionej w danym wyroku wymuszało wydanie odmiennego rozstrzygnięcia sprawy (tak m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I FSK 513/17, LEX nr 2378150). Z drugiej zaś strony akcentuje się w orzecznictwie, że dane orzeczenie TSUE, które stanowi podstawę wznowienia postępowania zgodnie z art. 240 § 1 pkt 11 O.p., winno mieć walor orzeczenia precedensowego. Przykładowo w wyroku z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I FSK 477/17 (LEX nr 2696176) Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując oceny innego orzeczenia TSUE jako przesłanki wznowienia wskazał, że orzeczenie to stanowi jedynie kontynuację wytyczonej wcześniej linii orzeczniczej, w związku z czym nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Podobną argumentację można również odnaleźć w innych orzeczeniach sądów administracyjnych (m. in. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt I FSK 612/16, LEX nr 2455061; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 238/17, LEX nr 2624868; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 770/18, LEX nr 2606674). W przeprowadzonym postępowaniu wznowieniowym należało zatem poddać ocenie wykładnię zaprezentowaną w przedmiotowym wyroku TSUE oraz precedensowy charakter tego orzeczenia. TSUE w omawianym orzeczeniu przedmiotem wykładni uczynił m. in. zasadę poszanowania prawa do obrony. Mając na względzie powyżej ujęte wskazania prawne sformułowane w orzecznictwie, należy zauważyć, że zaprezentowana w przedmiotowym wyroku TSUE wykładnia zasady poszanowania prawa do obrony nie wykazuje precedensowego charakteru. W zakresie wykładni tej zasady TSUE jedynie kontynuuje wykładnię przedstawioną w wyroku TSUE z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt C-298/16 (LEX nr 2390647), w którym wskazano, że jednostka powinna mieć umożliwiony, na swój wniosek, dostęp do informacji i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy administracyjnej i podlegających uwzględnieniu przez organ publiczny w celu wydania decyzji chyba, że względy interesu ogólnego uzasadniają ograniczenie dostępu do tych informacji i dokumentów. W wyroku stanowiącym podstawę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie TSUE w sposób tożsamy interpretuje tę zasadę w kontekście dostępu strony do akt sprawy, zatem orzeczenie to nie wykazuje waloru precedensowego w tej kwestii. TSUE podkreśla w omawianym wyroku, że orzecznictwo w tym zakresie jest ugruntowane. Sąd nie podziela zapatrywań Skarżącej jakoby wykładnia przedstawiona w wyroku TSUE w sprawie C-189/18 miała wpływ na decyzję ostateczną, która wymuszałby odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Kwestię tę wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt I FSK 514/17 (LEX nr 2625158). Jak wynika z tego orzeczenia, art. 240 § 1 pkt 11 O.p. może znaleźć zastosowanie, jeżeli przeprowadzona przez organ wykładnia przepisów prawa krajowego stanowiących implementację norm prawa unijnego w świetle wykładni TSUE okaże się wadliwa w takim stopniu, że wymusza wydanie odmiennej decyzji w sprawie. W realiach niniejszej sprawy chodzi o wykładnię przepisów prawa krajowego, które gwarantują stronie poszanowanie prawa do obrony w postępowaniu podatkowym. W tym kontekście wymienić można m. in. art. 123 O.p., tj. zasadę czynnego udziału stron oraz art. 178 O.p., dający stronie prawo wglądu do akt sprawy podatkowej. Wyrok TSUE w sprawie C-189/18 w swej wykładni przewiduje jednak odstępstwa od zasady poszanowania prawa do obrony ze względu na interes ogólny. W polskiej Ordynacji podatkowej ograniczenie tej zasady wyraża się m.in. w treści art. 179 O.p., który uniemożliwia stronie zapoznanie się z aktami w zakresie dokumentów zawierających informacje niejawne oraz wyłączonych z akt przez organ ze względu na interes publiczny. W przypadku prawidłowego zastosowania tego przepisu nie może być mowy o naruszeniu zasady poszanowania prawa do obrony w jej kształcie przedstawionym przez TSUE. Choć nie można z góry wykluczyć wpływu wyroku TSUE w sprawie C-189/18 wyłącznie ze względu na fakt jego wydania na gruncie przepisów węgierskiej ordynacji podatkowej, to jednak nie sposób nie zauważyć, że polska Ordynacja podatkowa w sposób odmienny kształtuje sytuację procesową strony w postępowaniu podatkowym. Powtórzyć zatem należy, że w przypadku prawidłowego zastosowania przez organ przepisów Ordynacji podatkowej stanowiących gwarancje procesowe strony nie może być mowy o naruszeniu zasady poszanowania prawa do obrony w kształcie zarysowanym w orzecznictwie TSUE. W przywołanym przez Stronę orzeczeniu TSUE wskazał na trzy kwestie związane z wykorzystywaniem przez organy podatkowe materiałów pozyskanych z innych postępowań, tj.: 1. organ podatkowy ma obowiązek zapoznania podatnika z dowodami, w tym z dowodami pochodzącymi z owych powiązanych postępowań administracyjnych, na podstawie których zamierza wydać decyzję, oraz że podatnik ten nie zostaje w ten sposób pozbawiony prawa do skutecznego zakwestionowania w trakcie toczącego się przeciwko niemu postępowania owych ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnych; 2. podatnik może w trakcie tego postępowania uzyskać dostęp do wszystkich dowodów zebranych w trakcie owych powiązanych postępowań administracyjnych lub w jakimkolwiek innym postępowaniu, na których to dowodach wspomniany organ zamierza oprzeć swą decyzję lub które to dowody mogą zostać wykorzystane przy wykonywaniu prawa do obrony, chyba że cele leżące w interesie ogólnym uzasadniają ograniczenie tego dostępu; 3. sąd rozpoznający skargę na decyzję organu podatkowego może skontrolować zgodność z prawem uzyskania i wykorzystania owych dowodów oraz ustaleń, które mają decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia skargi, dokonanych w decyzjach administracyjnych wydanych względem wspomnianych dostawców. Powyższe oznacza, że w sytuacji, gdy organ podatkowy poinformuje podatnika o przysługującym mu prawie zapoznania się z całym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym - z którego podatnik może, ale nie musi skorzystać - i jeśli sąd rozpoznający skargę będzie miał możliwość skontrolowania zgodności z prawem pozyskania tych materiałów prawidłowości ich wykorzystania, nie zachodzą przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że do materiału dowodowego, w oparciu o który organy podatkowe wydały decyzje w trybie zwykłym, włączono materiały pozyskane z innych postępowań, mające znaczenie dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sąd podkreśla, że dowody zaczerpnięte z innych postępowań mogą w świetle art. 180 § 1 oraz art. 181 O.p. zostać wykorzystane w postępowaniu prowadzonym przez organy podatkowe, bowiem w postępowaniu podatkowym (kontrolnym) obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Niemniej dowody takie w niniejszej sprawie zostały poddane autonomicznej ocenie łącznie z pozostałymi dowodami zebranymi w aktach sprawy, a Skarżąca w toku postępowania podatkowego miała możliwość zapoznania się z nimi. Na gruncie Ordynacji podatkowej stronie przysługuje bowiem prawo do zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego ( art. 123 § 1 i art. 200 O.p.). Prawo strony w tym zakresie nie jest ograniczone, tak jak w sprawie będącej przedmiotem ww. rozstrzygnięcia TSUE do zapoznania się ze streszczeniem określonych dowodów. Sąd wyjaśnia, że art. 123 § 1 O.p. oraz będący jego rozwinięciem art. 200 O.p., zapewniają podatnikowi prawo do bezpośredniego zapoznania się z całością akt sprawy, a więc i dowodami zgromadzonymi w jego toku przez organy podatkowe, a następnie wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, której uchylenia po wznowieniu postępowania żąda Skarżąca, organy obu instancji wyznaczały Stronie termin do wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżącej nie ograniczono też możliwości składania wniosków dowodowych. Oznacza to, że twierdzenia zawarte w orzeczeniu TSUE o sygn. akt C-189/18 odnoszące się między innymi do zasad prowadzenia postępowania podatkowego (tj. obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienie zapoznania z materiałem dowodowym, obowiązek kompletnego zebrania materiału dowodowego) korespondują z działaniami organów obu instancji podejmowanymi w toku prowadzonego postępowania. Tym samym aktywność tych organów oraz sposób procedowania w sprawie, której wzruszenia w trybie nadzwyczajnym domaga się Skarżący, wpisują się w treść rzeczonego wyroku. Sąd zwraca uwagę, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym, prowadzonym na gruncie przedmiotowej decyzji ostatecznej, nie stwierdzono naruszenia praw procesowych Skarżącej, w szczególności - zasady czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym (art. 123 O.p.). Prawidłowość przeprowadzonego postępowania, w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...]r. w przedmiocie określenia Stronie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. w kwocie 40.095,00 zł, zaakceptowała również sama Skarżąca, gdyż od tej decyzji nie wniosła odwołania. Tym samym decyzja ta stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Sąd podkreśla, że postępowanie, wywołane wnioskiem o wznowienie, nie służy przeprowadzeniu ponownej oceny postępowania podatkowego, czy też uzupełnieniu prawidłowo zgromadzonego uprzednio materiału dowodowego, ale ustaleniu, czy wskazywany przez stronę skarżącą wyrok TSUE miał na tyle istotny wpływ na treść wydanej wobec strony decyzji ostatecznej, który rzutowałby na nią w sposób wymuszający jej uchylenie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. zasadnie ustalił brak przesłanek określonych w art. 240 § 1 O.p., w tym wskazanej przez Stronę z art. 240 § 1 pkt 11 O.p., uzasadniających weryfikację dotychczasowego rozstrzygnięcia, tj. decyzji ostatecznej Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r. Sąd nie podziela zatem zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 11 O.p., gdyż orzeczenie TSUE z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt C-189/18, nie miało wpływu na treść decyzji ostatecznej, wydanej w sprawie niniejszej, który wymuszałby jej uchylenie. Odnosząc się do wniosku skargi o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości na podstawie art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, należy wyjaśnić, że zwrócenie się sądu z pytaniem prawnym do TSUE jest obowiązkiem sądu jedynie w przypadku wątpliwości co do wykładni prawa Unii (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 4028/17,CBOSA). Sąd w niniejszej sprawie nie powziął tego rodzaju wątpliwości. W związku z powyższym Sąd stwierdza, że organ odwoławczy działał na podstawie i w granicach prawa. Stan faktyczny został należycie wyjaśniony w postępowaniu zakończonym przedmiotową decyzją ostateczną, zaś postępowanie wznowieniowe nie służy ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu sprawy przez organ. Postępowanie przeprowadzone na podstawie art. 243 § 2 O.p. bezspornie wykazało, że brak było podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym, bowiem w sprawie objętej skargą nie zaistniała powołana we wniosku o wznowienie przesłanka z art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, a stan faktyczny sprawy został należycie wyjaśniony. Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził także innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę P.C.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI