I SA/Łd 294/24

I SA/Łd 294/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2024-08-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Potiopa
Paweł Janicki
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Ulgi podatkowe
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 67a § 1, art. 67b § 1, art. 168 § 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Dnia 20 sierpnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Grzegorz Potiopa, , po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 lutego 2024 r. nr 1001-IEW-1.4263.36.2023.3.KP w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku w sprawie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku VAT za I i II kwartał 2023 roku 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. W.-J. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 lutego 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie z 10 listopada 2023 r., którym pozostawiono bez rozpatrzenia wniosek P. B. w sprawie rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2023 r.
W uzasadnieniu tego postanowienia Dyrektor powołał art. 67a § 1, art. 67b § 1, art. 168 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.), dalej: "O.p.", stwierdzając, że treść żądania to wskazanie czego domaga się strona, a w przypadku pisma inicjującego postępowanie - wskazanie przedmiotu postępowania. Na treść żądania w postępowaniu ulgowym składa się co do zasady określenie rodzaju ulgi (raty, odroczenie, umorzenie), rodzaju zobowiązania nią objętego i okresu tego zobowiązania. Organy podatkowe związane są treścią żądania zawartego w złożonym wniosku, w tym sensie, że powinny prowadzić postępowanie tylko w sprawie takiej formy pomocy. Każdy podatnik prowadzący działalność gospodarczą składając wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, opartej o art. 67a § 1 O.p., winien wypowiedzieć się o jaki rodzaj ulgi wnosi, które zobowiązania objęte są podaniem, a także czy udzielenie ulgi ma nastąpić w ramach pomocy de minimis, czy też jednego z rodzajów pomocy wymienionych w art. 67b § 1 pkt 3 O.p., albo też czy wnioskuje o wsparcie niestanowiące pomocy publicznej.
Organ zauważył, że wypowiedzenie się strony w tym zakresie oraz złożenie wymaganych dokumentów jest zatem niezbędne dla merytorycznego załatwienia sprawy. Postępowanie podatkowe w przedmiocie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych przedsiębiorcy może bowiem zainicjować jedynie wniosek kompletny. Dla uznania, że podanie jest kompletne i możliwe było jego merytoryczne procedowanie, musi ono również czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Wiąże się to z koniecznością dołączenia do wniosku dodatkowych informacji, zaświadczeń i oświadczeń, w zależności od rodzaju wnioskowanej pomocy. W tym przypadku, zarówno organ udzielający pomocy, jak i przedsiębiorca muszą mieć na uwadze nie tylko przepisy O.p., ale również regulacje dotyczące pomocy publicznej i to zarówno przepisy ustawodawstwa polskiego, jak i unijnego. Jeżeli z podania nie wynika zakres żądanej ulgi, w tym o jaki rodzaj pomocy ubiega się podatnik, albo też do tego podania nie załączono niezbędnych dokumentów, organ podatkowy powinien wezwać stronę na podstawie art. 169 § 1 O.p. do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych wniosku ulgowego z pouczeniem, że niewypełnienie wezwania spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. W przypadku niewywiązania się przez podatnika z nałożonego obowiązku, zgodnie z art. 169 § 4 O.p. organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że wniosek P. B. zawierał brak formalny, uniemożliwiający rozpatrzenie podania - nie wskazano rodzaju wnioskowanej pomocy w kontekście art. 67b O.p. Konsekwencją niewskazania rodzaju pomocy było niezałączenie wymaganych informacji, w tym - o ile wniosek dotyczyłby udzielenia pomocy de minimis - zaświadczeń, oświadczeń oraz formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis. Z uwagi na powyższe organ pierwszej instancji wezwał wnioskodawcę do usunięcia braku formalnego wniosku, wskazując, że niespełnienie powyższego warunku w ciągu 7 dni od dnia doręczenia ww. wezwania spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Powyższe wezwanie doręczono wnioskodawcy 27 października 2023 r. 3 listopada 2023 r. wnioskodawca nadał w placówce pocztowej pismo, w którym poinformował, że załącza dokumenty do złożonego 16 października 2023 r. wniosku o ulgę. Nie dołączył jednak wskazanego w jego treści załącznika. Również w treści pisma nie wskazał o jaki rodzaj ulgi - w kontekście art. 67b O.p. - się ubiega.
Nie było zatem możliwe dokonanie jego merytorycznej oceny. W związku tym, pozostawienie pisma bez rozpatrzenia, którego organ pierwszej instancji dokonał postanowieniem z 10 listopada 2023 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał za zgodne z obowiązującymi przepisami i ustalonym stanem faktycznym. Organ zauważył przy tym, że złożony wniosek o przywrócenie terminu na uzupełnienie braków formalnych nie mógł być rozpatrzony z uwagi na zakończenie postępowania pierwszoinstancyjnego i wydane postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie. Dyrektor wyjaśnił nadto, że rozstrzygnięcie to nie zamyka drogi do złożenia kolejnego wniosku w tej samej sprawie.
W sporządzonej osobiście skardze na to postanowienie P. B. zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 6 oraz art. 156 § 1 pkt 1, 2, 6 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775, ze zm.), dalej: k.p.a., a także art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - poprzez ich błędną interpretację,
- przepisów postępowania,
- przepisów prawa materialnego, poprzez brak rozpatrzenia wniosku o ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, a w rezultacie prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o błędną interpretację przepisów w postępowaniu administracyjnym
Wobec tego skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i rozpoznanie wniosku o przyznanie ulgi, nadto o stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 15 lutego 2024 r. - na podstawie art. 248 § 1 i § 2 O.p. Skarżący sformułował również wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z całości zgromadzonych akt w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę wszystkie wydane w tej sprawie decyzje administracyjne.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W piśmie procesowym z dnia 15 lipca 2024 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego w osobie adwokata podtrzymał stanowisko zawarte w skardze oraz wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu jednocześnie oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości ani w części. Pełnomocnik zwrócił uwagę na zasadę in dubio pro tributario i stwierdził, że organ, nie informując podatnika, że złożone przez niego uzupełnienie braków było wadliwe, rozstrzygnął wątpliwości wbrew art. 2a O.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone przez P. B. postanowienie Sąd stwierdza, że skarga jest bezzasadna, organy nie dopuściły się bowiem naruszenia prawa, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i skutkowałoby uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Istota sporu w tej sprawie sprowadza się do tego, czy złożony przez skarżącego – przedsiębiorcę wniosek o udzielenie ulgi podatkowej w spłacie zobowiązania podatkowego spełniał wszystkie wymogi formalne, co oznaczałoby powinność organu merytorycznego jego rozpoznania.
Rozpoznając tak zarysowaną istotę sporu - Sąd stwierdza, że stosownie do art. 67b O.p. "organ podatkowy na wniosek podatnika prowadzącego działalność gospodarczą może udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, określonych w art. 67a: 1) które nie stanowią pomocy publicznej; 2) które stanowią pomoc de minimis - w zakresie i na zasadach określonych w bezpośrednio obowiązujących aktach prawa wspólnotowego dotyczących pomocy w ramach zasady de minimis; 3) które stanowią pomoc publiczną: a) udzielaną w celu naprawienia szkód wyrządzonych przez klęski żywiołowe lub inne nadzwyczajne zdarzenia, b) udzielaną w celu zapobieżenia lub likwidacji poważnych zakłóceń w gospodarce o charakterze ponadsektorowym, c) udzielaną w celu wsparcia krajowych przedsiębiorców działających w ramach przedsięwzięcia gospodarczego podejmowanego w interesie europejskim, d) udzielaną w celu promowania i wspierania kultury, dziedzictwa narodowego, nauki i oświaty, e) będącą rekompensatą za realizację usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym powierzonych na podstawie odrębnych przepisów, f) na szkolenia, g) na zatrudnienie, h) na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, i) na restrukturyzację, j) na ochronę środowiska, k) na prace badawczo-rozwojowe, l) regionalną, m) udzielaną na inne przeznaczenia określone na podstawie § 6 przez Radę Ministrów (§ 1). Ponadto "ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a, w przypadku wymienionym w § 1 pkt 3 lit. a, mogą być udzielane jako pomoc indywidualna albo w ramach programów pomocowych określonych w odrębnych przepisach" (§ 2); oraz "ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a, w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 3 lit. b-l mogą być udzielane jako pomoc indywidualna zgodna z programami rządowymi lub samorządowymi albo udzielane w ramach programów pomocowych określonych w odrębnych przepisach" (§ 3).
Na gruncie tego przepisu judykatura jednolicie przyjmuje, że "ustawodawca podzielił ulgi dla przedsiębiorcy na dwie grupy: niestanowiące pomocy publicznej i stanowiące pomoc publiczną. Przedsiębiorca we wniosku o udzielenie ulgi winien wskazać, czy zwraca się o pomoc w formie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też ulgę nie stanowiącą pomocy, wskazując w ten sposób organowi jakie przepisy powinien stosować" (tak wyrok WSA w Białymstoku z dnia 14 sierpnia 2019 r., I SA/Bk 205/19, LEX nr 2719569). Niekiedy judykatura wskazuje, że ustawodawca "wskazał trzy tryby udzielania przedsiębiorcom ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, tj. dotyczących: ulg, które nie są traktowane jako forma pomocy publicznej (ich udzielanie odbywa się w oparciu o ogólne przesłanki przyznawania ulg wszystkim podatnikom, tj. "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny"); ulg w ramach tzw. pomocy de minimis, której szczegółowe warunki są określone w przepisach wspólnotowych; ulg zaliczanych do pomocy publicznej (przyznawane są z uwzględnieniem szeregu wymogów wynikających z przepisów regulujących dopuszczalność tego rodzaju pomocy)" (tak wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 maja 2021 r., I SA/Lu 138/21, LEX nr 3199829). Zauważyć nadto trzeba, że "ordynacja podatkowa wyznacza dwie fazy postępowania podatkowego w zakresie badania wniosku podatnika o udzielenie ulgi stanowiącej pomoc de minimis. Pierwszym z nich powinna być weryfikacja spełnienia kryteriów określonych w rozporządzeniu Komisji nr 1407/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu UE do pomocy de minimis. Dopiero w razie potwierdzenia, że wnioskodawca spełnia kryteria wynikające z ww. aktu prawa unijnego organ, w ramach uznania administracyjnego, uprawniony jest do wyboru określonej alternatywy decyzyjnej (uwzględnienia wniosku albo odmowy zastosowania ulgi), badając wystąpienie uregulowanych w art. 67a O.p. przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego" (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 maja 2020 r., I SA/Go 17/20, LEX nr 3017643).
Wobec tego "organ podatkowy otrzymawszy wniosek przedsiębiorcy o ulgę podatkową powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy spełnione są przesłanki do przyznania ulgi w spłacie podatku w świetle art. 67b § 1 O.p., uwzględniając uregulowania wspólnotowe dotyczące pomocy przedsiębiorcom, a więc dopuszczalność pomocy i jej wymogi. W drugiej kolejności, gdy wniosek spełnia te wymogi, organ podatkowy powinien poddać wniosek ocenie pod kątem kryteriów, o których mowa w art. 67a § 1 O.p., a więc ocenić czy za przyznaniem pomocy przemawia ważny interes publiczny lub ważny interes podatnika" (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 13 września 2018 r. I SA/Sz 395/18, LEX nr 2548054). A zatem "po otrzymaniu wniosku przedsiębiorcy o udzielenie ulgi organ powinien w pierwszej kolejności ustalić, o jakiego rodzaju ulgę podatnik się ubiega i w zależności od tego ewentualnie wezwać stronę do przedłożenia stosownych dokumentów. Dopiero, gdy przedsiębiorca przedłoży niezbędne dokumenty, z których będzie wynikało, że spełnia warunki do ubiegania się o pomoc określoną w art. 67b § 1 pkt 1-3 O.p. organ winien rozważyć rodzaj udzielonej pomocy. (...) rodzaj pomocy publicznej, o jaki ubiega się podatnik, powinien bezspornie wynikać ze złożonego przez niego wniosku o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. We wniosku tym podatnik zobowiązany jest wskazać, czy udzielenie ulgi ma nastąpić w ramach pomocy de minimis czy też jednego z rodzajów pomocy wymienionych w art. 67b § 1 pkt 3 O.p. W przypadku braku tego typu informacji, organ podatkowy nie może domniemywać o jaki rodzaj pomocy podatnik się ubiega. Z tego względu konieczne jest dołączenie do wniosku różnych dodatkowych informacji i zaświadczeń w zależności od rodzaju wnioskowanej pomocy" (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 marca 2022 r., I SA/Po 8/22, LEX nr 3330242). "Jeżeli żądanie strony dotyczy ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych stanowiącej pomoc publiczną, konieczne jest wskazanie rodzaju pomocy szczegółowo wymienionej w art. 67b § 1 pkt 3 O.p., złożenie dokumentów wymaganych przepisami regulującymi dany rodzaj pomocy oraz złożenie informacji wg wzoru formularza stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawionych przez podmiot ubiegający się o pomoc inną niż pomoc de minimis lub pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz. U. z 2010 r. Nr 53, poz. 311)" (wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r., III FSK 4506/21, LEX nr 3286379).
Judykatura szczególnie podkreśla z jednej strony powinność podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, który składając wniosek o zastosowanie ulgi podatkowej, powinien określić rodzaj ulgi, o którą się ubiega (spośród form wskazanych w art. 67a § 1 O.p.). Podatnik taki powinien podać również o jaki rodzaj pomocy publicznej wnioskuje (wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2023 r., III FSK 1321/22, LEX nr 3615974). Z drugiej zaś, że "przepisy art. 67b O.p. dają podstawę dla żądania od wnoszącego o umorzenie zaległości podatkowych dodatkowych dokumentów (wyrok WSA w Kielcach z dnia 9 września 2021 r., I SA/Ke 363/21, LEX nr 3228303).
Zważywszy na powyższą regulację prawną Sąd stwierdza, że wniosek skarżącego o udzielenie ulgi nie spełniał wymogów formalnych. Istotnym w tym zakresie jest fakt, iż skarżący – pomimo wezwania organu – nie wskazał rodzaju ulgi, o którą wnioskuje. Ma to tę konsekwencję, że skoro postępowanie w sprawie udzielenia ulgi podatkowej ma charakter wnioskowy, to wnioskodawca obowiązany jest uczynić zadość wezwaniu organu w tym zakresie. Po pierwsze, już od lat przyjmuje się zgodnie w judykaturze, że o treści wniosku decyduje wyłącznie strona postępowania i organ nie jest uprawniony z urzędu do ingerencji w treść wniosku, w tym zwłaszcza modyfikować treść żądania wniosku, a tym bardziej zamiast strony określać treść wniosku. Organ podatkowy związany jest treścią wniosku w tym sensie, że może prowadzić postępowanie tylko w sprawie takiej formy pomocy (art. 67b § 1 O.p.) i tego rodzaju ulgi, o jaką strona wyraźnie wnosi (art. 67a § 1 O.p.)" (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 października 2021 r., I SA/Gd 791/21, LEX nr 3267693). Skarżący nie wskazał przeznaczenia pomocy, o którą się ubiegał, jak również – w konsekwencji powyższego – nie przedłożył innych wskazanych w jasnym i precyzyjnym co do treści wezwaniu dokumentów istotnych do merytorycznego rozpoznania wniosku z punktu widzenia wymogów określonych prawem krajowym i unijnym. Jak wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na wezwanie organu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, 3 listopada 2023 r. wnioskodawca nadał w placówce pocztowej pismo, w którym poinformował, że załącza dokumenty do złożonego 16 października 2023 r. wniosku o ulgę. Nie dołączył jednak wskazanego w jego treści załącznika. Również w treści pisma nie wskazał o jaki rodzaj ulgi - w kontekście art. 67b O.p. - się ubiega.
W treści wezwania w sposób jednoznaczny pouczono skarżącego o konieczności uzupełnienia wskazanych braków we wskazanym terminie oraz o skutkach zaniedbania tej czynności (tak wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2022 r., III FSK 417/22). A zatem skarżący nie zachowując aktu należytej staranności musi ponieść konsekwencje swojej postawy w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W okolicznościach tej sprawy nie było dopuszczalne merytoryczne rozpoznanie wniosku, co z kolei skutkowało zastosowaniem art. 169 § 4 O.p. Prawidłowe jest w efekcie zaskarżone postanowienie. Takie rozstrzygnięcie wniosku nie zamyka skarżącemu – na co zwrócił uwagę Dyrektor w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – drogi do ponownego złożenia wniosku o udzielenie ulgi, już kompletnego.
Sąd jako trafną ocenił konstatację organu odwoławczego, że bez znaczenia dla sprawy pozostaje okoliczność, czy wniosek P. B. był sprawdzony przez pracownika Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie w dniu jego złożenia, czy też nie. Organ podatkowy jest bowiem zobowiązany do weryfikacji podania przed podjęciem czynności wyjaśniających, toteż nawet jeśli pracownik Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie zweryfikował podanie skarżącego przed jego złożeniem, po dokładnej analizie materiału dowodowego, miał prawo stwierdzić, że wniosek nie spełnia wymagań formalnych. Organ drugiej instancji zaznaczył, że w takim przypadku, organ podatkowy zobowiązany był wezwać stronę do uzupełnienia braku formalnego podania - co uczynił.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organy przepisów postępowania. Zauważyć przy tym należy, że do postępowań w sprawach ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stosuje się przepisy O.p., a nie k.p.a. W związku z powyższym, odnosząc się do zarzutów skarżącego w ww. zakresie wskazać należy na art. 120 O.p., odpowiadający treści art. 6 k.p.a. oraz art. 247 § 1 pkt 1, 2, 3, 7 i 8 O.p. odpowiadający treści art. 156 § 1 pkt 1, 2, 6 i 7 k.p.a.
W ocenie Sądu kwestionowane rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny oraz na podstawie obowiązujących i prawidłowo, jak wskazano wyżej, zinterpretowanych przepisów prawa. W wydanym postanowieniu organ drugiej instancji powołał i wyjaśnił przepisy art. 67a § 1 pkt 2 O.p. i art. 67b § 1 O.p. oraz wskazał, że organy podatkowe związane są treścią żądania zawartego w złożonym wniosku, w tym sensie, że powinny prowadzić postępowanie tylko w takiej formie pomocy (art. 67b § 1 O.p.), tego rodzaju i zakresu ulgi (art. 67a § 1 O.p.), o jaką podatnik wnosi. Organ odwoławczy zaznaczył, że podatnik prowadzący działalność gospodarczą składając wniosek o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, opartej o art. 67a § 1 O.p., winien wypowiedzieć czy udzielenie ulgi ma nastąpić w ramach pomocy de minimis, czy też jednego z rodzajów pomocy wymienionych w art. 67b § 1 pkt 3 O.p., albo też czy wnioskuje o wsparcie niestanowiące pomocy publicznej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podkreślono także, że aby podanie było kompletne i możliwe było jego merytoryczne procedowanie musi również czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Wiąże się to z koniecznością dołączenia do wniosku dodatkowych informacji, zaświadczeń i oświadczeń, w zależności od rodzaju wnioskowanej pomocy.
Organ drugiej instancji wyjaśnił ponadto, że w przypadku braków formalnych wniosku przedsiębiorcy stosowany jest art. 169 § 1 O.p., a w razie ich nieusunięcia, co miało miejsce w niniejszej sprawie, zastosowanie znajduje art. 169 § 4 O.p.
To, że treść wydanego rozstrzygnięcia nie odpowiada oczekiwaniom strony skarżącej w żaden sposób nie narusza zasady legalizmu (art. 120 O.p., zgodnie z którym organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa oraz art. 7 Konstytucji RP, stosownie do którego organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.).
Ustosunkowując się z kolei do sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia art. 247 § 1 pkt 1, 2, 3, 7 i 8 O.p. zauważyć należy, że zgodnie z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która:
1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) została wydana bez podstawy prawnej;
3) została wydana z rażącym naruszeniem prawa;
4) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
5) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
6) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność na mocy wyraźnie wskazanego przepisu prawa;
8) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.
Cytowany przepis znajduje odpowiednie zastosowanie do postanowień w myśl art. 219 Ordynacji podatkowej.
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, by postanowienie organu odwoławczego z dnia 15 lutego 2024 r. było obarczone którąkolwiek z ww. kwalifikowanych wad. Z uzasadnienia skargi wynika, że powyższe zarzuty należy wiązać z okolicznością, iż strona nie została przekonana co do trafności podjętego w sprawie rozstrzygnięcia i nie zgadza się z zastosowaniem przez organ dyspozycji art. 169 § 4 O.p. Przekonanie to nie oznacza jednak, że wydane w sprawie postanowienie jest dotknięte jedną z wad wymienionych w przytoczonym artykule. Strona ma bowiem prawo do własnego, subiektywnego, przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni.
Zamierzonego skutku nie mógł również odnieść zarzut naruszenia art. 2a O.p., sformułowany przez ustanowionego dla skarżącego z urzędu pełnomocnika w osobie adwokata w piśmie z dnia 15 lipca 2024 r. Przede wszystkim pełnomocnik nie wskazał na wystąpienie w rozpoznawanej sprawie jakichkolwiek niedających się usunąć wątpliwości, czy to w zakresie wykładni prawa, czy też w zakresie braków w materiale dowodowym. W treści ww. pisma procesowego pełnomocnik sam stwierdził, że niewątpliwie pismo skarżącego z dnia 3 listopada 2023 r. (stanowiące odpowiedź na wezwanie organu do uzupełnienia braków formalnych wniosku – przyp. Sądu) nie zawierało załączników. Tym samym, organ, kierując się zasadą legalizmu, wobec nieuzupełnienia przez wnioskodawcę braków formalnych wniosku, zobowiązany był zastosować przepis art. 169 § 4 O.p. Ponadto podanie przez wnioskodawcę w piśmie z dnia 3 listopada 2023 r. jego numeru telefonu pozostawało całkowicie bez wpływu na kierunek rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza w kontekście faktu wypływu ww. pisma do organu już po upływie terminu do uzupełnienia braków wniosku (6 listopada 2023 r.). Nie sposób zatem zgodzić się z twierdzeniem, że organ, nie informując wnioskodawcy, że złożone przez niego uzupełnienie braków było wadliwe naruszył art. 2a O.p. i działał rozstrzygając wątpliwości na korzyść władzy publicznej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a., określając ich wysokość na podstawie § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2024 r., poz. 763).
dch