I SA/Łd 292/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-10-29
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościprzysądzenie własnościwydanie nieruchomościobowiązek podatkowytermin powstania obowiązkulicytacja komorniczaopóźnienia formalneWSAprawo podatkowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki M. Sp. z o.o. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, uznając, że obowiązek podatkowy powstał z dniem uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, niezależnie od faktycznego wydania nieruchomości.

Spółka M. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. określającą zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2024 rok. Spółka argumentowała, że nie powinna być obciążona podatkiem za okres od nabycia nieruchomości do jej faktycznego wydania, z uwagi na opóźnienia formalne i proceduralne. Sąd administracyjny uznał jednak, że obowiązek podatkowy powstał z dniem uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności (8 czerwca 2023 r.), zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, niezależnie od późniejszego faktycznego wydania nieruchomości.

Sprawa dotyczyła określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2024 rok dla M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka nabyła nieruchomość w drodze licytacji komorniczej, a postanowienie o przysądzeniu własności uprawomocniło się 8 czerwca 2023 r. Jednakże, z uwagi na szereg problemów formalnych związanych z reprezentacją dłużnika i błędami w postanowieniach sądu, nieruchomość została faktycznie wydana spółce dopiero 16 kwietnia 2024 r. Spółka argumentowała, że do momentu faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie nie powinna być obciążona podatkiem od nieruchomości. Organy podatkowe oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznały jednak, że zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Kodeksu postępowania cywilnego, obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje z dniem uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, niezależnie od faktycznego wydania nieruchomości. Sąd podkreślił, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest aktem przenoszącym własność i stanowi tytuł do wprowadzenia nabywcy w posiadanie, a także nakłada obowiązek ponoszenia powtarzających się danin publicznych od dnia uprawomocnienia się postanowienia. W związku z tym, obowiązek podatkowy spółki powstał od 1 lipca 2023 r., a nie od daty faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie. Sąd oddalił skargę spółki, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje z dniem uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, niezależnie od faktycznego wydania nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz Kodeksu postępowania cywilnego, które jednoznacznie wskazują, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność i nakłada obowiązek ponoszenia powtarzających się danin publicznych od dnia uprawomocnienia się postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.o.l. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby prawne będące właścicielami nieruchomości.

u.p.o.l. art. 6 § ust. 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstał od dnia uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności.

k.p.c. art. 999 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do wprowadzenia go w posiadanie nieruchomości.

k.p.c. art. 999 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy należą pożytki z nieruchomości oraz ponosi on powtarzające się daniny publiczne.

Pomocnicze

O.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

O.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

u.p.o.l. art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Stawki podatku od nieruchomości dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje z dniem uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, niezależnie od faktycznego wydania nieruchomości. Nieruchomość nabyta przez przedsiębiorcę do prowadzenia działalności gospodarczej jest związana z tą działalnością, nawet jeśli nie była faktycznie wykorzystywana z przyczyn od niego niezależnych.

Odrzucone argumenty

Spółka nie powinna być obciążona podatkiem od nieruchomości za okres od uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności do faktycznego wydania nieruchomości z powodu opóźnień formalnych i proceduralnych. Nieruchomość nie była związana z działalnością gospodarczą, ponieważ nie była faktycznie wykorzystywana przez spółkę.

Godne uwagi sformułowania

Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest aktem przenoszącym na nabywcę własność nieruchomości. Od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy należą do niego pożytki z nieruchomości. Powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Wszelkie błędy, wady i zaniechania dokonane przez organy państwowe, w tym Sądy, uniemożliwiające Spółce faktyczne objęcie władztwa nad nieruchomością po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego w R. o przysądzeniu własności nieruchomości, nie mają wpływu na zmianę obowiązków podatkowych Spółki.

Skład orzekający

Bożena Kasprzak

przewodniczący sprawozdawca

Paweł Janicki

sędzia

Agnieszka Gortych-Ratajczyk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w przypadku nabycia w drodze licytacji i opóźnień w wydaniu nieruchomości; interpretacja pojęcia nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą w kontekście wyroku TK."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji opóźnień w wydaniu nieruchomości wynikających z problemów proceduralnych, a także specyfiki opodatkowania nieruchomości przez przedsiębiorcę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność prawną sytuacji nabycia nieruchomości w drodze licytacji, gdzie problemy proceduralne mogą prowadzić do długich opóźnień w faktycznym objęciu nieruchomości w posiadanie, a jednocześnie rodzą obowiązki podatkowe. Jest to ciekawy przykład konfliktu między prawem cywilnym a prawem podatkowym.

Nabyłeś nieruchomość na licytacji? Uważaj, podatek zapłacisz od razu, nawet jeśli kluczy jeszcze nie masz!

Dane finansowe

WPS: 30 254 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 292/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Gortych-Ratajczyk
Bożena Kasprzak /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Janicki
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FZ 356/25 - Postanowienie NSA z 2025-07-30
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 70
art. 5 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Agnieszka Gortych-Ratajczyk, Protokolant Starszy specjalista Małgorzata Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 31 marca 2025 r. nr KO.400.255.2025 w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2024 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 31 marca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z 20 grudnia 2024 r. określającą M. Sp. z o.o. w R., dalej: "podatnikowi" albo "Spółce", wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] za 2024 rok w kwocie 30.254,00 zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że postanowieniem z dnia 29 maja 2023 r. Sąd Rejonowy w R. I Wydział Cywilny przysądził, w postępowaniu egzekucyjnym sygn. akt [...], własność nieruchomości zabudowanej, położonej przy ul. [...] w R., na rzecz Spółki oraz zobowiązał "M1." Sp. z o.o. do wydania nieruchomości na rzecz nabywcy licytacyjnego z chwilą uprawomocnienia się postanowienia. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 8 czerwca 2023 r. Pismem z dnia 15 września 2023 r. (data doręczenia: 20 września 2023 r.) Prezydent Miasta R. wezwał Spółkę do przedłożenia deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2024. W odpowiedzi Spółka poinformowała, że nie doszło do wydania nieruchomości, przede wszystkim z przyczyn formalnych, ponieważ "M1." Sp. z o.o. nie była właściwie reprezentowana i dopiero postanowieniem z dnia 8 maja 2023 r. Sąd Rejonowy w R. w sprawie [...] ustanowił dla "M1." Sp. z o.o. kuratora w osobie radcy prawnego M. M.. Spółka podnosiła, że klucze do budynku i pomieszczeń, w których znajdują się ruchomości oraz m.in. akta osobowe pracowników Spółki "M1.", znajdują się w depozycie sądowym. Komornik zamierza zbyć ruchomości w drodze egzekucji, a kurator przejąć zgromadzone dokumenty. Do wydania nieruchomości nabywcy mogłoby dojść po inwentaryzacji majątku ruchomego i dokumentów. Pomimo wniosku kuratora Sąd nie wydał kluczy do pomieszczeń oraz nie wezwano nabywcy do przejęcia nieruchomości. Zdaniem M. Sp. z o.o. wstrzymanie się od obowiązku składania deklaracji na podatek od nieruchomości uzasadnia fakt, że poza formalnym nabyciem, nieruchomość nie została Spółce wydana i nie objęto jej w posiadanie.
W dniu 29 maja 2024 r. wpłynęła deklaracja Spółki na podatek od nieruchomości na 2024 r., obowiązująca od maja 2024 r., w której opodatkowano: grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 2.282 m2, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o pow. 1.039,51 m2, budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 30.360 zł. Na potwierdzenie powierzchni użytkowej budynków Spółka załączyła "Protokół z dokonanych pomiarów powierzchni użytkowej nieruchomości, położonej przy ul. [...] w R.", sporządzony w dniu 15 maja 2024 r. Zaś na potwierdzenie wartości rynkowej budowli posadowionych na ww. działce Spółka załączyła "Oświadczenie o wycenie wartości budowli dla celów podatku od nieruchomości".
Kolejnym pismem z dnia 3 czerwca 2024 r. (data doręczenia: 4 czerwca 2024 r.) ponownie wezwano M. Sp. z o.o. do przedłożenia deklaracji na podatek od nieruchomości na rok 2024 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2024 r. W odpowiedzi (pismo z dnia 7 czerwca 2024 r.) Spółka poinformowała, że nieruchomość została jej wydana w dniu 16 kwietnia 2024 r., dlatego złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za okres od dnia 1 maja 2024 r. Do momentu wydania nieruchomości Spółka nie była jej dysponentem, nie objęła jej w posiadanie, co wynikało z przyczyn od niej niezależnych. Zgodnie z pkt 2 postanowienia Sądu z dnia 25 września 2023 r., wydanie nieruchomości miało nastąpić z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności. Do wydania nie doszło z przyczyn formalnych - dłużnik "M1." Sp. z o.o. nie była właściwie reprezentowana, zaś postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 8 maja 2023 r. o ustanowieniu kuratora w osobie radcy prawnego M. M. w sprawie [...] dotknięte było błędem formalnym. Dopiero kolejnym postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r. Sąd ustanowił kuratorem w postępowaniu egzekucyjnym sygn. akt [...] radcę prawnego M. M.. Przez okres od maja 2023 r. do grudnia 2023 r. sprawa nie była procedowana, nie były podejmowane żadne czynności. Komornik Sądowy K. R. przeprowadziła sprzedaż licytacyjną rzeczy ruchomych znajdujących się w pomieszczeniach budynku, których M. Sp. z o.o. nie nabyła, i wydała je nabywcom w kwietniu 2024 r. Kurator przekazała do archiwum dokumenty i akta osobowe pracowników "M1." Sp. z o.o. znajdujące się w budynku. Po zakończeniu tych czynności przez kuratora i komornika w dniu 16 kwietnia 2024 r. protokolarnie przekazano Spółce klucze do nieruchomości. Do daty formalnego przekazania nieruchomości Spółce wejście na teren nieruchomości było niemożliwe, ponieważ obiekt był zamknięty, od strony drogi była zamykana brama i ogrodzenie. Spółka nie dysponowała kluczami, a wchodząc na teren nieruchomości bez upoważnienia Sądu, względnie zgody kuratora, dopuściłaby się przestępstwa.
Postanowieniem z dnia 9 października 2024 r. organ podatkowy wszczął z urzędu z dniem 10 października 2024 r. postępowanie w sprawie określenia M. Sp. z o.o. wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za 2024 r. W toku postępowania w piśmie z dnia 15 października 2024 r. Spółka ponownie przytoczyła argumenty zawarte we wcześniejszych pismach z dnia 25 września 2023 r. i 7 czerwca 2024 r. oraz załączyła:
• pismo z dnia 22 listopada 2022 r. i z dnia 26 maja 2023 r. do Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny w sprawie przysądzenia własności,
• pismo z dnia 10 lutego 2023 r. do Sądu Rejonowego dla Lodzi-Śródmieście XX Wydział KRS w sprawie wyznaczenia kuratora do reprezentowania w postępowaniu egzekucyjnym dłużnika,
• postanowienie Sądu Rejonowego w R. I Wydział Cywilny z dnia 29 maja 2023 r. wydanego w sprawie [...] o ustanowieniu kuratora dla "M1" Sp. z o.o. Spółka wniosła również o: - uzupełnienie materiału dowodowego i dopuszczenie dowodu z dokumentów wskazanych w punktach 1-5, - przesłuchanie w charakterze świadków kuratora "M1." Sp. z o.o. i komornika sądowego, - dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony, - przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.
Prezydent Miasta R. po rozpatrzeniu wniosku Spółki: 1) dopuścił jako dowód załączone wyżej pisma (wskazane w punktach 2-4 pisma z dnia 15 października 2024 r.), 2) uwzględnił żądanie Spółki dotyczące przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków: radcy prawnego M. M., pełniącej funkcję kuratora dla "M1" Sp. z o.o., kuratora sądowego K. R., prowadzącej egzekucję z nieruchomości wobec "M1" Sp. z o.o. 3) uwzględnił żądanie w sprawie dopuszczenia dowodu z przesłuchania Spółki, 4) nie uwzględnił wniosku w części: a) dopuszczenia dowodu z akt sprawy Sądu Rejonowego w R. o sygnaturze [...] dotyczącej postępowania egzekucyjnego toczącego się przed Sądem Rejonowym w R. z udziałem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. K. R. - na okoliczność przystąpienia do licytacji M. Sp. z o.o. w R., uzyskania przez Spółkę przybicia, zapłacenia ceny nabycia w dniu 19 października 2022 r" niewydania Spółce kluczy do obiektu i niewprowadzenia w posiadanie w okresie od 8 czerwca 2023 r. do 14 kwietnia 2024 r., przeprowadzenia postępowania licytacyjnego odnośnie zgromadzonych na obiekcie ruchomości, terminu opróżnienia pomieszczeń, podstaw formalnych dotyczących ustanowienia kuratorem mec. M. M., wykazania dokumentami urzędowymi z jakich przyczyn wydanie nieruchomości Spółce M. nie było możliwe po przysądzeniu własności, ponieważ - zdarzenia zaistniałe przed dniem uprawomocnieniem się postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości (8 czerwca 2023 r.) są nieistotne - zdaniem organu podatkowego - dla ustalenia daty powstania obowiązku podatkowego, badanie podstaw formalnych ustanowienia kuratora w osobie mec. M. M. nie należy do kompetencji Prezydenta Miasta R., a w pozostałym zakresie - ustaleń dokonano w toku przesłuchania kuratora mec. M. M. w charakterze świadka i ujęto w protokole sporządzonym na okoliczność przesłuchania świadka; b) dopuszczenia dowodu z akt sprawy [...] Komornika Sądowego K. R. na okoliczność terminu wydania kuratorowi M. M. nieruchomości położonej przy ul. [...], przeprowadzenia licytacji ruchomości znajdujących się w budynku, ponieważ - w tym zakresie ustaleń dokonano w toku przesłuchania Komornika Sądowego K. R. w charakterze świadka i ujęto w protokole sporządzonym na okoliczność przesłuchania świadka; c) wyznaczenia rozprawy administracyjnej dla dokonania przesłuchań świadków i strony, ponieważ - zgodnie z art. 200a O.p. rozprawę przeprowadza organ odwoławczy w toku postępowania.
W dniu 15 listopada 2024 r. przeprowadzono dowód z przesłuchania świadków: • kuratora dla "M1" Sp. z o.o. radcy prawnego M. M., • Komornika Sądowego K. R. prowadzącej egzekucję z nieruchomości wobec "M1" Sp. z o.o. W trakcie przesłuchań obecna była pełnomocnik M. Sp. z o.o. na podstawie przedłożonego pełnomocnictwa szczególnego udzielonego przez J. W. V-ce Prezesa Zarządu, który zgodnie z wpisem do Krajowego Rejestru Sądowego (nr KRS [...]) jest uprawniony do jednoosobowego reprezentowania Spółki. Na podstawie zeznań ustalono, że :
- pierwsze postanowienie o ustanowieniu M. M. kuratorem dla "M1." Sp. z o.o. Sąd Rejonowy wydał w dniu 8 maja 2023 r. w sprawie o sygnaturze [...]; postanowienie było zbyt ogólne, dlatego nie mogło stanowić podstawy wpisu kuratora do KRS (o co do KRS winien wnioskować Sąd Rejonowy w R.), a to uniemożliwiało wykonywanie czynności kuratora, w szczególności zabezpieczenie ruchomości oraz dokumentów "M1" Sp. z o.o. i wydanie nieruchomości nabywcy;
- kurator była na terenie nieruchomości w dniu drugiej licytacji ruchomości należących do dłużnika, wyznaczonej przez komornika na dzień 6 listopada 2023 r. (kluczami dysponował komornik), kiedy to licytanci zakupili większość nadających się do zakupu ruchomości; wydanie nieruchomości nabywcy nadal nie było możliwe, ze względu na oczekiwanie na postanowienie Sądu o ustanowienie komornika;
- w dniu 4 grudnia 2023 r. Sąd Rejonowy w R. wydał kolejne postanowienie o ustanowieniu M. M. kuratorem dla "M1" Sp. z o.o. w sprawie [...], na podstawie którego w oparciu o art. 818¹ kpc mogła w pełni wykonywać obowiązki kuratora i reprezentować dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym;
- postanowienie uprawomocniło się 20 grudnia 2023 r., a 21 grudnia 2023 r. kurator wystąpiła do Sądu o wydanie kluczy z depozytu sądowego; w dniu 3 stycznia 2024 r. Sąd wydał postanowienie o wydaniu kluczy; po jego uprawomocnieniu się kurator dysponowała kluczami od połowy stycznia 2024 r.;
- w tym okresie kurator zleciła specjaliście analizę dokumentów pod kątem archiwizacji, który w okresie koniec lutego - początek marca przyjechał dokonać oględzin dokumentacji i zdecydował, iż całą dokumentację zabierze "do siebie" - ostatnią partię dokumentacji zabrał 15 kwietnia 2024 r.;
- dla przyspieszenia wydania nieruchomości M. Sp. z o.o. uzgodniono, że utylizacji pozostałych ruchomości dokona nabywca we własnym zakresie;
- w dniu 16 kwietnia 2024 r. nastąpiło protokolarne przekazanie nabywcy nieruchomości przy ul. [...] wraz z kluczami;
- w ocenie kurator nie było śladów jakiegokolwiek posiadania tej nieruchomości przez osoby, podmioty trzecie;
- zabezpieczenie budynku w toku ww. czynności polegało na wymianie zamka przez ślusarza oraz zamieszczeniu na drzwiach wejściowych do budynku naklejek informujących o zajęciu nieruchomości przez komornika.
Po powołaniu art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 3 i art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 70 ze zm.), dalej w skrócie "u.p.o.l.", organ I instancji podniósł, iż obowiązek posiadacza samoistnego "wyprzedza" obowiązek właściciela budynków i budowli oraz użytkownika wieczystego gruntu. Innymi słowy, niezależnie od tego, kto jest użytkownikiem wieczystym gruntu i właścicielem wzniesionych na tym gruncie budynków czy budowli, z woli ustawodawcy podatnikiem od takich budynków i budowli jest ich posiadacz samoistny, a nie użytkownik wieczysty gruntu. Dodano, iż posiadaczem samoistnym rzeczy jest tylko taki podmiot, który uważa się za uprawnionego do rozporządzania nią, a więc nie ma potrzeby liczenia się z uprawnieniami właścicielskimi innej osoby. Stwierdzono następnie, iż w toku postępowania organ podatkowy ustalił, iż klucze do nieruchomości znajdowały się w depozycie sądowym i wydawane były na każdorazowy wniosek kuratora lub komornika sądowego na czas wykonywania czynności, budynek został zabezpieczony przed dostępem dla osób trzecich (wymiana zamka, zamieszczenie naklejek informujących o zajęciu komorniczym). Powyższe pozwoliło stwierdzić organowi I instancji, że w okresie od uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu nieruchomości M. Sp. z o.o. (8 czerwca 2023 r.) do dnia jej protokolarnego przekazania (16 kwietnia 2024 r.) nieruchomość nie znajdowała się w samoistnym posiadaniu innej osoby lub podmiotu, co wyklucza przeniesienie obowiązku podatkowego na samoistnego posiadacza. Prawidłowe określenie momentu nabycia nieruchomości w drodze licytacji komorniczej ma kluczowe znaczenie dla ustalenia daty powstania obowiązku podatkowego. Zgodnie z art. 999 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Przepis art. 791 stosuje się odpowiednio. Zgodnie natomiast z § 2 ww. przepisu, od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy należą do niego pożytki z nieruchomości. Powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Świadczenia publicznoprawne niepowtarzające się nabywca ponosi tylko wtedy, gdy ich płatność przypada w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności lub po tym dniu. Taką powtarzającą się daniną publiczną jest podatek od nieruchomości.
Z powyższego wynika, że dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości znaczenie ma wyłącznie dzień uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, nie zaś jakikolwiek inny dzień, przykładowo dzień wpisu nowego właściciela w księdze wieczystej czy też dzień wydania nieruchomości nowemu nabywcy, chociażby nowy nabywca nie miał wpływu na datę zaistnienia którejkolwiek z ww. okoliczności. Zauważono, iż Spółka podnosiła, że nie mogła wejść w posiadanie zakupionej nieruchomości bez zgody Sądu przed jej formalnym przekazaniem przez kuratora, ponieważ: • nieruchomość znajdowała się w dyspozycji Sądu Rejonowego w R., który deponował klucze do budynku i nieruchomości, • w budynku znajdowały się ruchomości dłużnika nieobjęte egzekucją komorniczą, w tym dokumenty firmy i akta osobowe. W tej sytuacji wejście na teren bez upoważnienia narażało Spółkę na zarzut kradzieży z włamaniem. Spółka wykazała również, że podejmowała działania zmierzające do przyspieszenia przejęcia nieruchomości. Dwukrotnie występowała do Sądu Rejonowego w R. w sprawie przyspieszenia wydania postanowienia o przysądzeniu własności oraz do KRS o przyspieszenie rozpoznania sprawy o wyznaczenie kuratora do reprezentowania dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym. Organ podatkowy dostrzegł przewlekłość postępowania przed sądami i zgodził się ze Spółką, że pomimo podejmowanych działań nie miała wpływu (lub też wpływ ten był znikomy) na przyspieszenie wydania zakupionej nieruchomości, uznając argumenty i obawy Spółki dotyczące konsekwencji przejęcia nieruchomości (wraz ze znajdującymi się w budynku ruchomościami) bez zgody Sądu. Z drugiej jednak strony żaden z powołanych przepisów nie uzależnia powstania obowiązku podatkowego od okoliczności jaką jest faktyczne władztwo nad nieruchomością, co powoduje, że pomimo zrozumienia dla argumentów Spółki organ podatkowy musi działać w oparciu o obowiązujące przepisy.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia stwierdzono, że M.Sp. z o.o. stała się właścicielem nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] z dniem 8 czerwca 2023 r. (data uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności), zatem zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstał od 1 lipca 2023 r. Stosownie zaś do art. 21 § 3 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków nieruchomość przy ul. [...] stanowi działkę nr [...], obręb [...], sklasyfikowaną jako tereny przemysłowe (Ba), zabudowaną budynkiem przemysłowym nr ewid. 316. Zgodnie z "Protokołem z dokonanych pomiarów powierzchni użytkowej nieruchomości położonej przy ul. [...] w R.", sporządzonym w dniu 15 maja 2024 r. na zlecenie M.Sp. z o.o., powierzchnia użytkowa ww. budynku stanowiąca podstawę opodatkowania wynosi 1.039,51 m2. Zgodnie z "Oświadczeniem o wycenie wartości budowli dla celów podatku od nieruchomości", wartość rynkowa budowli posadowionych na ww. działce określona przez Spółkę wynosi 30.360 zł. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia wyliczono Spółce należny podatek od nieruchomości za 2024 r.
Od powyższej decyzji M.Sp. z o.o. zs. w R. wniosła odwołanie z dnia 16 stycznia 2025 r., którym zaskarżyła w całości ww. decyzję Prezydenta Miasta R., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów natury procesowej mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a mianowicie:
- art. 120 i art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady legalizmu w wyniku błędnej interpretacji ustalonego w toku postępowania stanu faktycznego i błędnego rozpatrzenia całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes Spółki, w szczególności poprzez uznanie, że Spółka ma obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości, której z uwagi na opieszałość, w szczególności Sądów, nie wydano jej w terminie wynikającym z postanowienia o przysądzeniu własności, • poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania do organów państwa, poprzez dokonanie niekorzystnej dla Spółki interpretacji przepisów prawa materialnego i uznanie, że Spółka ponosi odpowiedzialność za wszelkie błędy, wady i zaniechania dokonane przez ograny państwowe, w tym Sądy, także wobec Spółki, które uniemożliwiły jej wejście w faktyczne posiadanie nieruchomości nabytej w drodze licytacji przez okres około 11 miesięcy, • poprzez niewyjaśnienie, czy Spółka była zobowiązana do uregulowania podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy faktycznym posiadaczem i dysponentem nieruchomości była spółka "M1.", poprzez działanie swojego kuratora, komornik sądowy prowadzący egzekucję z ruchomości i Sąd Rejonowy w R., który przetrzymywał klucze od budynku w depozycie oraz wydał w dniu 8 maja 2023 r. błędne orzeczenie w sprawie ustanowienia kuratora, co uniemożliwiło działanie kuratorowi w okresie co najmniej od maja 2023 r. do 20 grudnia 2023 r. przy jednoczesnym braku winy ze strony Spółki a ewidentnym zaniechaniu czynności przez organy sądowe, zarówno Sądu Rejonowego w R., jak i Sądu Rejonowego w Łodzi Wydział XX KRS, które błędnie i opieszale rozpoznawały wnioski kierowane do tych instytucji,
- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., w szczególności pkt 1, poprzez błędne uznanie, że Spółka od dnia 8 czerwca 2023 r. była właścicielem nieruchomości, przez ten fakt zobowiązanym do uiszczenia podatku od nabytej nieruchomości i nieuwzględnienie pkt 2 tegoż artykułu, który statuuje obowiązek podatkowy po stronie samoistnego posiadacza nieruchomości, którym w okresie po przysądzeniu własności na rzecz M. była nadal "M1" Sp. z o.o. w R., wobec niewydania nieruchomości nabywcy, pomimo obowiązku ciążącego na niej z mocy postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 29 maja 2023 r., wydanego w sprawie [...].
Mając na uwadze powyższe Spółka, zgodnie z art. 233 § 1 O.p. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopatrzyło się uchybień w postępowaniu organu podatkowego I instancji, w związku z czym postanowiło utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy.
Na wstępie SKO podkreśliło, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości określa ustawa o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 12 stycznia 1991 r. (t.j. Dz.U. 2023 r., poz. 70 ze zm.), dalej u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2023 r.). Przywołując art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, ust. 3 i ust. 5, art. 6 ust. 1, ust. 5 i ust. 9 u.p.o.l., a także art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 z późn. zm.), wskazało, że co do zasady podatek od nieruchomości ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Innymi słowy, dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym.
Dalej SKO wskazało, że kwestią sporną w analizowanej sprawie jest moment, od którego M. Sp. z o.o. zs. w R. stała się podatnikiem podatku od nieruchomości od zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...] w R., zobowiązanym do zapłaty tegoż podatku. Na wstępie Kolegium podkreśliło, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy, a jego pobór zależny jest od faktu posiadania nieruchomości. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje niezależnie od woli podmiotu i obciąża m.in. właścicieli nieruchomości, bez względu na sposób w jaki wykorzystują nieruchomość i bez względu na ich sytuację materialną. Zakres podmiotowy podatku od nieruchomości uregulowany został w art. 3 ust. 1 u.p.o.l., który wskazuje podmioty, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Są nimi w szczególności osoby prawne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Jeżeli jednak przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, to zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.o.l., obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. Podatnikiem jest zatem właściciel nieruchomości lub obiektu budowlanego, chyba że włada nimi posiadacz samoistny. Powyższe oznacza, że w sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży nie na właścicielu nieruchomości, ale na jej posiadaczu. Co przy tym istotne, do uznania osoby prawnej za podatnika podatku od nieruchomości nie jest konieczne ujawnienie posiadania samoistnego w urzędowych rejestrach, np. w ewidencji gruntów i budynków, czy też nawet w księgach wieczystych.
Dalej Kolegium podniosło, że w judykaturze przyjmuje się, iż wobec braku odmiennego zdefiniowania posiadania samoistnego w ustawach podatkowych, pojęcie posiadania samoistnego użyte w art. 3 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.p.o.l. należy definiować przez odwołanie się do art. 336 k.c. SKO wyjaśniło definicję samoistnego posiadania w świetle art. 336 k.c. wskazując przy tym, że dla przyjęcia samoistności posiadania konieczne jest wykonywanie przez posiadacza czynności faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Wszystkie dyspozycje posiadacza powinny zatem swą treścią odpowiadać dyspozycjom właściciela (por. wyrok NSA z dnia 1 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 2372/10, CBOSA).
Następnie SKO przypomniało, że postanowieniem z dnia 29 maja 2023 r. Sąd Rejonowy w R. I Wydział Cywilny przysądził, w postępowaniu egzekucyjnym sygn. akt [...], własność nieruchomości zabudowanej, położonej przy ul. [...] w R., na rzecz M. Sp. z o.o. oraz zobowiązał Sp. z o.o. "M1" do wydania nieruchomości na rzecz nabywcy licytacyjnego z chwilą uprawomocnienia się postanowienia. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 8 czerwca 2023 r. Nieruchomość została wydana Spółce w dniu 16 kwietnia 2024 r. Wcześniej Spółka nie była dysponentem nieruchomości i nie objęła jej w posiadanie. Jak wynika m.in. z oświadczeń Spółki, do wydania nieruchomości nie doszło z przyczyn formalnych - dłużnik ("M1" Sp. z o.o.) nie był właściwie reprezentowany, zaś postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 8 maja 2023 r. o ustanowieniu kuratora w osobie radcy prawnego M. M. w sprawie [...] dotknięte było błędem formalnym. Dopiero kolejnym postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r. Sąd ustanowił kuratorem w postępowaniu egzekucyjnym sygn. akt [...] radcę prawnego M. M.. Przez okres od maja 2023 r. do grudnia 2023 r. sprawa nie była procedowana, nie były podejmowane żadne czynności. Komornik Sądowy K. R. przeprowadziła sprzedaż licytacyjną rzeczy ruchomych znajdujących się w pomieszczeniach budynku, których M. Sp. z o.o. nie nabyła, i wydała je nabywcom w kwietniu 2024 r. Kurator przekazała do archiwum dokumenty i akta osobowe pracowników "M1" Sp. z o.o. znajdujące się w budynku. Po zakończeniu tych czynności przez kuratora i komornika w dniu 16 kwietnia 2024 r. protokolarnie przekazano Spółce klucze do nieruchomości. Do daty formalnego przekazania nieruchomości Spółce wejście na teren nieruchomości było niemożliwe, ponieważ obiekt był zamknięty, od strony drogi była zamykana brama i ogrodzenie. Spółka nie dysponowała kluczami. Klucze do nieruchomości znajdowały się w depozycie sądowym i wydawane były na każdorazowy wniosek kuratora lub komornika sądowego na czas wykonywania czynności, budynek został zabezpieczony przed dostępem dla osób trzecich (wymiana zamka, zamieszczenie naklejek informujących o zajęciu komorniczym).
Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium zauważyło, podzielając opinię organu podatkowego I instancji, że nieruchomość Spółki nie była we władaniu samoistnego posiadacza w okresie od dnia 8 czerwca 2023 r. (data uprawomocnienia postanowienia Sądu Rejonowego w R. I Wydział Cywilny o przysądzeniu własności nieruchomości) do dnia 16 kwietnia 2024 r. (data protokolarnego przekazania nieruchomości Spółce). Z pewnością nie można za posiadacza samoistnego nieruchomości uznać Sp. z o.o. "M1", jak to podnosi w odwołaniu M. Sp. z o.o. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by w ww. okresie Sp. z o.o. "M1" czy kurator Sp. z o.o. "M1" radca prawny M. M. traktowali nieruchomość jako pozostającą w ich sferze swobodnej dyspozycji i ujawniali tę wolę na zewnątrz. Powyższe wyklucza zatem możliwość przeniesienia obowiązku podatkowego na samoistnego posiadacza.
W konsekwencji Kolegium zgodziło się z organem podatkowym I instancji, że M.Sp. z o.o. stała się właścicielem nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] z dniem 8 czerwca 2023 r. (data uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności), zatem zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy ciążący na Spółce powstał od dnia 1 lipca 2023 r. i trwał dalej przez 2024 r. Następnie cytując treść art. 999 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.), SKO wskazało, że z powyższych regulacji wynika, iż prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest aktem przenoszącym na nabywcę własność nieruchomości. Nabywca staje się właścicielem od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności. Prawo do przysądzenia własności powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przybiciu. Z dniem prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności przechodzą na nabywcę wszelkie prawa i obowiązki właściciela. Do nabywcy należą pożytki, które przypadają z nieruchomości od dnia przysądzenia własności. Nabywca przejmuje również obowiązek ponoszenia powtarzających się danin publicznych przypadających z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności. Natomiast świadczenia niepowtarzające się ponosi nabywca tylko wtedy, gdy ich płatność przypada w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności lub po tym dniu. Tak więc bezspornie Spółka stała się właścicielem nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] w R., zobowiązanym w związku z tym do zapłaty powtarzającej się daniny publicznej w postaci podatku od nieruchomości począwszy od lipca 2023 r. i prze cały 2024 r. Podkreślono, że bez wpływu na obowiązek podatkowy Spółki pozostaje fakt protokolarnego przekazania ww. nieruchomości Spółce dopiero w dniu 16 kwietnia 2024 r. Wszelkie błędy, wady i zaniechania dokonane przez organy państwowe, w tym Sądy, uniemożliwiające Spółce faktyczne objęcie władztwa nad nieruchomością po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego w R. o przysądzeniu własności nieruchomości, nie mają wpływu na zmianę obowiązków podatkowych Spółki, które jednoznacznie wynikają z u.p.o.l. Przytoczone powyżej przepisy materialnego i proceduralnego prawa podatkowego, mające zastosowanie do przedstawionej Kolegium sprawy, dowodzą, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał organowi podatkowemu I instancji na wydanie spornego rozstrzygnięcia. Organ ten w dostateczny sposób wyjaśnił przy tym Spółce zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, a jego stanowisko nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów, określonej w art. 191 O.p., gdyż punkt widzenia przyjęty w rozpatrywanej sprawie został wystarczająco uzasadniony w oparciu o zgromadzone dowody.
W skardze złożonej do WSA w Łodzi Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:
1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. ustawy - Ordynacja podatkowa, w szczególności art. 120 i art. 121 § 1 :
- poprzez pogwałcenie zasady legalizmu decyzją, która narusza słuszny interes Spółki, w szczególności poprzez uznanie, że Spółka ma obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości położonej w R. przy ul. [...], której z uwagi na opieszałość, w szczególności sądów, nie wydano w terminie i na warunkach wynikających z postanowienia o przysądzeniu własności,
- poprzez nieprzeprowadzenie starannego i zgodnego z przepisami prawa postępowania, mającego zagwarantować równość podmiotów wobec prawa,
- podważenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa, poprzez dokonanie niekorzystnej dla Spółki interpretacji przepisów prawa materialnego i uznanie, że Spółka ponosi odpowiedzialność za wszelkie błędy i zaniechania dokonane przez ograny państwowe, w tym sądy, także wobec Spółki, które uniemożliwiły jej wejście w posiadanie nieruchomości nabytej w drodze licytacji, przez okres około 11 miesięcy, przy jednoczesnym przyznaniu, że wobec trwania czynności poodejmowanych przez komornika i kuratora, Spółka nie mogła samodzielnie wejść w posiadanie nieruchomości, nie narażając się na odpowiedzialność karną,
- nierozważenie, jakie znaczenie materialnoprawne i procesowe miał fakt doręczenia postanowienia Sądu Rejonowego w R.z dnia 29 maja 2023 r. o przysądzeniu własności kuratorowi, którego uprawnienie wywodziło się z dotkniętego błędem postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia 8 maja 2023 r. w sprawie [...];
2) prawa ustrojowego, którego to naruszenia SKO nie zinterpretowało na korzyść Spółki, tj.:
a) art. 64 Konstytucji RP, dotyczącego ochrony prawa własności, które doznało pogwałcenia z winy Sądu Rejonowego w R. i organów działających na jego zlecenie, w związku z nieposzanowaniem uprawnień Spółki do korzystania z rzeczy, którą nabyła,
b) art. 45 Konstytucji RP, który zapewnia obywatelom sprawiedliwie rozpatrzenie sprawy, bez nieuzasadnionej zwłoki, wobec ewidentnego przeciągania ponad przeciętną miarę postępowania w sprawie wyznaczenia kuratora dla niedziałającej przez brak organów Spółki z o.o. M1 oraz błędne i nieznajdujące podstawy w przepisach prawa wydanie postanowienia przez Sąd Rejonowy w R., które funkcjonowało w obrocie prawnym od maja do grudnia 2023 r., powodując zwłokę w procedowaniu zarówno postępowania egzekucyjnego, jak i powodowało brak możliwości realizacji prawa do własności przez Spółkę, nadto w sytuacji, gdy Spółce, niebędącej stroną w postępowaniu egzekucyjnym, nie przysługiwało prawo zażalenia tegoż postanowienia, bez wpływu na zmianę orzeczenia w zwykłym lub szczególnym trybie,
c) art. 140 Kodeksu cywilnego, który określa uprawnienia właściciela, których Spółka nie nabyła, bo zostały pogwałcone przez Sąd Rejonowy w R. i inne organy działające na jego zlecenie i niedopuszczające Spółki do realizacji jej praw do własności, przez co została narażona na stratę związaną z nałożonym obecnie obowiązkiem uiszczenia podatku od nieruchomości oraz stratę związaną z doprowadzeniem do dalszej dewastacji budynku znajdującego się na nieruchomości, pozbawienia pożytków, korzystania i rozporządzania nieruchomością,
d) art. 222 Kodeksu cywilnego, dotyczącego roszczeń windykacyjnych, w sytuacji gdy faktycznie w rozpatrywanym przypadku Spółka nie mogła skorzystać z prawa do procesu windykacyjnego wobec zablokowania procedury przez Sąd Rejonowy w R., który wydał błędne orzeczenie w sprawie i pomimo tej sytuacji Kolegium twierdzi w uzasadnieniu skarżonej decyzji o możliwości nadania postanowieniu o przesądzeniu własności klauzuli wykonalności - bez wskazania wobec jakiej instytucji miałoby to nastąpić;
3) przepisów prawa materialnego, tj.:
a) art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez uznanie, że zachodzą warunki do jego zastosowania, wobec przypisania obowiązków podatkowych Spółce, pomimo niewprowadzenia jej w posiadanie, pozbawienia przywileju właściciela de facto ignorowanego przez sądy i inne organy, wobec ewidentnego zaniechania wykonania urzędowych czynności i wydania błędnego orzeczenia w sprawie,
b) art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez:
- niezastosowanie i niewzięcie po uwagę, że inne podmioty, poza Spółką, faktycznie miały w posiadaniu nieruchomość położoną w R. przy ul. [...], wykonywały w stosunku do niej czynności, z wyłączeniem Spółki jako właściciela,
- odmowę uznania M1 Sp. z o.o. w R., działającej przez kuratora, jako posiadacza samoistnego.
Z uwagi na powyższe zarzuty Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności, a więc zgodności działań administracji z obowiązującym prawem. W przypadku, gdy sąd administracyjny stwierdzi, iż wydana decyzja narusza prawo, to zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm., dalej P.p.s.a.) uchyla decyzję w części lub całości. Uchylenie decyzji następuje, gdy doszło do naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tak zakreślonej kognicji Sąd ocenił, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego, zatem podlega oddaleniu.
Tytułem wstępu należy wyjaśnić, iż w zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r. sygn. akt: II FSK 1665/06 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organy, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej (organy podatkowe), albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Sądu z akt niniejszej sprawy wynika, że organy podatkowe uwzględniając wynikający z art. 122 O.p. obowiązek podejmowania niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy zgodnie z zasadą prawdy materialnej wyrażoną w art. 122 O.p., zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły zebrany w sprawie materiał dowodowy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i oceny wyprowadzone na jego podstawie w sposób należyty wypełniają obowiązki płynące z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w dyspozycji art. 122, art. 187 § 1 O.p., jak też z zasady swobodnej oceny dowodów unormowanej w art. 191 O.p. W następstwie tak prowadzonych czynności, ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny, obszernie przywołany dla potrzeb niniejszego uzasadnienia w formie argumentów organu odwoławczego, stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Przedmiotem sporu w analizowanej sprawie jest moment, od którego M. Sp. z o.o. zs. w R. stała się podatnikiem podatku od nieruchomości od zabudowanej nieruchomości położonej przy ul. [...] w R., zobowiązanym do zapłaty tegoż podatku.
Zdaniem organów podatkowych obu instancji skarżąca Spółka z dniem uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności przedmiotowej nieruchomości, tj., z dniem 8 czerwca 2023 r. stała się jej właścicielem i od tego dnia powinna płacić podatek od nieruchomości. Natomiast, jak wskazuje skarżąca Spółka, nieruchomość została jej wydana dopiero w dniu 16.04.2024 r., dlatego złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za okres od 01.05.2024 r. Do momentu wydania nieruchomości Spółka nie była jej dysponentem, nie objęła jej w posiadanie, co wynikało z przyczyn od niej niezależnych i za ten okres od 1 lipca 2023 r. do 30 kwietnia 2024 r. nie powinna zostać obciążona podatkiem od nieruchomości. Zgodnie bowiem z punktem 2. postanowienia Sądu z dnia 25.09.2023 r. wydanie nieruchomości miało nastąpić z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności, a to nastąpiło dopiero w kwietniu 2024 r. Do wydania nie doszło z przyczyn formalnych - dłużnik spółka "M1" Sp. z o.o. nie była właściwie reprezentowana, zaś postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 08.05.2023 r. o ustanowieniu kuratora w osobie radcy prawnego M. M. w sprawie I [...] dotknięte było błędem formalnym. Dopiero kolejnym postanowieniem z dnia 04.12.2023 r. Sąd ustanowił kuratorem w postępowaniu egzekucyjnym sygn. akt [...] radcę prawnego M. M.. Przez okres od maja 2023 r. do grudnia 2023 r. sprawa nie była procedowana, nie były podejmowane żadne czynności.
Sąd w powyższym sporze przyznał rację organom podatkowym.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych oraz użytkownikami wieczystymi gruntów. Dyspozycja zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wskazuje, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. podstawę opodatkowania stanowi: dla gruntów - powierzchnia; dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa; dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego.
W świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r., poprzez grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Zgodnie z treścią ust. 2a, do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się: 1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami; 2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) (tj. pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych) i w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d) (tj. niezabudowanych objętych obszarem rewitalizacji, o którym mowa w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1023 ze zm.) i położonych na terenach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, usługową albo zabudowę o przeznaczeniu mieszanym obejmującym wyłącznie te rodzaje zabudowy, jeżeli od dnia wejścia w życie tego planu w odniesieniu do tych gruntów upłynął okres 4 lat, a w tym czasie nie zakończono budowy zgodnie z przepisami prawa budowlanego); 3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. jed. Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.; Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W tym miejscu zaznaczyć trzeba – co zasadnie podkreślono w zaskarżonej decyzji – że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje niezależnie od woli podmiotu i obciąża m.in. właścicieli nieruchomości, bez względu na sposób w jaki wykorzystują nieruchomość i bez względu na ich sytuację materialną. Ponadto zasadą, jak słusznie wskazał organ, jest płacenie przez przedsiębiorców podatku od nieruchomości według stawek dla nieruchomości i obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a wskazanych wyjątków, stanowiących wyłom od konstytucyjnej zasady powszechności i równości opodatkowania, nie wolno interpretować w sposób rozszerzający, lecz ścisły (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2009 roku, sygn. akt II FSK 747/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gdańsku z dnia 21 marca 2006 roku, o sygn. akt I SA/Gd 231/04).
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 29 maja 2023 r. Sąd Rejonowy w R. I Wydział Cywilny przysądził, w postępowaniu egzekucyjnym sygn. akt [...], własność nieruchomości zabudowanej, położonej przy ul. [...] w R., na rzecz skarżącej Spółki oraz zobowiązał Sp. z o.o. "M1" do wydania nieruchomości na rzecz nabywcy licytacyjnego z chwilą uprawomocnienia się postanowienia. Postanowienie uprawomocniło się w dniu 8 czerwca 2023 r. Nieruchomość została wydana Spółce w dniu 16 kwietnia 2024 r. Wcześniej Spółka nie była dysponentem nieruchomości. Jak wynika m.in. z oświadczeń Spółki, do wydania nieruchomości nie doszło z przyczyn formalnych, gdyż dłużnik ("M1" Sp. z o.o.) nie był właściwie reprezentowany, zaś postanowienie Sądu Rejonowego w R. z dnia 8 maja 2023 r. o ustanowieniu dla dłużnika - kuratora w osobie radcy prawnego M. M. w sprawie [...] dotknięte było błędem formalnym. Dopiero kolejnym postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r. Sąd ustanowił kuratorem spółki "M1" (dłużnika) w postępowaniu egzekucyjnym sygn. akt [...] radcę prawnego M. M.. Przez okres od maja 2023 r. do grudnia 2023 r. sprawa nie była procedowana, nie były podejmowane żadne czynności. Komornik Sądowy K. R. przeprowadziła sprzedaż licytacyjną rzeczy ruchomych znajdujących się w pomieszczeniach budynku, których M. Sp. z o.o. nie nabyła, i wydała je nabywcom w kwietniu 2024 r. Kurator przekazała do archiwum dokumenty i akta osobowe pracowników "M1" Sp. z o.o. znajdujące się w budynku. Po zakończeniu tych czynności przez kuratora i komornika w dniu 16 kwietnia 2024 r. protokolarnie przekazano Spółce klucze do nieruchomości. Do daty formalnego przekazania nieruchomości Spółce wejście na teren nieruchomości było niemożliwe, ponieważ obiekt był zamknięty, od strony drogi była zamykana brama i ogrodzenie. Spółka nie dysponowała kluczami. Klucze do nieruchomości znajdowały się w depozycie sądowym i wydawane były na każdorazowy wniosek kuratora lub komornika sądowego na czas wykonywania czynności, budynek został zabezpieczony przed dostępem dla osób trzecich (wymiana zamka, zamieszczenie naklejek informujących o zajęciu komorniczym).
Jak wynika z powyższych ustaleń organów podatkowych obu instancji, nieruchomość Spółki nie była we władaniu samoistnego posiadacza w okresie od dnia 8 czerwca 2023 r. (data uprawomocnienia postanowienia Sądu Rejonowego w R. I Wydział Cywilny o przysądzeniu własności nieruchomości) do dnia 16 kwietnia 2024 r. (data protokolarnego przekazania nieruchomości Spółce). Zdaniem Sądu, nie można za posiadacza samoistnego nieruchomości w spornym okresie uznać Sp. z o.o. "M1.", jak to podnosi w odwołaniu M.Sp. z o.o. Z akt sprawy nie wynika bowiem, by w ww. okresie Sp. z o.o. "M1" czy kurator Sp. z o.o. "M1." radca prawny M. M. traktowali nieruchomość jako pozostającą w ich sferze swobodnej dyspozycji i ujawniali tę wolę na zewnątrz. Za samoistnego posiadacza nie można również uznać komornika sądowego, jak sugeruje skarżąca w skardze wniesionej do tutejszego Sądu, bowiem komornik jako organ egzekucyjny wykonywał swoje czynności w toku egzekucji i w każdym przypadku prowadzonych czynności zwracał się do Sądu Rejonowego w R. o udostępnienie mu kluczy od nieruchomości. Powyższe wyklucza zatem możliwość przeniesienia obowiązku podatkowego na samoistnego posiadacza.
W tej sytuacji zdaniem Sądu, jak słusznie uznało Kolegium, M. Sp. z o.o. stała się właścicielem nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] z dniem 8 czerwca 2023 r. (data uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu 12 własności) i zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy ciążący na Spółce powstał od dnia 1 lipca 2023 r. W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z art. 999 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568 ze zm.), prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Przepis art. 791 stosuje się odpowiednio. Jak natomiast stanowi art. 999 § 2 cyt. ustawy, od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy należą do niego pożytki z nieruchomości. Z kolei, powtarzające się daniny publiczne przypadające z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności ponosi nabywca. Świadczenia publicznoprawne niepowtarzające się nabywca ponosi tylko wtedy, gdy ich płatność przypada w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności lub po tym dniu.
W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu, organy podatkowe w tej sprawie słusznie uznały, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest aktem przenoszącym na nabywcę własność nieruchomości. Nabywca staje się właścicielem od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności. Prawo do przysądzenia własności powstaje z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o przybiciu. Prawomocne postanowienie sądu o przysądzeniu własności ma charakter konstytutywny i stanowi dla nabywcy tytuł własności nieruchomości, na podstawie którego może złożyć wniosek o wpis tego prawa do księgi wieczystej. Podkreślenia wymaga, na co zwrócił uwagę organ wskazując, że SN w wyroku z dnia 22 września 1997 r. sygn. akt II CKN 730/97 (OSP 1998, nr 7-8, poz. 139) stwierdził, że rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych nie ma zastosowania, gdy nabycie własności nieruchomości następuje w toku postępowania egzekucyjnego. Wyrażono przy tym w piśmiennictwie pogląd (por. A. Oleszko: Glosa do wyroku SN z dnia 22 września 1997 r. sygn. akt II CKN 730/97, OSP 1998, nr 7-8, poz. 139), iż charakter konstytutywny postanowienia o przysądzeniu własności sprawia, iż własność nieruchomości przechodzi na nabywcę bez względu na to, kto dotąd był rzeczywistym właścicielem. Na podstawie prawomocnego postanowienia o przysądzeniu własności zaopatrzonego w klauzulę wykonalności nabywca może żądać także wprowadzenia go w posiadanie nieruchomości. Z dniem prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności przechodzą na nabywcę wszelkie prawa i obowiązki właściciela. Do nabywcy należą pożytki, które przypadają z nieruchomości od dnia przysądzenia własności. Nabywca przejmuje również obowiązek ponoszenia powtarzających się danin publicznych przypadających z nieruchomości od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności. Natomiast świadczenia niepowtarzające się ponosi nabywca tylko wtedy, gdy ich płatność przypada w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności lub po tym dniu.
Tak więc bezspornie, jak zasadnie uznało SKO, Spółka stała się właścicielem nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] w R., zobowiązanym w związku z tym do zapłaty powtarzającej się daniny publicznej w postaci podatku od nieruchomości począwszy od lipca 2023 r. i przez cały 2024 r. Sąd aprobuje również stwierdzenie Kolegium zawarte w zaskarżonej decyzji, że bez wpływu na obowiązek podatkowy Spółki pozostaje fakt protokolarnego przekazania ww. nieruchomości Spółce dopiero w dniu 16 kwietnia 2024 r. Jak już bowiem wyżej podniesiono, przepis art. 999 Kodeksu postępowania cywilnego jednoznacznie stanowi, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę (a więc w tym przypadku na M. Sp. z o.o.) i w związku z tym nabywca od chwili uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności opłaca związane z nieruchomością daniny publiczne, a w tym przypadku podatek od nieruchomości. Wszelkie błędy, wady i zaniechania dokonane przez organy państwowe, w tym Sądy, uniemożliwiające Spółce faktyczne objęcie władztwa nad nieruchomością po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu Rejonowego w R. o przysądzeniu własności nieruchomości, nie mają zatem wpływu na zmianę obowiązków podatkowych Spółki, które jednoznacznie wynikają z u.p.o.l. (por. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 6 lutego 2025 r. sygn. akt I SA/Wr 686/24, LEX nr 3837599 i sygn. akt I SA/Wr 687/24, LEX nr 3835638). Spółka nie podjęła żadnych działań prawnych, aby wejść na nieruchomość. Nie zwracała się do Sądu o wydanie jej kluczy, o możliwość zadbania o zabezpieczenie zabudowań.
Zasadą, jak słusznie wskazał organ i co zaznaczono już powyżej, jest płacenie przez przedsiębiorców podatku od nieruchomości według stawek dla nieruchomości i obiektów budowlanych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a wskazanych wyjątków, stanowiących wyłom od konstytucyjnej zasady powszechności i równości opodatkowania, nie wolno interpretować w sposób rozszerzający, lecz ścisły (vide: wyrok NSA z dnia 14 października 2009 roku, sygn. akt II FSK 747/08, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 marca 2006 roku, sygn. akt I SA/Gd 231/04, opubl. CBOSA).
Wyrokiem z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt SK 39/19 (opubl. Legalis) który został ogłoszony i wszedł w życie w dniu 3 marca 2021 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 401), Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji RP. W ocenie Trybunału przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej, a opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą Trybunał uznał za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Stwierdził, iż zastosowanie wyższej stawki podatkowej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l.) wyłącznie na podstawie kryterium posiadania danej nieruchomości przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą stanowi nieproporcjonalną ingerencję w prawo do własności tych podmiotów. Sąd konstytucyjny, nie orzekając o derogacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., uznał ten przepis za niezgodny z Konstytucją w przypadku dokonania jego określonej wykładni. Należy zauważyć, że TK już wcześniej w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r., SK 13/15 (opubl. Legalis) wskazał, że "Art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1785 i 2141) rozumiany w ten sposób, że wystarczającą przesłanką zakwalifikowania gruntu podlegającego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości do kategorii gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest prowadzenie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną będącą jego współposiadaczem, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 84 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Analiza wyroku TK z dnia 24 lutego 2021 r., SK 39/19, pokazuje, że rozstrzygnięcie to nawiązuje do stanowiska zawartego w orzeczeniu Trybunału z dnia 12 grudnia 2017 r., SK 13/15, a zarazem stanowi jego uzupełnienie. Z tezy wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. w sposób jednoznaczny wynika, że jest on adresowany do wszystkich podatników będących przedsiębiorcami lub innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, co nie jest tak jednoznaczne w poprzednim orzeczeniu. Stanowisko prezentowane w orzeczeniu z dnia 24 lutego 2021 r. dotyczy zatem zarówno osób fizycznych, jak i osób prawnych oraz innych jednostek organizacyjnych posiadających w świetle art. 3 ust. 1 u.p.o.l. status podatnika podatku od nieruchomości. Podobnie jak w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r. (odnoszącym się do osoby fizycznej będącej współposiadaczem nieruchomości), TK w orzeczeniu z dnia 24 lutego 2021 r. uznał za sprzeczną ze standardami konstytucyjnymi taką interpretację art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., w świetle której o stosowaniu stawki opodatkowania przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. decyduje wyłącznie fakt posiadania gruntu (budynku lub budowli) przez przedsiębiorcę (inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą). Jak uznał TK: "przedsiębiorcy nie mogą być obciążani wyższą stawką podatku jedynie z powodu posiadania nieruchomości, które nie służą im do prowadzenia działalności gospodarczej. Opodatkowanie wyższą stawką podatku od nieruchomości gruntów lub budynków – niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej - wyłącznie ze względu na posiadanie ich przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą Trybunał uznaje za niezgodne z art. 64 ust. 1 Konstytucji".
W uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. TK wyraził pogląd, iż okoliczność, iż nieruchomość znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, będącego jako jej właściciel (użytkownik wieczysty, samoistny posiadacz) podatnikiem, nie przesądza o możliwości zastosowania najwyższych stawek opodatkowania, jeżeli podmiot ten może być identyfikowany podwójnie, a więc również jako jednostka, w posiadaniu której znajdują się nieruchomości niepowiązane w żaden sposób z jego aktywnością gospodarczą. W odniesieniu do takich nieruchomości (gruntów, budynków, budowli służących innym celom niż gospodarcze, jeżeli takowe są wykonywane przez podatnika) sytuacja prawnopodatkowa podatnika-przedsiębiorcy jest identyczna jak osoby niebędącej przedsiębiorcą. Jednak w rozpatrywanej sprawie taka okoliczność nie ma miejsca, gdyż podatnik nie jest identyfikowany podwójnie, jest bowiem spółką prowadzącą wyłącznie działalność gospodarczą.
Przechodząc do kolejnej kwestii podnieść należy, że ustalając, w kontekście interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., znaczenie zaprezentowanego w uzasadnieniu wyroku TK z dnia 24 lutego 2021 r. stanowiska, że podwyższone stawki opodatkowania nie mogą być stosowane w odniesieniu do nieruchomości "niewykorzystywanych i niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi do prowadzenia działalności gospodarczej", zauważyć należy, że określenie to nie oznacza tego samego, co "faktycznie wykorzystywane i mogące być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej". Użyte przez TK w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lutego 2021 r. zwroty "niewykorzystywanych" oraz "niemogących być potencjalnie wykorzystywanymi" zostały połączone funktorem koniunkcji "i", co sugeruje konieczność łącznego uwzględniania tych wypowiedzi przy dokonywaniu analizy okoliczności faktycznych decydujących o rodzaju stosowanej stawki opodatkowania. Stanowisko to ma charakter uniwersalny, ogólny i nie odnosi się do konkretnego, wąskiego stanu faktycznego, który legły podłoża przyjętego orzeczenia.
Zatem, mając na uwadze argumentację wskazaną w wyrokach NSA wydanych po wyroku TK z dnia 24 lutego 2021 r. SK 39/19, jak np. w wyroku z dnia 4 marca 2021 r., III FSK 896/21, należy przyjąć, iż za związane z działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., można i należy uznać nieruchomości stanowiące własność podatnika, które są w posiadaniu przedsiębiorcy (innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą) oraz jednocześnie: 1) wchodzą w skład prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ kodeksu cywilnego, w szczególności gdy podatnik ujął te składniki majątkowe w prowadzonej ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej lub 2) przedmiot działalności przedsiębiorcy obejmuje jedynie prowadzenie działalności gospodarczej, bez względu na to, czy nieruchomość jest wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej, lub 3) nieruchomości są funkcjonalnie powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez podmiot, w którego posiadaniu się znajdują, nawet jeżeli nie zostały uwzględnione w ewidencji środków trwałych wartości niematerialnych i prawnych, tzn.: są faktycznie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w znaczeniu zdefiniowanym w art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l., albo mogą być potencjalnie wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w ww. rozumieniu, przez co należy rozumieć sytuację, w której przedsiębiorca podejmuje i realizuje zachowania kwalifikowane w obrębie przedmiotu opodatkowania jako czynności mające na celu przygotowanie, zachowanie lub zabezpieczenie nieruchomości do przyszłej (planowanej) działalności gospodarczej, bądź do kontynuacji przerwanej działalności gospodarczej, związane z ponoszeniem wydatków rozliczanych w kosztach uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej.
Interpretując zatem wyrok TK z dnia 24 lutego 2021 r., SK 39/19, należy stwierdzić, że przedsiębiorca prowadzący jedynie działalność gospodarczą może posiadać tylko nieruchomości potrzebne mu do prowadzenia tej działalności, które wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Inaczej jest u podmiotów prowadzących poza działalnością gospodarczą inny rodzaj działalności (fundacje, stowarzyszenia, spółdzielnie). Taki podmiot może posiadać nieruchomości przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej (składniki przedsiębiorstwa) i nieruchomości służące pozostałym rodzajom działalności. Jego majątek nieruchomy na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości należy podzielić na ten, który jest lub może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem związany z prowadzeniem działalności w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i pozostały, opodatkowany na zasadach ogólnych. Wyrok TK odnosi się do podmiotów prowadzących nie tylko działalność gospodarczą, gdyż jedynie w ich przypadku istnieje potrzeba ustalenia, jaka część majątku związana jest z prowadzeniem działalności gospodarczej. W odniesieniu do przedsiębiorców prowadzących wyłącznie działalność gospodarczą nie jest to potrzebne, ponieważ nieruchomości jako składniki ich przedsiębiorstwa mogą być przeznaczone jedynie do działalności gospodarczej (por. L. Etel: "Co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021 r. w sprawie SK 39/19", Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych nr 7/2021, TAX PRESS).
Mając na względzie powyższe rozważania Sąd uznał, że organ prawidłowo orzekł, iż w rozpoznanej sprawie nie było podstaw do uchylenia decyzji wymiarowej z tej przyczyny, że opodatkowano nieruchomość jako związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą, bowiem spółka jest podmiotem prowadzącym wyłącznie działalność gospodarczą. Spółka skarżąca zarejestrowana jest w Krajowym Rejestrze Sądowym, w rejestrze przedsiębiorców pod numerem [...].
Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, doprowadziła Sąd do przekonania, że nieruchomość została nabyta na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej, co oznacza, że na ten cel została przeznaczona przez podatnika będącego przedsiębiorcą, a więc jest związana z działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy podatkowej. Zarzuty skarżącej dotyczące błędnego przyjęcia, że nieruchomość była związana z działalnością gospodarczą, skoro nie była w posiadaniu Spółki skarżącej i nie była w ogóle wykorzystywana, są chybione. Należy zauważyć, że niewykorzystywanie nieruchomości przez skarżącą do prowadzenia działalności gospodarczej, z uwagi na jej stan lub z innych przyczyn – jak w niniejszej sprawie, nie może być podstawą do zastosowania niższej stawki podatku od nieruchomości. Nawet, gdy nieruchomość nie była w badanym okresie faktycznie wykorzystywania z różnych przyczyn, jak w niniejszej sprawie, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą - z uwagi na potencjalną możliwość jej wykorzystywania w tym celu.
Podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości rozumiane jako posiadanie tytułu własności, bez względu na to czy przynosi ona zysk posiadaczowi, czy też wymaga nakładów w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku i wykorzystania. Sporna nieruchomość przeznaczona była na realizację celów gospodarczych, a zatem spełnia warunki nieruchomości związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Oznacza to, że okoliczności faktyczne sprawy były inne, niż te leżące u podstaw orzeczenia TK, a tym samym interpretacyjne orzeczenie Trybunału nie mogło być uznane za podstawę uchylenia decyzji ostatecznej. W związku z tym za niezasadny uznać należało zarzut podniesiony na rozprawie w dniu 29 października 2025 r.
Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu, organy obu instancji zasadnie uznały, iż sporną nieruchomość należy uznać za związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą i podlegającą opodatkowaniu według stawek określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.
Odnosząc się do zarzutów wymienionych w skardze w punkcie dotyczącym naruszenia przepisów ustrojowych, tj. art. 64 i 45 Konstytucji RP oraz art. 140 i 222 Kodeksu cywilnego, podnieść należy, że to nie organy podatkowe powinny być ich adresatem. W prawie podatkowym status podatnika nie zależy od zawinienia, a organy podatkowe nie naruszyły uprawnień właścicielskich strony i nie miały wpływu na procedowanie w toku egzekucji prowadzonej pod nadzorem Sądu Rejonowego w R..
Na koniec podnieść trzeba, że na organy podatkowe nałożony jest obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i art. 187 § 1 O.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, a także ich prawidłowa ocena. W ocenie Sądu, organ podatkowy, prowadząc przedmiotowe postępowanie, dołożył wszelkich starań w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, co znalazło odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Wbrew zarzutom sformułowanym w skardze, postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów prawa procesowego, zgodnie z zasadami praworządności i prawdy obiektywnej. Organ podatkowy wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z przedmiotową sprawą, tak aby w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami doprowadzić do stworzenia rzeczywistego obrazu sprawy i uzyskania podstawy do trafnego zastosowania przepisów prawa. Ocena zebranych dowodów nie narusza reguł swobodnej oceny, Analiza przeprowadzona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spełnia wymogi jakie stawia przepis art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. W decyzji odniesiono się w pełni do argumentacji przedstawionej przez stronę skarżącą. Wszystkie niezbędne etapy stosowania normy prawnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, zarówno etap wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy, etap wykładni i ustalenia stanu prawnego, etap subsumcji, jak i etap ustalenia skutku prawnopodatkowego udowodnionych faktów przeprowadzone zostały w przedmiotowej sprawie w sposób prawidłowy i odpowiadający postawionym przed organami podatkowymi zasadom. Przeprowadzona w sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Wobec braku podstaw prawnych do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
AKE.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI