I SA/Łd 282/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił interpretację podatkową, uznając, że zniesienie współwłasności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu hipotecznego nie stanowi przychodu podatkowego dla zbywcy.
Skarżący D. B. zakwestionował interpretację Dyrektora KIS, który uznał, że przeniesienie udziału we współwłasności nieruchomości na partnerkę w zamian za zwolnienie z długu hipotecznego oraz spłatę nakładów stanowi przychód podatkowy. Sąd uchylił interpretację, stwierdzając, że zwolnienie z długu w tej sytuacji nie generuje przychodu, powołując się na orzecznictwo NSA.
Sprawa dotyczyła wniosku D. B. o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności nieruchomości. Skarżący nabył wraz z partnerką lokal mieszkalny na kredyt hipoteczny, a następnie planował przenieść swój udział na partnerkę w zamian za zwolnienie z długu kredytowego i zwrot poniesionych nakładów. Dyrektor KIS uznał tę czynność za odpłatne zbycie nieruchomości, generujące przychód podatkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że zwolnienie z długu w opisanej sytuacji nie stanowi przychodu podatkowego, powołując się na wyrok NSA II FSK 1196/18, zgodnie z którym przy przeniesieniu własności w zamian za zwolnienie z długu nie następuje przyrost aktywów, a jedynie zmiana ich struktury. Sąd podkreślił, że czynność ta nie jest ekwiwalentna, a zatem nieodpłatna w rozumieniu przepisów o PIT. Sąd nie uwzględnił jednak argumentacji skarżącego dotyczącej możliwości skorzystania ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT, uznając ją za wewnętrznie sprzeczną. Sąd nakazał organowi ponowne rozpatrzenie wniosku z uwzględnieniem przedstawionej oceny prawnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zniesienie współwłasności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu hipotecznego nie stanowi przychodu podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA (II FSK 1196/18), zgodnie z którym przy przeniesieniu własności w zamian za zwolnienie z długu nie następuje przyrost aktywów, a jedynie zmiana ich struktury, co oznacza, że czynność jest nieekwiwalentna i nieodpłatna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
u.p.d.o.f. art. 10 § 1 pkt. 8 lit. a) c)
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zniesienie współwłasności w zamian za zwolnienie z długu nie stanowi odpłatnego zbycia nieruchomości generującego przychód.
u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt. 8 lit. a)
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zbycie nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie jest odpłatne.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 1 pkt. 131
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Skarżący nie może skorzystać ze zwolnienia, gdyż argumentacja jest wewnętrznie sprzeczna.
u.p.d.o.f. art. 21 § ust. 25 pkt. 2 lit. a)
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie z długu nie jest równoznaczne ze spłatą kredytu w rozumieniu przepisów o zwolnieniu z podatku.
u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1 i ust. 2
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 30e § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
O.p. art. 14c § par. 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ interpretacyjny nie odniósł się do wszystkich elementów stanu faktycznego.
O.p. art. 121 § par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ interpretacyjny nie odniósł się do wszystkich elementów stanu faktycznego.
O.p. art. 14h
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ interpretacyjny nie odniósł się do wszystkich elementów stanu faktycznego.
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
Organ interpretacyjny nie odniósł się do wszystkich elementów stanu faktycznego.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 57a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zniesienie współwłasności w zamian za zwolnienie z długu hipotecznego nie stanowi odpłatnego zbycia nieruchomości i nie generuje przychodu podatkowego. Organ interpretacyjny nie odniósł się do wszystkich elementów stanu faktycznego przedstawionych we wniosku, w tym do zwrotu nakładów.
Odrzucone argumenty
Przejęcie przez partnerkę kredytu i zwolnienie z długu stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.
Godne uwagi sformułowania
przy przeniesieniu własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu dotychczasowego właściciela, dla rozpoznania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości konieczne jest stwierdzenie uzyskania określonego przysporzenia majątkowego przez przenoszącego własność nieruchomości. Jakkolwiek cenę zbycia może także stanowić zwolnienie z długu, niemniej w takim przypadku w rezultacie przeprowadzonej czynności prawnej po stronie wyzbywającego się prawa własności nieruchomości nie następuje przyrost aktywów, a jedynie zmianie ulega ich rodzaj i struktura. Świadczeniu przenoszącego prawo własności nie odpowiada bowiem jakiekolwiek świadczenie wzajemne nabywającego to prawo, co oznacza, że czynność jest nieekwiwalentna, a zatem nieodpłatna. Wnioskodawca z jednej strony wykazuje, iż zniesienie współwłasności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie stanowi dla niego przychodu, gdyż jest czynnością nieodpłatną, a zwolnienie z długu stanowi formę spłaty kredytu. Z drugiej zaś strony wynikiem tego samego zdarzenia przyszłego, zwolnienie Podatnika z długu wynikającego z zawartej umowy kredytu będzie stanowić dla niego wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt. 131 ustawy o PIT. Ta konstrukcja nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa i jest sprzeczna z wszelką logiką prawno podatkową.
Skład orzekający
Wiktor Jarzębowski
przewodniczący
Joanna Grzegorczyk-Drozda
sprawozdawca
Paweł Janicki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja skutków podatkowych zniesienia współwłasności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu hipotecznego, zwłaszcza w kontekście braku powstania przychodu podatkowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i może wymagać analizy w kontekście innych przepisów lub indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego związanego z nieruchomościami i kredytami hipotecznymi, a rozstrzygnięcie sądu jest korzystne dla podatników w określonych sytuacjach.
“Zniesienie współwłasności za zwolnienie z długu? Sąd wyjaśnia, kiedy nie zapłacisz podatku!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 282/25 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2025-07-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-05-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Joanna Grzegorczyk-Drozda /sprawozdawca/ Paweł Janicki Wiktor Jarzębowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania 6560 Hasła tematyczne Interpretacje podatkowe Skarżony organ Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną interpretację Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2647 art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) c), art. 21 ust. 1 pkt. 131 Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - t.j. Dz.U. 2022 poz 2651 art. 14c par. 2 w zw. z art. 121 par. 1 w zw. z art. 14h Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk- Drozda (spr.), Sędzia NSA Paweł Janicki, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Milczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2025 r. sprawy ze skargi D. B. na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 kwietnia 2025 r. nr 0113-KDIPT2-2.4011.38.2025.2.KR w przedmiocie przepisów prawa podatkowego dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną interpretacją indywidualną z dnia 4 kwietnia 2025 r., dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko przedstawione przez D. B. w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności nieruchomości, za nieprawidłowe. Dnia 13 stycznia 2025 r. Strona złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności nieruchomości. W dniu 12 marca 2025 r. za pośrednictwem platformy ePUAP, na prośbę organu, wpłynęło pismo stanowiące uzupełnienie wniosku. Podatnik wniósł o uznania, czynności prawnej polegającej na zniesieniu współwłasności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu za czynność nieodpłatną, czyli nie generującą powstania przychodu z art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jed. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm. - dalej jako: "ustawa o PIT") oraz w zakresie uznania, że zwolnienie z długu stanowi formę spłaty kredytu, stosownie do art. 21 ust. 25 pkt. 2 lit. a) ustawy o PIT, a w konsekwencji, aktywowanie prawa strony do zastosowania zwolnienia od podatku dochodowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt. 131 ustawy o PIT. Wnioskodawca wskazał, iż jest osobą fizyczną podlegającą w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). Dnia 22 lipca 2021 r. Podatnik wraz ze swoją partnerką dokonał nabycia zaprotokołowanego przez notariusza w Ł. , za Rep. [...] nieruchomości - lokalu mieszkalnego położonego w Łodzi przy ulicy [...], dla której Sąd Rejonowy dla Ł. - Śródmieścia w Łodzi prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] , w częściach ułamkowych po 50% każdy. W celu sfinansowania jej nabycia, Wnioskodawca ze swoją partnerką, jako współkredytobiorcy zawarli w dniu 20 lipca 2021 r. umowę kredytu hipotecznego z Powszechną Kasą Oszczędności Bankiem Polskim Spółka Akcyjna. Cena nabycia nieruchomości została ustalona na kwotę 340.000 zł. Zakup nieruchomości został częściowo sfinansowany w następujący sposób: wkład własny 150.000 zł pochodzący z własnych środków partnerki Wnioskodawcy oraz środki pozyskane ze wskazanej umowy kredytu - 190.000 zł. Pozostała wartość kredytu do zapłaty wynosi: 469.350,34 zł, tym: 189.632,88 zł części kapitałowej kredytu i 279.717,46 zł części odsetkowej kredytu. Wnioskodawca poniósł z własnego majątku nakłady na nieruchomość, które zostały wycenione przez Podatnika i jego partnerkę na kwotę 40.000 zł. Planują oni dokonać zniesienia współwłasności, w ten sposób, że D. B. ma przenieść na rzecz partnerki własność przysługującej mu części nieruchomości, w wyniku czego to ona ma zostać jedynym właścicielem nieruchomości. Wnioskodawca natomiast ma zostać zwolniony z długu wynikającego ze wskazanej umowy kredytu, tj. ze wszelkich zobowiązań wynikających z zawartej umowy kredytu oraz otrzymać zwrot poniesionych nakładów na nieruchomość w wysokości 40.000 zł. Wartość rynkowa nieruchomości wynosi 600.000 zł. Podatnik wskazał, iż zniesienie współwłasności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie stanowi dla niego przychodu, co oznacza, że stanowi czynność nieodpłatną, a zwolnienie z długu jest formą spłaty kredytu. Po rozpatrzeniu wniosku, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej dnia 4 kwietnia 2025 r. wydał indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego, w której uznał stanowisko przedstawione przez wnioskodawcę w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności nieruchomości, za nieprawidłowe. Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis zdarzenia przyszłego oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego, organ interpretacyjny stwierdził, że przeniesienie udziału w prawie własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość - nabytego w 2021 r. - na rzecz partnerki strony w zamian za zwolnienie z długu (kredytu) oraz spłatę w związku z planowanym w 2025 r. zniesieniem współwłasności stanowić będzie dla Podatnika źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zbycie to będzie miało charakter odpłatny. W związku z faktem, że osiągnięty przez D. B. przychód nie zostanie przeznaczony na spłatę kredytu mieszkaniowego, dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość nie będzie korzystał ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt. 131 ustawy o PIT. Wnioskodawca złożył skargę na powyższą interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie: 1. przepisów prawa materialnego: a) art. 9 ust. 1 i ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) oraz art. 30e ust. 1 ustawa o PIT poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że przeniesienie prawa własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu hipotecznego obciążającego tę nieruchomość, stanowi odpłatne zbycie nieruchomości i w konsekwencji powstanie przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) ustawy o PIT; b) art. 21 ust. 25 pkt. 2 lit. a) w zw. z art. 21 ust. 1 pkt. 131 ustawy o PIT poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji uznanie, że za "spłatę kredytu" nie może uchodzić za czynność prawną polegającą na zwolnieniu z długu w związku z jego przejęciem przez inną osobę, co powoduje zanegowanie prawa strony do zastosowania zwolnienia od podatku dochodowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt. 131 ustawy o PIT; 2. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. art. 14c § 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. art. 120 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jed. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm. - dalej jako: "O.p."), poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez lakoniczność uzasadnienia prawnego organu interpretacyjnego, nie odniesienie się przez organ do całości przedstawionego we wniosku stanowiska Skarżącego oraz nie przedstawienie w sposób wyczerpujący swojego stanowiska w zakresie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego. Z uwagi na zakres i charakter wskazanych naruszeń, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej D. B. wskazał, iż dnia 22 lipca 2021 r. nabył, wraz z partnerką, lokal mieszkalny w częściach ułamkowych po 50% każde z nich, za łączną cenę 340.000 zł, przy czym 150.000 zł stanowiło środki własne partnerki, zaś 190.000 zł pochodziło z kredytu hipotecznego zaciągniętego przez oboje w dniu 20 lipca 2021 r. W dalszej części wniosku, Podatnik podał, że poniósł z własnego majątku nakłady na nieruchomość w wysokości 40.000 zł, której obecna wartość rynkowa wynosi 600.000 zł. Pozostała wartość kredytu do zapłaty wynosi 469.350,34 zł (189.632,88 zł kapitał plus 279.717,46 zł tytułem odsetek). Wnioskodawca z partnerką planują dokonać zniesienia współwłasności, w ten sposób, że przeniesie on na rzecz partnerki własność przysługującej mu części nieruchomości oraz zostanie zwolniony z długu wynikającego z zawartej umowy kredytu, nadto otrzyma zwrot poniesionych nakładów na nieruchomość. Przejęcie długu przez partnerkę odbędzie się za zgodą banku, który udzielił kredytu, na podstawie aneksu do umowy kredytowej. Na mocy tego dokumentu, jedynym kredytobiorcą odpowiedzialnym za spłatę zadłużenia wynikającego z kredytu będzie partnerka. Warunkiem zwolnienia wnioskodawcy ze zobowiązania kredytowego wobec banku będzie przekazanie na rzecz partnerki udziałów w nieruchomości poprzez zawarcie umowy zniesienia współwłasności. W oparciu o tak przedstawione zdarzenie przyszłe, Podatnik zadał dwa pytania: 1. Czy zniesienie współwłasności nieruchomości w zamian za zwolnienie go z długu wynikającego z zawartej umowy kredytu hipotecznego i otrzymanie zwrotu nakładów stanowi dla niego czynność prawną generującą po jego stronie przychód z art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) – c) ustawy o PIT? 2. Czy przejęcie przez partnerkę wnioskodawcy kredytu i zwolnienie go z długu wynikającego z zawartej umowy kredytu będzie stanowić dla strony wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt. 131 ustawy o PIT? Zdaniem wnioskodawcy zniesienie współwłasności nieruchomości w ramach przedstawionego zdarzenia przyszłego nie będzie stanowić przychodu z art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) – c) ustawy o PIT. Natomiast przejęcie przez jego partnerkę kredytu i zwolnienie go z długu wynikającego z tej umowy kredytu będzie stanowić dla niego wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt. 131 cytowanej ustawy. W ocenie Podatnika, każda czynność prawna, której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) – c) ustawy o PIT, stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli zostanie dokonana w określonym czasie (tj. przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej). Przychód po stronie podatnika (kredytobiorcy) pojawia się także w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu lub jego części, wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód z art. 10 ust. 1 pkt. 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT). Zdaniem Podatnika, nie można jednak uznać, że zwolnienie z długu generuje przychód po stronie kredytobiorcy. W konsekwencji nie ciąży na takiej osobie obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Na uzasadnienie swojego stanowiska, wnioskodawca przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 1196/18. W ocenie Podatnika wypłata kwoty 40.000 zł również nie będzie stanowiła dla niego przychodu. Zwrot wydatków poniesionych pierwotnie przez Podatnika, i następnie mu zwróconych nie prowadzi do powstania przychodu skutkującego realnym przysporzeniem majątkowym (art. 11 ust. 1 ustawa o PIT). W takiej sytuacji, zdaniem Wnioskodawcy, koszty są w pierwszej kolejności ponoszone z własnych środków podatnika, a następnie zwracane na jego rzecz. W konsekwencji po jego stronie nie powstaje przysporzenie majątkowe, lecz jedynie wyrównanie wcześniejszego uszczuplenia jego majątku. W zakresie kwestii opisanej w pytaniu nr 2, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że na równi ze spłatą kredytu, jako wydatkiem na własne cele mieszkaniowe, należy rozumieć uwolnienie od długu wynikającego z kredytu hipotecznego. Wydając interpretację indywidualną, organ nie podzielił stanowiska Wnioskodawcy. Organ wyjaśnił, powołując się na treść art. 9 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, że o uzyskaniu przychodu można mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe (zmniejszenie pasywów). W przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) – c) ustawy o PIT, istotna jest ekwiwalentność świadczeń, przy czym świadczenia stron względem siebie nie muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów obiektywnych. Odpłatne czynności prawne charakteryzują się tym, że każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową (niekoniecznie w postaci pieniężnej). Świadczenie jednej strony umowy powinno znajdować swój odpowiednik w świadczeniu drugiej strony. Organ podkreślił, iż istotą odpłatnego zbycia jest to, że zbywca dokonując przysporzenia nie czyni tego kosztem własnego majątku, albowiem uzyskuje ekwiwalentne świadczenie, posiadające określony wymiar materialny, przejawiający się (w rozpatrywanej sprawie) w zwolnieniu z długu. Organ wskazał, iż pojęcie "zbycie" odnosi się do wszystkich przypadków przeniesienia własności, tj. obejmuje nie tylko sprzedaż, ale każdą czynność prawną, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości, jej części lub udziału, a więc co do zasady również zniesienie współwłasności. Natomiast przez "odpłatne zbycie" należy rozumieć każde zdarzenie i każdą czynność prawną, w wyniku których dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości (lub udziału w niej) za wynagrodzeniem, przy czym można je określić nie tylko w pieniądzu, ale również w inny sposób np. poprzez zwolnienie z długu. Zatem pod pojęciem "odpłatne zbycie" należy rozumieć czynność prawną, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości, jej części lub udziału w niej za odpłatnością (niekoniecznie w formie gotówkowej), w następstwie którego współwłaściciel nieruchomości w zamian za nabycie udziału w tej nieruchomości przejmuje dług czy dokonuje spłaty. Organ przyjął, że w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z przykładem ekwiwalentności świadczeń. Istotą odpłatnego zbycia jest to, że zbywca (wnioskodawca) dokonując przysporzenia, nie czyni tego kosztem własnego majątku, albowiem uzyskuje świadczenie, posiadające określony wymiar materialny, przejawiający się w zwolnieniu go ze spłacania kolejnych rat kredytu (zwolnieniu ze zobowiązania kredytowego wobec banku), a w wyniku zniesienia współwłasności otrzyma również ustaloną kwotę (spłatę). Zatem planowane przeniesienie udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość w drodze odpłatnego zniesienia współwłasności na drugiego współwłaściciela, stanowić będzie dla wnioskodawcy źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) ustawy o PIT, ponieważ zostanie dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie (tj. 2021 r.). Odnosząc się do pytania drugiego organ wskazał, że z regulacji zawartej w treści art. 21 ust. 1 pkt. 131 ustawy o PIT wynika, że podstawową okolicznością decydującą o możliwości skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest przeznaczenie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe. Zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nie można przyjąć, że przychód uzyskany przez stronę z tytułu przeniesienia własności udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość w drodze zniesienia współwłasności na współwłaściciela (partnerkę), który w zamian zobowiązał się do przejęcia długu – spłaty kredytu zaciągniętego na nabycie tego lokalu – zostanie przeznaczony przez stronę na spłatę kredytu mieszkaniowego w myśl regulacji określonej w art. 21 ust. 25 pkt. 2 lit. a) cytowanej ustawy. Zwolnienie z długu nie jest równoznaczne ze spłatą zadłużenia wobec wierzyciela (banku). Skutkiem tej czynności jest uwolnienie kredytobiorcy z obowiązku spłaty kredytu, który to obowiązek powstaje po stronie osoby przejmującej. Zadłużenie kredytowe istnieje zatem nadal, zmienia się tylko osoba dłużnika. W sytuacji, w której przejmujący zadłużenie nie spłaca go, a skutek ten (spłata kredytu) w ogóle nie wystąpi. Z kolei przejęcie długu wnioskodawcy przez jego partnerkę, nie jest tożsame ze spłatą kredytu przez stronę. Stosownie do treści art. 3 § 1 i § 2 pkt. 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jed. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg m.in. na interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego polega na tym, że właściwy organ interpretujący ocenia tylko i wyłącznie stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) przedstawiony przez wnioskodawcę oraz wyrażoną przez niego ocenę prawną (art. 14b § 3 O.p.). W sprawach tego rodzaju, organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, ograniczając się jedynie do analizy okoliczności podanych we wniosku. Zakres oceny stanu faktycznego zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, wyznaczony jest przez treść zadanego przez wnioskodawcę pytania. Organ dokonujący interpretacji nie może więc wykraczać poza granice, które wyznaczają: treść zadanego pytania i okoliczności stanu faktycznego przytoczone we wniosku. Musi natomiast odnieść się do wszystkich elementów stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku. Jest to niezbędne z uwagi na funkcję ochronną interpretacji indywidualnej. Rozpoznając skargę na interpretację prawa podatkowego sąd administracyjny kontroluje poprawność merytoryczną dokonanej interpretacji oraz prawidłowość prowadzonego w tej sprawie postępowania interpretacyjnego, a więc zgodność z prawem samej czynności według stanu prawnego z daty jej dokonania oraz legalność postępowania poprzedzającego jej wydanie. W sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach sąd jest, zgodnie z treścią art. 57a p.p.s.a., związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przywołany przepis stanowi również, że skarga na interpretację indywidualną może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd rozpoznając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego może taką interpretację uchylić (art. 146 § 1 p.p.s.a.) bądź ją oddalić (art. 151 p.p.s.a.). Oceniając przedmiotową interpretację, sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem stanowisko zajęte w interpretacji narusza prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a to zobowiązuje sąd do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W zakresie kwestii wskazanych w pierwszym pytaniu, strona słusznie wskazuje, przywołując orzecznictwo, że przychód z art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) ustawy o PIT nie powstaje w sytuacji gdy przeniesienie własności nieruchomości związane jest ze zwolnieniem z długu dotychczasowego właściciela. W powołanym przez stronę wyroku NSA sygn. akt II FSK 1196/18 (orzeczenie to jest dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazano, że dla rozpoznania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości konieczne jest stwierdzenie uzyskania określonego przysporzenia majątkowego przez przenoszącego własność nieruchomości. Jakkolwiek cenę zbycia może także stanowić zwolnienie z długu, niemniej w takim przypadku w rezultacie przeprowadzonej czynności prawnej po stronie wyzbywającego się prawa własności nieruchomości nie następuje przyrost aktywów, a jedynie zmianie ulega ich rodzaj i struktura. Świadczeniu przenoszącego prawo własności nie odpowiada bowiem jakiekolwiek świadczenie wzajemne nabywającego to prawo, co oznacza, że czynność jest nieekwiwalentna, a zatem nieodpłatna. W rozpoznawanej sprawie, wnioskodawca nie przenosi własności nieruchomości na bank, ale na jej współwłaściciela (partnerkę). W tej sytuacji, zdaniem składu orzekającego przedmiotowej sprawie, tym bardziej uznać należy, że zwolnienie z długu nie stanowi dla strony żadnego przychodu. Zatem opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zniesienie współwłasności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu wynikającego z umowy kredytu hipotecznego, nie będzie stanowiło dla Wnioskodawcy przychodu podatkowego. Na uwagę zasługuje również fakt, iż organ przeprowadzając ocenę stanowiska Podatnika w zakresie kwestii, którego dotyczy pytanie pierwsze, nie odniósł się do opisu zdarzenia przyszłego zgodnie, z którym partnerka przekaże na rzecz Podatnika kwotę 40.000 zł tytułem zwrotu nakładów na opisaną nieruchomość. Organ nie wypowiedział się wprost ani co do tej czynności ani co do argumentacji przedstawionej przez stronę. Jedynym śladem, że organ w pewnym sensie dostrzegł ten element zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku jest ogólnikowe stwierdzenie (na stronie 17 zaskarżonej interpretacji): "Zatem, przeniesienie udziału w prawie własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość - nabytego w 2021 r. - na rzecz Pana partnerki w zamian za zwolnienie z długu (kredytu) oraz spłatę w związku z planowanym w 2025 r. zniesieniem współwłasności stanowić będzie dla Pana źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ zbycie to będzie miało charakter odpłatny.". Ponieważ organ interpretacyjny nie zajął wyraźnego stanowiska, wbrew przywołanym, obowiązującym przepisom, co do tego czy opisany we wniosku zwrot wydatków stanowi przychód, niemożliwa jest jakkolwiek kontrola sądu w tym zakresie. W drugim pytaniu, strona chciała wiedzieć czy przejęcie przez jego partnerkę kredytu i zwolnienie go z długu wynikającego z zawartej umowy kredytu będzie stanowić dla Podatnika wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt. 131 ustawy o PIT. Analizując opis zdarzenia przyszłego leżącego u podstaw powyższego pytania, sąd doszedł do wniosku, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe. Argumentacja skarżącego nie jest do końca zrozumiała co do tego, że może on w związku z przejęciem długu przez jego partnerkę, skorzystać ze zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt. 131 ustawy o PIT. Podatnik twierdzi bowiem, że nie osiągnie z tytułu zniesienia współwłasności żadnego przychodu (dochodu) a jednocześnie powołuje się na przepis, w którym mowa jest o zwolnieniu dochodu osiągniętego ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na własne cele mieszkaniowe. Na poparcie swojej argumentacji strona powołuje się na wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 996/14. W stanie faktycznym tej sprawy nie było wątpliwości co do tego, że strona skarżąca osiągnęła przychód ze sprzedaży mieszkania (w tej sprawie chodziło dodatkowo o zwolnienie z art. 21 ust. 1 pkt. 32 ustawy o PIT, tj. zwolnienie przychodu, a nie dochodu). W rozpatrywanej sprawie wydaje się, że strona chce rozbić monolityczną czynność prawną polegającą na zniesieniu współwłasności na dwie odrębne czynności: a) przeniesienie własności, b) zwolnienie z długu. Tymczasem jest to jedna czynność prawna - zniesienie współwłasności - polegająca na: a) przeniesieniu udziału we współwłasności nieruchomości na partnerkę i b) na przejęciu długu przez nią (połączoną ze zwolnieniem z długu przez bank) oraz wypłacie 40.000 zł. Przy wskazanym powyżej rozbiciu czynności Podatnik doszedł do wniosku, że: a) przeniesienie prawa własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu, nie stanowi odpłatnego zbycia nieruchomości, a zatem czynność ta nie wiąże się z przychodem; b) zwolnienie z długu (zmniejszenie pasywów, czyli przysporzenie dla tego, który nie musi już płacić kredytu) stanowi wydatek, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt. 131 ustawy o PIT. Ta konstrukcja nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa i jest sprzeczna z wszelką logiką prawno podatkową. Wnioskodawca z jednej strony wykazuje, iż zniesienie współwłasności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie stanowi dla niego przychodu, gdyż jest czynnością nieodpłatną, a zwolnienie z długu stanowi formę spłaty kredytu. Z drugiej zaś strony wynikiem tego samego zdarzenia przyszłego, zwolnienie Podatnika z długu wynikającego z zawartej umowy kredytu będzie stanowić dla niego wydatek na własne cele mieszkaniowe, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt. 131 ustawy o PIT. Z tego względu, sąd nie znalazł argumentacji, która pozwoliłaby przyjąć stanowisko strony w tym zakresie za prawidłowe. Sąd nie uwzględnił zarzutów naruszenia art. 14c § 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. Sama bowiem wadliwość zaskarżonej interpretacji w płaszczyźnie materialno - prawnej nie sprawia, że organ uchybił powołanym przepisom. Organ w sposób wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko, które jednak winien zweryfikować z uwzględnieniem przedstawionej przez sąd oceny prawnej. Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku o interpretację organ winien dokonać oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności dokona zatem prawidłowej wykładni art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a) – c) ustawy o PIT, na tle przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zdarzenia przyszłego, z uwzględnieniem wymogów stawianych przez przepisy Ordynacji podatkowej w tym względzie a także z uwzględnieniem wszystkich kwestii stanowiących element zdarzenia przyszłego (zwrot poniesionych nakładów na nieruchomość w wysokości 40.000 zł), którymi organ jest związany przy wydawaniu interpretacji. Z uwagi na powyżej wskazane okoliczności, sąd na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną interpretację. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. P.C.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI