I SA/Łd 28/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2020-08-18
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościbudowladziałalność gospodarczagazociągwyłączenie z użytkowaniadecyzja nadzoru budowlanegoposiadaniewartość początkowaewidencja księgowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki akcyjnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą podatku od nieruchomości za gazociąg, uznając go za budowlę podlegającą opodatkowaniu mimo jego częściowej dekompletacji i zaprzestania eksploatacji.

Spółka A S.A. kwestionowała decyzję określającą jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2017 rok, dotyczącą gazociągu, który został częściowo zdemontowany i wyłączony z eksploatacji. Spółka argumentowała, że gazociąg nie spełnia już definicji budowli związanej z działalnością gospodarczą. Organ podatkowy i WSA uznały jednak, że gazociąg nadal stanowi budowlę podlegającą opodatkowaniu, ponieważ nie wydano decyzji organu nadzoru budowlanego o jego wyłączeniu z użytkowania, a spółka nadal jest jego dysponentem. Skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gazociągu, który spółka A S.A. częściowo zdemontowała i wyłączyła z eksploatacji w 2013 roku, argumentując jego zły stan techniczny i zastąpienie nowszym obiektem. Spółka złożyła korektę deklaracji za 2017 rok, zmniejszając wartość budowli i wnioskując o stwierdzenie nadpłaty. Organ podatkowy utrzymał w mocy decyzję określającą zobowiązanie, uznając gazociąg za budowlę związaną z działalnością gospodarczą, mimo braku decyzji nadzoru budowlanego o wyłączeniu go z użytkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że od 1 stycznia 2016 roku wyłączenie budowli z opodatkowania wymaga ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego, a samo wyksięgowanie z ewidencji środków trwałych czy zaprzestanie eksploatacji nie zwalnia z obowiązku podatkowego. Kluczowe jest posiadanie budowli przez przedsiębiorcę i brak formalnego wyłączenia jej z użytkowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, gazociąg nadal stanowi budowlę związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej podlegającą opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że od 1 stycznia 2016 r. wyłączenie budowli z opodatkowania wymaga ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego. Brak takiej decyzji, nawet przy faktycznym zaprzestaniu eksploatacji i częściowym demontażu, nie zwalnia z obowiązku podatkowego. Kluczowe jest posiadanie budowli przez przedsiębiorcę i brak formalnego wyłączenia jej z użytkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.p.o.l. art. 1a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Definicja budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2a.

u.p.o.l. art. 1a § ust. 2a

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Wyłączenie z opodatkowania budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego lub górniczego o trwałym wyłączeniu z użytkowania.

u.p.o.l. art. 2 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, obejmujący budowle.

u.p.o.l. art. 4 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Stawka podatku od nieruchomości dla budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Pomocnicze

P.b. art. 67 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Podstawa do wydania decyzji o nakazie rozbiórki lub wyłączeniu z użytkowania obiektu budowlanego.

P.b. art. 3 § pkt 3 i 3a

Ustawa - Prawo budowlane

Definicje budowli i obiektów budowlanych.

k.p.a. art. 79 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozpatrzenie żądania w postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania sądu administracyjnego.

O.p. art. 122

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek organu podatkowego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

O.p. art. 187 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

O.p. art. 191

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

O.p. art. 181

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Deklaracja podatkowa jako dowód w postępowaniu.

Ustawa o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw

Zmiana przepisów u.p.o.l. od 1 stycznia 2016 r.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie art. 2 § pkt 6

Definicje sieci gazowych i gazociągów (ograniczone zastosowanie).

k.c. art. 49 § § 1

Kodeks cywilny

Część składowa rzeczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Gazociąg, mimo częściowego demontażu i wyłączenia z eksploatacji, nadal stanowi budowlę związaną z działalnością gospodarczą, ponieważ nie wydano decyzji organu nadzoru budowlanego o jego trwałym wyłączeniu z użytkowania. Posiadanie budowli przez przedsiębiorcę jest kluczowym kryterium opodatkowania, niezależnie od faktycznego wykorzystania czy zamiarów podatnika. Wyksięgowanie z ewidencji środków trwałych nie wpływa na status budowli jako przedmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Gazociąg nie jest już budowlą związaną z działalnością gospodarczą z powodu jego złego stanu technicznego, częściowego demontażu i braku możliwości dalszej eksploatacji. Gazociąg nie spełnia definicji budowli służącej do transportu gazu, a zatem nie jest gazociągiem. Wyłączenie z eksploatacji nastąpiło z przyczyn technicznych, ekonomicznych i finansowych, co powinno skutkować wyłączeniem z opodatkowania. Spółka przestała być właścicielem lub posiadaczem gazociągu po jego odłączeniu od sieci.

Godne uwagi sformułowania

brak jest warunku wystąpienia "względów technicznych" wyłączenie budynków, budowli lub ich części spod opodatkowania najwyższą stawką podatkową dotyczy jedynie sytuacji, gdy została wydana decyzja o nakazie rozbiórki lub o wyłączeniu z użytkowania wyksięgowanie przedmiotowego gazociągu z ewidencji środków trwałych nie powoduje, że przestał on istnieć w sensie fizycznym jako budowla i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości Podatek od nieruchomości nie jest bowiem uiszczany od środków trwałych, lecz od budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., zaś art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie wymaga, aby budowla stanowiła odrębny środek trwały, od którego dokonuje się odpisów amortyzacyjnych.

Skład orzekający

Bogusław Klimowicz

przewodniczący

Paweł Janicki

sprawozdawca

Joanna Tarno

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości budowli, które zostały częściowo zdemontowane lub wyłączone z eksploatacji, zwłaszcza w kontekście wymogu posiadania decyzji organu nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego od 1 stycznia 2016 r. i specyfiki opodatkowania budowli związanych z działalnością gospodarczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego podatku od nieruchomości i pokazuje, jak ważne są formalne procedury (decyzje administracyjne) w kontekście opodatkowania, nawet gdy stan faktyczny (np. zły stan techniczny obiektu) wydaje się przemawiać za innym rozstrzygnięciem. Jest to ciekawe dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i administracyjnym.

Czy wyłączony gazociąg nadal podlega podatkowi od nieruchomości? WSA wyjaśnia kluczowy wymóg formalny.

Dane finansowe

WPS: 26 330 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 28/20 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2020-08-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogusław Klimowicz /przewodniczący/
Joanna Tarno
Paweł Janicki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Sygn. powiązane
III FSK 1399/23 - Wyrok NSA z 2024-04-25
III FSK 3174/21 - Wyrok NSA z 2022-04-06
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1170
art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.
Sentencja
Dnia 18 sierpnia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant Asystent sędziego Daria Przybylska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2020 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 rok oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] sierpnia 2019 r., określającą A. S.A. z siedzibą w W. (dalej: Spółka) wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 rok w kwocie 26.330 zł, stwierdzającą nadpłatę w tym podatku w kwocie 61 358 zł i odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w pozostałym zakresie wnioskowanym przez podatnika, tj. w kwocie 26 310 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w deklaracji na podatek od nieruchomości na 2017 rok Spółka wykazała budowle o wartości 4 384 401 zł. W dniu 28 marca 2019 r. Spółka złożyła korektę deklaracji za 2017 rok, wraz z pisemnym wyjaśnieniem oraz prośbą o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 rok w kwocie 87 668 zł i jej zwrot. W korekcie deklaracji wykazano budowle o wartości 1 002 zł.
W wyjaśnieniach Spółka wskazywała, iż zmniejszenie wartości budowli wynika m.in. z faktu, iż gazociąg DN200 MOP 4.0 MPa P.. - Ł.Odcinek ZZU J. - SRP 1° T. został w lipcu 2013 r. zlikwidowany poprzez trwałe odłączenie od czynnej sieci gazowej, zgodnie z "Protokołem z odgazowania i odłączenia trwałego od czynnej sieci czasowo wyłączonego gazociągu". Według Spółki gazociąg przestał pełnić jakąkolwiek funkcję, a wykonane prace całkowicie uniemożliwiły jego eksploatację oraz wykorzystanie w działalności gospodarczej. Wskazano jednocześnie, że gazociąg został zlikwidowany księgowo poprzez jego wyksięgowanie z ewidencji księgowej środków trwałych. W związku z powyższym w korekcie deklaracji na rok 2017 Spółka nie uwzględniła ww. gazociągu. Poza tym Spółka wskazała, że po przeprowadzonej analizie przez dysponenta majątku Spółki -Departament Majątku i Administracji - okazało się, że obiekt deklarowany pod nazwą: "Gazociąg P. – Ł / o numerze SAT - 210001635" był błędnie deklarowany w gminie M.. Zgodnie z wyjaśnieniami dysponenta majątku, powyższy gazociąg przebiega od SRP Ko. do SRP Ł. i usytuowany jest w miejscowości Ł., gdzie jest również opodatkowany podatkiem od nieruchomości.
Spółka przedstawiła protokół z odgazowania i odłączenia trwałego od czynnej sieci czasowo wyłączonego gazociągu. Spółka nie przedstawiła protokołu likwidacji i dowodów wskazujących na rzeczywiste usunięcie gazociągu. Ponadto poinformowała, że "gazociąg DN200 relacji P.- T. na odcinku ZZU J. - SRP T.", został czasowo wyłączony z eksploatacji w 2011 r. z uwagi na zły stan techniczny gazociągu, związanych z nim urządzeń oraz zastosowane przestarzałe rozwiązania technologiczne, stwarzające zagrożenie dla bezpieczeństwa i funkcjonowania systemu przesyłowego. W następstwie, w roku 2013, gazociąg ten został trwale wyłączony z eksploatacji, co całkowicie uniemożliwiło jego dalsze wykorzystanie w działalności gospodarczej. Ponadto Spółka wyjaśniła, że nie posiada decyzji ostatecznej organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, na podstawie której trwale wyłączono budowlę z użytkowania. Ponadto wskazała, że przed 1 stycznia 2016 r., przepisy za budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznawały budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, chyba że przedmiot opodatkowania nie był i nie mógł być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Odpowiadając na pytanie organu dotyczące możliwości użytkowania i eksploatacji "unieczynnionego" gazociągu, Spółka wskazała, iż gazociąg został wybudowany w 1959 r. i z racji wieku oraz bardzo złego stanu technicznego został trwale wyłączony z eksploatacji. Jego hipotetyczne przywrócenie do sprawności wymagałoby spełnienia rygorystycznych prób szczelności i wytrzymałości, co z racji upływu czasu i przestarzałości technologicznej tego gazociągu jest praktycznie niemożliwe. Zgodnie z aktualną technologią ewentualna decyzja o modernizacji gazociągu z przyczyn technicznych nie spowodowałaby przywrócenia sprawności wyłączonej z eksploatacji nitki gazociągu, a skutkowałaby budową nowego gazociągu, który stanowiłby oddzielny, nowy obiekt, podlegający opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Organ zauważył, że z przedłożonych przez Spółkę protokołów z odgazowania i odłączenia od czynnej sieci gazowej wynika jedynie, iż najpierw, w 2011 r., czasowo wyłączono z eksploatacji gazociąg i stację gazową 1° T., ul. A., a następnie w 2013 r. dokonano odgazowania i trwałego odłączenia czynnej sieci czasowo wyłączonego gazociągu oraz dokonano wyjęcia monobloku, zaspawano gazociąg blachą zaślepiającą i zabezpieczono kołnierzem zaślepiającym kurek kulowy. Spółka nie wykazała jednak, by przed podjęciem powyższych czynności dokonywano sprawdzenia ww. odcinka gazociągu, nie przedstawiono dokumentacji czy ekspertyzy, która wskazywałaby na niemożność dalszej eksploatacji gazociągu ze względów technicznych. W ocenie organu eksploatacja gazociągu przestała być racjonalna z uwagi na funkcjonowanie nowszego gazociągu, na istnienie którego wskazała sama Spółka. Istotnym jest fakt, iż Spółka argumentuje swoje stanowisko okolicznością, że hipotetycznie przywrócenie do sprawności przedmiotowego odcinka gazociągu wymagałoby spełnienia rygorystycznych prób szczelności i wytrzymałości. Jednocześnie podkreśla, iż brak jest podstaw do modernizacji gazociągu z uwagi na biegnący w tym terenie nowszy gazociąg. Można zatem domniemywać, iż powstanie nowego gazociągu spowodowało, że dla podatnika nie było opłacalne przywrócenie sprawności "starego" gazociągu, dlatego też podjął decyzję o jego odłączeniu.
Zdaniem organu brak możliwości wykorzystywania przedmiotów opodatkowania ze względów technicznych, zarówno w chwili obecnej jak i w przyszłości, powinien zostać potwierdzony przez właściwy organ administracji budowlanej. W związku z powyższym wyłączenie obiektu z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej może nastąpić na podstawie przepisów prawa budowlanego. Sytuacja taka będzie miała miejsce w szczególności w przypadku wydania przez organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 68 Prawa budowlanego decyzji o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku ze względu na jego zły stan techniczny.
Organ podkreślił przy tym, że z dniem 1 stycznia 2016 r. z przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: "u.p.o.l.") usunięto pojęcie "względów technicznych". Zostało ono zastąpione wymogiem uzyskania ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Uzyskanie takiej decyzji jest wymogiem, aby nie zaliczyć budynków lub budowli do związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Organ zauważył następnie, że prowadził postępowanie m.in. w celu ustalenia wartości budowli. Kilkakrotnie wzywał podatnika do podania pierwotnych wartości zasuwy płytowej oraz monobloku.
W piśmie z dnia 25 marca 2019 r. Spółka wyjaśniała, że nastąpił demontaż zasuwy płytowej oraz wycięcie monobloku. W wezwaniu z dnia 3 czerwca 2019 r. organ zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie, czy wartość gazociągu uległa zmianie po wykonaniu ww. czynności, a jeśli tak, to poproszono o wskazanie wartości. W odpowiedzi Spółka poinformowała, że wartość gazociągu wynosi 0,00 zł.
W piśmie z dnia 27 czerwca 2019 r. Spółka poinformowała organ, że nie ma możliwości podania pierwotnych wartości poszczególnych elementów wchodzących w skład gazociągu, ponieważ nie posiada ewidencji oraz dokumentów księgowych.
Organ nie uznał argumentacji Spółki i kolejnym pismem z dnia 4 lipca 2019 r. wezwał ją do określenia wartości zdemontowanej zasuwy płytowej oraz monobloku, na dzień powstania obowiązku podatkowego. W odpowiedzi podatnik poinformował, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w zakresie braku informacji o wartości początkowych elementów wchodzących w skład gazociągu DN 200 relacji P . – Ł. , odcinek ZZU J. – T., ponieważ gazociąg w całości stanowił składnik aktywów trwałych i jako całość posiadał ustaloną wartość początkową. Mając jednak na uwadze żądanie organu podatkowego dokonano oszacowania wartości monobloku na 173,50 zł zaś zasuwy płytowej na 14 507,91 zł.
Mając na uwadze zebraną w sprawie dokumentację organ określił Spółce wysokość podatku od nieruchomości za 2017 r. w kwocie 26 330 zł, w następujący sposób:
- budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 1 316 494,82 zł x 2% = 26 329,90 zł (26 330 zł w zaokrągleniu do pełnych zł), wg wyliczenia: 1 330 174 zł (wartość gazociągu podana przez podatnika w pierwotnej deklaracji) - 173,50 zł (wartość wyciętego monobloku) – 14 507,91 zł (wartość demontowanej zasuwy płytowej) = 1 315 492,59 zł
1 315 492,59 zł + 1.002,23 zł (wartość wykazanego przyłącza) = 1.316.494,82 zł.
Końcowo organ stwierdził, że złożony przez Spółkę wniosek z dnia 25 marca 2019 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2017 rok oraz zwrot nadpłaty nie został rozpatrzony przed dniem 27 maja 2019 r. W tej sytuacji, zgodnie z art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej, żądanie zawarte we wniosku zostało rozpatrzone w postępowaniu dotyczącym określenia wysokości zobowiązania podatkowego.
W związku z tym, że podatnik wnioskował o stwierdzenie nadpłaty za 2017 rok w kwocie 87 668 zł, a kwota nadpłaty wynosi 61 358 zł, organ odmówił stwierdzenia nadpłaty w pozostałej kwocie, tj. w kwocie 26 310 zł (87 668 zł - 61.358 zł = 26 310 zł).
Odnosząc się do kwestii oprocentowania nadpłaty organ stwierdził, że z uwagi na przyczynienie strony do opóźnienia w wydaniu decyzji, oprocentowanie nadpłaty będzie naliczane jedynie wówczas, gdy organ podatkowy nie dokona zwrotu w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę (w takim przypadku oprocentowanie jest naliczane od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty).
Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji SKO w P. w decyzji z [...] listopada 2019 r. wskazało, w odniesieniu do gazociągu odłączonego od czynnej sieci gazowej, zgodnie z "Protokołem z odgazowania i odłączenia trwałego od czynnej sieci czasowo wyłączonego gazociągu", nie została wydana w 2016 r. (ani w latach wcześniejszych i późniejszych) ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, na podstawie której trwale by wyłączono ten obiekt z użytkowania. W związku z tym za trafne uznało konstatację, że nie było żadnych podstaw, aby stwierdzić, że ww. budowla nie jest już związana z prowadzeniem działalności gospodarczej i zaistniała przesłanka wyłączająca sporny obiekt (gazociąg) z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Faktyczne zaprzestanie wykorzystywania gazociągu i fizyczny demontaż niektórych jego elementów, bez wymaganych decyzji organu nadzoru budowlanego, nie może mieć wpływu na sposób opodatkowania.
Zebrany materiał nie pozwala również uznać, że ww. obiekt był w tak złym stanie technicznym, że stracił cechy budowli, zdefiniowanej w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Organ ocenił, że wyksięgowanie z ewidencji środków trwałych nie powoduje, że gazociąg przestał on istnieć w sensie fizycznym, jako budowla, i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Wskazując na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 i art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. organ stwierdził, że dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości istotne jest wyłącznie kryterium posiadania określonych rzeczy przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Bez znaczenia są natomiast zamiary podatnika, co do określonej nieruchomości, jak i faktyczne wykorzystywanie konkretnych obiektów w bieżącej działalności gospodarczej. Spółka jest w posiadaniu spornego gazociągu, bowiem jest jego dysponentem i w jej gestii jest podejmowanie decyzji co do jego dalszych losów, w tym dotyczących pełnej likwidacji.
W przypadku podatnika będącego spółką kapitałową, nie występują w jego majątku takie nieruchomości, które nie byłyby związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, z uwagi na zapis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poza wyjątkiem związanym z przesłankami dotyczącymi względów technicznych.
Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, iż odłączony w 2013 r. odcinek gazociągu, musiał spełniać wymogi techniczne, wynikające ze stosownych rozporządzeń i nadawał się do realizacji zadań, funkcji, dla których został zrealizowany, tj. służył w prowadzonej przez Spółkę działalności do przesyłu gazu. Z protokołu Nr 6/PGNiG/TDW/2013 z dnia 25 lipca 2013 r. "z odgazowania i odłączenia trwałego od czynnej sieci gazowej czasowo wyłączonego gazociągu" wynika, iż odłączono odcinek gazociągu DN200 MOP 4.0 MPa - ZZU J. - SRP 1° T. poprzez:
- demontaż zasuwy płytowej DN80 PN40 i zabezpieczenie gazociągu kołnierzami zaślepiającymi,
- wycięcie monobloku i zaspawanie gazociągu blachą zaślepiającą,
- zabezpieczenie kołnierzem zaślepiającym kurka kulowego DNI 50 PNI O,
- przeazotowanie ww. odcinka gazociągu.
W uwagach wskazano, że: "Każde następne prace prowadzone na przedmiotowym gazociągu należy traktować jako prace prowadzone pod rygorem Procedury Pracy Gazoniebezpiecznej, wykonywane lub nadzorowane przez osoby mające do tego odpowiednie uprawnienia. Decyzję o podjęciu prac do czasu pełnej likwidacji gazociągu podejmuje jego właściciel".
Powyższe – w ocenie organu – potwierdza, iż wykonane prace związane z odłączeniem odcinka gazociągu nie spowodowały jego likwidacji, ani nie pozbawiły Spółki posiadania tego odcinka gazociągu.
W stosunku do ww. odcinka gazociągu nie została wydana decyzja organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, na podstawie której ten obiekt wyłączony byłby zużytkowania. Ww. przepis, w brzmieniu obowiązującym w 2017 r. stanowił, że jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą termin przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
W piśmie z dnia 10 maja 2019 r. skarżąca wyjaśniała, iż gazociąg wysokiego ciśnienia DN 200 relacji P. – Ł. (...), odcinek J. – T., został odłączony od czynnej sieci gazowej z uwagi na jego zły stan techniczny oraz zastosowane przestarzałe rozwiązania technologiczne (gazociąg został wybudowany w 1959 r.), stwarzające zagrożenie dla bezpieczeństwa i funkcjonowania systemu przesyłowego. Jego hipotetyczne przywrócenie do sprawności wymagałoby spełnienia przez gazociąg rygorystycznych prób szczelności i wytrzymałości, co z racji upływu czasu i przestarzałości technologicznej tego gazociągu jest praktycznie niemożliwe. W tym konkretnym przypadku brak jest uzasadnienia dla przywrócenia sprawności wyłączonej z eksploatacji nitki gazociągu z uwagi na biegnący w tym terenie nowszy gazociąg DN 400 (należący obecnie do B. Sp. z o.o.), który zaspokaja potrzeby w zakresie przesyłu i dystrybucji gazu.
W ocenie organu wyłączenie z eksploatacji ww. odcinka gazociągu nie nastąpiło w istocie z przyczyn technicznych, a podyktowane było innymi względami, m.in. ekonomicznymi (duże koszty przedsięwzięcia i nieopłacalność, z uwagi na funkcjonowanie nowszego gazociągu). Faktycznie niewykorzystywanie obiektu do prowadzenia działalności gospodarczej nie stanowi zaś wystarczającej okoliczności do uznania, że nie jest on związany z prowadzeniem działalności gospodarczej i nie powinien podlegać opodatkowaniu. Mimo, że Spółka podnosiła, iż ww. gazociąg stwarzał zagrożenie dla bezpieczeństwa i funkcjonowania systemu przesyłowego i "nie był zdatny do użytkowania", to nie przedstawiła żadnej ekspertyzy, dokumentacji, która potwierdzałaby ten stan. Ponadto, zgodnie z art. 66 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oraz może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Takiej decyzji Spółka nie posiada.
Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie, wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku o stwierdzenie nadpłaty, jak również w kolejnych pismach oraz w odwołaniu, nie można uznać, iż ww. odcinek gazociągu "został zlikwidowany" i "przestał pełnić jakąkolwiek funkcję", a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Wobec tego dokonując ustalenia wartości tego odcinka gazociągu organ podatkowy pierwszej instancji przyjął wartość początkową tego obiektu wykazaną przez Spółkę w pierwotnej deklaracji na podatek od nieruchomości na 2017 rok, pomniejszoną o wartość zdemontowanego monobloku i zasuwy płytowej. W toku postępowania podatkowego Spółka nie przedstawiła żadnego dowodu podważającego przyjętą wartość budowli w 2017 r., nie wskazała też na jakiekolwiek zmiany w stanie posiadania ww. budowli, oprócz wykonanych w 2013 r. czynności związanych z odłączeniem tego odcinka gazociągu od czynnej sieci. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że zgodnie z art. 181 Ordynacji podatkowej, deklaracja podatkowa stanowi dowód w postępowaniu podatkowym. Zasadnie zatem, w ocenie Kolegium organ podatkowy pierwszej instancji ustalając wartość gazociągu opierał się na pierwotnej deklaracji podatkowej złożonej przez Spółkę za 2017 rok. W konsekwencji powyższego organ odwoławczy nie stwierdził podstaw do wyłączenia ww. odcinka gazociągu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
W skardze Spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., w związku z art. 3 pkt 3 i 3a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), dalej: "P.b.", w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r., poz. 640), poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji uznanie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z gazociągiem, podczas gdy organ podatkowy pominął fakt, iż gazociągiem jest tylko obiekt służący do transportu gazu ziemnego, a przedmiotowy obiekt nie posiada takiej funkcji, co w konsekwencji oznacza, że nie można uznać go za gazociąg;
2) art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że dla zaistnienia względów technicznych nie wystarczy, iż obiekt nie jest wykorzystywany w działalności gospodarczej ze względu na okoliczności natury technicznej i nie będzie mógł z tych powodów zostać wykorzystywany również w przyszłości, ale decydują o tym również inne względy, takie jak brak przyczyn technologicznych, ekonomicznych, finansowych czy też wydanie decyzji, o której mowa w art. 67 ust. 1 Pb;
3) art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, przez niedokonanie żadnych ustaleń w zakresie tego, czy sporny gazociąg spełnia cechy budowli (w tym zwłaszcza w zakresie podniesionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia, iż "odcinek gazociągu musiał spełniać wymogi techniczne..."), a także - podnosząc "z ostrożności" - w zakresie tego, czy po odłączeniu od sieci czynnej sporny odcinek znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy oraz w zakresie tego, czy względy techniczne powodują, iż nie może zostać wykorzystany w działalności gospodarczej Spółki, a ponadto - również podnosząc "z ostrożności" - w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania od spornego odcinka;
4) art. 191 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez wadliwą ocenę "Protokołu z odgazowania i odłączenia trwałego od czynnej sieci czasowo odłączonego gazociągu", tj. pominięcie, iż potwierdza on, że sporny odcinek nie ma cech gazociągu;
5) art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., w związku z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na opodatkowaniu "obiektu", który nie spełnia cech budowli w rozumieniu przywołanych przepisów, ewentualnie - podnosząc "z ostrożności" - polegające na opodatkowaniu "obiektu", który po odłączeniu nie znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy ani nie był i nie mógł zostać wykorzystany ze względów technicznych w działalności gospodarczej Spółki;
6) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w związku z art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na pominięciu, iż po odłączeniu od sieci czynnej sporny odcinek przestał być urządzeniem przesyłowym i jednocześnie przestał być częścią przedsiębiorstwa, co oznacza, że skarżąca przestała być jego właścicielem lub posiadaczem w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, co jednocześnie oznacza, że utraciła status podatnika względem tego "obiektu" (o ile w ogóle przyjąć, że stanowi on przedmiot opodatkowania, przy czym skarżąca podtrzymuje, że obiekt ten nie stanowi przedmiotu opodatkowania);
7) art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której Spółka nie dokonuje odpisów amortyzacyjnych od "obiektu", który został przez organ potraktowany jako budowla oraz przez przyjęcie wartości niestanowiącej podstawy dokonywania odpisów amortyzacyjnych (o ile w ogóle przyjąć, że stanowi on przedmiot opodatkowania, przy czym skarżąca podtrzymuje, że obiekt ten nie stanowi przedmiotu opodatkowania).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiot sporu dotyczy opodatkowania budowli, którą przedsiębiorca częściowo zdekompletował i przestał wykorzystywać do działalności gospodarczej, z powodu zastąpienia jej innym, nowszym obiektem budowlanym.
Z dniem 1 stycznia 2016 r. na skutek wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw z dnia 25 czerwca 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 1045) zmieniony został przepis art. 1a ust. 1 pkt 3) i dodany został przepis art. 1a ust. 2a u.p.o.l. Na skutek tych zmian w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w 2017 r. brak jest warunku wystąpienia "względów technicznych". Zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (w brzmieniu z 2017 r.) grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Przepis art. 1a ust. 2a u.p.o.l. stanowi zaś, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Powyższa nowa regulacja prawna eliminująca w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. pojęcie "względów technicznych", została wprowadzona przez art. 9 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych ustaw, zmieniającej ustawę z dniem 1 stycznia 2016 r. (Dz. U. z 2015r. poz. 1045). Zgodnie zatem z nową treścią art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l. wyłączenie budynków, budowli lub ich części spod opodatkowania najwyższą stawką podatkową dotyczy jedynie sytuacji, gdy została wydana decyzja o nakazie rozbiórki lub o wyłączeniu z użytkowania. W omawianej sprawie jednak wskazana decyzja nie została wydana, a zatem brak jest podstawy prawnej do wyłączenia spornej budowli z opodatkowania.
Należy przyznać rację organowi, że wyksięgowanie przedmiotowego gazociągu z ewidencji środków trwałych nie powoduje, iż przestał on istnieć w sensie fizycznym jako budowla i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Podatek od nieruchomości nie jest bowiem uiszczany od środków trwałych, lecz od budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., zaś art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie wymaga, aby budowla stanowiła odrębny środek trwały, od którego dokonuje się odpisów amortyzacyjnych. Wprawdzie u.p.o.l. zawiera odesłanie do przepisów o podatkach dochodowych dotyczących środków trwałych, ale jedynie w zakresie ustalania wartości początkowej. Na gruncie podatku od nieruchomości, nie ma znaczenia sposób identyfikacji i ewidencjonowania środka trwałego dla potrzeb podatków dochodowych. Istotne jest wyłącznie kryterium posiadania określonych rzeczy przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Bez znaczenia natomiast są zamiary podatnika, co do określonej nieruchomości, jak i faktyczne wykorzystywanie konkretnych obiektów w bieżącej działalności gospodarczej. Spółka jest w posiadaniu spornego gazociągu, bowiem jest jego dysponentem i w jej gestii jest podejmowanie decyzji co do jego dalszych losów, w tym dotyczących pełnej likwidacji.
Z tych względów zarzut naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie zasługuje na uwzględnienie.
Podnosząc zarzuty naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 3 i 3a P.b. oraz w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, a także naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. – skarżąca zwraca uwagę, że gazociągiem jest tylko obiekt służący do transportu gazu ziemnego, a przedmiotowy obiekt nie posiada takiej funkcji, co w konsekwencji oznacza, że nie można uznać go za gazociąg.
Dokonując oceny w tym zakresie, Sąd stwierdza po pierwsze, iż przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki są aktem rangi niższej niż ustawa, a zatem mimo zaliczenia ich do przepisów prawa budowlanego - nie powinny stanowić podstawy do ustalania zakresu (przedmiotu) opodatkowania. Ponadto, choć istotnie rozporządzenie MG zawiera definicje legalne sieci gazowej, gazociągu, stacji gazowej, stacji redukcyjnej i pomiarowej, to definicje te mają zastosowanie w obrębie tylko tego aktu prawnego, co wynika zresztą wyraźnie z § 2 ab initio rozporządzenia MG (por. wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2018 r., II FSK 1621/16).
Po drugie należy zauważyć, że z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wynika, iż opodatkowaniu podlegają również części budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W ocenie Sądu przedmiotowy odcinek stanowi część budowli, która w wyniku świadomej decyzji skarżącej została odłączona od czynnej sieci i pozbawiona monobloku oraz zasuwy płytowej, zaś o wartość tych elementów organ pomniejszył wartość początkową spornego obiektu.
Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się też uchybienia zasadom: prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) i zupełności postępowania podatkowego (art. 187 O.p.), gdyż materiał dowodowy został należycie zebrany, organy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu sprawy. Stanowisko organów nie narusza również zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art. 191 O.p., gdyż punkt widzenia przyjęty w rozpatrywanej sprawie został przekonująco uzasadniony w oparciu o zgromadzone dowody.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd orzekł jak w sentencji.
AKE.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI