I SA/Łd 276/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-07-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnazarzuty egzekucyjnetytuł wykonawczyzwrot dotacjipostępowanie egzekucyjne WSASKOStarostaterminydoręczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie o zarzutach egzekucyjnych, uznając wszystkie zarzuty za bezzasadne.

Spółka złożyła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, kwestionując m.in. brak wymagalności obowiązku, nieprawidłowe oznaczenie wierzyciela i zobowiązanego, a także brak doręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny i Samorządowe Kolegium Odwoławcze oddaliły zarzuty. Spółka wniosła skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące m.in. skuteczności doręczenia postanowienia i zasadności egzekucji. Sąd uznał skargę za bezzasadną, oddalając ją.

Spółka A sp. z o.o. zgłosiła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego zwrotu dotacji. Zarzuty dotyczyły braku wymagalności obowiązku z powodu niedoręczenia odpisu tytułu wykonawczego, nieistnienia obowiązku z uwagi na brak decyzji stanowiącej podstawę prawną, określenia obowiązku niezgodnie z orzeczeniem (błędne dane wierzyciela, NIP, REGON, numer rachunku bankowego), błędu co do zobowiązanego oraz braku doręczenia upomnienia. Starosta Tomaszowski, jako wierzyciel, oddalił większość zarzutów, uznając niektóre za niedopuszczalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Starosty. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a., w tym brak skutecznego doręczenia postanowienia pełnomocnikowi, bezzasadne utrzymanie w mocy postanowienia Starosty oraz prowadzenie egzekucji przed dniem wymagalności obowiązku. Sąd uznał skargę za bezzasadną. Stwierdził, że tytuł wykonawczy został wystawiony przed doręczeniem ostatecznej decyzji, ale nie stanowi to podstawy do zarzutu nieistnienia obowiązku, gdyż organ egzekucyjny był zobligowany do wszczęcia postępowania. Sąd oddalił również zarzut braku doręczenia tytułu wykonawczego, błędnego określenia obowiązku (w tym odsetek) oraz braku doręczenia upomnienia, powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Finansów. Sąd uznał, że dane wierzyciela i zobowiązanego były prawidłowe, a wadliwość tytułu wykonawczego nie stanowi podstawy do zarzutu. Skarga została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Nie, kwestie doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanemu co do zasady nie mogą być podstawą zarzutów, które stanowią zamknięty katalog wymieniony w art. 33 § 2 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zarzut braku doręczenia tytułu wykonawczego nie jest przewidziany w katalogu podstaw zarzutów w art. 33 § 2 u.p.e.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 33 § § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

t.j. Dz .U. z 2025 r. poz. 132

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a.

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § § 5 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.p.a. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 2 lit. a

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia art. § 2 § pkt 2

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, b i c

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 8 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 34

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych art. 252 § ust. 6 pkt 2) w zw. z ust. 1 pkt 2)

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa art. 54

Argumenty

Odrzucone argumenty

Brak wymagalności obowiązku z powodu niedoręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Nieistnienie obowiązku z uwagi na brak decyzji stanowiącej podstawę prawną w obrocie prawnym w momencie wystawienia tytułu wykonawczego. Określenie obowiązku niezgodnie z orzeczeniem (błędne dane wierzyciela, NIP, REGON, numer rachunku bankowego). Błąd co do zobowiązanego (niewystarczające oznaczenie). Brak doręczenia upomnienia. Naruszenie art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. poprzez brak skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 34 § 2 u.p.e.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Starosty Tomaszowskiego. Naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego wbrew zasadzie zaufania do władzy publicznej, w szczególności w zakresie wszczęcia egzekucji przed dniem wymagalności obowiązku.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego. Decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny. Wadliwość tytułu wykonawczego nie stanowi podstawy do wniesienia zarzutu ponieważ wszystkie przesłanki zarzutów w sprawie egzekucji zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. i pośród nich nie została wymieniona podnoszona przez skarżącą wadliwość tytułu wykonawczego.

Skład orzekający

Wiktor Jarzębowski

przewodniczący

Bożena Kasprzak

członek

Tomasz Furmanek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności w kontekście doręczeń, wymagalności obowiązku i charakteru decyzji o zwrocie dotacji."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z egzekucją zwrotu dotacji, ale zawiera ogólne zasady dotyczące postępowania egzekucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i egzekucyjnego. Wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne.

Egzekucja administracyjna: Kiedy można skutecznie podważyć tytuł wykonawczy?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 276/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak
Tomasz Furmanek /sprawozdawca/
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 18, art. 8 par 1, art. 33 par 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Dnia 22 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak, Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.), Protokolant : Asystent sędziego Katarzyna Nadolska-Góra, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2025 roku sprawy ze skargi C sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 marca 2025 roku nr KO.401.5.2025 w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych oddala skargę.
Uzasadnienie
I SA/Łd 276/25
UZASADNIENIE
Z akt spawy wynika, że pismem z dnia 2 stycznia 2025 r. A sp. z o.o. z/s w Ł. (dalej strona, spółka, skarżąca, zobowiązana) zgłosiła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 18 grudnia 2024 r. Jako podstawę wniesionych zarzutów:
1) na podstawie art. 33 § 2 pkt 6 lit. c w zw. z art. 26 § 5 pkt 1) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz .U. z 2025 r. poz. 132 – dalej u.p.e.a.) wskazano na brak wymagalności obowiązku w związku z brakiem doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego - stronie doręczono jedynie niepodpisany wydruk komputerowy odpisu tytułu wykonawczego;
2) na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 110 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2024.572 t.j. z dnia 15 kwietnia 2024 r. dalej - k.p.a.) wskazano na nieistnienie obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Podkreślono, iż na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, to jest 18 grudnia 2024 r. w obrocie prawnym nie funkcjonowała decyzja, którą wskazany tytuł wykonawczy określa jako podstawę prawną dochodzonego obowiązku,
3) na podstawie art. 33 § 2 pkt 2 lit. a) u.p.e.a. wskazano na określenie obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia poprzez:
a) wskazanie jako wierzyciela podmiotu niewskazanego w orzeczeniu będącym podstawą prawną obowiązku, to jest wskazanie w części E. poz. 1 tytułu wykonawczego jako wierzyciela Starostę Tomaszowskiego;
b) wskazanie w części E. poz. 3 tytułu wykonawczego numeru NIP należącego do innego podmiotu, niż podmiot wskazany jako wierzyciel;
c) wskazanie w części E. poz. 4 tytułu wykonawczego numeru REGON należącego do innego podmiotu, niż podmiot wskazany jako wierzyciel;
d) skazanie w części E. poz. 13 tytułu wykonawczego numeru rachunku bankowego podmiotu innego, niż podmiot wskazany jako wierzyciel;
e) określenie w częściach D1.-D2. Odsetek z naruszeniem art. art. 252 ust. 6 pkt 2) w zw. z ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz art. 54 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa
4) na podstawie art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. wskazano na błąd co do zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym doręczonym skarżącej - Wierzyciel określił jako zobowiązanego podmiot nieistniejący, wskazując w części A. pozycji 4. oznaczenie wskazujące jedynie na zobowiązanego A (pisownia oryginalna), bez wskazania jakiegokolwiek dalszego oznaczenia, w szczególności numeru KRS czy REGON. Z uwagi na powyższe wskazani na skierowanie czynności egzekucyjnych i samego tytułu wykonawczego do niewłaściwego podmiotu
5) na podstawie art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a, wskazano, iż stronie nie zostało doręczone pisemne upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. W części D. poz. 11 tytułu wykonawczego wierzyciel w sposób błędny i wprost sprzeczny z treścią części D. poz. 3 tytułu wykonawczego wskazuje na brak konieczności doręczenia upomnienia, powołując się przy tym na treść § 2 pkt Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (dalej Rozporządzenie), który to przepis nie ma zastosowania w niniejszym stanie faktycznym.
Starosta Tomaszowski, działając w charakterze wierzyciela, postanowieniem z dnia 5 lutego 2025 r., na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 w zw. z art. 33 § 2 pkt 1, art. 33 § 2 pkt 2 lit. a), art. 33 § 2 pkt 3 i art. 33 § 2 pkt 4 oraz art. 34 § 2 pkt 3 lit. b) u.p.e.a. po rozpatrzeniu zarzutów z dnia 2 stycznia 2025 r.:
1) stwierdził niedopuszczalność zarzutu określonego w pkt 3 lit. e) katalogu zarzutów zawartych w piśmie z dnia 2 stycznia 2025 r
2) oddalił w całości pozostałe zarzuty zobowiązanego.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że tytułem wykonawczym wierzyciel objął obowiązek zapłaty przez stronę zobowiązania wynikającego z decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 13 grudnia 2024 r. Tytuł wykonawczy został przekazany do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Łódź-Górna, który na jego podstawie wszczął postępowanie egzekucyjne. W dniu 08 stycznia 2025 r. organ egzekucyjny przekazał wierzycielowi pismo zobowiązanego, zawierającego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Powołując się na zgromadzony materiał dowodowy organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 5 września 2024 r. Starosta Tomaszowski określił w stosunku do spółki wysokość dotacji podlegającej zwrotowi, jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, w roku 2019 na kwotę 80 015,70 zł oraz w roku 2020 na kwotę 70 639,58 zł oraz zobowiązał do zwrotu przedmiotowej dotacji z odsetkami jak od zaległości podatkowych, naliczanymi począwszy od dnia następującego po upływie zwrotu tj. od dnia 16.08.2023 r. Spółka złożyła odwołanie od tej decyzji. Decyzją z dnia 13 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrowie Trybunalskim uchyliło w całości decyzję Starosty Tomaszowskiego oraz określiło w stosunku do spółki wysokość dotacji podlegającej zwrotowi, jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, w roku 2019 na kwotę 78.374,88 zł oraz w roku 2020 na kwotę 67.451, 12 zł z odsetkami jak od zaległości podatkowych, naliczanymi od dnia następującego po upływie terminu zwrotu tj. od dnia 16 sierpnia 2023 r.
Z uwagi na niezrealizowanie obowiązku określonego decyzją SKO z dnia 13 grudnia 2024 r. Starosta Tomaszowski wystawił oraz przekazał właściwemu organowi egzekucyjnemu tytuł wykonawczy, obejmujący stwierdzoną decyzją SKO należność pieniężną.
Przechodząc do oceny zarzutów organ wskazał, że zarzut braku doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego jako nieprzewidziany w katalogu podstaw zarzutów zawartym w art. 33 § 2 u.p.e.a., nie stanowi zarzutu, do którego wierzyciel ma obowiązek i kompetencje merytorycznie się odnieść.
Odnosząc się natomiast do zarzutu sformułowanego w pkt 3 lit. e) katalogu zarzutów powołując się na art. 34 § 2 pkt 3 lit. b) u.p.e.a. uznano go za niedopuszczalny ponieważ wysokość należności pieniężnej, będącej należnością odsetkową, wynika z treści decyzji SKO z dnia 13 grudnia 2024 r.. Tym samym wysokość ta została ustalona w ostatecznym orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tego rodzaju zarzut, odnoszący się do merytorycznej treści orzeczenia będącego podstawą egzekwowanego obowiązku, nie może być przedmiotem zarzutów odnoszących się do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji.
Odnośnie zarzut wskazanego w pkt 2 wskazano, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydana w dniu 13 grudnia 2024 r. oraz doręczona wierzycielowi w dniu 13 grudnia 2024 r. jest decyzją ostateczną. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowa decyzja została doręczona wierzycielowi w dniu 13 grudnia 2024 r. należy stwierdzić, iż właśnie w tym dniu weszła ona do obrotu prawnego między innymi z uwagi na fakt, iż to od dnia doręczenia tj. od dnia 13 grudnia 2024 r. wierzyciel był związany skutkami prawnymi z niej wynikającymi.
Odnośnie zarzutu określenia obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia wskazano, że decyzja SKO z dnia 13 grudnia 2024 r. służy odzyskaniu środków finansowych wypłaconych przez Powiat Tomaszowski. Stąd to Starosta Tomaszowski podejmuje czynności służące do wyegzekwowania obowiązku określonego w w/w decyzji SKO, natomiast numery NIP, REGON oraz rachunku bankowego są numerami Powiatu Tomaszowskiego, jako wierzyciela (na marginesie mówiąc Starosta Tomaszowski nie posiada indywidualnych numerów NIP, REGON oraz rachunku bankowego).
Tytuł wykonawczy został skierowany do właściwego podmiotu tj. podmiotu będącego stroną decyzji wskazanej jako podstawa prawna dochodzonego obowiązku. Samo niewskazanie formy prawnej dłużnika nie oznacza, iż popełniono błąd co do podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązku. Ponadto zobowiązanego w niniejszej sprawie identyfikuje w sposób nie budzący wątpliwości nr NIP, wskazany w części A pkt 17 tytułu wykonawczego, który ma charakter indywidualny, a także adres siedziby zobowiązanego. Nie ma najmniejszych wątpliwości więc, iż tytuł wykonawczy został skierowany do właściwego podmiotu.
Powołując się na treść § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia wyjaśniono, że decyzja SKO z dnia 13 grudnia 2024 r. ma charakter deklaratoryjny, gdyż obowiązek zwrotu należności pobranych w nadmiernej wysokości powstaje z mocy prawa tj. w szczególności na podstawie art. 252 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. W ocenie organu stan faktyczny niniejszej sprawy w pełni uzasadniał zastosowanie § 2 ust. 2 w/w rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. oraz w konsekwencji odstąpienie od uprzedniego doręczania upomnienia.
Na postanowienie z dnia 5 lutego 2025 r. strona wniosła zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 marca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy postanowienie Starosty Tomaszowskiego z dnia 5 lutego 2025 r.
Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 26 marca 2025 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:
1. art. 39 § 1 k.p.a. w zw. z art. 39 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. poprzez brak skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi skarżącej, z uwagi na doręczenie go jedynie na prywatny - osobisty adres do doręczeń elektronicznych W. O., nie zaś na adres do doręczeń elektronicznych adwokata W. O. czy też B Sp. j. czy tez adres epuap wskazywany w treści dotychczasowej korespondencji - z uwagi na co skarżąca podnosi brak skutecznego wejścia do obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia, albowiem niedopuszczonym jest doręczanie przesyłek kierowanych dla pełnomocnika na jego osobisty adres dla doręczeń.
2. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 34 § 2 u.p.e.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Starosty Tomaszowskiego z dnia 5 lutego 2025 r.,
3. art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. poprzez prowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego wbrew kodeksowej zasadzie zaufania do władzy publicznej, w szczególności w zakresie w jakim egzekucja administracyjna dotycząca przedmiotowego postępowania wszczęta została przed dniem wymagalności dochodzonego obowiązku, to jest z dniem wydania decyzji administracyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 13 grudnia 2024 r. na podstawie której organ wyegzekwował określony nią obowiązek, a przed wejściem wskazanej decyzji do obrotu prawnego, poprzez doręczenie jej Stronie.
Mając na uwadze powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga jest bezzasadna.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.". kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Granice niniejszej sprawy wyznaczyło zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Tomaszowskiego z dnia 5 lutego 2025 r.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w świetle wskazanych wyżej przepisów, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze zarzuty skargi należy podkreślić, że na etapie skargi do Sądu kwestią sporną w sprawie pozostaje nie tylko dokonana przez organy ocena zasadności złożonych w postępowaniu egzekucyjnym zarzutów, ale również problematyka skuteczności doręczania zaskarżonego postanowienia.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a. Natomiast art. 8. § 1. stanowi, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązany może zgłosić do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Przesłanki, które stanowią podstawę wniesienia zarzutu enumeratywnie wymienia art. 33 u.p.e.a., zaś procedurę postępowania przy rozpatrywaniu zgłoszonego zarzutu regulują przepisy art. 34 u.p.e.a.
Zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit.a i b.
Wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. przesłanki tworzą katalog zamknięty.
Podstawą zarzutu w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego mogą być zatem wyłącznie konkretne zdarzenia i okoliczności wymienione w tym przepisie, a nie jakiekolwiek niezadowolenie zobowiązanego z poddania go egzekucji administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 stycznia 2012 r., II FSK 1244/10; z 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z 18 listopada 2015 r., II FSK 2594/13; te i wymienione w dalszej części uzasadnienia wyroki dostępne są w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a dopuszczalny ustawą zakres badania przez organ egzekucyjny tytułu wykonawczego wskazuje, że badanie to ma tylko charakter formalny. Postępowanie wywołane zarzutami w trybie art. 33 u.p.e.a. nie może bowiem prowadzić do podważenia ostatecznych merytorycznych rozstrzygnięć organów, wydanych w toku postępowania administracyjnego - jako postępowania rozpoznawczego, a więc poza postępowaniem egzekucyjnym, które ma charakter postępowania wykonawczego, zmierzającego do realizacji obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym.
Postępowanie w sprawie zarzutu egzekucyjnego jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie dotyczące zgłoszonego zarzutu nie dotyczy zatem sprawy administracyjnej, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia zobowiązanego, kwestionującego dopuszczalność wszczęcia lub dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej albo dopuszczalność lub zasadność zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Ustalenia faktyczne mogą zatem dotyczyć jedynie podstaw zgłoszonych zarzutów, a nie kwestii związanych z oceną prawną zasadności lub prawidłowości obowiązku określonego w tytule wykonawczym, co wprost wynika z art. 29 § 1 u.p.e.a.
Przy ocenie zarzutu, że błędnie określono egzekwowany obowiązek, to jest niezgodnie z treścią decyzji administracyjnej, bada się, czy nie doszło do zniekształcenia w zakresie przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z decyzji.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 13 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrowie Trybunalskim określiło w stosunku do spółki wysokość dotacji podlegającej zwrotowi, jako dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, w roku 2019 na kwotę 78.374,88 zł oraz w roku 2020 na kwotę 67.451, 12 zł z odsetkami jak od zaległości podatkowych, naliczanymi od dnia następującego po upływie terminu zwrotu tj. od dnia 16 sierpnia 2023 r. Na marginesie wypada wskazać, że tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2025 r. (sygn. akt I SA/Łd 93/25) oddalił skargę spółki na to rozstrzygniecie - wyrok ten jest prawomocny.
Podstawowym i najdalej idącym zarzutem zgłoszonym przez stronę z w piśmie z 2 stycznia 2025 r. (i powtórzonym jako zarzut skargi do Sądu) jest ten, zgodnie z którym na dzień wystawienia tytułu wykonawczego (to jest 18 grudnia 2024 r.) w obrocie prawnym nie funkcjonowała (nie była doręczona stronie) decyzja, którą wskazany tytuł wykonawczy określa jako podstawę prawną dochodzonego obowiązku.
Sąd podkreśla, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż faktycznie tytuł wykonawczy został wystawiony wcześniej (w dniu 18 grudnia 2024 r.) niż nastąpiło dręczenie ostatecznej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 13 grudnia 2024 r. spółce (w dniu 27 grudnia 2024 r.).
Jednocześnie, w ocenie Sądu, rację mają organy stwierdzając, że okoliczność wystawienia tytułu wykonawczego przed terminem doręczenia decyzji ostatecznej spółce nie może stanowić o zasadności zarzutu nieistnienia obowiązku ponieważ doręczanie decyzji organu oddawczego organowi I instancji (w dniu 13 grudnia 2024 r.) obligowało ten organ do wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego bez względu na fakt, że w chwili wystawienia tytułu wykonawczego podatnik nie odebrał jeszcze decyzji. Prawidłowe są przy tym wywody organu odwoławczego, który na poparcie swojego stanowiska w tym zakresie przywołuje argumentację dotyczącą momentu upadku nadania klauzuli wykonalności decyzji organu I instancji i skutecznego uruchomienia postępowania egzekucyjnego celem przerwania biegu terminu przedawnienia (s. 8 zaskarżonego postanowienia).
Sąd za niezasadny uznał zarzut braku doręczenia stronie tytułu wykonawczego i tym samym, niewypełnienie obowiązku z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. Organ celnie wyjaśnił, iż kwestie doręczenia tytułu wykonawczego zobowiązanemu co do zasady nie mogą być podstawą zarzutów, które stanowią zamknięty katalog wymieniony w art. 33 § 2 u.p.e.a. i stanowisko to na tym etapie jest wystarczające. Skarżący w skardze nie przywołuje argumentów, które mogłyby zakwestionować trafność wyjaśnień organu.
Sąd podzielił również argumentację organu dotyczących odsetek od niezwróconych w terminie kwot dotacji. Obowiązek wskazany w tytule wykonawczym z dnia 18 grudnia 2024 r. został określony decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 13 grudnia 2024 r. Z decyzji tej wynikają nie tylko kwoty dotacji do zwrotu, ale i termin, od którego winny być naliczane odsetki za zwłokę, tj. od 16 sierpnia 2023 r. W tytule wykonawczym podano datę, od której nalicza się odsetki, a wysokość należności pieniężnej, będącej należnością odsetkową (w kwocie na dzień wystawienia tytułu wykonawczego), wynika z treści decyzji z dnia 13 grudnia 2024 r. Argumentacja zarzutu dotycząca wysokości odsetek i terminu od którego się je nalicza (np. na stronach 7-8 zarzutów "nie ma jakichkolwiek podstaw do uznania prawidłowości twierdzenia, jakoby samo wystąpienie pokontrolne mogło stanowić podstawę stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, z uwagi na brak możliwości strony do zakwestionowania stanowiska organu przedstawionego w trakcie kontroli jak i w wystąpieniu pokontrolnym") stanowi niedopuszczalną, na etapie postępowania egzekucyjnego polemikę, z treścią ostatecznej decyzji w tym przedmiocie (która została oceniono przez Sąd w prawomocnym wyroku).
Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego błędnego doręczania zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że jest on niezasadny ponieważ zostało one wysłane na adres do e-doręczeń: [...] tj. adres A Spółka Jawna, a nie, jak twierdzi, na adres osobisty W. O. Odbiór postanowienia przez adresata nastąpił w dniu 9 kwietnia 2025 r. Powyższe jednoznacznie wynika z "Potwierdzenia otrzymania", które zostało wygenerowane z systemu elektronicznego i znajduje się w aktach sprawy (wydruk teczka "Akta Kolegium Odwoławczego"). Nie można w tym miejscu tracić z pola widzenia również faktu, że strona skargę do Sądu wniosła w terminie, a jej treść świadczy o zapoznaniu się zaskarżonym postanowieniem.
Odnośnie zarzutu braku doręczenia upomnienia wskazać należy, że zgodnie § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia egzekucja administracyjna może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy dotyczy m.in. "należności pieniężnych, których obowiązek uiszczenia powstaje z mocy prawa, a wysokość tych należności została określona w ostatecznym orzeczeniu.
Należy podkreślić, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny. Jest to decyzja określająca (a nie ustalająca) należność przypadającą do zwrotu. Jest tak z tego względu, że to podmiot występujący o dotację dokonuje wykazania podstaw obliczenia i przyznania należności, organ zaś uprawniony jest do jej weryfikacji. To z kolei oznacza, że decyzja określająca należność z tytułu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości nie tworzy zobowiązania do zwrotu dotacji, a jedynie stwierdza fakt pobrania (uzyskania) dotacji w wysokości wyższej niż należna (por. wyrok NSA z 28 lutego 2024 r., I GSK 944/20). Odpowiedzialność za zwrot dotacji należy powiązać z momentem powstania obowiązku zwrotu powstającego z mocy prawa. Wtedy to zobowiązania te stają się wymagalne. Decyzja nie kształtuje nowego obowiązku zwrotu (zapłaty). Dla obowiązków powstających z mocy prawa, wymagalność zobowiązania nie została więc powiązana z datą wydania lub doręczenia decyzji określającej jego wysokość.
Podsumowując decyzja orzekająca o zwrocie dotacji jest decyzją określającą, co w myśl przywołanej regulacji rozporządzenia powoduje, że dla wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie było wymagane uprzednie doręczenie upomnienia.
Badając zasadność zarzutów polegających na: wskazaniu jako wierzyciela podmiotu niewskazanego w orzeczeniu będącym podstawą prawną obowiązku, wskazaniu numeru NIP należącego do innego podmiotu, niż podmiot wskazany jako wierzyciel, wskazaniu numeru REGON należącego do innego podmiotu, niż podmiot wskazany jako wierzyciel niewystarczającym oznaczeniu zobowiązanego - stwierdzić należy, że po pierwsze - strona błędnie utożsamia powyższe z określeniem obowiązku niezgodnie z treścią orzeczenia, a po drugie – dotyczą one w swej istocie usterek formalnych tytułu wykonawczego, a taka wadliwość tytułu wykonawczego nie stanowi podstawy do wniesienia zarzutu ponieważ wszystkie przesłanki zarzutów w sprawie egzekucji zostały enumeratywnie wymienione w art. 33 § 2 u.p.e.a. i pośród nich nie została wymieniona podnoszona przez skarżącą wadliwość tytułu wykonawczego.
W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do zniekształcenia w zakresie przedmiotu postępowania egzekucyjnego, ujawnionego w tytule wykonawczym w porównaniu do obowiązku wynikającego z orzeczenia. Tytuł wykonawczy zarówno pod względem rodzaju egzekwowanego obowiązku, wysokości kwoty jak i innych jego parametrów jest z tym orzeczeniem zgodny. Tytuł wykonawczy zawiera również prawidłowe oznaczenie danych identyfikujących zobowiązaną, jak również wszystkie wymagane przez ustawodawcę elementy pozwalające na prawidłową identyfikację zobowiązania.
Wobec wszystkiego powyższego Sąd ocenił wszystkie zarzuty skargi jako niezasadne i nie dopatrując się z urzędu innych naruszeń prawa mogących skutkować wyeliminowaniem z obrotu zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd ma podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
A.M.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI