I SA/Łd 273/04

I SA/Łd 273/04 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-01-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Paweł Janicki /przewodniczący/
Wiktor Jarzębowski /sprawozdawca/
Zbigniew Kmieciak
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA P. Janicki, Sędziowie NSA W. Jarzębowski (spr.), Z. Kmieciak, Protokolant : K. Brykalska - Stępień, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Fundacji A z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [..] Nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dotacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 3.700 (trzy tysiące siedemset) z tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Fundacja A z siedzibą w Ł. w dniu 14 listopada 2000 r. zwróciła się do Prezydenta Miasta Ł. z wnioskiem o wypłatę brakującej dotacji należnej za lata 1996 – 1998 wraz z ustawowymi odsetkami z tytułu prowadzenia [...] Liceum Ogólnokształcącego. Wyrokiem z dnia 19 lipca 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 12/01 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi Fundacji na bezczynność Urzędu Miasta Ł. w sprawie niezałatwienia wniosku o wypłatę brakującej kwoty dotacji zobowiązał ten Urząd do rozpatrzenia wniosku Fundacji w terminie miesiąca od dnia doręczenia wyroku, a w uzasadnieniu stwierdził, że Organ Gminy zobowiązany do wypłaty dotacji powinien załatwić sprawę przez wydanie decyzji.
Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. po ponownym rozpoznaniu sprawy (wcześniejsze decyzje tego organu zostały uchylone przez organ odwoławczy) odmówił wypłaty brakującej dotacji za lata 1996-1998 wraz z odsetkami oraz uwzględnił wniosek o wypłatę brakującej kwoty dotacji za rok 1999. W uzasadnieniu stwierdzono, że w okresie od 1 stycznia 1996 r. do końca 1998 r. finansowanie szkolnictwa niepublicznego należało do Miasta Ł. jako zadanie zlecone. Wysokość dotacji należnych szkołom niepublicznym była ustalana po zatwierdzeniu budżetu państwa i zależała od wysokości środków przekazanych przez Wojewodę [...] na rzecz Gminy. Otrzymana przez Gminę dotacja była dzielona proporcjonalnie do liczby uczniów w poszczególnych typach szkół. W okresie tym Gmina nie otrzymała z budżetu państwa wystarczających środków na wypłatę dotacji uprawnionym szkołom niepublicznym, co oznacza, że budżet państwa nie wywiązał się z ustawowego obowiązku przekazania Gminie należnej dotacji w wysokości wynikające z obowiązujących przepisów. Organ samorządu terytorialnego wypłacając szkołom dotację w ramach zadania zleconego z zakresu administracji rządowej miał obowiązek wypłaty dotacji tylko do wysokości środków przekazanych przez budżet państwa i tak faktycznie uczyniono, a zatem brak podstawy faktycznej i prawnej do uwzględnienia wniosku o wyrównanie dotacji za lata 1996-1998.
Od 1 stycznia 1999 r. finansowanie szkół niepublicznych stało się zadaniem własnym Gminy, a zatem w tym zakresie wniosek Fundacji o wyrównanie dotacji należało uwzględnić.
Decyzją z dnia [...] powołując się na art. 104 i art. 111 § 1 kpa oraz art. 90 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. z 1996 r. Dz. U. Nr 67, poz. 329 ze zm.) Prezydent Miasta Ł. uzupełnił powyższą decyzję z dnia [...] w ten sposób, że w pkt 2 sentencji określił wysokość przyznanej kwoty. W uzasadnieniu decyzji uzupełniającej stwierdzono, że wraz z brakującą kwotą dotacji za rok 1999 zostaną wypłacone odsetki ustawowe za okres od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia wypłaty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy powyższą decyzję i stwierdziło, że organ samorządowy jest uprawniony i zobowiązany do wypłaty brakującej dotacji tylko za rok 1999, a więc za okres, w którym dofinansowywanie szkolnictwa niepublicznego było w kompetencji tego organu. Jednocześnie Kolegium zauważyło, iż organ I instancji nie jest następcą prawnym podmiotu, do którego wcześniej, czyli do dnia 1 stycznia 1999 r. należało dofinansowywanie szkolnictwa niepublicznego i dlatego nie jest ani uprawniony, ani zobowiązany do wypłaty brakującej dotacji za lata 1996-1998. Przeniesienie finansowania w formie dotacji szkolnictwa niepublicznego z zadań zleconych do zadań własnych organów samorządowych nie oznacza jednocześnie pełnej sukcesji w zakresie ponoszenia odpowiedzialności z tytułu dotychczasowych roszczeń podmiotów uprawnionych do otrzymania dotacji.
Fundacja A zaskarżyła powyższą decyzję w zakresie odmowy wypłaty brakującej dotacji za lata 1996-1998 zarzucając naruszenie art. 90 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. W ocenie skarżącej Fundacji zmiana przepisów prawa, na mocy której finansowanie szkolnictwa niepublicznego z zadania zleconego z zakresu administracji rządowej stało się zadaniem własnym Gminy Ł., nie miała wpływu na zmianę podmiotu zobowiązanego do wypłaty brakującej dotacji. Obowiązek ten zawsze ciążył na Gminie Ł., a nie na innym podmiocie, w szczególności na Wojewodzie [...] , który jedynie zobowiązany był przekazać należną dotację podmiotowi zobowiązanemu do wypłaty uprawnionym szkołom. Budżet państwa powinien przekazywać dotacje celowe na wykonanie zadań zleconych gminom w sposób umożliwiający pełne i terminowe wykonanie zadań przez jednostki samorządowe. W przypadku niedotrzymania przez budżet terminu przekazania dotacji, gminie przysługiwało prawo dochodzenia należnego świadczenia na drodze postępowania sądowego. A zatem tylko Gmina Ł. mogła dochodzić od budżetu państwa wypłaty dotacji oświatowej koniecznej do wykonania zadania zleconego. Takie roszczenie wobec Skarbu Państwa nie przysługiwało Fundacji A. Skarżąca Fundacja nie może dochodzić brakującej dotacji na drodze sądowej ani od Skarbu Państwa, ani od jednostki samorządu terytorialnego, a zatem zasadne jest dochodzenie tej kwoty na drodze postępowania administracyjnego, przy czym podmiotem zobowiązanym do wypłaty jest Gmina Ł., co wynika także ze stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z dnia 19 lipca 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 12/01.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko.
Sąd zważył, co następuje:
Zarzuty podniesione w skardze są uzasadnione. Przedmiotem sporu jest kwestia wypłacenia skarżącej Fundacji brakującej kwoty dotacji za lata 1996-1998, przysługującej z tytułu prowadzenia niepublicznej szkoły ponadpodstawowej o uprawnieniach szkół publicznych. Poza sporem jest natomiast fakt, iż dotacja taka skarżącej Fundacji za powyższy okres się należała, a wypłacone w poszczególnych latach kwoty były niższe od należnych. Niepubliczne szkoły ponadpodstawowe u uprawnieniach szkół publicznych uprawnione były w latach 1996-1998, stosownie do art. 90 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty do otrzymania dotacji z budżetu państwa. Wysokość dotacji określona została w ust. 3 tego artykułu. Stosownie do art. 9 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych (Dz.U. Nr 141, poz. 692) z dniem 1 stycznia 1996 r. do właściwości gmin, o których mowa w art. 1 pkt 1 i 2 przeszły, jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej, zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do właściwości kuratorów oświaty, określone m.in. w art. 90 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. A zatem w latach 1996-1998 wypłacanie dotacji oświatowej należało m.in. do gminy Miasto Ł., realizującej w tym zakresie zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Podmioty uprawnione do otrzymania dotacji mogły się domagać jej wypłacenia tylko od właściwej gminy, a nie od budżetu państwa. Przejęcie przez gminy określonych zadań i kompetencji oznaczało, że gmina jest odpowiedzialna za właściwe wykonanie określonych zadań, a okoliczność, iż nie były to zadania własne gmin lecz zadania im zlecone miała takie znaczenie, że gminom wykonującym takie zadania przysługiwały z budżetu państwa środki finansowe (dotacje celowe) na wykonanie tych zadań, co wynikało z art. 19 ust. 1 obowiązującej wtedy ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o finansowaniu gmin (Dz.U. Nr 129, poz. 600). Gmina wykonująca zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej w zakresie finansowania szkolnictwa niepublicznego nie była jedynie jednostką odpowiedzialną za sprawne przekazanie otrzymanej z budżety centralnego dotacji uprawnionym szkołom. Odpowiadała bowiem za wykonanie zadania, a zatem za wypłacenie należnych szkołom dotacji we właściwym terminie i wysokości niezależnie od faktu otrzymania z budżetu centralnego wystarczających środków na ten cel. Jej interes był natomiast zabezpieczony w ten sposób, że stosownie do art. 19 ust. 4 i 5 cyt. ostatnio ustawy gmina miała prawo dochodzić na drodze sądowej należnych jej z budżetu środków finansowych w razie nie przekazania jej przez budżet kwot pieniężnych w trybie umożliwiającym pełne i terminowe wykonania zleconego zadania.
Nie można się więc zgodzić z twierdzeniem zawartym w decyzji organu I instancji, iż Gmina-Miasto Ł. była zobowiązana do wypłaty szkołom niepublicznym w latach 1996-1998 dotacji oświatowej określonej w art. 90 ust. 2 ustawy o systemie oświaty jedynie do wysokości otrzymanych na ten cel środków z budżetu państwa. Nie można także zaakceptować uzasadnienia odmowy wypłaty brakującej dotacji zawartego w decyzji organu odwoławczego. W latach 1996-1998 Gmina Ł. była zobowiązana do wypłaty dotacji określonej w art. 90 ust. 2 cyt. ustawy, a zatem od tego podmiotu uprawniona szkoła może domagać się uzupełnienia wcześniej wypłaconej kwoty do wysokości należnej dotacji. Nie ma znaczenia fakt, iż Gmina Ł. realizowała zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej.
Sąd miał też na uwadze treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Łodzi z dnia 19 lipca 2002 r. Wyrokiem tym Urząd Miasta Ł. zobowiązany został do rozpatrzenia wniosku skarżącej Fundacji o wypłatę brakującej kwoty dotacji. W uzasadnieniu Sąd wyraził pogląd, iż organ Gminy jako właściwy do wypłacenia dotacji powinien zająć merytoryczne stanowisko w formie decyzji w zakresie zgłoszonego przez Fundację żądania uzupełnienia brakującej dotacji, a prawo podmiotu będącego szkołą niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej do żądania wypłacenia pełnej dotacji wynika z analizowanego stosunku prawnego między organem Gminy, a szkołą niepubliczną o uprawnieniach szkoły publicznej.
Reasumując, należy uznać za zasadne zarzuty strony skarżącej. Odmawiając Fundacji A wypłacenia brakującej dotacji, przy jednoczesnym przyznaniu faktu wcześniejszego zaniżenia wypłacanej dotacji, organy obu instancji naruszyły wskazane wyżej przepisy prawa materialnego. Z tego względu należało na podstawie art. 145 par.1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) uchylić zaskarżoną decyzję oraz zasądzić na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.