I SA/Łd 263/24

I SA/Łd 263/24 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-01-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Potiopa
Paweł Kowalski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
I FZ 249/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-29
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 76 par 1, art. 121.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Kowalski, Asesor WSA Grzegorz Potiopa, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Milczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi E. P. i J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 lutego 2024 r. nr 1001-IEW-2.7010.29.2023.15.U23.ES w przedmiocie zaliczenia zwrotu nadpłaty wynikającej z rozliczenia rocznego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 r. na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi na rzecz skarżących kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 lutego 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej: DIAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bełchatowie (dalej: NUS) z dnia 1 czerwca 2023 r. w sprawie zaliczenia nadpłaty 3.395 zł z dnia 21 kwietnia 2023 r. wynikającej
z rozliczenia PIT-37 E. P. i J.P. na poczet zaległości E. P. w podatku od towarów i usług za okres 12/2006 r.
W dniu 21 kwietnia 2023 r. do Urzędu Skarbowego w Bełchatowie wpłynęło wspólne zeznanie podatkowe PIT-37 E. P. i J. P.
o dochodach uzyskanych w 2022 r., z rozliczenia którego wynikała nadpłata
w wysokości 3.395 zł.
Uprzednio decyzją z dnia 29 czerwca 2011 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi (dalej: DUKS) zweryfikował prawidłowość rozliczeń wynikających ze złożonych przez E. P. (dalej: skarżący) deklaracji VAT-7 za okres od stycznia do lipca i od września do grudnia 2006 r.
W związku ze złożonym odwołaniem od ww. decyzji, DIAS decyzją z dnia
12 marca 2012 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, w następstwie czego DUKS wydał decyzję z dnia 20 lipca 2012 r.
W związku ze złożonym odwołaniem od ww. decyzji, DIAS decyzją z dnia
25 kwietnia 2013 r. uchylił decyzję DUKS z dnia 20 lipca 2012 r. w części dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2006 r.
i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, a w pozostałej części dotyczącej rozliczenia w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2006 r., utrzymał ją w mocy.
Powyższa decyzja w całości została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 3 czerwca 2014 r., w sprawie
o sygn. akt I SA/Łd 494/14, oddalił skargę od decyzji DIAS z dnia 25 kwietnia 2013 r., zaś Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjna od tegoż rozstrzygnięcia wyrokiem z dnia 25 marca 2016 r. (sygn. akt I FSK 1717/14).
Decyzją z dnia 24 czerwca 2015 r. DUKS dokonał rozliczenia podatku
w zakresie, w jakim DIAS uchylił decyzję tego organu z dnia 20 lipca 2012 r.
i przekazał do ponownego rozpatrzenia, tj. w części dotyczącej rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 2006 r. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego od powyższego orzeczenia, DIAS postanowieniem z dnia
29 września 2015 r. zawiesił postępowanie odwoławcze do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez NSA, uznając że zagadnieniem tym jest rozstrzygnięcie skargi kasacyjnej wywiedzionej przez skarżącego od wyroku WSA
z dnia 3 czerwca 2014 r. (sygn. akt I SA/Łd 494/14).
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2016 r. DIAS podjął z urzędu zawieszone postępowanie odwoławcze, a następnie w dniu 2 września 2016 r. wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję DUKS z dnia 24 czerwca 2015 r. W wyniku wniesienia skargi na powyższą decyzję, WSA wydał wyrok w dniu 16 lutego 2017 r. w sprawie
o sygn. akt I SA/Łd 991/16, na mocy którego oddalił skargę, zaś NSA wyrokiem z dnia 3 września 2019 r. (sygn. akt I FSK 944/17) oddalił skargę kasacyjną od wskazanego rozstrzygnięcia Sądu I instancji.
Z ustaleń dodatkowo wynika, że NUS prowadził wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 września 2016 r. nr 1002-SW.522.1803.2016, obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2016 roku.
W dniu 6 kwietnia 2021 r. organ egzekucyjny, na podstawie w/w tytułu wykonawczego, dokonał zajęcia ruchomości w postaci przyczepy lekkiej ciężarowej SAM rok produkcji 2011, nr rej. [...]; przyczepy lekkiej ciężarowej SAM rok produkcji 2013; nr rej. [...] i ciągnika rolniczego UNIWERSAL U-453 rok produkcji 1996, nr rej.[...].
Pismem z dnia 19 kwietnia 2024 r. r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego, z uwagi na przedawnienie należności nim objętych.
Postanowieniem z dnia 26 maja 2021 r. NUS odmówił umorzenia postepowania egzekucyjnego, a w wyniku jego zaskarżenia, postanowieniem z dnia 16 września 2021 r. DIAS uchylił zakwestionowane postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Postanowieniem z dnia
28 października 2021 r. NUS ponownie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem DIAS z dnia 23 lutego 2022 r.
Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 345/22, WSA oddalił skargę od w/w postanowienia, zaś NSA wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2023 r., w sprawie o sygn. akt III FSK 1539/22, uchylił wskazany wyrok Sądu
I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W dniu 14 grudnia 2023 r. zapadł wyrok WSA w sprawie I SA/Łd 827/23 uchylający postanowienie DIAS z dnia 23 lutego 2022 r.
Jak ustalił Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bełchatowie, skarżący posiadał nieprzedawnioną zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za okres 12/2006 r. w kwocie 40.037 zł. W związku z istnieniem tej zaległości, organ podatkowy I instancji w dniu 1 czerwca 2023 r. wydał postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, wynikającej ze wspólnego zeznania podatkowego PIT-37 za 2022 rok, na poczet ww. zaległości,
w wysokości 1.261,26 zł na należność główną oraz w wysokości 2.133,74 zł na odsetki za zwłokę.
Rozpoznając odwołanie od w/w zaskarżonego rozstrzygnięcia DIAS nie znalazł podstaw do jego zmiany uznając, że zakwestionowane postanowienie NUS
z dnia 1 czerwca 2023 r., jest w pełni zasadne.
W pisemnych motywach rozstrzygnięcia, organ podatkowy II instancji powołał przepisy art. 73 § 2 pkt 1, art. 76 § 1, art. 76a § 1 i 2, art. 55 § 2, art. 62 § 1, art. 70 § 1, 4, 6, 7 oraz art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023, poz. 2383 ze zm.) dalej: O.p., jako mające zastosowanie w analizowanej sprawie.
W pierwszej kolejności za niezasadny DIAS uznał zarzut instrumentalnego wszczęcia postępowania wobec skarżącego o przestępstwo skarbowe, w tym dotyczące ujawnionych nieprawidłowości w rozliczaniu podatku od towarów i usług m.in. za okres 12/2006 r.
Organ podkreślił, że w analizowanej sprawie wystąpiło kilka podstaw do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a także zastosowano środek egzekucyjny w postaci zajęcia ruchomości, dlatego termin przedawnienia dla ww. zobowiązania nie upłynął w dacie wynikającej wprost z art. 70 § 1 O.p. i zobowiązanie w podatku od towarów i usług pozostaje nadal wymagalne.
Organ zaznaczył przy tym, że okres zawieszenia ww. terminu w związku
z prowadzeniem postępowania karnego skarbowego biegnie od dnia 7 lipca 2011 r. (wszczęcie postępowania karnego skarbowego) do dnia 13 czerwca 2019 r. (prawomocne zakończenie postępowania w sprawie karnej skarbowej).
Z kolei okresy zawieszenia wynikające z wniesienia przez skarżącego dwóch skarg do sądu administracyjnego biegną odpowiednio: od dnia 28 maja 2013 r. (data wniesienia skargi) do dnia 28 czerwca 2016 r. (data wpływu do Izby Skarbowej prawomocnego wyroku WSA z dnia 3 czerwca 2014 r. w sprawie I SA/Łd 494/14) oraz od dnia 11 października 2016 r. (data wniesienia skargi) do dnia
24 października 2019 r. (data wpływu do Izby Skarbowej prawomocnego wyroku WSA z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie I SA/Łd 991/16).
Organ podsumował, że łączny okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia z wszystkich podstaw do jego zastosowania, biegnie od dnia 7 lipca 2011 r. do dnia 24 października 2019 r. Rozpoczęcie 5-letniego biegu terminu przedawnienia nastąpiło od dnia 1 stycznia 2008 r. i trwało do dnia 6 lipca 2011 r. (1283 dni), zaś dalszy bieg terminu przedawnienia rozpoczął się dnia 25 października 2019 r., a jego koniec przypadałby na 19 kwietnia 2021 r. (543 dni). Jednakże w dniu 6 kwietnia 2021 r., na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 16 września 2016 r.
nr 1002-SW.522.1803.2016, doszło do zastosowania przez organ egzekucyjny skutecznego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia ruchomości, powodującego przerwanie biegu terminu przedawnienia.
Organ wskazał także, że NUS w dniu 27 listopada 2023 r. zastosował kolejny środek egzekucyjny w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej, o nr [...], z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
w Izbie Administracji Skarbowej w Łodzi, przy czym zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zostało doręczone skarżącemu dnia 1 grudnia 2023 r.,
a dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 27 listopada 2023 r.
Uwzględniając powyższe DIAS podkreślił, że każdorazowe zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik był powiadomiony, skutkuje przerwaniem biegu terminu przedawnienia i jego rozpoczęciem na kolejne 5 lat, licząc od dnia następnego po dniu, w którym ten środek zastosowano.
Ponieważ ostatni środek egzekucyjny został zastosowany w dniu 27 listopada 2023 r., to termin przedawnienia zaległego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za okres 12/2006 r. - którego bieg na kolejne 5 lat rozpoczął się od dnia 28 listopada 2023 r. - upłynie w dniu 28 listopada 2028 r., o ile do tego czasu nie wystąpią inne okoliczności mające na niego wpływ.
W ocenie organu podatkowego II instancji oznacza to, że na dzień sporządzenia zakwestionowanego postanowienia, zaległość w podatku od towarów
i usług za okres 12/2006 r. nie uległa przedawnieniu i nadal jest wymagalna,
jak również wymagalne są należne od niej odsetki za zwłokę.
W skardze wniesionej od powyższego rozstrzygnięcia skarżący zarzucił :
1. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik, tj.:
- art. 233 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji,
w sytuacji, w której postanowienie to zostało wydane z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania,
- art. 121 O.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie strony do organów podatkowych,
- art. 122 w związku z art. 180 § 1 O.p., poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,
- art. 124 O.p., poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, w tym w szczególności dotyczących instrumentalności wszczęcia postępowania karnego skarbowego przeciwko skarżącym,
- art. 187 § 1 w związku z art. 191 O.p., poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dowolną ocenę materiału dowodowego, co skutkowało błędnym przyjęciem,
iż postępowanie karne skarbowe nie zostało wszczęte w sposób instrumentalny,
a zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 70 § 1 w związku z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., poprzez:
- utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji w sytuacji, w której doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego,
- niezbadanie przez organ przesłanek wszczęcia postępowania karnego skarbowego, które miało charakter instrumentalny,
- błędne uznanie, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia - poprzez wszczęcie postępowania karnego skarbowego w sytuacji, w której wszczęcie postępowania miało charakter instrumentalny,
- błędne uznanie, iż instrumentalne wszczęcie postępowania karnego skarbowego nie wpływa na skuteczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W konkluzji postawionych zarzutów, skarżący wniósł o uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie postanowień organów obu instancji w całości, wstrzymanie w całości wykonania zaskarżonego postanowienia przez organ drugiej instancji, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Postanowieniem z dnia 16 lipca 2024 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 263/24 WSA zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie
w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., a wyrokiem z dnia 29 października 2024 r.
w sprawie I FZ 49/24, NSA utrzymał w mocy wskazane postanowienie Sądu
I instancji.
Postanowieniem z dnia 8 października 2024 r. NUS umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr 1002
-SW.522.1803.2016, z uwagi na wygaśnięcia należności pieniężnej wskutek jej przedawnienia.
Postanowieniem z dnia 11 grudnia 2024 r. WSA podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – tj. z dnia 23 maja 2024 r.) dalej: p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje
w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji - w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, iż rozstrzygnięcie to wydano z naruszeniem prawa, jednakże nie wszystkie z podniesionych w treści skargi zarzutów, zasługiwały na aprobatę Sądu I instancji.
W poddanym kontroli Sądu w niniejszej sprawie postanowieniu DIAS z dnia
15 lutego 2024 r., organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu
I instancji z dnia 1 czerwca 2023 r. w sprawie zaliczenia nadpłaty wynikającej
z rozliczenia PIT-37 E. P. i J. P., w kwocie 3.395 zł, na poczet zaległości skarżącego w podatku od towarów i usług za okres 12/2006 r.
Zgodnie z art. 76 § 1 O.p., nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba
że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem § 2 (dotyczącym nadpłat
o bardzo niskiej wysokości).
W myśl art. 76a § 1 O.p., w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio.
Postanowienie w sprawie zaliczenia nadpłaty jest aktem formalnym, informującym o sposobie zaliczenia wpłaty. Nie ma znaczenia materialnego, gdyż zaliczenie następuje z mocy prawa - co do zasady - na poczet zobowiązania
o najwcześniejszym terminie płatności, chyba, że podatnik inaczej wpłatą zadysponuje (por. wyroki NSA z dnia: 5 kwietnia 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 1772/98; 13 marca 2009 r. sygn. akt II FSK 1744/08, opubl. CBOSA, a także B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LexisNexis 2007, teza 5 do art. 62, str. 294 oraz H. Dzwonkowski, Ordynacja podatkowa. Warszawa 2008, C.H.Beck, Nb 6 do art. 62, str. 430).
Zaliczenie wykazanego w deklaracji zwrotu podatku w formie postanowienia ma zatem charakter deklaratoryjny, gdyż nie kreuje ani nowego stanu faktycznego, ani prawnego, a jedynie potwierdza wykonanie czynności o charakterze rachunkowo
-technicznym. Przed zwrotem nadpłaty (rozumianym jako wypłata określonej kwoty na rzecz podatnika), zgodnie z nakazem wynikającym z art. 76 § 1 O.p., organ musi zawsze sprawdzać stan zaległości i bieżących zobowiązań podatnika. W tym zakresie organ podatkowy działa z urzędu.
Postanowienie o zaliczeniu nadpłaty samo w sobie nie przesądza ani
o istnieniu zwrotu podatku, ani też o istnieniu zaległości podatkowej (zobowiązania), jednakże - skoro jego istotą jest zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej (bieżących zobowiązań) - to w momencie jego wydania te dwa elementy (nadpłata
i zaległość/zobowiązanie) muszą istnieć (por. wyrok NSA z 17 lutego 2016 r., II FSK 988/14, opubl. CBOSA). Postanowienie to ma doprowadzić do kompensaty wzajemnych wierzytelności. W tym zakresie postanowienie artykułuje i potwierdza
w formie aktu administracyjnego w indywidualnej sprawie, że w dacie wynikającej
z prawa i wskazanej w tymże postanowieniu, nastąpiło zaliczenie określonej kwoty zwrotu podatku na zaległość podatkową.
W ocenie Sądu, powyższego charakteru informacyjnego i gwarancyjnego zakwestionowanego postanowienia nie dostrzegł natomiast organ podatkowy
II instancji, skupiając się w znacznej mierze na badaniu przesłanek z art. 70 § 6 O.p.
i wykazaniu, że w analizowanej sprawie nie doszło do instrumentalnego wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sprawie nieprawidłowości w rozliczaniu podatku VAT.
Tymczasem - zdaniem Sądu - takie działanie organu jest sprzeczne ze wskazanym wyżej charakterem postanowienia w sprawie zaliczenia wykazanego w deklaracji zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych i kwestia instrumentalnego wszczęcia postępowania w ogóle nie powinna stanowić przedmiotu badania organu odwoławczego. Tym samym, za niezasadne należało uznać zarzuty skargi traktujące o naruszeniu art. 70 § 1 pkt 1 w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 O.p.
W dalszej kolejności podnieść należy, że jak wynika z ustalonego stanu faktycznego w niniejszej sprawie, w uzasadnieniu postanowienia NUS z dnia
1 czerwca 2023 r. w sprawie zaliczenia nadpłaty, organ ten wskazał, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za okres 12/2006 został zawieszony od dnia 7 lipca 2011 z uwagi na wszczęcie postępowania przygotowawczego dot. ujawnionych nieprawidłowości w rozliczaniu podatku od towarów i usług do dnia 24 października 2019 r., w którym do Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wpłynął prawomocny wyrok WSA z dnia 16 lutego 2017 - I SA/Łd 991/16. W dniu 6 kwietnia 2021 zostało dokonane zajęcie ruchomości przez Dział Egzekucji Administracyjnej.
Uwzględniając sekwencję powyższych zdarzeń, zdaniem NUS zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 12/2006 nie uległo przedawnieniu i od dnia
7 kwietnia 2021 termin ten biegnie na nowo. W uzasadnieniu stanowiska w sprawie zażalenia na powyższe postanowienie, organ podatkowy I instancji zaznaczył ponownie, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego przypada na dzień
7 kwietnia 2026 r.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia DIAS podkreślił,
że każdorazowe zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik był powiadomiony, skutkuje przerwaniem biegu terminu przedawnienia i jego rozpoczęciem na kolejne 5 lat, licząc od dnia następnego po dniu, w którym ten środek zastosowano. Ponieważ ostatni środek egzekucyjny został zastosowany w dniu 27 listopada 2023 r., to termin przedawnienia zaległego zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za okres 12/2006 r. - którego bieg na kolejne 5 lat rozpoczął się od dnia 28 listopada 2023 r. - upłynie w dniu 28 listopada 2028 r.
Z kolei w dniu 28 października 2024 r. NUS podjął postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego z majątku skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr 1002-SW.522.1803.2016 dot. niezapłaconego podatku VAT, podnosząc w jego uzasadnieniu, że wierzyciel pismem z dnia
24 października 2024 r. zawiadomił o wygaśnięciu należności wskutek przedawnienia.
W następstwie powyższego, dokonano uchylenia zajęć rzeczy ruchomych.
W tym postępowaniu Sąd I instancji dopatrzył się naruszenia zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, stanowiącej zasadą lojalności państwa wobec obywatela (art. 121 O.p. w zw.
z art. 76 § 1 i art. 76a § 1 O.p.).
Zgodnie bowiem z art. 121 O.p., organ podatkowy zobowiązany jest podejmować wszelkie działania zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Zasada ta nie jest tylko abstrakcyjnym postulatem wobec organów podatkowych, lecz jest ona normą prawną, której zastosowanie winno mieć konkretny wymiar w toku postępowania. Uznaje się ją za swego rodzaju klamrę, która spina całość ogólnych zasad postępowania, albowiem jest ona najszersza pod względem zakresu. Co istotne, naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych może być samodzielną przesłanką uchylenia decyzji podatkowej.
W myśl tej zasady, na organach podatkowych ciąży obowiązek prowadzenia postępowania w sposób staranny i poprawny metodycznie. Prowadzone postępowanie podatkowe będzie wzbudzać zaufanie, jeśli podejmowane będą wszelkie działania niezbędne do rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a organy będą je prowadzić w sposób obiektywny i bezstronny.
Zatem wydanie przez ten sam organ postanowienia z którego wynika,
że zobowiązanie w podatku od towarów i usług za 12/2006 nie uległo przedawnieniu
i od dnia 7 kwietnia 2021 termin biegnie na nowo, a następnie postanowienia
o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wskutek przedawnienia należności
w podatku VAT, czyli de facto dwóch sprzecznych w swej treści aktów, niewątpliwie narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów Państwa w sposób przedstawiony powyżej.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy podatkowe obu instancji powinny w sposób jednoznaczny określić, czy i kiedy doszło do przedawnienia zobowiązania w podatku VAT za grudzień 2006 r. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy Naczelnik Urzędu Skarbowego dla potrzeb prowadzonego postępowania egzekucyjnego, uznaje przedmiotową zaległość podatkową za przedawnioną, bez wskazania daty tego przedawnienia, natomiast dysponując nadpłatą podatkową zalicza ją na poczet tej zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, wskazując, że przedawnienie tej zaległości nastąpi dopiero w dniu 28 listopada 2028 r.
Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy utrzymując w mocy zakwestionowane postanowienie o zaliczeniu nadpłaty, nie sprostał w niniejszej sprawie wymogom wynikającym z ww. zasady.
Powyższe musiało zatem skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia DIAS, o czym orzeczono, jak w pkt 1 sentencji niniejszego wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit c p.p.s.a.
Konsekwencją uwzględnienia skargi stało się orzeczenie o kosztach postępowania sądowego, o czym Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku, zgodnie
z art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
a.m.