I SA/Łd 26/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2006-04-26
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyCITprzychódkoszty uzyskania przychodównieoprocentowane pożyczkiwznowienie postępowaniaOrdynacja podatkowaprzysporzenie majątkowefikcyjne umowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając, że otrzymane nieoprocentowane pożyczki stanowiły przychód podlegający opodatkowaniu, niezależnie od ich źródła czy fikcyjności pożyczkodawców.

Spółka skarżyła decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji określającej wysokie zobowiązanie podatkowe w CIT za 1999 r. Spółka wniosła o wznowienie postępowania, twierdząc, że ujawniono nowe okoliczności świadczące o fikcyjności pożyczek, które miały stanowić przychód. Sąd uznał, że otrzymanie nieoprocentowanych pożyczek, niezależnie od tego, czy pochodziły od jednej czy kilku osób, czy pożyczkodawcy byli fikcyjni, stanowiło przysporzenie majątkowe i tym samym przychód podlegający opodatkowaniu zgodnie z ustawą o CIT.

Sprawa dotyczyła skargi spółki A sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, która odmówiła uchylenia wcześniejszej decyzji określającej spółce wysokie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. Zobowiązanie to wynikało z zawyżenia kosztów uzyskania przychodów oraz zaniżenia przychodów o kwotę nieoprocentowanych pożyczek otrzymanych od kilku osób fizycznych. Spółka wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na nowe okoliczności faktyczne, które miały świadczyć o fikcyjności tych pożyczek i służyć jedynie legalizacji środków finansowych pochodzących z innych, nieudokumentowanych wydatków. Organ podatkowy, po wznowieniu postępowania, ponownie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że fakt otrzymania nieoprocentowanych pożyczek, niezależnie od ich źródła czy liczby pożyczkodawców, stanowił przychód podlegający opodatkowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki. Sąd podkreślił, że instytucja wznowienia postępowania służy weryfikacji decyzji z powodu wad procesowych, a nie samej decyzji. Stwierdził, że ujawnione okoliczności nie podważały faktu powiększenia zasobów finansowych spółki poprzez otrzymanie środków pieniężnych, które zgodnie z ustawą o CIT stanowiły przychód, niezależnie od tego, czy pochodziły od jednego czy kilku źródeł, czy pożyczkodawcy byli fikcyjni. Sąd powołał się na art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, który wymienia nieodpłatne świadczenia jako przychód.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, otrzymane nieoprocentowane pożyczki stanowią przychód podlegający opodatkowaniu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nieoprocentowane pożyczki, które skutkują przysporzeniem aktywów spółki, są przychodem w rozumieniu ustawy o CIT, nawet jeśli pożyczkodawcy byli fikcyjni lub pochodziły od jednej osoby. Ustawa o CIT wiąże obowiązek podatkowy z osiągnięciem dochodu, a nieodpłatne świadczenia są wymienione jako przychód.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.d.o.p. art. 12 § 1 pkt. 2

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Nieodpłatne świadczenia stanowią przychód podlegający opodatkowaniu.

o.p. art. 240 § § 1 pkt. 5

Ordynacja podatkowa

Wznowienie postępowania może nastąpić, gdy ujawnią się nowe dowody lub okoliczności istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

u.p.d.o.p. art. 7

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Obowiązek podatkowy powstaje z osiągnięcia dochodu bez względu na rodzaj źródeł przychodów.

o.p. art. 128

Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości decyzji administracyjnej.

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 125 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie zebranego materiału dowodowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Twierdzenie spółki, że ujawnienie fikcyjności pożyczkodawców uzasadnia uchylenie decyzji podatkowej i stanowi podstawę do wznowienia postępowania. Argumentacja spółki, że pożyczki były fikcyjne i służyły jedynie legalizacji środków.

Godne uwagi sformułowania

fakt uzyskania przysporzenia przez skarżącą od jednej osoby, a nie od kilku, [...] nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż istotne dla niego jest tylko to czy takie przysporzenie miało miejsce, czy też nie. nie ma znaczenia dla potrzeb rozpatrywanej sprawy, czy przyrost aktywów firmowych pochodził z jednego źródła, czy też od kilku osób i jakich osób. nie ma również żadnego znaczenia podniesiona we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność, że Inspektorzy Kontroli Skarbowej pominęli faktyczną możliwość przechowywania tak dużych kwot pieniędzy, czy też brak ich wydatkowania z uwagi na fikcyjność obrotów.

Skład orzekający

Bogdan Lubiński

przewodniczący sprawozdawca

Arkadiusz Cudak

członek

Piotr Kiss

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przychodu z tytułu nieoprocentowanych pożyczek w podatku CIT oraz przesłanek wznowienia postępowania podatkowego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 1999 r. oraz procedury wznowienia postępowania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak organy podatkowe i sądy podchodzą do kwestii przychodów z tytułu pożyczek, nawet w sytuacji, gdy pojawiają się wątpliwości co do ich faktycznego charakteru. Jest to istotne dla praktyków prawa podatkowego.

Fikcyjne pożyczki jako przychód w CIT? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 660 580 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 26/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2006-04-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Arkadiusz Cudak
Bogdan Lubiński /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Kiss
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Sygn. powiązane
II FSK 1006/06 - Wyrok NSA z 2007-09-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA B. Lubiński (spr.), Sędziowie : Sędzia NSA A. Cudak, Sędzia NSA P. Kiss, Protokolant: Asystent sędziego I. Wędrak, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
W wyniku przeprowadzonej kontroli w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wydał w dniu [...] decyzję Nr [...], którą określił skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. w kwocie 660.580,00 zł oraz zaległość podatkową w kwocie 622.538,00 zł.
Określone w decyzji zobowiązanie podatkowe wynikało z:
I. zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 1.656.991,87 zł poprzez bezpodstawne zaliczenie do nich wartości:
1) zakupów usług konserwacji i naprawy maszyn i urządzeń od siedmiu podmiotów gospodarczych w wysokości 807.294,44 zł,
2) zakupów usług obcych wynikających z faktur wystawionych przez podmioty nieistniejące w wysokości 184.000,00 zł,
3) umów kupna-sprzedaży zawartych z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej w wysokości 120.807,00 zł,
4) umów zleceń na montaż nabojów w wysokości 266.027,50 zł, których wykonania kontrolowany nie udowodnił i fakt ten nie wynika z jego ewidencji,
5) wypłat z tytułu ekwiwalentu BHP w wysokości 236.931,10 zł,
6) zakupów towarów i usług niezwiązanych z przychodem badanego okresu w wysokości 34.931,83 zł,
7) faktury wystawionej dla PIW B w wysokości 7.000,00 zł,
II. zaniżenia przychodów o 165.141,37 zł z tytułu otrzymania nieodpłatnych świadczeń w formie nieoprocentowanych pożyczek od:
- J. Z. w kwocie 520.000,00 zł,
- A. G. w kwocie 280.000,00 zł,
- A. T. w kwocie 300.000,00 zł,
- T. R. w kwocie 90.000,00 zł,
oraz od – A. S. w kwocie 250.000,00 zł,
o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. – o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 1993 r., Nr 106, poz. 482 ze zm.) i które mieszczą się w katalogu nieodpłatnych świadczeń zaliczanych do przychodów podlegających opodatkowaniu.
W dniu [...] Izba Skarbowa w Ł., po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...], wydała decyzję Nr [...], którą utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
19 lipca 2005 r. wpłynął do Izby Skarbowej w Ł. wniosek skarżącej o wznowienie przedmiotowego postępowania w trybie art. 240 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.05.8.60 ze zm.), do którego dołączono kopie protokołów przesłuchań podejrzanych: A. T. oraz A. G., kopie pisemnych oświadczeń J. G., Z. G., E. W., A. S. oraz H. P., kopie protokołu przesłuchania świadka J. Z., a także kopię wypisu z aktu oskarżenia sporządzonego przez Prokuraturę Okręgową w Ł. przeciwko J. Z., A. T., A. G. oraz przeciwko E. W.
Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku, postanowieniem z dnia [...], Nr [...], wznowił na żądanie skarżącej postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, gdyż zostały ujawnione nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane wówczas organowi, który wydał decyzję.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, wydał w dniu [...] decyzję Nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej z dnia [...] w całości, podkreślając w jej uzasadnieniu, iż fakt uzyskania przysporzenia przez skarżącą od jednej osoby, a nie od kilku, co prawdopodobnie miało miejsce w przypadku skarżącej Spółki jak wynika z zebranego materiału dowodowego, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż istotne dla niego jest tylko to czy takie przysporzenie miało miejsce, czy też nie.
Od w/w decyzji Spółka złożyła odwołanie z dnia [...], w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie decyzji z dnia [..], zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 122 i 125 § 1 Ordynacji podatkowej, polegające na błędnym przyjęciu, iż pożyczki miały miejsce w sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, iż pożyczone pieniądze stanowiły własność strony, a nie fikcyjnych pożyczkodawców.
W dniu [...] organ odwoławczy wydał decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], którą odmówiono uchylenia decyzji Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] w całości, którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W dniu 9 grudnia 2005 r. skarżąca wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...], zarzucając jej naruszenie art. 122 i 125 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa polegające na nieustosunkowaniu się w treści uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji do części materiału dowodowego zebranego w sprawie tj. oświadczeń E. W. będącej księgową w Spółce oraz H. P. będącej kasjerką w tejże Spółce, z których wynika, iż pożyczki były fikcyjne i znajdowały potwierdzenie tylko w dokumentach, a kasa nie dysponowała nigdy kwotami kilkunastu tysięcy złotych, co doprowadziło zdaniem strony do wydania decyzji w swej istocie wadliwej.
Podnosząc w/w naruszenia przepisów prawa skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w decyzji z dnia 4 [...] wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim trzeba podnieść, iż Ordynacja podatkowa w drodze wyjątku od zasady trwałości decyzji administracyjnej (art. 128), dopuszcza możliwość weryfikowania przez organy podatkowe wydanych przez nie decyzji podatkowych. Między innymi chodzi tu o uchylenie lub zmianę decyzji w trybie wznowienia postępowania, które może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie.
Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego prowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, enumeratywnie wymienionymi w art. 240 Ordynacji podatkowej.
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która umożliwia weryfikację ostatecznych decyzji podatkowych z powodu wad postępowania, a nie samej decyzji (por. np. wyrok z 16 października 1998 r., Sygn. akt: II SA 1241/98, lex 41894).
W myśl art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania może mieć miejsce, gdy ujawnią się nowe dowody lub okoliczności istotne dla sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który tę decyzję wydał. A zatem wzruszenie decyzji będzie możliwe gdy:
1) wyjdą na jaw nowe dowody lub okoliczności faktyczne, tzn. inne od tych, które stanowiły podstawę w postępowaniu dotychczasowym przy wydawaniu decyzji podatkowej,
2) dowody lub okoliczności muszą być istotne dla sprawy, a więc muszą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie,
3) dowód lub okoliczność muszą istnieć w dniu wydania decyzji,
4) dowód lub okoliczność nie mogą być znane organowi, który wydał ostateczną decyzję.
Skarżąca Spółka składając w dniu 21lipca 2005 r. i wskazując jako podstawę prawną pkt. 5 § 1 art. 240 Ordynacji podatkowej podała, iż "ujawniły się nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane Izbie Skarbowej w Ł., świadczące o tym, iż pożyczki udzielone przez udziałowców i pracowników Spółki nie miały miejsca, a służyć miały jedynie legalizacji środków finansowych pochodzących z niewypłaconych, ale zaksięgowanych jako koszty uzyskania przychodów wydatków, związanych z zawartymi fikcyjnymi umowami zakupu towarów i usług".
Z treści tego wniosku w sposób jednoznaczny wynika, że skarżąca nie kwestionuje faktu powiększenia jej zasobów finansowych poprzez ich przekazanie przez J. Z. -520.000 zł, A. G. – 280.000 zł, A. T. – 300.000 zł, T. R. – 90.000 zł i A. S. – 250.000 zł.
Również postępowanie wyjaśniające przeprowadzone prze organy podatkowe potwierdziło taką okoliczność (protokół przesłuchania A. G. – k. 146).
Także J. Z. w trakcie przesłuchania w dniu [...] (k.35 i następne) zeznał, iż z uwagi na brak płynności finansowej Firmy i trudności z uzyskaniem kredytu w banku w celu realizacji zamówień były zasięgane pożyczki. Fakt przekazywania pieniędzy potwierdził również w obecności pełnomocnika Spółki A. T. Co wynika z protokołu przesłuchania świadka w dniu [...] (k. 55).
Z akt sprawy wynika, iż decyzją Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...], o uchylenie której wniosła skarżąca Spółka, uznano za przychód nieodpłatne świadczenia w wysokości 165.141,37 zł z tytułu "otrzymania nieoprocentowanych pożyczek".
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wiąże obowiązek podatkowy z osiągnięciem dochodu bez względu na rodzaj źródeł przychodów z jakich dochód ten został osiągnięty (art. 7). Źródła przychodów określa ogólnie w art. 12 ust. 1-3, wymieniając wśród nich m.in. nieodpłatne świadczenia. Natomiast art. 12 ust. 4 ustawy określa w sposób wyczerpujący, co nie jest przychodem w rozumieniu ustawy. A contrario wszystkie inne przychody niż określone w art. 12 ust. 4, powodujące przysporzenie aktywów Spółki, należy uznać za przychód skutkujący powstaniem obowiązku podatkowego.
Tym samym nie ma znaczenia dla potrzeb rozpatrywanej sprawy, czy przyrost aktywów firmowych pochodził z jednego źródła, czy też od kilku osób i jakich osób. Nie ma również żadnego znaczenia podniesiona we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność, że Inspektorzy Kontroli Skarbowej pominęli faktyczną możliwość przechowywania tak dużych kwot pieniędzy, czy też brak ich wydatkowania z uwagi na fikcyjność obrotów.
Przypomnieć należy, iż to podmiot gospodarczy decyduje o sposobie prowadzonej działalności, w tym także o miejscu i warunkach przechowania środków finansowych.
W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI