I SA/Łd 258/25

I SA/Łd 258/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński
Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Furmanek
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Cezary Koziński, Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Starszy asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2025 r. sprawy ze skargi A. Spółki z o.o. z siedzibą w Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 marca 2025 r. nr 1001-IEE.7192.14.2025.6.JW w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu zajętych ruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 marca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie z dnia 10 stycznia 2025 r., którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieruszowie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu zajętych ruchomości:
- samochodu terenowego marki BMW model X3 Diesel, nr rejestracyjny [...],
- ciągnika samochodowego marki DAF, nr rejestracyjny [...],
- naczepy marki MENCI, nr rejestracyjny [...].
Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o ustalony stan faktyczny, zgodnie z którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieruszowie protokołem zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 14 grudnia 2022 r., dokonał zajęć zabezpieczających ruchomości: samochodu terenowego marki BMW model X3 Diesel, nr rejestracyjny [...], ciągnika samochodowego marki DAF, nr rejestracyjny [...] oraz naczepy marki MENCI, nr rejestracyjny [...], pozostawiając je pod dozorem "A" Sp. z o.o.
Protokół zajęcia i odbioru ruchomości, potwierdzający dokonanie powyżej wskazanych czynności, został sporządzony i doręczony Spółce dnia 14 grudnia 2022 r. (protokół odebrał osobiście Prezes Spółki - S. R.).
Zawiadomieniami z dnia 28 grudnia 2022 r. o numerach: [...], [...] i [...] organ egzekucyjny poinformował Starostwo Powiatowe w Wieruszowie o zajęciu opisanych pojazdów (zawiadomienia te zostały doręczone Spółce dnia 29 grudnia 2022 r.).
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieruszowie wystawił na "A" Sp. z o. o. tytuły wykonawcze z dnia [...] r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...],[...] obejmujące należności z tytułu podatku VAT z okresów miesięcznych oraz należności z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100%.
Następnie dnia 27 grudnia 2023 r. o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obejmujące należności z tytułu podatku VAT z okresów miesięcznych oraz należności z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100%.
Dnia 8 stycznia 2024 r. organ wystawił tytuły wykonawcze o numerach:[...], [...], [...], [...], [...], [...] obejmujące należności z tytułu podatku VAT z okresów miesięcznych oraz należności z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego w wysokości 100% a dnia 1 lipca 2024 r. o numerach: [...], [...], [...], obejmujące należności z tytułu podatku VAT za sierpień, wrzesień i październik 2018 roku.
Odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zostały doręczone Spółce dnia 22 grudnia 2023 r.
Odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] doręczono Spółce dnia 9 stycznia 2024 r. a dnia 18 lipca 2025 r. doręczono stronie odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...] i [...].
Z dniem wystawienia powyższych tytułów wykonawczych, na mocy art. 154 § 4 pkt. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jed. Dz. U. z 2025 r. poz. 132 ze zm. – dalej jako: "u.p.e.a."), zajęcie zabezpieczające ruchomości: samochodu terenowego marki BMW model X3 Diesel, nr rejestracyjny [...], ciągnika samochodowego marki DAF, nr rejestracyjny [...] oraz naczepy marki MENCI, nr rejestracyjny [...] - dokonane protokołem z dnia 14 grudnia 2022 r. przekształciło się w zajęcie egzekucyjne.
Zawiadomieniem z dnia 19 stycznia 2024 r. (doręczonym Spółce dnia 23 stycznia 2024 r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieruszowie poinformował Spółkę, że 31 stycznia 2024 r. o godz. 12.00 zostanie przeprowadzone przez biegłego skarbowego oszacowanie opisanych zajętych ruchomości.
Odpis operatu szacunkowego sporządzonego dnia 20 lutego 2024 r. przez biegłego skarbowego J.C., został przesłany do pełnomocnika Spółki adwokata Pawła Kusaka przy zawiadomieniu z dnia 5 kwietnia 2024 r. i doręczony dnia 10 kwietnia 2024 r.
Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2024 r. Spółka wystąpiła o dokonanie oszacowania wskazanych ruchomości przez biegłego sądowego.
Pismem z dnia 25 kwietnia 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieruszowie zlecił dokonanie oszacowania przedmiotowych ruchomości biegłemu sądowemu G.C..
Zawiadomieniem z dnia 20 czerwca 2024 r. Naczelnik Urzędu w Wieruszowie przesłał do pełnomocnika Spółki odpis operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego sądowego dnia 3 czerwca 2024 r. (wraz z jego sprostowaniem z dnia 14 czerwca 2024 r.) na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu 15 maja 2024 r. Zawiadomienie to pełnomocnik Spółki odebrał dnia 8 lipca 2024 r.
Pismem z dnia 3 lipca 2024 r. zatytułowanym "ZAWIADOMIENIE O WYPOWIEDZENIU PEŁNOMOCNICTWA" (dnia 11 lipca 2024 r. pismo wpłynęło do Urzędu Skarbowego w Wieruszowie) adwokat P. K poinformował organ egzekucyjny o wypowiedzeniu mu przez Spółkę pełnomocnictwa do działania w sprawie 1027-SEE.7110.272.2024.1.
Dnia 17 października 2024 r. organ egzekucyjny zawiadomił, przez publiczne obwieszczenie, o terminie pierwszej licytacji przedmiotowych ruchomości. Termin pierwszej licytacji został wyznaczony na dzień 28 listopada 2024 r. (obwieszczenie zostało doręczone Spółce dnia 18 października 2024 r.).
Pismem z dnia 20 listopada 2024 r. adwokat P. B. (działając w imieniu Spółki w oparciu o załączone do tego wystąpienia pełnomocnictwo) zwrócił się z wnioskiem o dokonanie ponownego, zaktualizowanego oszacowania zajętych ruchomości: samochodu terenowego marki BMW model X3 Diesel, nr rejestracyjny [...]; ciągnika samochodowego marki DAF, nr rejestracyjny [...] oraz naczepy marki MENCI, nr rejestracyjny [...] oraz odwołanie terminu pierwszej licytacji przedmiotowych ruchomości zaplanowanej na dzień 28 listopada 2024 r. Licytacja ta została jednak odwołana przez organ egzekucyjny.
Przedmiotowe ruchomości zostały odebrane spod dozoru Spółki i przekazane pod dozór do A2 J. G. (protokół odbioru ruchomości z dnia 28 listopada 2024 r.).
Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2024 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieruszowie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie dokonania ponownego, zaktualizowanego oszacowania zajętych ruchomości: samochodu terenowego marki BMW model X3 Diesel, nr rejestracyjny [...]; ciągnika samochodowego marki DAF, nr rejestracyjny [...] oraz naczepy marki MENCI, nr rejestracyjny [...].
Na powyższe zażalenie strona złożyła zażalenie, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z dnia 5 marca 2025 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podzielając w pełni stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieruszowie.
Dnia 12 grudnia 2024 r. do Urzędu Skarbowego w Wieruszowie wpłynął wniosek Spółki (z dnia 9 grudnia 2024 r.) o oddanie zajętych ruchomości pod dozór strony, z uwagi na słuszny i uzasadniony ekonomiczny interes.
W uzasadnieniu Podatnik wskazał, że zajęte pojazdy stanowią mienie o niemałej wartości, wysokiego standardu i kwalifikowanego użytku gospodarczego. W jego ocenie niewskazanym jest, aby stały na parkingu nieużywane, nieodpalane na dłuższy okres. Podniósł, że tego typu pojazdy winny pozostawać w użyciu, gdyż w przeciwnym razie zostanie narażone ich prawidłowe działanie, a w konsekwencji również ich wartość. Pojazdy mechaniczne niszczeją bowiem szybciej, gdy stoją nieużywane. W związku z powyższym, zdaniem Spółki, zabranie ich na parking urzędu skarbowego jest nieuzasadnioną i błędną decyzją.
Strona podniosła również, iż przeprowadzony w dniu 28 listopada 2024 r. odbiór ruchomości pierwotnie pozostawionych do dyspozycji Spółki, nie ma żadnego uzasadnienia procesowego. Nie doszło bowiem do zmiany jakichkolwiek istotnych okoliczności w wywiązywaniu się Spółki z prawidłowego dozoru ruchomości.
Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2025 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieruszowie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu pod dozór Spółki zajętych ruchomości:
samochodu terenowego marki BMW model X3 Diesel, nr rejestracyjny [...],
ciągnika samochodowego marki DAF, nr rejestracyjny [...],
naczepy marki MENCI, nr rejestracyjny [...].
Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Wniosła w nim o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zarzuciła, iż uzasadnienie postanowienia nie wypełnia żadnych, choćby w minimalnym stopniu, standardów uzasadnienia orzeczeń. Z tego względu nie poddaje się ono należytej kontroli instancyjnej, a Spółka ma zasadniczą trudność z rzeczowym odniesieniem się do jego treści. W ocenie strony, tak daleko idąca wadliwość dyskwalifikuje zaskarżone postanowienie, które jako takie nie może ostać się w obrocie prawnym. Organ pierwszej instancji przytoczył art. 100 § 2 u.p.e.a. ale, zdaniem strony, nie wiadomo, na której z wymienionych w tym przepisie podstaw, organ zdecydował się odebrać Spółce ruchomości oddane pierwotnie w dozór. Nadto Podatnik zauważył, że chociaż jest to procesowe uprawnienie organu, to takim samym uprawnieniem pozostaje przecież pozostawienie zajętych ruchomości pod dozorem Spółki. W ocenie strony, w przedmiotowej sprawie brak jest jakichkolwiek formalnych przeciwwskazań, by po oddaniu pod dozór, a następnie odebraniu ruchomości z dozoru Spółki, po kolejnej rewizji tej decyzji ponownie oddać Spółce pod dozór zajęte ruchomości. Dlatego też Podatnik nie zgodził się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że brak było podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie ponownego oddania w dozór zajętych ruchomości.
Dodatkowo strona wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieruszowie powinien rozważyć argumenty Spółki i rozpoznać złożony wniosek a następnie podjąć merytoryczne, uwzględniające lub oddalające wniosek, rozstrzygnięcie procesowe.
Postanowieniem z dnia 11 marca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy postanowienie z dnia 10 stycznia 2025 r., którym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieruszowie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu zajętych, wskazanych, ruchomości.
Ponieważ strona nadal nie zgadza się ze stanowiskiem organu, również odwoławczego, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając mu naruszenie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jed. Dz. U. z 2024 r., poz.572, dalej jako: "KPA") w związku z art. 100 § 1 u.p.e.a., poprzez błędną odmowę wszczęcia postępowania co do rozpoznania wniosku o zwrotne oddanie w dozór zajętych Spółce ruchomości, w sytuacji, w której jak najbardziej istniały uzasadnione podstawy ekonomiczne i prawne do podjęcia takowej decyzji w toku niniejszego postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumentację podniesioną w zażaleniu z dnia 22 stycznia 2025 r.
Z uwagi na zakres i charakter opisanych zastrzeżeń, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymał swoją dotychczasową argumentację w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu.
Zasady i sposób prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji zostały uregulowane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do art. 18 tej ustawy, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W zaskarżonym postanowieniu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 61 § 1 KPA, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.
W myśl z kolei, W sytuacji, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 KPA, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 KPA) a regulację zawartą w art. 61 § 5 cytowanej ustawy stosuje się odpowiednio.
Przez inne uzasadnione przyczyny należy rozumieć, jak słusznie zauważył organ w zaskarżonym postanowieniu, takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Na przykład, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozstrzygnięcia sprawy poprzez wydanie indywidualnego aktu prawnego na drodze postępowania administracyjnego.
Organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy występują uzasadnione przyczyny o charakterze formalnym, zarówno podmiotowym jak i przedmiotowym. Ma on obowiązek przeprowadzenia wstępnej analizy otrzymanego żądania (wniosku) pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających jego merytoryczne rozpatrzenie. Samo złożenie żądania wszczęcia postępowania w konkretnej sprawie, nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia, ponieważ na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji publicznej przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność.
W przedmiotowej sprawie Spółka wniosła o oddanie pod jej dozór zajętych ruchomości, tj. samochodu terenowego marki BMW model X3 Diesel, nr rejestracyjny EWE 3144, ciągnika samochodowego marki DAF, nr rejestracyjny [...] oraz naczepy marki MENCI, nr rejestracyjny [...].
Regulacja zawarta w treści art. 164 § 4 u.p.e.a. wskazuje, iż do zajęcia zabezpieczającego stosuje się odpowiednio m.in. przepisy o zajęciu egzekucyjnym ruchomości. Zgodnie z art. 100 § 1 u.p.e.a., poborca skarbowy pozostawi zajętą ruchomość w miejscu zajęcia pod dozorem zobowiązanego lub dorosłego jego domownika albo innej osoby, u której ruchomość zajął. Jeżeli zajęta ruchomość nie może być pozostawiona w miejscu zajęcia, a nie ma innej osoby, której by można było oddać zajętą ruchomość pod dozór, zostanie ona wzięta pod dozór organu egzekucyjnego.
Organ przypomniał, że zajęte protokołem zajęcia i odbioru ruchomości z dnia 14 grudnia 2022 r. przedmiotowe pojazdy, zostały pozostawione pod dozorem Spółki (pod adresem siedziby Spółki - Ś.[...], [...]L. ).
Zgodnie z treścią art. 100 § 2 u.p.e.a., poborca skarbowy może po zajęciu ruchomości odebrać ją zobowiązanemu i oddać pod dozór innej osoby lub organu egzekucyjnego, jeżeli zobowiązany nie daje rękojmi należytego przechowania zajętej ruchomości, odmawia podpisania protokołu zajęcia, a także gdy usuwał lub usuwa ruchomości zajęte albo zagrożone zajęciem.
Odnosząc się do zarzutów strony, organ podniósł, że w raporcie z dnia 13 listopada 2024 r. o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych, pracownik organu egzekucyjnego wskazał, że pod adresem Ś. [...],[...] L., zastał M. R., córkę Prezesa Spółki - S. R.. Oświadczyła ona, że ojciec został tymczasowo aresztowany i póki nie wyjdzie z aresztu, nie wpuści nikogo na posesję.
Z uwagi na powyższe ustalenia oraz zbliżający się termin pierwszej licytacji przedmiotowych pojazdów (wyznaczony na dzień 28 listopada 2024 r.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w Wieruszowie, działając w oparciu o art. 46 § 1 i § 2 u.p.e.a., pismem z dnia 15 listopada 2024 r. wystąpił do Komendy Powiatowej Policji w W. o udzielenie asysty Policji w opisanych czynnościach egzekucyjnych, z uwagi na uzasadnione przypuszczenie, że wystąpi sytuacja, która utrudni lub udaremni przeprowadzenie egzekucji.
Organ egzekucyjny odwołał sprzedaż w drodze licytacji publicznej przedmiotowych ruchomości, wyznaczonej na dzień 28 listopada 2024 r. Natomiast tego dnia (28 listopada 2024 r.) przedmiotowe ruchomości zostały odebrane spod dozoru Spółki przy asyście Policji (protokół odbioru ruchomości). Z treści zał. nr 9 Protokołu z czynności egzekucyjnych wynika, że pojazdy te zostały wydane przez M. R. wraz z kluczykami i dowodami rejestracyjnymi, a następnie przekazane pod dozór do A2 J. G., podmiotu prowadzącego parking będący pod dozorem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Wieruszowie (Protokół oddania ruchomości pod dozór, zał. nr 10).
Po analizie przedmiotowej sprawy, mając na uwadze obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne, sąd doszedł do przekonania, że odebranie przedmiotowych ruchomości oraz oddanie ich pod dozór innego dozorcy nastąpiło w trybie przewidzianym przez wskazane i opisane regulacje prawne.
W ocenie sądu organy, zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, podjęły stosowne i przewidziane przepisami prawa działania, zmierzające do odebrania Spółce spod dozoru zajętych ruchomości, tj. samochodu terenowego marki BMW model X3 Diesel, nr rejestracyjny [...], ciągnika samochodowego marki DAF, nr rejestracyjny [...] oraz naczepy marki MENCI, nr rejestracyjny [...] i oddania ich innemu dozorcy.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, rozpatrywana skarga nie ma uzasadnionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jed. Dz. U. z 2024 r. poz. 935).
.
P.C.