I SA/Łd 250/25

I SA/Łd 250/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /sprawozdawca/
Tomasz Furmanek
Wiktor Jarzębowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne
Ulgi podatkowe
Sygn. powiązane
III FSK 1399/25 - Postanowienie NSA z 2025-11-13
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2383
art. 67a § 1 pkt 3
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Sygn. akt I SA/Łd 250/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Asesor WSA Tomasz Furmanek Protokolant : Asystent sędziego Katarzyna Nadolska-Góra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2025 roku sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 lutego 2025 roku nr SKO.4140.294.2024 w przedmiocie odmowy umorzenia oraz rozłożenia na raty zaległości w podatku od nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi na rzecz skarżącego kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) dalej: O.p., po rozpatrzeniu odwołania R. K. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Daszyna z dnia 8 lipca 2024 r. odmawiającą umorzenia w części stanowiącej 75 % zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości w łącznej kwocie 105 646,78 zł wraz z odsetkami w wysokości 35 747,00 zł, dotyczącej okresu: część IV raty za 2017 r., część I , II , część III, część IV raty za 2018 r., I , II , III, IV rata za 2019 r., I , II, III, IV raty za 2021 r., I , II, III, IV raty za 2022 r., I raty za 2023 r. oraz - rozłożenia na dwadzieścia rat pozostałej części (25%) zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości w łącznej kwocie 105 646,78 zł wraz z odsetkami w wysokości 35 747,00 zł, dotyczącej okresu: część IV raty za 2017 r., część I , II , część III, część IV raty za 2018 r., I , II , III, IV rata za 2019 r., I , II, III, IV raty za 2021 r., I , II, III, IV raty za 2022 r., I raty za 2023 r.
Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, pismem z dnia 31 marca 2023 r. skarżący zwrócił się od organu pierwszej instancji o umorzenie w części, stanowiącej 75% zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości, należnego Gminie D. wraz z odsetkami za zwłokę oraz o rozłożenie pozostałej części zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na dwadzieścia rat. Wniosek swój umotywował ciężką sytuacją majątkową. Skarżący wskazał, że posiada również zaległość w opłacaniu składek na ubezpieczenie w ZUS. Podał również, że osiąga niewielkie dochody, z których ciężko jest się mu utrzymać. Stwierdził też, że zaległość podatkowa powstała nie z jego winy. Wydawane przez organ podatkowy decyzje kwalifikowały posiadane przez niego grunty jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a w ocenie Skarżącego działalność taka nie jest prowadzona i nie osiągał on z tego tytułu dochodów.
Decyzją z dnia 15 maja 2023 r. Wójt Gminy Daszyna odmówił skarżącemu udzielenia wnioskowanej ulgi. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 13 lipca 2023 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Decyzją z dnia 12 grudnia 2023 r. organ pierwszej instancji ponownie odmówił skarżącemu udzielenia wnioskowanej ulgi płatniczej. W wyniku wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 10 kwietnia 2024 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji w dniu 8 lipca 2024 r. wydał po raz kolejny odmowną decyzję. Uzasadniając odmowę udzielenia ulgi płatniczej organ ten wskazał, że z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż w przypadku skarżącego w ostatnim czasie nie wystąpiły okoliczności, które można byłoby określić jako "ważny interes podatnika" oraz/lub "ważny interes publiczny". Organ wskazał przy tym, że z uwagi na niewywiązywanie się przez skarżącego z ciążącego na nim obowiązku uiszczania podatku, organ podatkowy sukcesywnie przekazywał tytuły wykonawcze do organu egzekucyjnego w celu wyegzekwowania od dłużnika należności z ww. tytułu.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano również, że na dzień złożenia wniosku tj. 29.03.2023 r. wnioskowana przez skarżącego ulga dotyczy zaległości podatkowych wynikających z łącznego zobowiązania pieniężnego za okres: IV raty za 2017 r., I, II, III, IV raty za 2018 r., I, II, III, IV raty za 2019 r., I, II, III, IV raty za 2021 r., I, II, III, IV raty za 2022 r., I raty za 2023 r., w kwocie 107 167,95 zł należności głównej oraz 36 251,00 zł odsetek za zwłokę. Skarżący wnioskował o ulgę w podatku od nieruchomości, której zaległość jest następująca: IV raty za 2017 r., I, II, III, IV raty za 2018 r., I, II, III, IV raty za 2019 r., I, I I, III, IV raty za 2021 r., I, II, III, IV raty za 2022 r., I raty za 2023 r., w kwocie 105 646,78 zł należności głównej oraz 35 747,00 zł odsetek za zwłokę. Natomiast na dzień wydania decyzji, czyli 08.07.2024 r. w zakresie: części IV raty za 2017 r., I-1V raty za 2018 r., I i części II raty za 2019 r.; I , części II, części III raty za 2021 r. w kwocie 62 084,23 zł należności głównej oraz 29 413,59 zł odsetek za zwłokę dokonano spłaty zaległości przez organy egzekucyjne. W związku z powyższym, zaległość w zakresie wnioskowanej ulgi uległa zmniejszeniu i na dzień 08.07.2024 r. wynosi 43 562,55 zł należności głównej oraz 18 871,00 zł odsetek za zwłokę. Organ podkreślił również, że II, III, IV rata za 2023 r. oraz I , II rata za 2024 r. również nie zostały przez Skarżącego zapłacone.
Uzasadniając wydaną decyzję organ pierwszej instancji, przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, jak należy rozumieć ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Następnie wskazał, że skarżący umotywował swój wniosek ciężką sytuacją majątkową spowodowaną niskimi dochodami oraz posiadanymi zaległościami m.in. w opłacaniu składek na ubezpieczenie w ZUS, jednakże dalsza część wniosku odnosi się do źródeł powstałych zaległości, które zdaniem podatnika wyniknęły ze źle naliczonego podatku decyzjami wymiarowymi organu pierwszej instancji. Organ zaznaczył też, że skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa i nie odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Organ wskazał ponadto, że niska wysokość dochodów i problemy finansowe nie obligują do zastosowania ulgi, ponieważ nie jest ona instrumentem finansowego wspierania podatników. Zaległości podatkowe nie powstały wskutek nadzwyczajnych okoliczności niezależnych od podatnika, lecz były wynikiem niewywiązywania się z obowiązków podatkowych w przeszłości. Zdaniem organu podatkowego, przyznanie ulgi płatniczej w sytuacji, gdy podatnik świadomie nie odprowadzał podatku pomimo faktu, że dysponował środkami pieniężnymi, ponieważ organy egzekucyjne ściągały je w regularnym czasie, powodowałoby premiowanie zamierzonych przez podatnika działań niezgodnych z prawem. Dopóki istnieją możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej, dopóty jej umorzenie byłoby przedwczesne i sprzeczne z interesem publicznym. Dodatkowo, zdaniem organu podatkowego wnioskodawca nie ujawnił wszystkich swoich dochodów, ponieważ wedle załączonych dokumentów wynika, że od 2021 r. do 2023 r. dochody znacząco zmalały powodując stratę w 2023 r., natomiast analizując ściągalność organów egzekucyjnych wynika że, w 2023 r. na dzień 31.12.2023 r. została wyegzekwowana największa kwota należności w stosunki do wszystkich poprzednich lat wyegzekwowanych od skarżącego.
We wniesionym odwołaniu skarżący zakwestionował wydaną decyzję i wnosząc o zmianę orzeczenia organu pierwszej instancji poprzez umorzenie wspomnianej wyżej zaległości podatkowej w części stanowiącej 75% oraz rozłożenie pozostałej części zaległości podatkowej na dwadzieścia rat, ewentualnie w przypadku braku podstaw do uchylenia i zmiany zaskarżonego orzeczenia, uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1) obrazę przepisów postępowania - art. 187 §1 i 122 w zw. z art. 191, - art. 191 i 187 § 1, - art. 187 § 1, - art.120,121,123, 124 i 191 , - art. 120 w zw. z art. 122 oraz - art. 120 w zw. z art. 187, 121, 122, 123, 124 i 191 Ordynacji podatkowej;
2) obrazę przepisów prawa materialnego - art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego wskazaną na wstępie decyzją z 25 lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że umorzenie zaległości podatkowej leży w zakresie uprawnień organu podatkowego, nie zaś jego obowiązku. Przyznanie ulgi podatkowej odbywa się w ramach swobodnego uznania organu rozpatrującego stosowny wniosek. Zatem, nawet w przypadku zaistnienia pozytywnych przesłanek umożliwiających umorzenie zaległości podatkowej (ważny interes podatnika lub interes publiczny), organ podatkowy nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku podatnika i przyznania ulgi.
W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji, że w sprawie nie zachodzi zarówno ważny interes podatnika, jak też interes publiczny przemawiający za przyznaniem wnioskowanej ulgi podatkowej. Podkreślono, że wbrew zarzutom odwołania, organ I instancji ocenił przesłanki istnienia ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji oraz, że ważny interes podatnika należy rozpatrywać przy uwzględnieniu nie tylko osiąganych dochodów, ale także posiadanego majątku, który może stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązań.
Dalej SKO wyjaśniło, że ocena zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika wymaga ustalenia sytuacji majątkowej podatnika, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Jednak organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany.
W kontekście powyższego Kolegium podzieliło wskazane wątpliwości organu pierwszej instancji dotyczące rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, którym dał on wyraz określając go jako niewiarygodnego. Kolegium również dostrzegło wiele argumentów świadczących o co najmniej nierzetelności skarżącego w przedstawianiu swojej sytuacji, co w kontekście zebranego materiału dowodowego skłoniło organ odwoławczy do przyjęcia, że w sprawie nie zaistniał przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika.
Kolegium przypomniało informacje podane przez skarżącego w oświadczeniu majątkowym odnośnie jego majątku, finansów i zadłużenia. Zwróciło też uwagę, że organy egzekucyjne prowadzą w stosunku do skarżącego relatywnie skuteczną egzekucję zobowiązań z tytułu zaległości podatkowych. Jednocześnie podkreśliło, że skarżący w postępowaniu nie wskazywał na to, że skutkiem prowadzonej egzekucji jest zachwianie podstawami jego egzystencji.
W ocenie Kolegium nie sposób uznać za uzasadniające zaistnienie ważnego interesu podatnika okoliczności i argumentów wskazywanych w postępowaniu przez organem pierwszej instancji oraz w odwołaniu od decyzji. Dotyczy to zarówno faktu przebywania skarżącego za zwolnieniu lekarskim, jak również wskazywanych przez niego podstawowych źródeł problemów finansowych. Z przedstawionego przez skarżącego zestawienia zwolnień, z powodu których nie wykonywał pracy wynika, że okoliczność ta miała miejsce w okresach: od 6 października 2013 r. do 5 kwietnia 2014 r. oraz od 15 marca 2016 r. do 6 listopada 2017 r. Zdaniem Kolegium nie sposób przyjąć, aby fakt ten, jak wskazuje pełnomocnik skarżącego w odwołaniu, doprowadził do "wzrostu ogólnej kwoty zadłużenia" wobec organu podatkowego oraz innych wierzycieli.
Według Kolegium nie poddają się ocenie z punktu widzenia spełnienia przesłanek udzielenia wnioskowanej ulgi podnoszone przez skarżącego argumenty odwołujące się do zwiększenia kosztów prowadzonej działalności z powodu zwiększenia kwoty spłaty leasingów w walutach obcych (jenach) o ok. 1 000 000,00 zł oraz braku spłaty należności kontrahenta w kwocie 1 500 000,00 zł. Wskazano, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania zaistnienia okoliczności uzasadniających w jego przekonaniu udzielenie wnioskowanej ulgi płatniczej. Zatem za wystarczające nie można uznać w tym kontekście deklaracji podatnika.
Reasumując, Kolegium nie uznało sytuacji w jakiej znajduje się skarżący jako spełniającej przesłankę udzielenia wnioskowanej ulgi w postaci przypadku uzasadnionego ważnym interesem podatnika, choć nie ulega wątpliwości, że sytuacja skarżącego jest trudna. Poza obciążeniami o charakterze publicznoprawnym posiada on również zobowiązania o charakterze niepublicznym (wobec banków oraz podmiotów prywatnych). Niewątpliwie na prowadzoną przez niego działalności wpłynęła również zmiana prawa, ograniczając prowadzenie działalności w postaci wydobywania kruszywa. Niezależnie jednak od zakwalifikowania podnoszonych przez skarżącego okoliczności jako nadzwyczajnych, czy jako związanych z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej i niepewnością otoczenia prawnego i gospodarczego, w ocenie Kolegium nie przesądzają one o zaistnieniu po stronie skarżącego ważnego interesu w rozumieniu art. 67a O.p.
Kolegium zaakceptowało również wnioski organu pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z przypadkiem uzasadnionym interesem publicznym, który przemawiałby za uwzględnieniem wniosku skarżącego jako przesłanki odwołującej się do wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, w szczególności takich jak bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej czy też zapewnienie sprawności funkcjonowania aparatu państwowego. Nie przesądzające, aczkolwiek nie pozbawione znaczenia z uwagi na ocenę spełnienia przesłanki interesu publicznego jest w szczególności zbadanie, czy realizacja zaległości podatkowych objętych wnioskiem o ich umorzenie nie spowoduje konieczności sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie takie niebezpieczeństwo nie występuje. W ocenie Kolegium, jako nieuzasadnione interesem publicznym byłoby rekompensowanie strat ponoszonych przez przedsiębiorców w drodze udzielanych im ulg płatniczych w przypadkach, w których istnieją realne możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowych zwłaszcza, w szczególności, jeżeli ich powstanie wiązało się ze świadomym niepłaceniem podatków w okresach, w których podatnik miał realne możliwości wywiązywania się z ciążących na nim zobowiązań publicznoprawnych.
Kolegium podkreśliło, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 67a O.p. nie ma miejsca na weryfikację rozstrzygnięć podatkowych skutkujących powstaniem zaległości podatkowych. Nadto Kolegium wskazało, że skarżący zasadniczo nie kwestionował kierowanych do niego decyzji wymiarowych (z wyjątkiem decyzji za rok 2020), co należy rozumieć jako godzenie się na zawarte w nich rozstrzygnięcia i poniesienie wynikających z nich obciążeń. Zatem miał on pełną świadomość wysokości wynikających z nich obciążeń podatkowych.
Biorąc powyższe pod uwagę SKO stwierdziło, iż organ podatkowy I instancji w sposób prawidłowy orzekł w sprawie, odmawiając udzielenia wnioskowanej ulgi podatkowej.
W skardze wniesionej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie w całości decyzji SKO w Łodzi z 25 lutego 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W skardze podniesione zostały zarzuty naruszenia :
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 120 Ordynacji podatkowej (zasada legalizmu) w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo jej wydania z naruszeniem prawa, co skutkowało zaakceptowaniem przez SKO stanu niezgodnego z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i procesowego;
2. art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej (zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie) w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez:
a) nieuwzględnienie w sposób należyty słusznego interesu skarżącego, wyrażającego się w dążeniu do uzyskania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w sytuacji udokumentowanej, wyjątkowo trudnej sytuacji życiowej i materialnej;
b) oparcie rozstrzygnięcia na argumentacji pomijającej istotne dla sprawy okoliczności podniesione w odwołaniu, co podważa zaufanie do rzetelności działania organu odwoławczego;
c) zignorowanie przez SKO faktu, iż organ I instancji w sposób nieprzekonujący odniósł się do dowodów przedstawionych przez skarżącego, a SKO ten błąd powieliło;
3. art. 122 Ordynacji podatkowej (zasada prawdy obiektywnej) w zw. z art. 187 § 1 O.p. (obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego) oraz art. 191 O.p. (zasada swobodnej oceny dowodów) w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 O.p., poprzez:
a) zaniechanie przez SKO podjęcia działań zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności w zakresie aktualnej i prognozowanej sytuacji finansowej skarżącego, wpływu choroby na jego budżet oraz realnych możliwości płatniczych;
b) dokonanie przez SKO dowolnej, a nie swobodnej, oceny zgromadzonego materiału dowodowego, polegającej na bezkrytycznym przyjęciu ustaleń organu I instancji i pominięciu łub niedostatecznym uwzględnieniu dowodów i twierdzeń skarżącego przedstawionych w odwołaniu (np. dokumentacji medycznej, zestawień wydatków, informacji o zadłużeniu);
c) arbitralne uznanie za niewystarczające dowodów przedstawionych przez skarżącego bez wskazania, jakie konkretnie dodatkowe dowody miałyby zostać przedstawione i dlaczego dotychczasowe są niewiarygodne lub niepełne;
d) niewyjaśnienie sprzeczności między trudną sytuacją faktyczną skarżącego, wynikającą z materiału dowodowego, a konkluzją organu o braku podstaw do przyznania ulgi;
4. art. 124 Ordynacji podatkowej (zasada przekonywania) w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. oraz art. 235 O.p., poprzez:
a) sporządzenie uzasadnienia decyzji SKO w sposób nieodnoszący się szczegółowo do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych w odwołaniu;
b) niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji SKO przesłanek faktycznych i prawnych, którymi organ kierował się przy wydawaniu rozstrzygnięcia, w szczególności niewyjaśnienie, dlaczego udokumentowana sytuacja Skarżącego nie stanowi w ocenie Kolegium "ważnego interesu podatnika";
c) posłużenie się w uzasadnieniu argumentacją blankietową, powtarzającą ogólne tezy dotyczące uznania administracyjnego i wyjątkowego charakteru ulg, bez odniesienia ich w sposób pogłębiony do konkretnych okoliczności sprawy Skarżącego.
II. Prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na: a) przyjęciu nieuzasadnienie wąskiego rozumienia przesłanki "ważnego interesu podatnika", ograniczającego ją głównie do zdarzeń losowych i nadzwyczajnych, z pominięciem utrwalonego w orzecznictwie poglądu, że obejmuje ona również trudną sytuację ekonomiczną podatnika, jego zdolności płatnicze, skutki realizacji zobowiązania dla jego bytu i możliwości zarobkowania;
b) przyjęciu nieprawidłowej wykładni przesłanki "interesu publicznego", sprowadzającej ją wyłącznie do obowiązku terminowego płacenia podatków, z pominięciem aspektów społecznych, takich jak zapobieganie pauperyzacji obywateli, konieczności korzystania z pomocy społecznej czy utrzymanie miejsc pracy (jeśli dotyczy);
2. art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na:
a) odmowie przyznania ulgi mimo istnienia przesłanki "ważnego interesu podatnika", wynikającej z zebranego w sprawie materiału dowodowego (trudna sytuacja zdrowotna, wysokie koszty leczenia, niskie dochody, zadłużenie, brak majątku pozwalającego na łatwą spłatę);
b) błędnym przyjęciu, że interes publiczny sprzeciwia się udzieleniu ulgi, podczas gdy w rzeczywistości odmowa jej udzielenia i potencjalna egzekucja mogą prowadzić do skutków sprzecznych z tym interesem (np. utrata płynności finansowej przez skarżącego, konieczność sięgnięcia po środki pomocy społecznej);
c) przekroczeniu granic uznania administracyjnego poprzez oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym, dowolnej jego ocenie oraz błędnej wykładni przesłanek ustawowych, co sprawia, że odmowa udzielenia ulgi nosi znamiona arbitralności.
W konkluzji wniesiono o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 lutego 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Daszyna z dnia 8 lipca 2024 r., w całości;
- zobowiązanie Wójta Gminy Daszyna do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie w ciągu 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, zgodnej z żądaniem wnioskodawcy; - zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,
ewentualnie o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy Daszyna i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zaskarżoną decyzją z dnia 25 lutego 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podzieliło ocenę wywiedzioną przez organ I instancji i mając na uwadze przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. utrzymało w mocy decyzję tegoż organu o odmowie umorzenia i rozłożenia na raty skarżącemu zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu stanowił natomiast art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Stosownie do wspomnianego przepisu, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W myśl art. 67a § 2 O.p., umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa.
Kryterium "ważnego interesu podatnika" wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu ważnego interesu podatnika nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, jednakże nie może być mowy o automatyzmie, który powodowałby, że każda trudna sytuacja materialna skutkowałaby zawsze udzieleniem wnioskowanej ulgi. Ważny interes podatnika musi charakteryzować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika (vide. wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 1000/09; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 230/21).
Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Rozstrzygnięcie przez organ podatkowy czy w określonym stanie faktycznym istnieje przesłanka interesu publicznego wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach. Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości. Drugą zaś wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Tak więc organ podatkowy w każdej konkretnej sprawie powinien ustalić co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego - dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Oczywiście bywają sytuacje, w których sam rachunek ekonomiczny przemawia za zastosowaniem ulgi podatkowej (np. nie ma możliwości ściągnięcia podatku w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna podatnika wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego kondycji finansowej w dającym się przewidzieć okresie). Dokonując ważenia obu tych wartości, organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy wspólne dla całego społeczeństwa jak przede wszystkim: sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa. Nie można więc pojęcia interesu publicznego ograniczać wyłącznie do konieczności respektowania zasad równości i powszechności opodatkowania (vide. wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Lu 125/21).
Podkreślenia wymaga, iż instytucja umorzenia należności, o której mowa w art. 67a O.p. ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanych w hipotezie normy prawnej. Uznanie administracyjne przewidziane w art. 67a § 1 O.p. polega na tym, że organ podatkowy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może (ale nie musi) zastosować określoną ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych. W konsekwencji, w przypadku stwierdzenia przesłanki uprawniającej do zastosowania ulgi, zgodna z prawem może być zarówno decyzja pozytywna dla podatnika, jak i decyzja dla niego negatywna. Sedno uznania administracyjnego stanowi zatem luz decyzyjny organu administracji publicznej, w który sąd administracyjny wkraczać nie może (vide. wyrok NSA z dnia 22 września 2021 r., sygn. akt III FSK 2506/21; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2021r., sygn. akt I SA/Po 280/21).
Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ogranicza się wyłącznie do sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone jego granice. Sądową kontrolą nie jest objęte rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonanego przez organ wyboru. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie, czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz, czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA/Gd 1507/00; wyrok NSA z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II FSK 660/07; wyrok NSA z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2148/11).
Przyjmuje się zatem, że postępowanie dotyczące udzielenia ulgi płatniczej przebiega niejako w dwóch fazach. W pierwszej z nich organ powinien ocenić, czy w danej sprawie zaszła choćby jedna z dwóch wskazanych przesłanek przyznania tej ulgi. W razie stwierdzenia, że żadna z nich nie zaszła, powinien odmówić umorzenia zaległości. W tym zakresie, to jest co do ustalenia materialnoprawnej przesłanki zastosowania ulgi, decyzja ma charakter związany. Postępowanie wchodzi w drugi etap jedynie wtedy, gdy organ uzna istnienie choćby jednej ze wskazanych przesłanek. Dopiero wówczas otwiera się bowiem możliwość rozważenia zasadności wniosku strony, jednakże, jak już była mowa, organ nie ma obowiązku jego uwzględnienia.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakreślonych wyżej ramach wyjść należy od stwierdzenia, że w pierwszej fazie postępowania umorzeniowego należy ustalić sytuację materialną, osobistą i zdrowotną wnioskodawcy, z czego wynikają jego rzeczywiste możliwości płatnicze.
Trzeba podkreślić, że organ powinien dysponować wiedzą o aktualnej na dzień złożenia wniosku sytuacji ekonomicznej, majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej wnioskodawcy, a źródłem tej wiedzy, powinny być aktualne dane, udostępnione przez zainteresowanych udzieleniem wnioskowanej ulgi. Ciężar dowodu spoczywa generalnie na podmiocie, który wywodzi z tego skutki prawne, a tak jest w szczególności w sytuacji gdy dana osoba ubiega się o ulgę płatniczą, ale nie zwalnia to organu z obowiązku zgromadzenia materiału dowodowego pozwalającego na ocenę sytuacji majątkowej podatnika w rozumieniu przesłanek udzielenia ulgi.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej spawy w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na przebieg postępowania w sprawie rozpatrywania wniosku skarżącego o udzielnie ulgi – z akt spawy wynika, że decyzja organu I instancji była dwukrotnie uchylana przez organ odwoławczy ze względu na niedostatki ustalenia i analizy sytuacji materialnej wnioskującego.
Po raz pierwszy uchylając decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi (w decyzji z 13 lipca 2023 r.) wskazało, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ pierwszej instancji winien najpierw zbadać czy wnioskowane umorzenie mieści się w jednej bądź obydwu przesłankach umorzenia, w tym w szczególności po pierwsze, zbadać istnienie przesłanki interesu publicznego, a po drugie, przeanalizować na nowo wniosek w świetle okoliczności wskazanych w odwołaniu.
Uchylając po raz drugi decyzję organu I instancji organ odwoławczy w decyzji (z 10 kwietnia 2024 r.) stwierdził, że organ pierwszej instancji przy ponownym rozpatrywaniu sprawy winien uzupełnić postępowanie o ewentualne skutki wyegzekwowania zaległości podatkowych z odsetkami dla sytuacji strony i jego rodziny, co nie było dotychczas przedmiotem rozważań i oceny organu. Jednocześnie podkreślono, że na rozstrzygnięcie Kolegium nie miała wpływu treść wniesionego odwołania.
Mając tak zakreślone wytyczne, organ ponownie rozpoznając sprawę, przede wszystkim winien wskazać: po pierwsze - w jaki sposób zrealizował zalecenia organu II instancji i po drugie - jak ich wykonanie wpłynęło na oceną materiału dowodowego, a w konsekwencji na kształt rozstrzygnięcia.
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji otrzymawszy sprawę po raz drugi do ponownego rozpoznania wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku: o dokumentację potwierdzającą trudną sytuację podatnika; przedstawienia wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis oraz pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, jakie otrzymano w roku, w którym ubiegano się o pomoc, oraz w ciągu 2 poprzedzających go lat podatkowych, albo oświadczenia o wielkości tej pomocy otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie; przedstawienia informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, dotyczących w szczególności wnioskodawcy i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz wielkości i przeznaczenia pomocy publicznej otrzymanej w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą, na pokrycie których ma być przeznaczona pomoc de minimis. W wykonaniu tego wezwania skarżący przedstawił szereg dokumentów.
Wcześniej z kolei, w dniu 26 kwietnia 2023 r., skarżący złożył: - oświadczenie o stanie majątkowym, - informację o sytuacji majątkowej firmy, - wypełniony formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis stosowany do pomocy de minimis udzielanej na warunkach określonych w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1407/2013 z dn. 18.12.2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis.
Mając powyższe dane organ I instancji wskazał, że wedle oświadczenia majątkowego złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, skarżący oświadczył, że: - jego miesięczny dochód netto wynosi razem 63.554,41 zł, z czego emerytura/renta wynosi 37.339,96 zł, działalność gospodarcza - 22.494,45 zł, inne - 3.720,00 zł, - pozostaje w małżeńskiej rozdzielności majątkowej, - żadne osoby nie pozostają na jego utrzymaniu, ani nie prowadzą z nim wspólnie gospodarstwa domowego, - posiadany przez niego majątek to nieruchomości w postaci gruntów o powierzchni 15 hektarów na terenie Gminy D. oraz 10 hektarów na terenie Gminy C.A, - nie posiada majątku ruchomego (w szczególności samochodów, środków transportowych, przyczep itp.), - nie ponosi żadnych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, - posiada zadłużenie wobec Urzędu Skarbowego w kwocie ok. 17 tyś zł oraz wobec ZUS w kwocie ok. 6 tyś zł, - okoliczności wpływające na jego sytuację materialną to: wejście w życie nowelizacji ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego, co stało się przyczyną ponoszenia przez niego strat, brak spłaty należności od kontrahentów w kwocie ok. 1,5 mln zł oraz wynikający ze wzrostu kursów walut wzrost obciążeń wynikających z zawartych umów leasingowych w wysokości ok. 1 mln zł. W informacji o sytuacji majątkowej firmy skarżący wskazał na swoje obciążenia kredytowe - długoterminowe to 80 000,00 zł na okres 7 lat w A S.A, krótkoterminowe w wysokości 30 000,00 zł w firmie B, a także zadłużenia wobec innych wierzycieli to: 60 000,00 zł wobec firmy C, 100 000,00 zł wobec firmy D, 60 000,00 zł wobec firmy E, 80 000,00 zł wobec gminy C.. Obroty w prowadzonej przez skarżącego firmie były następujące: w 2020 r. wynosiły 868 953,19 zł, w 2021 r. wynosiły 547 823,18 zł, w 2022 r. wynosiły 567 463,85 zł, natomiast za miesiąc marzec 2023 r. wynosiły 13 957,45 zł. Natomiast średni stan zapasów materiałów/towarów wynosił 25 110,75 zł.
W ocenie Kolegium, jak podniesiono na stronie 2 zaskarżonej decyzji, podane w oświadczeniu skarżącego kwoty dotyczą dochodu rocznego, nie zaś miesięcznego, przy czym organ nie wskazał na czym opiera tę ocenę. Kolegium podkreśliło też, że w części B złożonego formularza informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis zawierający informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc, skarżący wskazał, że w odniesieniu do okresu ostatnich 3 lat poprzedzających dzień wystąpienia z wnioskiem o udzielenia pomocy de minimis: - nie odnotowuje rosnących strat, - nie maleją jego obroty, - nie zmniejsza się przepływ środków finansowych, - nie zwiększa się jego zadłużenie, - nie zmniejsza się wartość jego aktywów netto, - nie zaistniały inne okoliczności wskazujące na trudności w zakresie płynności finansowej.
Z akt sprawy wynika, że organ I instancji, w wydanej w dniu 8 lipca 2024 r decyzji, wskazał jakie dokumenty udało się zgromadzić w sprawie. Następnie w ramach ich oceny wywiódł jedynie, że w przypadku skarżącego w ostatnim czasie nie wystąpiły okoliczności, które można by określić jako "ważny interes podatnika". Dalej podniósł, że mimo, iż sumy zadłużeń z dostarczonych dokumentów są dość wysokie, organ podatkowy stwierdził, że mogą być nieaktualne.
Z kolei SKO w zaskarżonej decyzji stwierdziło, że należy podzielić wątpliwości organu pierwszej instancji dotyczące rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. Kolegium wskazało również, że dostrzega wiele argumentów świadczących o co najmniej nierzetelności skarżącego w przedstawianiu swojej sytuacji, co w kontekście zebranego materiału dowodowego skłoniło organ odwoławczy do przyjęcia, że w sprawie nie zaistniał przypadek uzasadniony ważnym interesem podatnika. Kolegium przypomniało w związku z tym, dane wynikające ze złożonego przez skarżącego oświadczenia majątkowego przywołane również przez organ I instancji z tą zmianą, że dochody wskazane w oświadczeniu jako miesięczne Kolegium uznało jako roczne. W ocenie Kolegium nie sposób uznać powyższych danych za uzasadniające zaistnienie ważnego interesu podatnika, podobnie jak argumentów wskazywanych w postępowaniu przez organem pierwszej instancji oraz w odwołaniu od decyzji.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, nie może umknąć uwadze Sądu, że złożone przez skarżącego oświadczenia – w szczególności to o sytuacji finansowej i majątkowej, w którym wnioskodawca przedstawia swoje dochody i stan majątkowy - nasuwają wątpliwości co do rzetelności ustaleń w tym zakresie i jednocześnie te wątpliwości pozostają poza sferą oceny organów.
Przyznać należy, że skarżący nie odpowiedział na wszystkie kierowane do niego wezwania, jednakże postawa skarżącego nie zwalniała organu od dokonania analizy złożonych przez skarżącego dokumentów, a w szczególności oświadczenia o stanie majątkowym. Analiza ta na elementarnym poziomie sprowadzać się winna do oceny możliwości płatniczych skarżącego wynikającej z zestawienia dochodów i wykazanych w oświadczeniu wydatków w zakresie spłacanych pożyczek i kredytów. Sama wysokość dochodów inaczej jest ustalona przez organ I instancji – jako dochód miesięczny, a inaczej przez organ II instancji – jako dochód roczny. Nie jest też możliwe przy ustalaniu sytuacji finansowej podatnika pominięcie wydatków na utrzymanie nawet, jeśli on sam ich nie wskazuje. Poza tym wątpliwa jest kwestia wysokości nie tylko samych dochodów miesięcznych skarżącego, ale i jego wszystkich miesięcznych zobowiązań, a przecież zestawienie ich z miesięcznymi dochodami skarżącego pozwala ocenić całościowo jego sytuację finansową i jego możliwości płatnicze, co ma decydujący wpływ na zaistnienie przesłanek udzielenia ulgi.
W niniejszej sprawie organ nie stwierdził istnienia którejkolwiek z przesłanek przyznania ulgi, co legło u podstaw kontrolowanego rozstrzygnięcia. Wskazał on bowiem, że nie istnieje ważny interes podatnika w udzieleniu ulgi, bowiem skarżący ma stały dochód, a egzekucja zaległości jest efektywna. Z kolei, w interesie publicznym leży regularne odprowadzanie danin, które w wypadku danin przynależnych samorządom, przeznaczone są na zabezpieczenie potrzeb całej lokalnej społeczności.
Skarżący nie zgodził się z oceną organu.
Zdaniem Sądu, przy słuszności znacznej części twierdzeń organu, dotyczących m.in. braku koniecznej współpracy skarżącego z organem w ustalaniu stanu faktycznego, jak też co do zasady nieakceptowalnej postawy wobec obowiązku uiszczania podatku od nieruchomości, uznać trzeba, że przeprowadzona analiza dostępnych danych o stanie finansowym i majątkowym skarżącego nie została przeprowadzona rzetelnie i abstrahuje ona od okoliczności, które wynikają z zebranego materiału dowodowego. Jeśli bowiem skarżący nie współdziałał z organem w sposób oczekiwany, to jednak organy podatkowe (a zasadniczo organ pierwszej instancji) powinny podjąć samodzielną inicjatywę, by pozyskać niezbędne dane w omawianym zakresie, w tym zarówno od stosownych instytucji, jak i poprzez wezwanie skarżącego na przesłuchanie. Skarżący również nie pozostawał całkowicie bezczynny, bowiem przedstawił dokumenty i częściowo ustosunkował się do wezwań organu.
Zadziwiająca w świetle zasad doświadczenia, uwzględniających przecież także realia rynkowe, w tym ceny podstawowych produktów, pozostaje też konstatacja organu, że skarżący nie ponosi żadnych kosztów utrzymania Wprawdzie skarżący sam ich nie podał, ale to nie zwalniało organu od ich uwzględnienia chociażby w wysokości wskazywanej przez GUS, bowiem nie jest możliwe, aby tych kosztów nie ponosił. Organ nie ustalił w sposób rzetelny ani dochodów ani wydatków skarżącego.
Z uwagi na powyższe braki co najmniej przedwczesne jest stwierdzanie organów, zgodnie z którym analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku iż, podatnik nie współdziała z organem podatkowym, a nierzetelność ze strony wnioskodawcy nie pozwala organowi uznać zasadności zarzutów podniesionych przez skarżącego. Zdaniem Sądu, w sprawie nie została w sposób klarowny i syntetyczny wyjaśniona sytuacja majątkowa i finansowa strony skarżącej.
Dostrzegając ewidentne niedostatki w ocenie zebranego materiału dowodowego i nie tracąc z pola widzenia zagadnienia ciężaru dowodów sprawach o przyznanie ulgi, w ocenie Sądu, zasada dochodzenia prawdy materialnej, mająca podstawowe znacznie dla prowadzenia podatkowego postepowania wyjaśniającego, w zestawieniu z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie, nie zwalniały organów od podjęcia kroków zmierzających do chociażby próby wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z prawdą nawet bez udziału skarżącego takich jak np. sięgnięcia do łatwo dostępnych urzędowych ewidencji (np. o wysokości dochodów z zeznań PIT, z danych ZUS).
Podkreślenia wymaga, że - jak już akcentowano powyżej - w razie nieprzedstawienia istotnych danych i nieudokumentowania sytuacji materialnej, osobistej i zdrowotnej wnioskodawcy ocena zaistnienia ważnego interesu strony i interesu publicznego może okazać się niemożliwa, co w pełni uzasadnia odmowę przyznania ulgi płatniczej. Aprobata takiego rozstrzygnięcia wymaga jednak zbadania, czy rzeczywiście organ nie mógł ocenić realnych możliwości płatniczych strony i czy przedłożenie żądanych przez organ dokumentów jest niezbędne dla wykazania zasadności wniosku. W tym zakresie należy mieć w polu uwagi okoliczności znane organowi z urzędu oraz fakty notoryjne, a także postawę wnioskodawcy oraz wymagające wyjaśnienia sprzeczności w formułowaniu oświadczeń woli zawartych w korespondencji z organami.
Natomiast organ II instancji, zdaje się nie zauważać niedostatków w sposobie realizacji własnych wskazań i stwierdza, że organ pierwszej instancji podjął próby wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, rozważył całokształt materiału dowodowego wskazanego przez podatnika i dokonał oceny przesłanek warunkujących zastosowanie ulgi.
Z powyższym stwierdzaniem nie sposób się zgodzić - nie ulega wątpliwości, że żaden z organów nie dokonał wyczerpującej analizy materiału dowodnego, który udało się zgromadzić i nie ocenił wystarczająco sytuacji materialnej skarżącego w kontekście możliwości udzielenia ulgi.
W tych okolicznościach nie sposób, w ocenie Sądu uznać, że organ wypełnił swoje obowiązki wynikające z Ordynacji podatkowej. W toku postępowania organy podatkowe zobligowane są bowiem do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu wszechstronnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 O.p.), zebrania wyczerpującego materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.), ale i do dokonania na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została faktycznie udowodniona (art. 191 O.p.) oraz ujawnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek, jakimi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie, a w szczególności wskazania faktów uznanych za udowodnione, przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności oraz przepisów prawa zastosowanych w sprawie (art. 210 § 4 O.p.). W ocenie Sądu, organ nie przeanalizował właściwie zebranego materiału dowodowego, a przez to ocena prawna sprawy jest co najmniej przedwczesna.
Wszystko powyższe doprowadziło Sąd do wniosku o naruszeniu art. 122 art. 180, a także art.121 § 1, art. 127 i art. 210 § 4 O.p. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji co najmniej przedwczesne dokonanie subsumpcji stanu faktycznego pod normy prawa dotyczącego możliwości udzielania ulgi. Wskazane naruszenie przepisów prawnoprocesowych oznacza, że organ naruszył też art. 67a § 1 pkt 3 O.p., który wymaga najpierw zgromadzenia niezbędnych dowodów, ustalenia pełnego stanu faktycznego, a następnie jego właściwej subsumpcji pod wskazaną normę. Skoro istnieją wadliwości w zakresie stanu faktycznego, to subsumpcja taka nie jest możliwa.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni wykładnię i wskazania Sądu, o których mowa powyżej, podejmie próbę uzupełnienia materiału dowodowego i pozyskania od skarżącego niezbędnych dla prawidłowej oceny sprawy informacji i dokumentów. W dalszej kolejności, w razie dysponowania koniecznymi danymi, należało będzie rozważyć w sposób wszechstronny sytuację majątkową oraz życiową skarżącego, w tym zestawić wysokość jego dochodów z wysokością ponoszonych przez niego wydatków w jednakowym wymiarze czasowym, skonkretyzować przesłanki ważnego interesu wnioskodawcy oraz interesu publicznego i ocenić ich zaistnienie w niniejszej sprawie, co jest punktem wyjścia dla wydania rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym. Natomiast w wypadku braku tej możliwości – podda obiektywnej i rzetelnej ocenie, a zatem ocenie uwzględniającej zasady wiedzy, logiki i doświadczenia, te dowody, którymi w sprawie dysponuje.
Na marginesie zaznaczyć trzeba, że stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy, a warunku tego nie spełniają akta organu I instancji.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c uchylił zaskarżoną decyzję, a o kosztach orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
db