I SA/Łd 25/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-09-20
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPITnajemwspółwłasnośćprzychodyopodatkowanieustawa o PITOrdynacja podatkowaskarżącyorgan podatkowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę współwłaścicielki lokalu na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając zasadność opodatkowania jej udziału w przychodach z najmu.

Skarżąca, będąca współwłaścicielką lokalu z udziałem 71,7%, kwestionowała opodatkowanie jej części przychodów z najmu za 2015 rok. Organ podatkowy określił jej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych, uznając, że uzyskała przychód proporcjonalnie do swojego udziału. Skarżąca argumentowała, że nie czerpała pożytków z najmu, a jej udział był w faktycznym posiadaniu innego współwłaściciela. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżąca nie wykazała, aby oddała swój udział w nieodpłatne użytkowanie lub użyczenie, a tym samym nie udowodniła braku uzyskania przychodów.

Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź – Polesie. Organ I instancji określił skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. w kwocie 8.764 zł, uznając, że jako współwłaścicielka lokalu z udziałem 71,9% uzyskała przychód z najmu w wysokości 47.322 zł. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że bezzasadnie naliczono jej przychody z najmu, których nie uzyskała, oraz że organ nie przeprowadził wnioskowanych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd uznał, że najem jest źródłem przychodów podlegających opodatkowaniu, a wysokość czynszu stanowi przychód w rozumieniu prawa podatkowego. Umowa najmu została zawarta przez umocowanego współwłaściciela, a najemca uiścił łączną kwotę 66.000 zł. Sąd stwierdził, że skarżąca, stosownie do swojego udziału, uzyskała przychód w kwocie 47.322 zł. Podkreślono, że skarżąca nie wykazała, aby oddała swój udział w nieodpłatne użytkowanie lub użyczenie, ani nie przedstawiła dokumentów potwierdzających umowę quoad usum między współwłaścicielami. Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia prawa procesowego, wskazując na możliwość czynnego udziału w postępowaniu i uwzględnienie wniosku dowodowego z przesłuchania świadka, który jednak nie stawił się na wezwanie. Sąd powołał się również na analogiczne rozstrzygnięcie dotyczące roku 2014, które zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, współwłaściciel jest zobowiązany do opodatkowania swojego udziału w przychodach z najmu, chyba że udowodni, że oddał swój udział w nieodpłatne użytkowanie lub użyczenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że najem jest źródłem przychodów podlegających opodatkowaniu, a przychody z tytułu wspólnej własności określa się proporcjonalnie do prawa do udziału w zysku. Skarżąca nie wykazała, aby zrzekła się prawa do pożytków z najmu swojego udziału.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.d.o.f. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 10 § ust. 1 pkt 6

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 8 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

u.p.d.o.f. art. 11 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Pomocnicze

O.p. art. 233 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Bezzasadne naliczenie skarżącej przychodów z najmu, których w rzeczywistości nigdy nie uzyskała. Błędne uznanie, że skarżąca czerpie pożytki z samego faktu posiadania tytułu prawnego do lokalu. Naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Bezzasadne pominięcie wniosków dowodowych skarżącej.

Godne uwagi sformułowania

Skarżąca jest zobowiązana do opodatkowania dochodu uzyskanego z najmu tego lokalu - w stosunku do wielkości udziałów w zysku z najmu tego lokalu. Skarżąca nie wykazała, aby oddała swój udział w nieodpłatne użytkowanie, bądź użyczenie, na mocy którego R. K. byłby upoważniony do samodzielnego korzystania z lokalu i pobierania pożytków z tytułu najmu. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że skarżąca nie pobierała żadnych pożytków z tytułu zawartej umowy najmu.

Skład orzekający

Agnieszka Krawczyk

sprawozdawca

Cezary Koziński

przewodniczący

Grzegorz Potiopa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady opodatkowania przychodów z najmu przez współwłaścicieli, nawet jeśli nie pobierali czynszu bezpośrednio, pod warunkiem braku dowodów na przekazanie prawa do pożytków."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy współwłaściciele nie zawarli formalnej umowy regulującej podział pożytków lub nie udowodnili przekazania prawa do nich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy problem podatkowy związany ze współwłasnością i przychodami z najmu, który może być interesujący dla prawników i doradców podatkowych.

Współwłaściciel lokalu musi zapłacić podatek od najmu, nawet jeśli nie pobierał czynszu? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 47 322 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 25/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-09-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /sprawozdawca/
Cezary Koziński /przewodniczący/
Grzegorz Potiopa
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1426
art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 6, art. 8 ust. 1, art. 8 ust. 2
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 28 października 2021 r. nr 1001-IOD-3.4102.11.2021.25/MF/1012 UNP: 1001-21-111993 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 marca 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź – Polesie (dalej jako: "NUS", "organ I instancji") określił wobec M. K. (dalej jako: "skarżąca") wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. w kwocie 8.764 zł. Następnie zaskarżoną decyzją z dnia 28 października 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi (dalej jako: "DIAS", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj.: Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako: "O.p.") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że skarżąca jest współwłaścicielką lokalu nr IV położonego w Ł. przy ul. [...] nr 85 i posiada w nim udział 71,9%. Pozostałe udziały należą do R. K. - 18,3% i S.- 10%. W dniu 25 lutego 2014 r. R. K., działając w imieniu swoim i pozostałych współwłaścicieli zawarł z M. Z., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą L. umowę najmu ww. lokalu. W okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. współwłaściciele uzyskali z tytułu zawartej umowy łączny przychód w kwocie 66 000 zł. Organ stwierdził, że skarżąca jest zobowiązana do opodatkowania dochodu uzyskanego z najmu tego lokalu - w stosunku do wielkości udziałów w zysku z najmu tego lokalu, co w 2015 r. stanowiło kwotę przychodu w wysokości 47.322 zł. Jednocześnie organ podkreślił, że skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów świadczących o uregulowaniu między współwłaścicielami kwestii korzystania z nieruchomości i czerpania z niej pożytków.
W skardze na ww. decyzję skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego i procedury postępowania, co skutkuje nieważnością postępowania, ponadto wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca argumentuje, że organ bezzasadnie naliczył jej przychody z najmu, których w rzeczywistości nigdy nie uzyskała, błędnie uznał, że skarżąca czerpie pożytki z samego faktu posiadania tytułu prawnego do lokalu, ponadto nie przeprowadził wnioskowanych przez nią dowodów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Kontroli Sądu podano decyzję DIAS z dnia 28 października 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję NUS z dnia 30 marca 2021 r., określającą skarżące j wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. w kwocie 8 764 zł. Istotą sporu jest ustalenie, czy organ zasadnie opodatkował skarżącej – jako współwłaścicielce lokalu położonego w Ł. przy ul.[...] 85 nr 4 dochód z najmu tego lokalu, w stosunku do wielkości uzyskanych udziałów w zysku z najmu osiągniętego w 2015 r.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca posiada udział 71,7 % we współwłasności lokalu położonego w Ł. przy ul. [...] 85 nr 4. Pozostałe udziały posiadają odpowiednio R. K. -18,3% i S.– 10%. W dniu 25 lutego 2014 r. R. K. działając w imieniu własnym i pozostałych współwłaścicieli zawarł z M. Z. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą L. umowę najmu ww. lokalu. Strony ustaliły wysokość miesięcznego czynszu w kwocie 5500 zł brutto, z zastrzeżeniem, że od dnia 1 marca do dnia 31 maja 2014 r. będzie to kwota 2750 zł brutto. Umowa weszła w życie z dniem 1 marca 2014 r., a w dniu 31 sierpnia 2017 r. została wypowiedziana przez M. Z. z zachowaniem 3-miesięczego okresu wypowiedzenia, tj. ze skutkiem od dnia 1 grudnia 2017 r. Poza sporem pozostaje fakt, że okresie między 1 stycznia a 31 grudnia 2015 r. najemca uiścił tytułem czynszu za najem lokalu kwotę 66 000 zł. W pismach złożonych w dniach 4 sierpnia 2015 r., 30 marca 2016 r. i 27 marca 2018 r. skarżąca wyjaśniła, że jest jedynie udziałowcem w prawie własności ww. lokalu i nie pobiera z tego tytułu żadnych pożytków. Natomiast to R. K. uiszcza zryczałtowany według skali 8,5 % podatek od wynajmu całego lokalu, jak również zarządza lokalem i posiada wszelką związaną z nim dokumentację. Skarżąca nie udzieliła odpowiedzi na pytania organu dotyczące tego, czy przekazała R. K. w nieodpłatne użytkowanie swój udział w lokalu, czy zawarła z nim umowę użyczenia, na mocy której byłby on upoważniony samodzielnego korzystania z lokalu i pobierania pożytków oraz czy zawarła umowę o korzystaniu z ww. lokalu. Powyższych okoliczności nie potwierdził R. K., który nie stawiał się na wezwania organu podatkowego. Organ uwzględnił wniosek o przesłuchanie R. K. i wezwał go do osobistego stawiennictwa w dniu 9 lutego 2021 r. celem przesłuchania w charakterze świadka, jednakże pomimo odebrania wezwania w dniu 21 stycznia 2021 r., świadek nie stawił się w siedzibie organu, ani nie złożył pisemnych wyjaśnień. Organ w konsekwencji uznał, że skarżąca wraz z pozostałymi współwłaścicielami ww. lokalu w 2015 r. uzyskała łączny przychód w wysokości 66.000 zł, a w stosunku do wielkości posiadanych udziałów w zysku z najmu uzyskała kwotę 47 322 zł. W oparciu o te ustalenia organ wyliczył skarżącej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. Skarżąca w trakcie postępowania kwestionowała fakt uzyskania przychodów z najmu tego lokalu, a w złożonej skardze zarzuciła, że organ naruszył rażąco zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego, w tym prawo do czynnego udziału w postępowaniu, bezzasadnie pominął jej wnioski dowodowe i w sposób nieuprawniony uznał, że skarżąca była zobligowana do czerpania pożytków z samego faktu współwłasności lokalu.
Sąd stanowiska tego nie podziela i stwierdza, że organ nie naruszył żadnego z mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1426 w brzmieniu obowiązującym w 2015 r., dalej jako: "u.p.d.o.f."). opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wyłączonych z opodatkowania. Odrębnymi źródłami przychodów są najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą (art. 10 ust. 1 pkt 6 u.p.d.o.f.). Wyżej wymienione dochody są opodatkowane w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym (art. 9a ust. 6 u.p.d.o.f.). W myśl art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1 (art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f.). Powyższe zasady stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat (art. 8 ust. 2 u.p.d.o.f.).
Powołane przepisy wskazują jednoznacznie, że najem jest źródłem przychodów podlegających opodatkowaniu, a określona w umowie wysokość czynszu stanowi przychód w rozumieniu prawa podatkowego. Umowa najmu przedmiotowego lokalu została zawarta przez umocowanego współwłaściciela R. K.. Najemca zgodnie z umową uiszczał w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. miesięczny czynsz w wysokości 5.500 zł, co łącznie składa się na kwotę 66 000 zł. Skarżąca stosownie do posiadanych udziałów w wysokości 71,7 % w lokalu uzyskała przychód w kwocie 47 322 zł. Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie wykazała, aby oddała swój udział w nieodpłatne użytkowanie, bądź użyczenie, na mocy którego R. K. byłby upoważniony do samodzielnego korzystania z lokalu i pobierania pożytków z tytułu najmu. Ponadto zarówno R. K. jak i Ł. nie odpowiedzieli na pismo z dnia 10 września 2021 r. i nie wypowiedzieli się w zakresie wyłącznego korzystania przez R. K. z wynajmowanego lokalu, nie została przedstawiona jakikolwiek dokument, który wskazywałby na zawarcie między współwłaścicielami umowy quoad usum w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Tym samym zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, że skarżąca nie pobierała żadnych pożytków z tytułu zawartej umowy najmu. Nieobecność skarżącej przy podpisywaniu umowy najmu wobec faktu reprezentowania jej przez byłego męża nie oznacza zwolnienia skarżącej z obowiązku rozliczenia podatku od uzyskanego dochodu. Sąd nie podziela zatem zarzutu bezzasadności naliczenia skarżącej przychodu z najmu lokalu, podobnie jak nie podziela zarzutów naruszenia prawa procesowego – w tym prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Organ odwoławczy wyznaczył skarżącej 7-dniowowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, z prawa tego skorzystał w dniu 22 grudnia 2020 r. jej pełnomocnik R. K.. Organ uwzględnił również wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania R. K., jednakże świadek nie stawił się w wyznaczonym terminie. Wobec powyższego w ocenie Sądu organ podatkowy nie naruszył przepisów postępowania i w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny określił kwotę podatku dochodowego od osób fizycznych.
Końcowo Sąd wskazuje, że w analogicznym stanie faktycznym dotyczącym określenia skarżącej podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. z tego samego tytułu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 22 września 2021 r. I SA/Łd 346/21 oddalił skargę skarżącej. Skarga kasacyjna wniesiona przez skarżącą od tego wyroku została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2022 r. II FSK 455/22.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).
Ake.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI