I SA/Łd 2429/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Łodzi oddalił skargę podatnika w sprawie odliczenia VAT za październik 1996 r., uznając, że nie udowodniono korzystania z samochodów zastępczych w okresie leasingu.
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego za październik 1996 r. przez Firmę "A", z powodu braku faktycznego korzystania z przedmiotu leasingu (samochodu i pawilonu) w tym okresie. Organy podatkowe uznały, że faktury leasingowe zostały zarejestrowane przed faktycznym otrzymaniem towaru/usługi. Po uchyleniu wcześniejszej decyzji przez NSA, organy przeprowadziły ponowne postępowanie, które potwierdziło pierwotne stanowisko. WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając, że podatnik nie wykazał korzystania z samochodów zastępczych, co było kluczowe dla ustalenia daty wykonania usługi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę G. R., właściciela Firmy "A", na decyzję Izby Skarbowej w Ł., utrzymującą w mocy decyzję o określeniu zaległości w podatku od towarów i usług za październik 1996 r. Spór dotyczył możliwości odliczenia podatku naliczonego z faktur leasingowych za samochód i pawilon handlowo-usługowy, które zostały zarejestrowane w rejestrze zakupu w październiku 1996 r., mimo że według organów, faktyczne korzystanie z tych przedmiotów nastąpiło później (samochód przekazano 4 listopada 1996 r., a z pawilonu nie korzystano w październiku). Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił decyzję Izby Skarbowej, wskazując na konieczność ustalenia, czy skarżący otrzymał do dyspozycji samochody zastępcze w miejsce oznaczonych w umowie, co miało kluczowe znaczenie dla określenia daty wykonania usługi zgodnie z art. 19 ust. 3a ustawy o VAT. W ponownym postępowaniu organy podatkowe przeprowadziły szczegółowe postępowanie dowodowe, przesłuchując świadków i analizując dokumentację. Stwierdzono jednak brak dowodów na korzystanie z samochodów zastępczych przez skarżącego. Zarówno dyrektor spółki B (leasingodawcy), jak i sam skarżący nie byli w stanie przedstawić dokumentów ani precyzyjnie określić, jakie samochody zastępcze były używane. W związku z tym organy podatkowe uznały, że skarżący nie otrzymał do dyspozycji samochodów zastępczych, a tym samym nie mógł skorzystać z prawa do odliczenia VAT w październiku 1996 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że organy podatkowe prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani zasad postępowania. Sąd podkreślił, że ocena prawna NSA wiąże sąd i organ, a przeprowadzone postępowanie wyjaśniające spełniło wskazania sądu. Brak dowodów na korzystanie z samochodów zastępczych skutkował uznaniem, że usługa nie została wykonana w spornym okresie, co uniemożliwiało odliczenie VAT.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, podatnik nie miał prawa do odliczenia VAT w październiku 1996 r., ponieważ usługa leasingu nie została faktycznie wykonana w tym okresie, a brak było dowodów na korzystanie z samochodów zastępczych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe dla odliczenia VAT jest faktyczne wykonanie usługi, które w przypadku leasingu samochodu następuje z chwilą umożliwienia korzystania z niego. Brak dowodów na korzystanie z samochodów zastępczych w okresie oczekiwania na właściwy przedmiot leasingu uniemożliwił odliczenie VAT w miesiącu wystawienia faktury.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.p.t.u. art. 19 § 3a
Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym
Moment wykonania usługi, warunkujący możliwość odliczenia podatku naliczonego, jest związany z faktycznym otrzymaniem towaru lub wykonaniem usługi.
Pomocnicze
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Obowiązek organów podatkowych do oceny materiału dowodowego.
o.p. art. 233
Ordynacja podatkowa
Zakres działania organu odwoławczego w postępowaniu uzupełniającym.
u.NSA art. 30
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Związanie organów oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA.
PPSA art. 153
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie organów oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu.
PUSA art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Obowiązek sądu administracyjnego do kontroli legalności zaskarżonej decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że usługa leasingu nie została wykonana w październiku 1996 r. z powodu braku faktycznego korzystania z przedmiotu leasingu i braku dowodów na korzystanie z samochodów zastępczych.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy, który nie uchylił decyzji organu pierwszej instancji, a jedynie przeprowadził postępowanie uzupełniające. Zarzut naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej (zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa) i art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Zarzut naruszenia art. 30 ustawy o NSA (obecnie art. 153 PPSA) poprzez niezrealizowanie wskazań sądu. Zarzut naruszenia art. 19 ust. 3a ustawy o VAT.
Godne uwagi sformułowania
umożliwienie korzystania z samochodu przerodziło się w rzeczywiste korzystanie czy też pozostało jedynie uprawnieniem ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia poza oceną prawną wiążące są również wskazania co do dalszego postępowania
Skład orzekający
Marek Zirk-Sadowski
przewodniczący sprawozdawca
Wiktor Jarzębowski
członek
Bogusław Klimowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie momentu wykonania usługi leasingowej dla celów VAT, znaczenie dowodów na korzystanie z samochodów zastępczych, zasada związania oceną prawną sądu administracyjnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej z 1996 r. i interpretacji przepisów obowiązujących wówczas. Konieczność indywidualnej oceny dowodów w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące momentu wykonania usługi w leasingu dla celów VAT oraz znaczenie postępowania dowodowego i zasady związania oceną prawną sądu. Jest to standardowa, ale ważna interpretacja dla praktyków prawa podatkowego.
“Kiedy leasingowany samochód faktycznie staje się Twój? Kluczowa decyzja WSA ws. odliczenia VAT.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Łd 2429/02 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2004-01-21 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2002-12-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Bogusław Klimowicz Marek Zirk-Sadowski /przewodniczący sprawozdawca/ Wiktor Jarzębowski Symbol z opisem 611 Podatki i inne świadczenia pieniężne, do których mają zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej, oraz egzekucja t Sygn. powiązane FSK 1642/04 - Wyrok NSA z 2005-04-11 Skarżony organ Izba Skarbowa Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Zirk-Sadowski (spr.), Sędziowie NSA W. Jarzębowski, B. Klimowicz, Protokolant I. Ścieszko, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodka Zamiejscowego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 1996 r. oddala skargę. Uzasadnienie I S.A./Łd 2429/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. – Ośrodek Zamiejscowy w P. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w której określono panu G. R., właścicielowi Firmy "A", zaległość w podatku od towarów i usług za październik 1996 r. Zdaniem Izby, kontrola przeprowadzona w Firmie wykazała, że w rejestrze zakupu prowadzonym dla potrzeb podatku VAT zarejestrowano fakturę z dnia 01.10.1996 r. wystawioną przez B. Spółka z o.o. w W. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że samochód, który był przedmiotem umowy leasingu operacyjnego pomiędzy Firmą "A" i B Spółka z o.o. w W., zgodnie z protokołem zdawczo - odbiorczym, spółka B przekazała Firmie w dniu 04.11.1996r. wraz z pełnym fabrycznym wyposażeniem, dowodem rejestracyjnym tymczasowym oraz tablicami rejestracyjnymi. Samochód ten spółka w W. zarejestrował w Urzędzie Miejskim w W. w dniu 31.10.1996 r. Z protokółu zdawczo-odbiorczego wynikało, Spółka z o.o. B przekazała samochód Firmie "A" w dniu 04.11.1996 r. Tak więc odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktury z dnia 01.10.1996 r. nie mogło nastąpić w deklaracji za październik 1996 r., gdyż usługa dotycząca samochodu w tym miesiącu nie została wykonana. Podobne nieprawidłowości organy podatkowe stwierdziły z fakturą z dnia 01.10.1996 r., która dotyczyła leasingu operacyjnego pawilonu handlowo-usługowego. Faktura ta została zarejestrowana przez Firmę "A", mimo, że w październiku 1996 r. nie korzystała z pawilonu. Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt I S.A./Łd 753/2000 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej w Ł. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wyjaśnił istotnej okoliczności, a mianowicie, nie ustalił czy w ramach wiążącej strony umowy leasingowej skarżący otrzymał do dyspozycji samochody zastępcze w miejsce oznaczonych w umowie. Brak tego ustalenie powodował, zdaniem Sądu, że nie można ostatecznie stwierdzić, czy umożliwienie korzystania z samochodu przerodziło się w rzeczywiste korzystanie czy też pozostało jedynie uprawnieniem. Dopiero wyjaśnienie tej okoliczności umożliwi stwierdzenie kiedy usługa została faktycznie wykonana, co jest istotne dla zastosowania art. 19 ust. 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.). Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że mimo przesłuchania świadków i badania dokumentacji obu firm, nie znaleziono dowodów, iż skarżący otrzymał do dyspozycji samochody zastępcze. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego, organy podatkowe nie przeprowadziły dość wnikliwie postępowania wyjaśniającego, gdyż zamiast uchylić decyzję organu pierwszej instancji i ponownie przeprowadzić postępowanie podatkowe, ograniczyły się tylko do postępowania uzupełniającego. W skardze zarzucono Izbie naruszenie art. 233 § 2 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Przez to, zdaniem strony skarżącej, Izba nie zrealizowała wskazówek zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA, czym naruszyła art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Niewłaściwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające ostatecznie doprowadziło do wydania decyzji naruszającej art. 19 ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu Izba podtrzymała swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i przytoczyła podane w niej argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż oceniając legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i zasad postępowania administracyjnego w sposób istotny dla rozstrzygnięcia. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż sprawa podatku od towarów i usług była już przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt I S.A./Łd 753/2000, uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia 13 kwietnia 2000 r.. Równocześnie należy podkreślić, że zgodnie z art. 30 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r. Nr 74, poz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie zaś z obecnie obowiązującym art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który wyraża treść poprzednio obowiązującego art.30 ustawy o NSA, poza oceną prawną wiążące są również wskazania co do dalszego postępowania. Zasada sformułowana w art. 30 powołanej już ustawy o NSA, oznacza, że także w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd i organ, będą związani oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ona uchylona w prawem określonym trybie i oczywiście o ile nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe naruszyły art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz brak stosownej oceny materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, okolicznością o znaczeniu zasadniczym było ustalenie czy w ramach wiążącej strony umowy leasingowej skarżący otrzymał do dyspozycji samochody zastępcze w miejsce oznaczonych w umowie. W ten tylko sposób można było ustalić, czy "umożliwienie korzystania przerodziło się (w przypadku skarżącego) w rzeczywiste korzystanie czy też pozostało jedynie w sferze uprawnień." Jednocześnie Sąd uznał, że tylko ustalenie tej okoliczności lub jej zaprzeczenie warunkuje "możliwość dokonania subsumcji stanu faktycznego pod brzmienie przepisu art. 19 ust. 3a cytowanej ustawy o VAT". Sąd w obecnym składzie zbadał zatem, czy organy podatkowe ponownie prowadząc postępowanie odwoławcze te wskazania zawarte w wyroku NSA spełniły. Zdaniem Sądu podjęte przez organ odwoławczy czynności mające wyjaśnić okoliczność otrzymania do dyspozycji przez skarżącego samochodu zastępczego w miejsce samochodów oznaczonych w umowie, spełniły zalecenia sformułowane w wyroku sądowym. Dla ustalenia, czy skarżący, w czasie od podpisania umowy do daty protokołu zdawczo - odbiorczego przedmiotu umowy, korzystał z samochodu zastępczego przeprowadzono bowiem dokładne postępowanie dowodowe. W trakcie tego postępowania skarżący wniósł o uznanie jako dowód w sprawie, pismo z dnia 29.01.2001r., w którym przesyłano kopię pisma spółki B w W.(załączone wcześniej do odwołania z dnia 17.01.2000r.). Poza tym skarżący nie posiadał innych dowodów na tę okoliczność i w związku z tym wniósł o przesłuchanie dyrektora spółki B w W. - Pana T. G. Organ podatkowy zwrócił się do spółki B w W. Oddział w Ł. o przesłanie szczegółowego wykazu samochodów zastępczych przekazanych podatnikowi wraz z dowodami zdawczo-odbiorczymi, podpisanymi przez spółkę B i skarżącego. W odpowiedzi pismem z dnia 18.09.2002r. poinformowano kontrolujących, iż spółka B w W. nie posiada żadnych dokumentów dotyczących wykazów samochodów zastępczych przekazanych skarżącemu. Kontrolujący ponownie zwrócili się do skarżącego o przedłożenie dokumentów dotyczących samochodów zastępczych oraz przesłuchali skarżącego. Skarżący stwierdził, iż na okoliczność korzystania z samochodów zastępczych nie posiada żadnych dokumentów. Wyjaśnił, że przy odbiorze samochodu zastępczego zawsze poświadczał leasingodawcy jego odbiór, ale kopii odbioru samochodu nie posiadał. Nie pamiętał również jakie to były samochody, ciężarowe czy osobowe, jakiego były koloru, o co szczegółowo był pytany w trakcie przesłuchania. Skarżący nie potrafił również przyporządkować konkretnych samochodów do poszczególnych umów leasingowych i stwierdził tylko, iż kilka razy korzystał z samochodu marki Polonez, lecz numeru rejestracyjnego nie pamięta. Kontrolujący przesłuchali w charakterze świadka Dyrektora spółki B w W. p. G., który stwierdził, że samochody zastępcze dla skarżącego wydawał sam, nie pamiętał jednak jakie, stwierdził, że prawdopodobnie był to służbowy "Polonez". Świadek nie pamiętał jednak, jakie dokumenty sporządzano na okoliczność przekazania samochodów i stwierdził, że spółka B w W. takimi dokumentami nie dysponuje. Skarżący nie skorzystał z możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów w postępowaniu uzupełniającym. Sąd uznał zatem, że w toku wyczerpującego postępowania organy podatkowe zebrały one szeroki i bogaty materiał dowodowy, dokonały analizy i oceny tego materiału, a wydane decyzje zawierają wystarczające uzasadnienie faktyczne. Skarżący i jego pełnomocnik brali czynny udział w każdym stadium postępowania podatkowego oraz mieli możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów. Zdaniem Sądu organy podatkowe nie naruszając art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej uznały że, w ramach umowy leasingowej skarżący nie otrzymał ze spółki B w W. do dyspozycji samochodów zastępczych w miejsce oznaczonych w umowie, od daty podpisania umowy do daty dostarczenia właściwego przedmiotu umowy, a otrzymanie towaru lub wykonanie usługi, warunkuje możliwość zastosowania przepisów art 19 ust. 3 a ustawy o podatku od towarów i usług. Wszystkie te zagadnienia zostały wyjaśnione szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej obecnie decyzji. Nie można również podzielić zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej w prowadzonym po wyroku NSA postępowaniu wyjaśniającym przez to, że nie zostało ono poprzedzone uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji, lecz ograniczono się do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. Należy zauważyć, że w swym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie uchylił decyzji organu pierwszej instancji, wskazał jedynie zagadnienia, które muszą być rozstrzygnięte przez organ odwoławczy i wyjaśnione w uzasadnieniu nowej decyzji. Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organ odwoławczy sam mógł zdecydować w jakim zakresie skorzystać z postanowień art. 233 Ordynacji podatkowej, który poza sytuacjami wymienionymi w art. 233 § 1 pkt 2 lit. b, pozwala organowi odwoławczemu fakultatywnie dokonać wyboru właściwej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm), orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI