I SA/Łd 2426/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2004-01-21
NSApodatkoweŚredniawsa
VATleasing operacyjnypodatek naliczonymoment powstania obowiązku podatkowegosamochody zastępczepostępowanie dowodoweOrdynacja podatkowaustawa o VAT

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę podatnika na decyzję Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za czerwiec 1996 r., uznając, że nie udowodniono korzystania z samochodów zastępczych w okresie leasingu.

Sprawa dotyczyła podatku VAT za czerwiec 1996 r., gdzie Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję określającą zaległość podatkową. Kluczowym zagadnieniem było odliczenie podatku naliczonego z faktur za leasing samochodów, które miały zostać przekazane podatnikowi dopiero w lipcu 1996 r. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił decyzję, wskazując na potrzebę ustalenia, czy podatnik korzystał z samochodów zastępczych. Po ponownym postępowaniu, organy uznały, że dowodów na korzystanie z samochodów zastępczych brak, co skutkowało utrzymaniem decyzji o zaległości podatkowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpatrywał skargę podatnika G. R. na decyzję Izby Skarbowej w Ł., która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zaległość w podatku od towarów i usług za czerwiec 1996 r. Spór dotyczył możliwości odliczenia podatku naliczonego z faktur za leasing samochodów, które zgodnie z protokołem zdawczo-odbiorczym zostały przekazane podatnikowi dopiero w lipcu 1996 r. Naczelny Sąd Administracyjny wcześniej uchylił decyzję Izby, wskazując na konieczność wyjaśnienia, czy w okresie między zawarciem umowy a faktycznym przekazaniem samochodów podatnik korzystał z pojazdów zastępczych. Po ponownym postępowaniu, organy podatkowe stwierdziły brak dowodów na korzystanie z samochodów zastępczych, mimo przesłuchania świadków i analizy dokumentacji. Podatnik nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających korzystanie z pojazdów zastępczych ani nie pamiętał ich szczegółów. Sąd uznał, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wyczerpująco, a organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny, zgodnie z którym podatnik nie otrzymał do dyspozycji samochodów zastępczych. W konsekwencji, odliczenie podatku naliczonego w czerwcu 1996 r. było nieuzasadnione, a skarga podatnika została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego w czerwcu 1996 r., ponieważ usługa leasingu nie została wykonana w tym miesiącu, a brak jest dowodów na korzystanie z samochodów zastępczych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy podatnik faktycznie korzystał z samochodów w okresie leasingu lub z pojazdów zastępczych. Ponieważ organy podatkowe przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe i nie znalazły dowodów na korzystanie z samochodów zastępczych, a faktyczne przekazanie leasingowanych samochodów nastąpiło w lipcu, odliczenie VAT w czerwcu było nieuzasadnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

u.p.t.u. i p.a. art. 19 § 3a

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Moment wykonania usługi (przekazanie samochodu lub korzystanie z pojazdu zastępczego) decyduje o możliwości odliczenia podatku naliczonego.

Pomocnicze

o.p. art. 122

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

o.p. art. 191

Ordynacja podatkowa

Obowiązek organów podatkowych do oceny materiału dowodowego.

o.p. art. 233 § 2

Ordynacja podatkowa

Zakres postępowania odwoławczego i możliwość uzupełnienia postępowania.

u.NSA art. 30

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Obowiązek sądu administracyjnego do kontroli legalności zaskarżonej decyzji.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające P.u.s.a. i P.p.s.a. art. 97 § 1

Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy podatkowe przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe i prawidłowo ustaliły, że podatnik nie korzystał z samochodów zastępczych ani nie otrzymał do dyspozycji leasingowanych samochodów w okresie objętym deklaracją VAT.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przez organ odwoławczy, który nie uchylił decyzji organu pierwszej instancji przed przeprowadzeniem postępowania uzupełniającego. Zarzut naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej (zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa) oraz art. 30 ustawy o NSA (niezastosowanie się do wskazań sądu).

Godne uwagi sformułowania

umożliwienie korzystania przerodziło się w rzeczywiste korzystanie czy też pozostało jedynie uprawnieniem ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ organy podatkowe nie naruszając art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej uznały że, w ramach umowy leasingowej skarżący nie otrzymał ze spółki B w W. do dyspozycji samochodów zastępczych w miejsce oznaczonych w umowie

Skład orzekający

Marek Zirk-Sadowski

przewodniczący sprawozdawca

Bogusław Klimowicz

członek

Wiktor Jarzębowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie momentu wykonania usługi leasingu samochodów dla celów podatku VAT, znaczenie wiążącej wykładni NSA dla organów podatkowych i sądów, oraz wymogi postępowania dowodowego w sprawach podatkowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatkowej z 1996 roku i interpretacji przepisów obowiązujących wówczas. Kluczowe jest udowodnienie faktycznego korzystania z przedmiotu leasingu lub pojazdów zastępczych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy spór podatkowy dotyczący momentu powstania obowiązku podatkowego i prawa do odliczenia VAT w kontekście umów leasingowych. Pokazuje również znaczenie związania organów i sądów wykładnią NSA.

Kiedy leasingowany samochód staje się Twój? Kluczowa data dla odliczenia VAT.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 2426/02 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2004-01-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-12-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bogusław Klimowicz
Marek Zirk-Sadowski /przewodniczący sprawozdawca/
Wiktor Jarzębowski
Symbol z opisem
611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Sygn. powiązane
FSK 1645/04 - Wyrok NSA z 2005-04-11
Skarżony organ
Izba Skarbowa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del., M. Zirk-Sadowski (spr.), Sędziowie NSA del., B. Klimowicz, W. Jarzębowski, Protokolant I. Ścieszko, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi G. R. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. Ośrodka Zamiejscowego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec 1996 r. oddala skargę
Uzasadnienie
I S.A./Łd 2426/02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa w Ł. – Ośrodek Zamiejscowy w P. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w której określono panu G. R., właścicielowi Firmy "A", zaległość w podatku od towarów i usług za czerwiec 1996 r.
Zdaniem Izby, kontrola przeprowadzona w Firmie wykazała, że w rejestrze zakupu prowadzonym dla potrzeb podatku VAT zarejestrowano fakturę z dnia 01.06.1996 r. wystawioną przez B Spółka z o.o. w W. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że samochód, który był przedmiotem umowy leasingu operacyjnego pomiędzy Firmą "A" i B. Spółką z o.o. w W., zgodnie z protokołem zdawczo - odbiorczym, B przekazała Firmie A w dniu 09.07.1996r. wraz z pełnym fabrycznym wyposażeniem, dowodem rejestracyjnym tymczasowym oraz tablicami rejestracyjnymi. Samochód ten B spółka z.o.o. w W. zarejestrowała w Urzędzie Miejskim w W. w dniu 08.07.1996 r.
Ponadto w rejestrze zakupu prowadzonym dla potrzeb podatku VAT zarejestrowano fakturę z dnia 17.06.1996 r. wystawioną przez B Spółka z o.o. w W. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że samochód Renault Megane, który był przedmiotem umowy leasingu operacyjnego pomiędzy Firmą "A" i B Spółka z o.o. w W., zgodnie z protokołem zdawczo - odbiorczym, B przekazał Firmie A w dniu 09.07.1996r. wraz z pełnym fabrycznym wyposażeniem, dowodem rejestracyjnym tymczasowym oraz tablicami rejestracyjnymi. Samochód ten spółka B w W. zarejestrował w Urzędzie Miejskim w W. w dniu 06.07.1996 r.
Z protokołu zdawczo-odbiorczego wynikało, że B. Spółka z o.o. przekazała oba samochody Firmie "A" w dniu 09.07.1996 r. Tak więc odliczenie podatku naliczonego wynikającego z faktur z dnia 01.06.1996 i z 17.06.1996 r. nie mogło nastąpić w deklaracji za czerwiec 1996 r., gdyż usługa dotycząca samochodu w tym miesiącu nie została wykonana.
Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt I S.A./Łd 750/2000 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Izby Skarbowej w Ł. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie wyjaśnił istotnej okoliczności, a mianowicie, nie ustalił czy w ramach wiążącej strony umowy leasingowej skarżący otrzymał do dyspozycji samochody zastępcze w miejsce oznaczonych w umowie. Brak tego ustalenie powodował, zdaniem Sądu, że nie można ostatecznie stwierdzić, czy umożliwienie korzystania z samochodu przerodziło się w rzeczywiste korzystanie czy też pozostało jedynie uprawnieniem. Dopiero wyjaśnienie tej okoliczności umożliwi stwierdzenie kiedy usługa została faktycznie wykonana, co jest istotne dla zastosowania art. 19 ust. 3a ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 z późn. zm.).
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że mimo przesłuchania świadków i badania dokumentacji obu firm, nie znaleziono dowodów, iż skarżący otrzymał do dyspozycji samochody zastępcze.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego, organy podatkowe nie przeprowadziły dość wnikliwie postępowania wyjaśniającego, gdyż zamiast uchylić decyzję organu pierwszej instancji i ponownie przeprowadzić postępowanie podatkowe, ograniczyły się tylko do postępowania uzupełniającego. W skardze zarzucono Izbie naruszenie art. 233 § 2 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. Przez to, zdaniem strony skarżącej, Izba nie zrealizowała wskazówek zawartych w uzasadnieniu wyroku NSA, czym naruszyła art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Niewłaściwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające ostatecznie doprowadziło do wydania decyzji naruszającej art. 19 ust. 3a ustawy o podatku od towarów i usług.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu Izba podtrzymała swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i przytoczyła podane w niej argumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż oceniając legalność zaskarżonej decyzji, a więc jej zgodność z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i zasad postępowania administracyjnego w sposób istotny dla rozstrzygnięcia.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż sprawa podatku od towarów i usług była już przedmiotem rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt I S.A./Łd 750/2000, uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia 13 kwietnia 2000 r..
Równocześnie należy podkreślić, że zgodnie z art. 30 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r. Nr 74, poz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie zaś z obecnie obowiązującym art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), który wyraża treść poprzednio obowiązującego art.30 ustawy o NSA, poza oceną prawną wiążące są również wskazania co do dalszego postępowania.
Zasada sformułowana w art. 30 powołanej już ustawy o NSA, oznacza, że także w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten Sąd i organ, będą związani oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ona uchylona w prawem określonym trybie i oczywiście o ile nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego wyroku stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe naruszyły art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz brak stosownej oceny materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, okolicznością o znaczeniu zasadniczym było ustalenie czy w ramach wiążącej strony umowy leasingowej skarżący otrzymał do dyspozycji samochody zastępcze w miejsce oznaczonych w umowie. W ten tylko sposób można było ustalić, czy "umożliwienie korzystania przerodziło się (w przypadku skarżącego) w rzeczywiste korzystanie czy też pozostało jedynie w sferze uprawnień." Jednocześnie Sąd uznał, że tylko ustalenie tej okoliczności lub jej zaprzeczenie warunkuje "możliwość dokonania subsumcji stanu faktycznego pod brzmienie przepisu art. 19 ust. 3a cytowanej ustawy o VAT".
Sąd w obecnym składzie zbadał zatem, czy organy podatkowe ponownie prowadząc postępowanie odwoławcze te wskazania zawarte w wyroku NSA spełniły. Zdaniem Sądu podjęte przez organ odwoławczy czynności mające wyjaśnić okoliczność otrzymania do dyspozycji przez skarżącego samochodu zastępczego w miejsce samochodów oznaczonych w umowie, spełniły zalecenia sformułowane w wyroku sądowym.
Dla ustalenia, czy skarżący, w czasie od podpisania umowy do daty protokołu zdawczo - odbiorczego przedmiotu umowy, korzystał z samochodu zastępczego przeprowadzono bowiem dokładne postępowanie dowodowe.
W trakcie tego postępowania skarżący wniósł o uznanie jako dowód w sprawie, pismo z dnia 29.01.2001r., w którym przesyłano kopię pisma spółki B w W.(załączone wcześniej do odwołania z dnia 17.01.2000r.). Poza tym skarżący nie posiadał innych dowodów na tę okoliczność i w związku z tym wniósł o przesłuchanie dyrektora spółki B w W, - Pana T. G..
Organ podatkowy zwrócił się do spółki B w W. Oddział w Ł. o przesłanie szczegółowego wykazu samochodów zastępczych przekazanych podatnikowi wraz z dowodami zdawczo-odbiorczymi, podpisanymi przez spółkę B i skarżącego. W odpowiedzi pismem z dnia 18.09.2002r. poinformowano kontrolujących, iż spółka B w W. nie posiada żadnych dokumentów dotyczących wykazów samochodów zastępczych przekazanych skarżącemu.
Kontrolujący ponownie zwrócili się do skarżącego o przedłożenie dokumentów dotyczących samochodów zastępczych oraz przesłuchali skarżącego. Skarżący stwierdził, iż na okoliczność korzystania z samochodów zastępczych nie posiada żadnych dokumentów. Wyjaśnił, że przy odbiorze samochodu zastępczego zawsze poświadczał leasingodawcy jego odbiór, ale kopii odbioru samochodu nie posiadał. Nie pamiętał również jakie to były samochody, ciężarowe czy osobowe, jakiego były koloru, o co szczegółowo był pytany w trakcie przesłuchania. Skarżący nie potrafił również przyporządkować konkretnych samochodów do poszczególnych umów leasingowych i stwierdził tylko, iż kilka razy korzystał z samochodu marki Polonez, lecz numeru rejestracyjnego nie pamięta.
Kontrolujący przesłuchali w charakterze świadka Dyrektora spółki B w W. p. G., który stwierdził, że samochody zastępcze dla skarżącego wydawał sam, nie pamiętał jednak jakie, stwierdził, że prawdopodobnie był to służbowy "Polonez". Świadek nie pamiętał jednak, jakie dokumenty sporządzano na okoliczność przekazania samochodów i stwierdził, że spółka B w W. takimi dokumentami nie dysponuje.
Skarżący nie skorzystał z możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów w postępowaniu uzupełniającym.
Sąd uznał zatem, że w toku wyczerpującego postępowania organy podatkowe zebrały one szeroki i bogaty materiał dowodowy, dokonały analizy i oceny tego materiału, a wydane decyzje zawierają wystarczające uzasadnienie faktyczne. Skarżący i jego pełnomocnik brali czynny udział w każdym stadium postępowania podatkowego oraz mieli możliwość zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów i materiałów.
Zdaniem Sądu organy podatkowe nie naruszając art. 122 i art. 191 Ordynacji podatkowej uznały że, w ramach umowy leasingowej skarżący nie otrzymał ze spółki B w W. do dyspozycji samochodów zastępczych w miejsce oznaczonych w umowie, od daty podpisania umowy do daty dostarczenia właściwego przedmiotu umowy, a otrzymanie towaru lub wykonanie usługi, warunkuje możliwość zastosowania przepisów art 19 ust. 3 a ustawy o podatku od towarów i usług. Wszystkie te zagadnienia zostały wyjaśnione szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonej obecnie decyzji.
Nie można również podzielić zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej w prowadzonym po wyroku NSA postępowaniu wyjaśniającym przez to, że nie zostało ono poprzedzone uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji, lecz ograniczono się do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. Należy zauważyć, że w swym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie uchylił decyzji organu pierwszej instancji, wskazał jedynie zagadnienia, które muszą być rozstrzygnięte przez organ odwoławczy i wyjaśnione w uzasadnieniu nowej decyzji. Prowadząc ponownie postępowanie wyjaśniające organ odwoławczy sam mógł zdecydować w jakim zakresie skorzystać z postanowień art. 233 Ordynacji podatkowej, który poza sytuacjami wymienionymi w art. 233 § 1 pkt 2 lit. b, pozwala organowi odwoławczemu fakultatywnie dokonać wyboru właściwej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI