I SA/Łd 24/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2025-03-19
NSApodatkoweWysokawsa
egzekucja administracyjnadoręczenie zastępczeupomnieniezarzuty w sprawie egzekucjiKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjipodatek dochodowy od osób prawnychkoszty egzekucyjnefikcja doręczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając za skuteczne doręczenie upomnienia w trybie zastępczym, mimo twierdzeń spółki o braku awizacji.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy decyzję o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Spółka podnosiła, że upomnienie poprzedzające egzekucję nie zostało jej skutecznie doręczone z powodu problemów z odbiorem poczty, co pozbawiło ją możliwości zapłaty należności przed wszczęciem postępowania. Sąd uznał jednak, że doręczenie zastępcze było prawidłowe, a spółka nie przedstawiła wystarczających dowodów na obalenie domniemania skuteczności doręczenia.

Sprawa dotyczyła skargi A. Spółki z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Spółka zarzuciła niedoręczenie upomnienia poprzedzającego wystawienie tytułów wykonawczych, co uniemożliwiło jej zapłatę należności przed wszczęciem egzekucji i naraziło na dodatkowe koszty. Organ egzekucyjny uznał upomnienie za skutecznie doręczone w trybie zastępczym na podstawie adnotacji operatora pocztowego o dwukrotnej awizacji i niepodjęciu przesyłki. Spółka podnosiła, że nie otrzymała awiza z powodu zniszczenia skrzynki pocztowej i kwestionowała prawidłowość procedury doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę, uznając, że procedura doręczenia zastępczego została zachowana zgodnie z art. 44 k.p.a. Sąd podkreślił, że dokumenty pocztowe korzystają z domniemania prawdziwości, a spółka nie przedstawiła wiarygodnych dowodów na obalenie tego domniemania. Sąd wskazał również, że odpowiedzialność za posiadanie sprawnej skrzynki pocztowej spoczywa na adresacie, a brak dowodów na uszkodzenie skrzynki lub zgłoszenie tego faktu poczcie uniemożliwia uznanie doręczenia za nieskuteczne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, doręczenie zastępcze jest skuteczne, jeśli procedura przewidziana w art. 44 k.p.a. została zachowana, a strona nie przedstawiła wiarygodnych dowodów na obalenie domniemania skuteczności doręczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dokumenty pocztowe potwierdzające dwukrotną awizację i niepodjęcie przesyłki stanowią dowód urzędowy. Twierdzenia strony o uszkodzeniu skrzynki pocztowej, niepoparte dowodami, nie są wystarczające do obalenia domniemania skuteczności doręczenia. Odpowiedzialność za posiadanie sprawnej skrzynki spoczywa na adresacie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawą zarzutu jest brak uprzedniego doręczenia upomnienia, jeżeli jest wymagane.

u.p.e.a. art. 33 § 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

pkt 1

k.p.a. art. 44

Kodeks postępowania administracyjnego

Procedura doręczenia zastępczego.

PPSA art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 15 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Egzekucja może być wszczęta po przesłaniu pisemnego upomnienia.

k.p.a. art. 45

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pism jednostkom organizacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Procedura doręczenia zastępczego upomnienia została przeprowadzona zgodnie z przepisami k.p.a. Dokumentacja pocztowa (koperta, potwierdzenie odbioru) stanowi dowód urzędowy potwierdzający dwukrotną awizację i niepodjęcie przesyłki. Strona skarżąca nie przedstawiła wiarygodnych dowodów na obalenie domniemania skuteczności doręczenia. Odpowiedzialność za posiadanie sprawnej skrzynki pocztowej spoczywa na adresacie. Wnioski dowodowe strony zmierzały do przerzucenia ciężaru dowodu na organy.

Odrzucone argumenty

Upomnienie nie zostało skutecznie doręczone z powodu braku awizacji i uszkodzenia skrzynki pocztowej. Organ pierwszej instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących ustalania stanu faktycznego i prowadzenia postępowania dowodowego. Wniosek o zwrócenie się do Poczty Polskiej o informacje dotyczące nieprawidłowości w doręczeniach.

Godne uwagi sformułowania

doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. procesowa instytucja doręczenia zastępczego... oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem uznania, że nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. Samo uszkodzenie skrzynki pocztowej nie może być podstawą do uznania, iż wezwanie nie zostało skutecznie doręczone. obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia adresata pisma, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego.

Skład orzekający

Joanna Grzegorczyk-Drozda

przewodniczący

Paweł Kowalski

sprawozdawca

Tomasz Furmanek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie skuteczności doręczenia zastępczego w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym, zwłaszcza w kontekście problemów z odbiorem korespondencji i odpowiedzialności adresata za posiadanie sprawnej skrzynki pocztowej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z doręczeniem upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym. Kluczowe jest wykazanie przez stronę wadliwości doręczenia lub przedstawienie wiarygodnych dowodów obalających domniemanie skuteczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu doręczeń administracyjnych i egzekucyjnych, a rozstrzygnięcie sądu jasno określa, jakie dowody są potrzebne do obalenia fikcji doręczenia, co jest praktycznie istotne dla wielu podatników i przedsiębiorców.

Czy uszkodzona skrzynka pocztowa ratuje przed egzekucją? Sąd rozwiewa wątpliwości dotyczące doręczeń zastępczych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 24/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący/
Paweł Kowalski /sprawozdawca/
Tomasz Furmanek
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
art. 33 par 1 i par 2 pkt 4 w zw. z par 5 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 44
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Asesor WSA Tomasz Furmanek Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 15 listopada 2024 r. nr 1001-IEW-3.7113.47.2024.13.U13.JZ w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 15 listopada 2024 r., po rozpoznaniu zażalenia A. Sp. z o.o. w Ł., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście z 28 sierpnia 2024 r. o oddaleniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zobowiązana spółka złożyła zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) i należnego podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za 2023 r., w którym wykazała podatek dochodowy od osób prawnych w wysokości 214.339,- zł, podlegający wpłacie do urzędu skarbowego z terminem płatności do 2 kwietnia 2024 r. W zeznaniu spółka wykazała także należną zaliczkę za sierpień w wysokości 220.729,- zł, która nie została uiszczona w terminie płatności, to jest do 20 września 2023 r.
W związku z brakiem wpłaty, Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście skierował 12 kwietnia 2024 r. do podatnika upomnienie, którym wezwał go do zapłaty zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2023 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz odsetkami od nieuiszczonej w terminie zaliczki za sierpień 2023 r., a także kosztami upomnienia. Upomnienie zostało wysłane na adres rejestracyjny spółki, ujęty w bazie Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście, tożsamy z adresem ujawnionym przez spółkę w Krajowym Rejestrze Sądowym, to jest: ul. [...], [...-...] Ł..
Operator pocztowy podjął bezskuteczną próbę doręczenia korespondencji 16 kwietnia 2024 r., a następnie pozostawił ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Filii Urzędu Pocztowego Ł. [...], przy ulicy [...] w Ł.. Przesyłkę powtórnie awizowano 24 kwietnia 2024 r. W związku z niepodjęciem korespondencji, operator pocztowy zwrócił przesyłkę do nadawcy z adnotacją "adresat nie podjął awizowanego pisma". Nieodebrana przesyłka wróciła do organu podatkowego 8 maja 2024 r. Organ uznał korespondencję za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 30 kwietnia 2024 r.
Wobec braku wpłaty, Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście wystawił 27 maja 2024 r. dwa tytuły wykonawcze obejmujące: a) należność w podatku dochodowym od osób prawnych za 2023 r. w wysokości 214.339,- zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 4.683,20 zł, b) odsetki od nieuregulowanej w terminie płatności zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych za sierpień 2023 r. w wysokości 17.141,- zł.
W toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście zawiadomieniem z 27 maja 2024 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisami tytułów wykonawczych wysłano także na wskazany wyżej adres spółki. Z uwagi na nieodebranie przesyłki pod ww. adresem, operator pocztowy pozostawił korespondencję w placówce pocztowej. Przesyłkę powtórnie awizowano 10 czerwca 2024 r. i tego samego dnia została odebrana w placówce pocztowej przez osobę uprawnioną — G. R., prezesa zarządu spółki.
Dłużnik zajętej wierzytelności (bank) zrealizował w całości zajęcie 28 maja 2024 r. W związku z wyegzekwowaniem w całości należności objętych tytułami wykonawczymi z 27 maja 2024 r., postępowania egzekucyjne zostały zakończone 29 maja 2024 r.
Pismem z 26 czerwca 2024 r. zobowiązana spółka wniosła, na podstawie art. 33 § 1 i § 2 pkt 4 w zw. z § 5 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 2505; dalej: u.p.e.a.), zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej, w związku z niedoręczeniem upomnienia poprzedzającego wystawienie tytułów wykonawczych i wszczęcie egzekucji. Zobowiązana podniosła, że nie została podjęta jakakolwiek próba doręczenia korespondencji zawierającej upomnienie. Doręczyciel nie pozostawił również żadnych zawiadomień o możliwości odbioru przesyłki w placówce pocztowej. Niedoręczenie upomnienia spowodowało dotkliwe skutki, ponieważ pozbawiło stronę możliwości zapłaty podatku przed przystąpieniem do czynności egzekucyjnych, pomimo posiadania przez nią środków finansowych na ten cel, jak również obciążono ją kosztami upomnienia, opłaty manipulacyjnej, opłaty egzekucyjnej oraz wydatkami egzekucyjnymi.
Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście postanowieniem z 28 sierpnia 2024 r. oddalił wniesiony zarzut. W uzasadnieniu wskazał, że koperta i zwrotne potwierdzenie odbioru, prawidłowo o wypełnione, opieczętowane i oparafowane przez doręczyciela Poczty Polskiej SA, stanowią dokument urzędowy korzystający z domniemania prawdziwości oraz wiarygodności. Niepoparte dowodami oświadczenie spółki o braku awiza nie mogło podważyć skutków doręczenia.
W zażaleniu na to postanowienie zobowiązana wskazała między innymi, że adnotacja pracownika operatora pocztowego o awizowaniu przesyłki w dniach 16 i 24 kwietnia 2024 r. była nieprawdziwa, ponieważ w tym czasie spółka nie posiadała pocztowej skrzynki oddawczej, która została zniszczona na skutek działania wandali, a nowa została założona w pierwszej dekadzie maja. Dlatego dopiero kolejna przesyłka z 27 maja 2024 r., zawierająca zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, została odebrana przez spółkę. Zobowiązana zarzuciła także, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej upomnienie nie spełniało wymogów, aby można było je uznać za dokument urzędowy, ponieważ pracownicy reprezentujący operatora pocztowego posłużyli się parafą, a nie podpisem.
Po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Łódź-Śródmieście, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi postanowieniem z 15 listopada 2024 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie to zostało tego samego dnia odebrane za pośrednictwem systemu e-Urząd Skarbowy. Organ odwoławczy powtórzył, że prawidłowo sporządzony pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym, do obalenia jego prawidłowości nie wystarczy samo ogólne twierdzenie, że znajdujące się w aktach organu dowody świadczące o próbach doręczenia korespondencji, nie spełniały wymagań określonych w art. 44 k.p.a. W niniejszej sprawie, zdaniem Dyrektora, przesyłka zawierająca upomnienie, została doręczona w sposób właściwy, zaś zobowiązana spółka nie przedstawiła takich dowodów, które mogłyby podważyć domniemanie prawidłowości doręczenia.
W skardze na to postanowienie pełnomocnik zobowiązanej spółki, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie jego zmianę poprzez uwzględnienie zarzutu, a także o zasądzenie kosztów postępowania, podniósł zarzuty naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
(1) art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z 17 § 1, art. 18 oraz art. 33 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 2505; dalej: u.p.e.a.), polegające na bezzasadnym uznaniu przez organ drugiej instancji, że zasadne było oddalenie zarzutu skarżącego wobec uznania, iż upomnienie wystawione 12 kwietnia 2024 r., skierowane na adres siedziby skarżącej, w związku z niepodjęciem przesyłki i jej dwukrotną awizacją, zostało skutecznie uznane za doręczone 30 kwietnia 2024 r., podczas gdy stan faktyczny sprawy wskazywał, że brak było podstaw do przyjęcia fikcji doręczenia przesyłki zawierającej upomnienie, zaś organ pierwszej instancji w sposób niepełny, z brakiem wykorzystania wszelkich możliwości dowodowych ustalał istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności;
(2) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 86 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, m.in. wyłącznie o analizę adnotacji przesyłki zawierającej upomnienie, bez jednakże przeprowadzenia w tym przedmiocie czynności dowodowych, jak przesłuchanie przedstawicieli skarżącej spółki na okoliczności związane z powtarzającymi się problemami w doręczeniu przesyłek przez operatora pocztowego pod adres przy ul. [...], [...-...] Ł., w okresie objętym fikcją doręczenia, jak i świadków w osobach doręczycieli korespondencji z rejonu objętego doręczeniem i awizacją spornej przesyłki.
Pełnomocnik wniósł ponadto o zwrócenie się do Poczty Polskiej S.A. o udzielenie informacji co do tego: "jaki oddział/placówka/punkt pocztowy/punkt odbioru korespondencji i jaki doręczyciel był zobowiązany do doręczania korespondencji oraz wydawania przesyłek w okresie od 01-03-2024 r. do 30-05-2024 r. w rejonie obejmującym adres skarżącej oraz czy istniały nieprawidłowości w doręczeniach przesyłek w tymże okresie i rejonie, a także czy na doręczycieli przesyłek składane były skargi oraz jaka była ilość reklamacji w przedmiocie braku powtórnej awizacji przez doręczycieli w tymże okresie lub wadliwych doręczeń."
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że operator pocztowy nigdy nie podjął próby doręczenia korespondencji w siedzibie spółki oraz w okresie, w którym przyjęto fikcję doręczenia nie pozostawił żadnych zawiadomień. Oświadczył, że w czasie kiedy miało nastąpić doręczenie, spółka nie posiadała pocztowej skrzynki oddawczej, ponieważ została zniszczona na skutek działania wandali, a nowa została założona w pierwszej dekadzie maja. Ponadto wskazał, że zobowiązana posiadała środki umożliwiające spłatę długu i nie narażałaby się na konieczność poniesienia kosztów egzekucyjnych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 pkt 4 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane. Przepis ten nawiązuje do art. 15 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania przez zobowiązanego obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego oraz inne dane niezbędne do prawidłowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
Sposób i miejsce doręczania pism, a więc i upomnienia, regulują przepisy k.p.a. poprzez odesłanie w art. 18 u.p.e.a. Zgodnie z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. Przepis art. 44 stosuje się odpowiednio.
W rozpatrywanej sprawie upomnienie zostało skierowane na adres siedziby skarżącej spółki: ul. [...], [...-...] Ł., to jest na adres zgodny z treścią Krajowego Rejestru Sądowego. Z treści adnotacji i pieczęci zawartych na kopercie zawierającej upomnienie oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że przesyłka była dwukrotnie awizowana i ostatecznie nie została podjęta przez adresata. W związku z tym operator pocztowy zwrócił przesyłkę organowi podatkowemu. Operator pocztowy podjął bezskuteczną próbę doręczenia korespondencji 16 kwietnia 2024 r., a następnie pozostawił ją na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Filii Urzędu Pocztowego Ł. [...], przy ulicy [...] w Ł.. Przesyłkę powtórnie awizowano 24 kwietnia 2024 r. W związku z niepodjęciem korespondencji, operator pocztowy 2 maja 2024 r. zwrócił przesyłkę do nadawcy z adnotacją "adresat nie podjął awizowanego pisma". Organ uznał korespondencję za właściwie doręczoną w dniu 30 kwietnia 2024 r.
W ocenie Sądu procedura zastępczego doręczenia przesyłki zawierającej upomnienie została w pełni zachowana. Operator pocztowy doręczył przesyłkę zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 44 k.p.a. W myśl tego przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (§ 1 pkt 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty zawiadomienia (§ 3). Zgodnie zaś z § 4 art. 44 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
W orzecznictwie podkreśla się, że procesowa instytucja doręczenia zastępczego, przewidziana w cytowanym art. 44 k.p.a., polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Warunkiem uznania, że nastąpiło doręczenie zastępcze, jest dysponowanie przez organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Dla przyjęcia, że doszło do doręczenia przesyłki, pomimo braku jej faktycznego przekazania adresatowi, konieczne jest spełnienie określonych czynności, które mogą zostać zweryfikowane w oparciu o adnotacje dokonane przez doręczyciela na kopercie lub zwrotnym potwierdzeniu odbioru. W szczególności chodzi o wskazanie dat kolejnych zawiadomień o pozostawieniu przesyłki w określonym urzędzie, miejsca pozostawienia zawiadomień oraz przyczynę braku doręczeń przesyłki adresatowi. Aby uznać, że przesyłka została skutecznie doręczona w drodze tzw. fikcji doręczenia należy dysponować kopertą z naklejonym zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na której znajdą się stosowne pieczęcie i podpisy doręczyciela przy pierwszym i drugim awizowaniu oraz data zwrotu pisma (z podpisem pracownika podejmującego próbę doręczenia przesyłki i datą zwrotu). Dodatkowo konieczną jest adnotacja doręczyciela ze wskazaniem gdzie zostało umieszczone awizo i gdzie złożona została przesyłka. Kolejne czynności z tym związane winny znaleźć odzwierciedlenie na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2023 r., I OSK 2741/19, CBOSA).
Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując taką próbę należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. W praktyce orzeczniczej nie budzi wątpliwości, że ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. Jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. postanowienia NSA z 27 września 2012 r., II OZ 811/12 oraz z 17 listopada 2015 r., II FZ 857/15, CBOSA).
W niniejszej sprawie, z treści koperty zawierającej upomnienie oraz treści zwrotnego potwierdzenia odbioru, wynika że sporna przesyłka była dwukrotnie awizowana, z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 44 § 2–3 k.p.a. oraz że była przechowywana przez okres czternastu dni, wynikający z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., we wskazanej placówce pocztowej. Sąd stwierdza, że pocztowy dowód doręczenia został sporządzony w sposób prawidłowy, zawiera pieczęcie (datowniki) stwierdzające kolejne awizacje oraz zwrot do nadawcy, podpisy doręczyciela oraz precyzyjne wskazanie miejsca zalegania korespondencji przez okres awizacji pisma. Organy administracji słusznie zatem uznały, że stanowił on właściwy dowód doręczenia korespondencji zawierającej upomnienie dla skarżącej spółki.
Należy podkreślić, że strona skarżąca na żadnym etapie postępowania nie kwestionowała, że zachodziły podstawy do zastosowania zastępczego doręczenia korespondencji. Skarżąca kwestionuje natomiast prawidłowość doręczenia w trybie art. 44 k.p.a., wskazując na uszkodzenie skrzynki pocztowej, w której mogło być umieszczone awizo. Na potwierdzenie uszkodzenia skrzynki oddawczej nie przedstawia jednak żadnych dowodów. Skarżąca nie przedstawia w szczególności dowodu przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego, ani też nie wykazuje, że informowała Urząd Pocztowy o uszkodzeniu skrzynki oddawczej. Okoliczność uszkodzenia skrzynki na listy, poza twierdzeniami samej strony, nie została zatem w żaden sposób uwiarygodniona. Co więcej przyjąć należy, że samo uszkodzenie skrzynki pocztowej nie może być podstawą do uznania, iż wezwanie nie zostało skutecznie doręczone. Zdaniem Sądu to na stronie skarżącej spoczywa odpowiedzialność za posiadanie sprawnej skrzynki pocztowej umożlwiającej skuteczne awizowanie przesyłek. Zaniechania spółki w zakresie zorganizowania odbioru kierowanej do niej korespondencji, należy uznać za brak staranności w prowadzeniu własnych spraw. Od podmiotu należycie dbającego o własne interesy można było wymagać zgłoszenia faktu uszkodzenia skrzynki odbiorczej na poczcie, a także zasięgnięcia w placówce pocztowej informacji o ewentualnej oczekującej na niego korespondencji. Ponadto nawet przy założeniu, że skrzynka korespondencyjna była uszkodzona, pozostawienie w niej zawiadomienia odznaczało się tym samym ryzykiem, co pozostawienie na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Są to zaś równorzędne z pozostawieniem w oddawczej skrzynce pocztowej, sposoby pozostawienia awiza przez doręczyciela.
Podkreślić należy, że obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia adresata pisma, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji doręczenia zastępczego. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w tym trybie poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (postanowienie NSA z 24 września 2015 r., II OZ 863/15).
Reasumując, w ocenie Sądu, organy podatkowe w rozpatrywanej sprawie miały pełne podstawy do uznania, że skierowane do strony skarżącej upomnienie, poprzedzające wszczęcie postępowania egzekucyjnego, zostało doręczone w sposób prawidłowy. Organy trafnie zatem uznały zarzut strony skarżącej, podniesiony w związku z przeprowadzeniem egzekucji, za nieusprawiedliwiony. W konsekwencji za bezzasadne uznać należy uznać zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania wymienione w pkt 1 skargi.
Odnosząc się zaś do pozostałych zarzutów oraz wniosku dowodowego, wskazać należy, że zmierzają one w istocie do przerzucenia na organy administracji oraz organy Poczty Polskiej, ciężaru udowodnienia faktów, o których wiedzę mogła mieć tylko strona skarżąca i których wykazanie do niej należało. Strona skarżąca nie wskazała w szczególności żadnych okoliczności, które mogłyby budzić wątpliwości co do prawidłowości doręczania kierowanej do niej korespondencji. Stąd też żądanie by to Poczta Polska dostarczyła stronie argumentów przemawiających za jej twierdzeniami nie mogło być uwzględnione. Co więcej nawet wykazanie, że zdarzały się Poczcie wadliwe doręczenia nie mogło jeszcze oznaczać, że także w przypadku strony skarżącej doszło do wadliwego doręczenia. W rezultacie również zarzut zawarty w pkt 2 skargi, sprowadzający się do tego, że organy podatkowe nie prowadziły żadnych ustaleń co do sposobu wykonywania obowiązków przez pracownika doręczającego korespondencję stronie, również okazały się nietrafne.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), oddalił skargę.
db

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI