I SA/Łd 238/25

I SA/Łd 238/25 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /sprawozdawca/
Paweł Janicki /przewodniczący/
Tomasz Furmanek
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 33 § 2 ust. 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 111
art. 70c, art. 70 § 6 pkt 1 art. 70 §1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.), Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Milczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2025 r. sprawy ze skargi B. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 19 marca 2025 r. nr 1001-IEW-3.7113.49.2024.27.U26.JZ w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 19 marca 2025 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy wydane wobec B. N. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z dnia 13 września 2024 r. w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi w dniu 25 września 2009 r. wydał wobec podatniczki decyzję, którą określił zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2006 r.
Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, w wyniku rozpatrzenia odwołania podatniczki, decyzją z 3 lutego 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi nie wniesiono skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Postanowieniem z 17 listopada 2011 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi z 25 września 2009 r., w części dotyczącej określenia kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do listopada 2006 r.
Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi z 25 września 2009 r., której postanowieniem z 17 listopada 2011 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu nadał rygor natychmiastowej wykonalności, w części dotyczącej określenia kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do listopada 2006 r. stanowiła podstawę wydania 1 grudnia 2011 r. tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] oraz [...].
W ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 2 grudnia 2011 r., dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w B. w Ł.. Również 2 grudnia 2011 r. organ skierował do Banku [...] zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Odbiór ww. zawiadomienia Bank potwierdził 8 grudnia 2011 r., natomiast zobowiązanej korespondencję doręczono 13 grudnia 2011 r. Kolejno zawiadomieniem z 28 listopada 2013 r., organ dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w R.Sp. z o.o. w Ł. Pracodawca potwierdził odbiór ww. zawiadomienia 9 grudnia 2013 r., a zobowiązana 11 grudnia 2013 r. Ponadto przedmiotowe zobowiązania 30 grudnia 2013 r. zostały zabezpieczone poprzez wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu postanowieniem z 11 lipca 2017 r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie między innymi tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] oraz [...], stwierdzając, że w jego dalszym toku nie uzyska się środków przewyższających wydatki egzekucyjne.
W dalszej części uzasadnienia organ zauważył, że 17 kwietnia 2014 r. wobec podatniczki wszczęto postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe związane z zaległościami w podatku od towarów i usług za 2006 r., zaś 20 grudnia 2019 r. uprawomocnił się wyrok skazujący Sądu Rejonowego w Zgierzu II Wydział Karny z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt [...].
W związku z zaistnieniem przesłanek zawartych w art. 61 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132), dalej u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu zawiadomieniami z 23 lipca 2024 r. ponownie wszczął uprzednio umorzone postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze z 1 grudnia 2011 r. o numerach SM 6/5272/11, [...] oraz [...].
W toku ponownie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu zawiadomieniem z 23 lipca 2024 r., dokonał zajęcia nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]
Zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej z 23 lipca 2024 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu nieruchomości, doręczono podatniczce 30 lipca 2024 r.
Pismem z 21 sierpnia 2024 r. (data redakcji i wpływu do Urzędu Skarbowego w Zgierzu) strona wniosła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] oraz [...], zarzucając naruszenie:
1. art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieistnienie obowiązku w związku z przedawnieniem zobowiązań podatkowych objętych skarżonymi tytułami wykonawczymi najpóźniej w dniu 11 lipca 2022 r.,
2. art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez wygaśnięcie obowiązku w związku z przedawnieniem zobowiązań podatkowych objętych skarżonymi tytułami wykonawczymi najpóźniej w dniu 11 lipca 2022 r.,
3. art. 6, art. 7 oraz art. 8 k.p.a. poprzez rażące naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, zasady praworządności oraz zasady działania na podstawie przepisów prawa, polegające na cyt.: "ponownym wszczęciu postępowania egzekucyjnego po 2 latach i 12 dniach od przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych tytułami wykonawczymi".
Mając powyższe na uwadze wniosła o uwzględnienie zarzutów, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych i umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Po rozpatrzeniu żądań wniesionych pismem z 21 sierpnia 2024 r. oraz dokonaniu analizy materiału dowodowego i obowiązujących przepisów prawa, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu postanowieniem z 13 września 2024 r., oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, których podstawę prawną stanowił art. 33 § 2 pkt 1 oraz pkt 5 u.p.e.a.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, w wyniku rozpatrzenia zażalenia zobowiązanej opisanym na wstępie postanowieniem z 19 marca 2025 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.) organ drugiej instancji zaaprobował stanowisko organu pierwszej instancji, zgodnie z którym źródłem zobowiązań strony w podatku od towarów i usług objętych tytułami wykonawczymi o numerach [...], [...] oraz [...], jest decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi z 25 września 2009 r., której postanowieniem z 17 listopada 2011 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu nadał rygor natychmiastowej wykonalności, w części dotyczącej określenia kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do listopada 2006 r. Ww. decyzję strona odebrała osobiście w dniu jej wydania, tj. 25 września 2009 r., natomiast postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności 25 listopada 2011 r. Zatem zarówno decyzja, jak i postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności weszły do obrotu prawnego i mogły stanowić źródło obowiązku, który podlega wykonaniu.
Dokonując analizy zarzutu opisanego w art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. organ odwoławczy stwierdził, że w myśl art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111), dalej: O.p., termin przedawnienia zaległości w podatku od towarów i usług za:
• marzec 2006 r. objętej tytułem wykonawczym nr [...],
• październik 2006 r. objętej tytułem wykonawczym nr [...],
• listopad 2006 r. objętej tytułem wykonawczym nr [...],
upłynąłby z dniem 31 grudnia 2011 r.
Organ podkreślił jednak, że w sprawie wystąpiła przesłanka przerywająca bieg terminu przedawnienia wskazana w art. 70 § 4 O.p., wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci:
- zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] w dniu 8 grudnia 2011 r.; zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bakowego strona odebrała 13 grudnia 2011 r.,
- zajęcia wynagrodzenia u pracodawcy R. Sp. z o. o. w dniu 9 grudnia 2013 r.; zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia strona odebrała 11 grudnia 2013 r.
Zatem z uwagi na ww. okoliczności bieg terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za marzec, październik i listopad 2006 r. został dwukrotnie przerwany i zaczął biec na nowo od 9 grudnia 2011 r., a następnie od 10 grudnia 2013 r.
Ponadto organ wskazał na okoliczność wymienioną w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., a to zawieszenie biegu terminu przedawnienia w okresie od 17 kwietnia 2014 r., tj. od dnia wszczęcia postępowania, o którym mowa w ww. przepisie, do 20 grudnia 2019 r. – prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgierzu II Wydział Karny z 19 grudnia 2018 r. sygn. akt [...]. Zawiadomienie w trybie art. 70c O.p. zostało natomiast doręczone zobowiązanej 13 maja 2014 r.
Kolejno w toku ponownie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu 23 lipca 2024 r. skierował do strony zawiadomienie o zajęciu nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Odbiór korespondencji strona potwierdziła 30 lipca 2024 r. Z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia nieruchomości, bieg terminu przedawnienia ponownie został przerwany i biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, tj. od 31 lipca 2024 r.
Na powyższe postanowienie B. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:
a) art. 70c w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z 70 §1 O.p. poprzez uznanie za skuteczne zawiadomienia o zawieszeniu terminu przedawnienia wysłanego do strony w 2014 roku mimo iż termin przedawnienia liczony na podstawie art. 70 § 1 O.p. upływał w dniu 31 grudnia 2011 roku, co potwierdza cytowany w zarzutach wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2023 r., sygn. akt I FSK 1718/23,
2) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy tj.:
a) art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. poprzez brak stwierdzenia wygaśnięcia obowiązku w związku z przedawnieniem zobowiązań podatkowych w dniu 10 grudnia 2018 roku
b) art. 61 u.p.e.a. poprzez zaakceptowanie ponownego wszczęcia egzekucji po upływie terminu przedawnienia.
c) art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak należytego uzasadnienia prawnego i faktycznego zaskarżonego postanowienia, która w przeważającej mierze ma charakter wyłącznie sprawozdawczy i nie odnosi się do argumentów podniesionych w zarzutach i w zażaleniu, oraz nie wskazuje też z jakich przyczyn pominięto w rozstrzygnięciu wskazane w zarzutach i zażaleniu orzecznictwo sądów administracyjnych.
d) art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. w zw z art. 18 u.p.e.a. poprzez rażące naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych, zasady praworządności oraz zasady działania na podstawie przepisów prawa polegające na zaakceptowaniu ponownego wszczęcia w 2024 roku postępowania egzekucyjnego, którego przedawnienie nastąpiło 10 grudnia 2018 roku i całkowitym pominięciu jednolitego orzecznictwa sądów administracyjnych w takich sprawach, w tym orzecznictwa NSA w zakresie zawieszenia terminu przedawnienia na skutek zawiadomienia z art. 70c O.p. wysłanego po upływie terminu określonego w art. 70 § 1 O.p.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Przystępując do rozpatrzenia sprawy wskazać należy, że jej przedmiotem jest ocena legalności postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 19 marca 2025 r. w przedmiocie zarzutów zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym.
Zobowiązany w postępowaniu egzekucyjnym ma prawo wniesienia zarzutów, stosownie do art. 33-35 u.p.e.a. Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym stanowi swoisty środek zaskarżenia, spełniający podobną rolę jak odwołanie w postępowaniu administracyjnym, posiada jednak pewne odrębności. Zobowiązany, wnosząc zarzut, kwestionuje możliwość prowadzenia egzekucji, podważając prawidłowość tytułu wykonawczego (vide: wyrok NSA z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 2175/20 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. obowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a §1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Istotne jest również, iż w ramach postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów, organ nie rozpatruje sprawy pod względem merytorycznym, ani też nie może dokonywać oceny decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach zarzutów nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty. Organ w postępowaniu wywołanym wniesionymi zarzutami, jest nimi związany i zarzuty te ograniczają zakres orzekania.
Poddając kontroli zaskarżone postanowienie Sąd doszedł do przekonania, iż skarga strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, organ odwoławczy nie naruszył bowiem przepisów prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Z akt sprawy wynika, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi w dniu 25 września 2009 r. wydał wobec podatniczki decyzję, którą określił zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, w wyniku rozpatrzenia odwołania podatniczki, decyzją z 3 lutego 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi nie wniesiono skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z 17 listopada 2011 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi z 25 września 2009 r., w części dotyczącej określenia kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do listopada 2006 r. Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi z 25 września 2009 r., której postanowieniem z 17 listopada 2011 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu nadał rygor natychmiastowej wykonalności, w części dotyczącej określenia kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do listopada 2006 r. stanowiła podstawę wydania 1 grudnia 2011 r. tytułów wykonawczych o numerach SM [...], [...] oraz [...].
W ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 2 grudnia 2011 r., dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w B. w Ł.. Również 2 grudnia 2011 r. organ skierował do Banku [...]. zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Odbiór ww. zawiadomienia Bank potwierdził 8 grudnia 2011 r., natomiast zobowiązanej korespondencję doręczono 13 grudnia 2011 r. Kolejno zawiadomieniem z 28 listopada 2013 r., organ dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę w R.Sp. z o.o. w Ł.. Pracodawca potwierdził odbiór ww. zawiadomienia 9 grudnia 2013 r., a zobowiązana 11 grudnia 2013 r. Ponadto przedmiotowe zobowiązania dnia 30 grudnia 2013 r. zostały zabezpieczone poprzez wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu postanowieniem z 11 lipca 2017 r., umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie między innymi tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] oraz [...], stwierdzając, że w jego dalszym toku nie uzyska się środków przewyższających wydatki egzekucyjne.
Z akt wynika również, że dnia 17.04.2014 r. wobec skarżącej zostało wszczęto postępowanie w sprawie o przestępstwo skarbowe związane z zaległościami w podatku od towarów i usług za 2006 r. Natomiast 29.05.2014 r. został przedstawiony skarżącej zarzut. Pismem z 30.03.2021 r. Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi zawiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu o prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie skarżącej o przestępstwa w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego za 2006 r. Wskazał, że 20.12.2019 r. uprawomocnił się wyrok skazujący Sądu Rejonowego w Zgierzu II Wydział Karny z 19.12.2018 r. sygn. akt [...]. Pismem z 8.07.2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu zawiadomił skarżącą o zawieszeniu w okresie od 17.04.2014 r. do 20.12.2019 r. biegu terminu przedawnienia zobowiązań w zakresie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za 2006 r. wynikających z decyzji z 25.09.2009 r. wydanej przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi. Z uwagi na nieodebranie korespondencji, przesyłkę uznano za doręczoną w trybie art. 150 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111, dalej O.p.). Kolejno, w związku z zaistnieniem przesłanek zawartych w art. 61 u.p.e.a., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu zawiadomieniami z 23.07.2024 r. o nr 1026.SEE.7110.28563613.AMK.2024, 1026.SEE.7110.28563629.AMK.2024 oraz 1026.SEE.7110.28563636.AMK.2024, ponownie wszczął uprzednio umorzone postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o tytuły wykonawcze z 1.12.2011 r. o numerach [...], [...] oraz [...]. W toku ponownie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu zawiadomieniem z 23.07.2024 r. nr 1026.SEE.7112.111409329.AMK.2024, dokonał zajęcia nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...] Zawiadomienia o ponownym wszczęciu egzekucji administracyjnej z 23.07.2024 r. o numerach 1026.SEE.7110.28563613.AMK.2024, 1026.SEE.7110.28563629.AMK.2024 oraz 1026.SEE.7110.28563636.AMK.2024 wraz z zawiadomieniem o zajęciu nieruchomości nr 1026.SEE.7112.111409329.AMK.2024, doręczono skarżącej 30.07.2024 r. Pismem z 21.08.2024 r. (data wpływu do Urzędu Skarbowego w Zgierzu) pełnomocnik skarżącej wniósł zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...] oraz [...], zarzucając naruszenie: 1. art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieistnienie obowiązku w związku z przedawnieniem zobowiązań podatkowych objętych skarżonymi tytułami wykonawczymi najpóźniej w dniu 11.07.2022 r., 2. art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a., poprzez wygaśnięcie obowiązku w związku z przedawnieniem zobowiązań podatkowych objętych skarżonymi tytułami wykonawczymi najpóźniej w dniu 11.07.2022 r.
Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia utrzymującego w mocy rozstrzygnięcie pierwszej instancji o oddaleniu zarzutów zobowiązanej, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że procedura egzekucyjna przewidziana ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) co do zasady nie służy ustaleniu bądź określaniu obowiązków zobowiązanego, czy też warunków jego wykonania, a jedynie wykonaniu obowiązków w drodze egzekucji administracyjnej, których zobowiązany nie wykonał dobrowolnie, co stanowi podstawę do przymusowego egzekwowania tego obowiązku według reguł przewidzianych powołaną wyżej ustawą u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, mającego własne instytucje procesowe i środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym przepisy K.p.a. mają odpowiednie zastosowanie, co oznacza, że zakres ich stosowania uzależniony jest od konkretnej kwestii powstałej w toku postępowania egzekucyjnego i w sytuacji, która nie jest wprost, bądź odmiennie uregulowana w ustawie egzekucyjnej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 09.05.2013 r., I SA/Ol 152/13). Podkreślić przy tym należy, że celem tego postępowania, przy uwzględnieniu ochrony praw zobowiązanego w określonych przepisami u.p.e.a. sytuacjach, jest jednak zaspokojenie dochodzonych roszczeń wierzyciela.
Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których podstawy są ściśle określone przez ustawodawcę, a zatem stanowią zamknięty katalog, który przewidziany jest w przepisie art. 33 u.p.e.a. W myśl § 1 tego przepisu zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej.
Skarżąca podniosła zarzuty wynikające z :
• art. 33 § 2 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez prowadzenie przedmiotowej egzekucji w sytuacji nieistnienia obowiązku objętego ww. tytułami wykonawczymi;
• art. 33 § 2 ust. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez prowadzenie przedmiotowej egzekucji w sytuacji wygaśnięcia obowiązku objętego ww. tytułami egzekucyjnymi w całości, a to z uwagi na jego przedawnienie;
Odnosząc się do nich kolejno podnieść należy, że słusznie wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu, że pojęcie nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. oznacza sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też decyzja taka została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie.
Strona skarżąca zarzut nieistnienia obowiązku uzasadnia wyłącznie przedawnieniem zobowiązań w podatku od towarów i usług za marzec, październik i listopad 2006 r. Zdaniem Sądu, organ zasadnie wskazuje w zaskarżonym postanowieniu, że nie jest to podstawa dla argumentacji zarzutu nieistnienia obowiązku. Badanie zasadności zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., co do zasady obejmuje analizę skuteczności wejścia do obrotu prawnego decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, a w szczególności badanie prawidłowości doręczenia tej decyzji. W ramach zarzutu nieistnienia obowiązku nie można kwestionować przedawnienia zobowiązania, jest to bowiem podstawa do zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a.
W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z akt, źródłem zobowiązań skarżącej w podatku od towarów i usług objętych tytułami wykonawczymi o numerach [...], [...] oraz [...], jest decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Łodzi z 25.09.2009 r., której postanowieniem z 17.11.2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu nadał rygor natychmiastowej wykonalności, w części dotyczącej określenia kwot zobowiązań w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia do listopada 2006 r. Ww. decyzję doręczono skarżącej osobiście w dniu jej wydania, tj. 25.09.2009 r., natomiast postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności 25.11.2011 r. Zatem zarówno decyzja, jak i postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności weszły do obrotu prawnego i mogły stanowić źródło obowiązku, który podlega wykonaniu.
W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, że zarzut wniesiony na podstawie art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
Co do zarzutu z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. należy wskazać, że wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części oznacza sytuacje, w których obowiązek istniał, ale wygasł wskutek zaistnienia okoliczności wymienionej w art. 59 § 1 O.p. Zgodnie z § 1 pkt 9 powołanego przepisu O.p., jedną z przyczyn wygaśnięcia obowiązku jest przedawnienie, na które powołuje się strona skarżąca.
Na gruncie niniejszej sprawy termin płatności podatku od towarów i usług został określony w art. 103 ustawy o VAT, na 25. dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Stosownie do art. 70 § 1 O.p., zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W myśl tych przepisów upływ terminu przedawnienia zaległości w podatku od towarów i usług za: marzec 2006 r. objętej tytułem wykonawczym nr [...], październik 2006 r. objętej tytułem wykonawczym nr [...] oraz listopad 2006 r. objętej tytułem wykonawczym nr [...], upłynąłby z dniem 31.12.2011 r. Z akt sprawy wynika jednak, że w sprawie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 70 § 4 O.p., zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Zastosowanie środka egzekucyjnego i zawiadomienie o tym podatnika są to dwie przesłanki, które muszą wystąpić, aby mogło nastąpić przerwanie biegu terminu przedawnienia i dopiero ich łączne spełnienie prowadzi do przerwy biegu terminu.
W sprawie skarżącej doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p. wskutek zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w Banku [...] w dniu 8.12.2011 r., przy czym zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bakowego doręczono skarżącej 13.12.2011 r., oraz zajęcia wynagrodzenia u pracodawcy R.Sp. z o.o. w dniu 9.12.2013 r., gdzie zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia doręczono skarżącej 11.12.2013 r. Z uwagi na ww. okoliczności bieg terminu przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług za marzec, październik i listopad 2006 r. został dwukrotnie przerwany, a mianowicie pierwszy raz przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpiło w dniu 9 grudnia 2011 r., a więc z zachowaniem podstawowego terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań za marzec, październik i listopad 2006 r. (31 grudnia 2011 r.), natomiast uwzględniając późniejsze przerwanie (10 grudnia 2013 r.) bieg terminu przedawnienia rozpoczął bieg 11 grudnia 2013 i zakończyłby się 11 grudnia 2018 r. Przed upływem tego ostatniego terminu wystąpiła jednak okoliczność skutkująca zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w obecnym brzmieniu, bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Z kolei w myśl art. 70 § 7 pkt 1 O.p., bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
Z akt wynika, że w niniejszej sprawie zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 i § 7 pkt 1 O.p., nastąpiło w okresie od 17.04.2014 r., tj. od dnia wszczęcia postępowania, o którym mowa w ww. przepisie, do 20.12.2019 r., tj. do dnia prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie wyrokiem Sądu Rejonowego w Zgierzu II Wydział Karny z 19.12.2018 r. sygn. akt [...]. Aby nastąpiło skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia stosownie do art. 70c O.p., w obecnym brzmieniu, organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa wart. 70 § 1 i 1a , oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia. Zatem, aby zawiadomienie w trybie art. 70c O.p. było skuteczne dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia powinno zostać doręczone najpóźniej przed upływem biegu terminu przedawnienia, czyli w niniejszej sprawie przed dniem 11.12.2018 r.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że skarżąca została zawiadomiona o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w związku ze wszczęciem postępowania karnoskarbowego, pierwszy raz pismem z dnia 6 maja 2014 r. i drugi raz pismem z 8.07.2022 r., bowiem w toku postępowania odwoławczego uzupełniono akta sprawy o dowód doręczenia zawiadomienia w trybie art. 70c O.p. pismem z dnia 6 maja 2014 r., doręczonym skarżącej w dniu 13 maja 2014 r. Powyższe zawiadomienie zostało doręczone przed upływem terminu przedawnienia biegnącego na nowo w związku z dwukrotnym przerwaniem biegu terminu przedawnienia w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego, o którym skarżąca została powiadomiona. Wbrew sugestii skarżącej nie było możliwe doręczenie zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przed 31 grudnia 2011 r., gdyż wszczęcie postępowania karnoskarbowego nastąpiło po tej dacie, tj. w 2014 r. Poza tym, art. 70c O.p. został wprowadzony do porządku prawnego z dniem 15 października 2013 r. w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 17.07.2012 r. (P 30/11, OTK-A 2012/7, poz. 81). Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją RP art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z 12.09.2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz. 1387 ze zm.), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 O.p. Powyższe oznacza, że organ przed datą wejścia do porządku prawnego art. 70c O.p., tj. przed dniem 15 października 2013 r., nie miał obowiązku zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania karnoskarbowego i skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia, gdyż nie obowiązywał wówczas jeszcze przepis art. 70c O.p., a według treści art. 70 § 6 pkt 1 O.p., w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r. - bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Z treści powyższego przepisu nie wynikał nawet obowiązek informowania podatnika o wszczęciu postępowania karnoskarbowego i to dopiero TK w ww. wyroku uwzględnił fakt, że z powodu braku jawności tego postępowania co do zasady podatnik nie ma wiedzy o momencie jego wszczęcia, czyli że dopiero pod warunkiem poinformowania podatnika o tym fakcie można uznać przepis za konstytucyjny. Jednak nastąpiło to już po upływie pierwotnego terminu przedawnienia (31.12.2011 r.). W związku z tym, że przerwanie biegu terminu przedawnienia spowodowało, że termin ten biegł na nowo, dopiero w tym czasie zostało wszczęte postępowanie karnoskarbowe. Zatem, zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia dokonane pismem z dnia 6 maja 2014 r., doręczonym w dniu 13 maja 2014 r., należy uznać za dokonane we właściwym terminie i w oparciu o obowiązujący już przepis art. 70c O.p., co w konsekwencji oznacza skuteczne zawieszenie biegu terminu przedawnienia w niniejszej sprawie.
Z uwagi na ww. zawieszenie biegu terminu przedawnienia (kks) na 2073 dni (od 17 kwietnia 2014 r. do 20 grudnia 2019 r.) - uzyskujemy nową datę, w której zakończyłby się termin przedawnienia, tj. 14 sierpnia 2024 r.
Przed upływem powyższego terminu w toku ponownie wszczętego i prowadzonego postępowania egzekucyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgierzu dnia 23.07.2024 r. skierował do skarżącej zawiadomienie o zajęciu nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w Zgierzu V Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Zawiadomienie doręczono stronie w dniu 30.07.2024 r. Z uwagi na zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia nieruchomości, bieg terminu przedawnienia ponownie został przerwany i biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny, tj. od 31.07.2024 r. Tym samym przedmiotowe zobowiązania przedawnią się 31.07.2029 r.
Wobec powyższego Sąd stwierdza, że organy obu instancji prawidłowo uznały, że zarzut z art. 33 § 2 pkt 5 u.p.e.a. nie znajduje potwierdzenia w niniejszej sprawie i należało go oddalić.
Reasumując, w ocenie Sądu, organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły zgromadzony materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. W przedmiotowej sprawie nie naruszono podstawowych zasad postępowania administracyjnego, podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Fakt, że kierunek rozstrzygnięcia nie satysfakcjonuje strony skarżącej nie oznacza, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa czy zasad postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, Sąd uznając wszystkie zarzuty skargi za niezasadne, a jednoczenie nie znajdując innych uchybień prawa skutkujących potrzebą uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Ake.