I SA/Łd 219/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-06-22
NSApodatkoweWysokawsa
interpretacja podatkowakoszt uzyskania przychoduOrdynacja podatkowapostępowanie interpretacyjnestan faktycznyocena dowodowaWSAKIS

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Dyrektora KIS odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie interpretacji podatkowej, uznając, że organ nie powinien odmawiać interpretacji tylko z powodu konieczności oceny przedstawionego stanu faktycznego.

Spółka złożyła wniosek o interpretację podatkową dotyczącą zaliczenia noty księgowej do kosztów uzyskania przychodów. Dyrektor KIS odmówił wszczęcia postępowania, twierdząc, że wymagałoby to przeprowadzenia postępowania dowodowego i oceny stanu faktycznego, co wykracza poza ramy interpretacji indywidualnej. WSA uchylił postanowienie organu, uznając, że organ nie powinien odmawiać interpretacji, jeśli wnioskodawca przedstawił stan faktyczny wyczerpująco, nawet jeśli wymaga on oceny przedstawionych okoliczności.

Spółka Ł. Sp. z o.o. złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, pytając, czy nota księgowa wystawiona przez Miasto w związku z roszczeniem o zwrot kosztów nałożonych przez NFOŚiGW stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodów. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) odmówił wszczęcia postępowania, argumentując, że interpretacja wymagałaby przeprowadzenia postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu o wydanie interpretacji indywidualnej. Organ wskazał, że ocena, czy kwota stanowi koszt uzyskania przychodu, wymagałaby zbadania, czy Spółka swoim działaniem lub zaniechaniem przyczyniła się do naliczenia kary, co wiąże się z oceną dochowania należytej staranności. WSA w Łodzi uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora KIS. Sąd uznał, że organ zbyt pochopnie odmówił wszczęcia postępowania. W ocenie Sądu, wnioskodawca przedstawił stan faktyczny w sposób wyczerpujący, a organ powinien przyjąć te okoliczności jako podstawę do wydania interpretacji, nie ingerując w przedstawiony stan faktyczny. Sąd podkreślił, że postępowanie interpretacyjne ma charakter informacyjny i gwarancyjny, a organ nie jest zobowiązany do przeprowadzania postępowania dowodowego, lecz do oceny przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego pod kątem zastosowania przepisów prawa podatkowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ nie może odmówić wszczęcia postępowania tylko z tego powodu, że wymagałoby to oceny przedstawionego stanu faktycznego. Wnioskodawca ma prawo oczekiwać wyjaśnienia przepisów prawa podatkowego w oparciu o przedstawiony przez siebie stan faktyczny, a organ nie może domniemywać ani ustalać stanu faktycznego za wnioskodawcę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ interpretacyjny nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania, jeśli wnioskodawca przedstawił stan faktyczny wyczerpująco. Ocena przedstawionych okoliczności przez pryzmat przepisów prawa podatkowego mieści się w ramach postępowania interpretacyjnego, a organ nie jest zobowiązany do przeprowadzania postępowania dowodowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

O.p. art. 14b § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14h

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 165a § 1

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 15 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

Pomocnicze

O.p. art. 14b § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14b § 3

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 14c § 2

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 221

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 233 § 1

Ordynacja podatkowa

O.p. art. 239

Ordynacja podatkowa

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

u.p.d.o.p. art. 16 § 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych

P.p.s.a. art. 1 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 120

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15zzs⁴ § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

rozp. MS art. 2 § 1

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ interpretacyjny nie może odmówić wszczęcia postępowania tylko z powodu konieczności oceny przedstawionego stanu faktycznego. Wnioskodawca przedstawił stan faktyczny wyczerpująco, a organ powinien przyjąć go jako podstawę do interpretacji. Postępowanie interpretacyjne ma charakter informacyjny i gwarancyjny, a organ nie jest zobowiązany do przeprowadzania postępowania dowodowego.

Odrzucone argumenty

Organ interpretacyjny musi przeprowadzić postępowanie dowodowe, aby ocenić, czy nota księgowa stanowi koszt uzyskania przychodu. Wniosek wykracza poza zakres przedmiotowy interpretacji przepisów prawa podatkowego, ponieważ wymaga oceny stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

organ interpretacyjny musiałby przeprowadzić postępowanie dowodowe występują kwestie wymagające zbadania i oceny materiału dowodowego organ nie może domniemywać intencji podatnika, ani za podatnika ustalać stanu faktycznego nie jest możliwe odniesienie się do przedstawionego w nim pytania i dokonanie w tym zakresie oceny stanowiska wnioskodawcy

Skład orzekający

Bożena Kasprzak

sprawozdawca

Grzegorz Potiopa

asesor

Joanna Grzegorczyk-Drozda

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy wszczęcia postępowania interpretacyjnego przez organ podatkowy, gdy wnioskodawca przedstawia stan faktyczny wymagający oceny."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej i zakresu kompetencji organu interpretacyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w interpretacjach podatkowych – czy organ może odmówić odpowiedzi na pytanie podatnika, powołując się na konieczność oceny stanu faktycznego. Jest to istotne dla praktyki prawniczej i podatkowej.

Czy organ podatkowy może odmówić interpretacji, bo musi ocenić stan faktyczny? WSA: Nie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 219/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-06-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Bożena Kasprzak /sprawozdawca/
Grzegorz Potiopa
Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący/
Symbol z opisem
6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
II FSK 1123/22 - Wyrok NSA z 2023-02-21
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 14b, art. 14h, art. 165a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Asesor WSA Grzegorz Potiopa po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Ł. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 3 stycznia 2022 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.183.2021.2.AT w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 października 2021 r. nr 0111-KDIB2-1.4010.183.2021.1.MK; 2. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na podstawie art. 13 § 2a, art. 221, art. 233 § 1 pkt 1 i art. 239 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) dalej: O.p., po rozpatrzeniu zażalenia Ł. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 października 2021 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
Jak wynika z ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w dniu 22 kwietnia 2021 r. wpłynął do organu wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:
Dnia 23 września 2005 r. zawarta została pomiędzy Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) a Miastem jako beneficjentem umowa o dofinansowanie projektu pn. "Wodociągi i oczyszczalnia ścieków w (...)" (umowa o dofinansowanie), dotycząca dofinansowania ze środków Funduszu Spójności przyznanego Decyzją Komisji Europejskiej nr C(2004)5408 z dnia 17 grudnia 2004 r. Zgodnie z postanowieniami tej umowy, beneficjent uprawniony jest do delegowania na inny podmiot praw i obowiązków wynikających z niniejszej umowy, na podstawie umowy o delegowanie. Miasto zawarło taką umowę o delegowanie z wnioskodawcą dnia 15 stycznia 2007 r., powierzając Spółce uprawnienia, obowiązki i odpowiedzialność beneficjenta wynikające z ww. decyzji i umowy o dofinansowanie. Delegację tę uwzględniono w umowie o dofinansowanie, podpisując w dniu 16 maja 2007 r. aneks, który wskazywał na pozycję wnioskodawcy jako podmiotu odpowiedzialnego za realizację projektu oraz jej uprawnienie do powołania jednostki realizującej projekt. Następnie, dnia 19 listopada 2007 r. NFOŚiGW, wnioskodawca i Miasto, ustaliły nowe brzmienie umowy, zgodnie z którym obok kwestii uwzględnionych już we wcześniejszym aneksie strony uzgodniły m.in. że: a) w imieniu Miasta działać będzie Spółka - na podstawie ww. umowy o delegowaniu, b) środki z Funduszu Spójności przekazywane będą na rachunek bankowy prowadzony przez Spółkę. Zgodnie z umową o dofinansowanie NFOŚiGW zobowiązany był do przekazania płatności końcowej ostatniej transzy środków przekraczających 90% z udziału środków Funduszu Spójności w wydatkach kwalifikowanych. Nastąpić to miało jednorazowo, po spełnieniu warunków określonych w umowie o dofinansowanie. Ostatnia transza płatności miała zostać wypłacona na rzecz wnioskodawcy w kwocie XXX euro, co stanowiło 10% dotacji na projekt, przewidzianych Decyzją Komisji Europejskiej. Płatność ostateczna z Komisji Europejskiej została pomniejszona o 2% korekty systemowej (wynikającej z niedostosowania prawa krajowego do unijnego w zakresie przepisów dotyczących zamówień publicznych) nałożonej na projekty Funduszu Spójności z perspektywy finansowej 2004 - 2006. Zgodnie z przepisami, w przypadku braku uchybień ze strony beneficjenta, kwota tej korekty w całości podlega zwrotowi ze środków Skarbu Państwa. W dniu 24 września 2015 r. Spółka otrzymała od NFOŚiGW informację o pomniejszeniu tej kwoty w związku z nałożeniem tzw. korekty systemowej na projekt Funduszu Spójności "Wodociągi i Oczyszczalnia Ścieków w (...)" w kwocie YYY euro, w której udział SP wynosi ZZZ euro (udział SP, bezsporna kwota korekty), a udział beneficjenta wynosi WWW euro (udział beneficjenta, sporna kwota korekty).
Korekta została nałożona w związku z brakiem zamieszczenia sprostowania o zamówieniu w wyniku przedłużenia terminu do składania ofert oraz nieuprawnionym żądaniem ubezpieczenia od każdego z uczestników konsorcjum wykonawczego. Od powyższej informacji Spółka dnia 28 września 2015 r. wniosła odwołanie do NFOŚiGW, a wobec jego nieuwzględnienia, dnia 9 listopada 2015 r. do Ministra Środowiska. Odwołania nie doprowadziły jednak do wzruszenia decyzji o zastosowaniu korekty systemowej.
Korekta systemowa w wysokości 2% nałożona została w związku z ustaleniami między Instytucją Zarządzającą oraz Instytucjami Pośredniczącymi we wdrażaniu Funduszu Spójności a Komisją Europejską dotyczącymi dwóch audytów procedur udzielania zamówień publicznych w wybranych kilkunastu Projektach Funduszu Spójności przeprowadzonych przez służby Komisji Europejskiej w dniach 19-23 czerwca i 19-23 września 2006 r. W związku z powyższym wypłata bezspornej kwoty korekty została w całości wstrzymana do momentu zaakceptowania przez Spółkę wysokości udziału beneficjenta. Na skutek zawarcia przez NFOŚiGW z Miastem, w imieniu którego działała Spółka, aneksu nr 4 do umowy o dofinansowanie wprowadzono art. 6a. Zgodnie z jego brzmieniem, po potwierdzeniu przez Spółkę poprawności wyliczeń NFOŚiGW w zakresie podziału korekty na udział Skarbu Państwa i udział beneficjenta, na skutek decyzji Ministra Finansów uruchomione zostały środki pochodzące z rezerwy celowej budżetu państwa, które następnie przekazane zostały Spółce na mocy umowy dotacji, którą NFOŚiGW zawarł z Miastem i Spółką dnia 2 lipca 2018 r. Tym samym Spółka nie otrzymała brakującej spornej kwoty. Wg Spółki stanowisko NFOŚiGW jest jednak od samego początku oparte na nietrafnych podstawach, a korekta nie powinna w ogóle obciążać beneficjenta wobec czego na rzecz beneficjenta winna zostać wypłacona pozostała część płatności końcowej w całości tj. bez pomniejszania o sporną kwotę. Wskazywane przez NFOŚiGW naruszenie w postaci braku zamieszczenia sprostowania o zmianie terminu składania ofert w ogłoszeniu o zamówieniu nie mogło mieć miejsca, bowiem w ówczesnym stanie prawnym nie istniał taki obowiązek. Został on wprowadzony dopiero ustawą Prawo zamówień publicznych, która weszła w życie dnia 24 października 2008 r. Tymczasem postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w tym zakresie zostało zakończone przed wejściem w życie ww. nowelizacji. Spółka zwróciła uwagę, iż odpowiedzialność podmiotu, który nie miał żadnego wpływu na ww. proces co do zasady nie powinna zaistnieć - wobec czego nie ma możliwości przypisania przedmiotowego naruszenia Spółce w niniejszej sprawie, a tym samym nie zaistniała omawiana podstawa nałożenia korekty. Co więcej, wyrządzenie szkody przez wadliwą implementację norm prawa wspólnotowego do krajowego porządku prawnego rodzi po stronie państwa odpowiedzialność odszkodowawczą wobec jednostki w tym zakresie. Jeżeli więc korekta w niniejszej sprawie została nałożona wskutek zastosowania się przez Spółkę do przepisów prawa zamówień publicznych, które stanowiły wadliwą implementację stosownych przepisów prawa wspólnotowego (tj. dyrektywy dot. zamówień publicznych), to w konsekwencji SP ponosi odpowiedzialność względem beneficjenta za szkodę w wysokości wartości udziału beneficjenta w korekcie. Nadto, postępowanie Spółki w zakresie żądania zawarcia umowy ubezpieczenia OC przez każdego z uczestników konsorcjum wykonawczego było prawidłowe i zgodne z ówcześnie obowiązującym brzmieniem Prawa zamówień publicznych. Zgodnie z wymaganiami Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia wykonawca zobowiązany był posiadać ubezpieczenie OC w zakresie prowadzonej działalności w wysokości co najmniej 200.000 euro. Powyższą argumentację potwierdza też stanowisko Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, wyrażone dnia 9 maja 2007 r. w związku z kontrolą uprzednią przeprowadzoną na zasadzie art. 161 w zw. z art. 167 prawa zamówień publicznych. Zgodnie z tym stanowiskiem nie stwierdzono naruszeń ustawy w zakresie żądanych polis OC. Postępowanie tym zakresie było, w ocenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, zgodne z ustawą i prawidłowe. Ewentualne, późniejsze stwierdzenie niezgodności wymagań stawianych przez zamawiającego z wymogami prawa wspólnotowego ponownie powinno więc być postrzegane w kategorii błędnej implementacji prawa UE do porządku krajowego. Wnioskodawca podkreślił, iż zgodnie z obowiązującymi w czasie prowadzenia postępowania w tym zakresie przepisami rozporządzenia WE 1164/94 z dnia 16 maja 1994 roku, rozporządzenia Komisji WE nr 1386/2002 z dnia 29 lipca 2002 r., oraz rozporządzenia Komisji WE nr 1831/94 z dnia 26 lipca 1994 roku, konieczność ewentualnego zwrotu środków unijnych przyznanych beneficjentowi, warunkowana jest zaistnieniem w projekcie "nieprawidłowości". W myśl art. 1a rozporządzenia nr 1386/2002 warunek ten jest spełniony jakimkolwiek naruszeniem przepisów prawa wspólnotowego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot Europejskich, w związku z finansowaniem nieuzasadnionego wydatku z budżetu wspólnoty. NFOŚiGW na żadnym etapie niniejszej sprawy nie wykazał, w jaki sposób wskazywane przez fundusz naruszenia miałyby odnieść skutek w postaci szkody (nawet potencjalnej) w budżecie ogólnym Unii Europejskiej. Wobec tego nawet przyjęcie wystąpienia ww. naruszeń, nie może odnieść skutku w postaci stwierdzenia "naruszenia" w rozumieniu art. 1a rozporządzenia nr 1386/2002, a tym samym nie może prowadzić do zastosowania korekty systemowej. Spółka wypełniła wszelkie zobowiązania wynikające z umowy o dofinansowanie, wobec czego posiada roszczenie wobec drugiej strony tej umowy (tj. NFOŚiGW) w zakresie niewypłaconej spornej kwoty w ramach opisanego projektu.
Strona wskazała, iż dotychczas podejmowane działania przedsądowe i negocjacje z NFOŚiGW oraz Ministerstwem Rozwoju i Ministerstwem Środowiska nie doprowadziły do oczekiwanych rezultatów. Wobec wyczerpania tej drogi postępowania, powstała konieczność rozważenia zastosowania środków przymusowych tj. ewentualnego skierowania sprawy na drogę sądową. Biorąc pod uwagę treść wszystkich wyżej opisanych umów zawartych przez NFOŚiGW, Miasto oraz Spółkę, opisany powyżej stan prawny, oraz ostateczne stanowisko strony przeciwnej, poszukiwanie ochrony prawnej na drodze sądowej roszczenia o zapłatę spornej kwoty tytułem płatności końcowej projektu Funduszu Spójności pn. "Wodociągi i oczyszczalnia ścieków w (...)" jest uzasadnionym i koniecznym krokiem do uzyskania całości płatności końcowej przedmiotowego projektu Funduszu Spójności.
Jednocześnie, że z uwagi na poziom skomplikowania sprawy, podjęcie działań na drodze sądowej najprawdopodobniej doprowadziłoby do długiego i kosztownego procesu, którego zakończenie nie musiałoby być dla Spółki korzystne. W niniejszej sprawie występują bowiem problemy na następujących obszarach:
- w związku z wielokrotnie zmieniającym się na przestrzeni lat 2005-2019 stanem prawnym, przede wszystkim w zakresie ustaw krajowych, w tym prawa zamówień publicznych i prawa ochrony środowiska, a także aktów prawa wspólnotowego (obecnie unijnego), rozwiązanie sporu wymaga najpierw rozstrzygnięcia problemów intertemporalnych;
- procedura odwoławcza od ustalenia korekty systemowej, obowiązująca w czasie realizacji projektu, powoduje że dotychczas wystosowywane przez Spółkę odwołania trudno uznać za typowe postępowanie administracyjne w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego;
- korekta systemowa w wysokości 2% nałożona została w związku z ustaleniami między Instytucją Zarządzającą oraz Instytucjami Pośredniczącymi we wdrażaniu Funduszu Spójności a Komisją Europejską dotyczącymi dwóch audytów procedur udzielania zamówień publicznych w wybranych kilkunastu Projektach Funduszu Spójności przeprowadzonych przez służby Komisji Europejskiej w 2006 r. Tego rodzaju ustalenia nie stanowią źródła prawa, jednak trudno będzie w tym zakresie wykazać nieistnienie naruszeń, pozostaje natomiast argumentacja dotycząca braku odpowiedzialności beneficjenta;
- skomplikowany i niejasny układ podmiotowy w sporze, po stronie beneficjenta występuje początkowo jedynie Miasto, następnie również Spółka; stroną umów pozostaje w pozostałych przypadkach NFOŚiGW, jednak wspomniane powyżej odwołania były wnoszone do Ministra Środowiska. Ponadto Instytucje Pośredniczące (NFOŚiGW i Ministerstwo Środowiska) jedynie pośredniczą w przekazywaniu środków finansowych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej Funduszu Spójności. Z pisma NFOŚiGW z dnia 17 września 2015 r. nie wynika, kto podjął decyzję o odpowiedzialności beneficjenta za uchybienie w zakresie ograniczenia możliwości spełniana niektórych warunków uczestnictwa w przetargu łącznie przez wszystkich członków konsorcjum (a więc i w zakresie ubezpieczenia OC) - mowa jedynie o wspólnym stanowisku Instytucji Zarządzającej i Instytucji Płatniczej. W odpowiedzi na wniosek o zawezwanie do próby ugodowej NFOŚiGW podniósł, że kwota ta została ustalona na zasadach i w trybie jednakowym dla wszystkich beneficjentów, a ustalonym wytycznymi Instytucji Zarządzającej - czyli, w tym przypadku, Ministra Rozwoju;
- uruchomienie płatności z rezerwy celowej wymagało zawarcia przez beneficjenta z NFOŚiGW aneksu nr 4 do umowy o dofinansowanie oraz umowy dotacji z dnia 2 lipca 2018 r. Pomimo faktu, że Spółka podkreślała, że nie akceptuje decyzji dotyczącej zastosowania korekty systemowej oraz wymiaru tzw. udziału beneficjenta, istnieje hipotetyczna możliwość powoływania się przez NFOŚiGW na tę okoliczność jako na zrzeczenie się roszczenia.
W zakresie spornej kwoty Spółka uzyskała rekomendacje kancelarii adwokackiej, z której wynika, iż jedynym środkiem dochodzenia tej kwoty jest wytoczenie powództwa i poszukiwanie ochrony prawnej na drodze sądowej. Zgodnie z tą rekomendacją Spółka wypełniła wszelkie zobowiązania wynikające z umowy o dofinansowanie co oznacza, że Spółka nie popełniła błędu i powinna otrzymać uzupełnienie płatności końcowej w pełnej wysokości, tj. obejmującej również sporną kwotę. Z drugiej jednak strony stwierdzono, iż z uwagi na poziom skomplikowania sprawy, podjęcie działań na drodze sądowej najprawdopodobniej doprowadzi do długiego i kosztownego procesu, którego rozstrzygnięcie nie jest możliwe do przewidzenia, mimo iż Spółka nie popełniła błędu.
Mając na uwadze, że Spółka nie dochodziła swoich praw na drodze sądowej z przyczyn przedstawionych powyżej, Miasto obciążyło Spółkę wartością spornej kwoty wystawiając notę księgową.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:
Czy nota księgowa o wartości spornej kwoty wystawiona przez Miasto w związku z roszczeniem Miasta o zwrot kosztów nałożonych na beneficjenta przez Instytucję Zarządzającą (NFOŚiGW) stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodów?
Zdaniem wnioskodawcy, nota księgowa o wartości spornej kwoty wystawiona przez Miasto w związku z roszczeniem Miasta o zwrot kosztów nałożonych na beneficjenta przez NFOŚiGW stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodów.
W dniu 22 października 2021 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na podstawie art. 13 § 2a, art. 165a § 1 w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) dalej O.p., wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 21 kwietnia 2021 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych.
Organ stwierdził, iż z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że aby dokonać interpretacji przepisów prawa podatkowego organ interpretacyjny musiałby przeprowadzić postepowanie dowodowe. Z wniosku wynika bowiem, że w sprawie występują kwestie wymagające zbadania i oceny materiału dowodowego, a przeprowadzenie postępowania dowodowego w niniejszej sprawie nie jest dopuszczalne. Zaznaczył, iż to strona występująca z wnioskiem winna przedstawić wyczerpujący i pełny opis stanu faktycznego.
W zażaleniu na postanowienie z dnia 22 października 2021 r. pełnomocnik Ł. zarzucił naruszenie przepisów:
- art. 14h w zw. z 165a § 1 O.p. poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie występują przesłanki uniemożliwiające wszczęcie postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego;
- art. 14b § 1 O.p. poprzez błędne przyjęcie, iż przedmiotowy wniosek wykracza poza zakres przedmiotowy interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie sformułowanym we wniosku z dnia 21 kwietnia 2021 r.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, utrzymał w mocy postanowienie z dnia 22 października 2021 r.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie podzielił argumentacji strony. Wskazując na zapisy art. 14b, art. 14c, art. 165a O.p. podkreślił, że specyfika postępowania w sprawie o wydanie interpretacji indywidualnej polega m.in. na tym, że organ podatkowy "porusza się" niejako tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko). W postępowaniu tym nie może więc toczyć się spór o rzetelność relacji zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, a tym samym nie może być prowadzone klasyczne postępowanie dowodowe. Organ wyjaśnił, iż przedmiotem wątpliwości wnioskodawcy była kwestia ustalenia, czy nota księgowa o wartości spornej kwoty wystawiona przez Miasto w związku z roszczeniem Miasta o zwrot kosztów nałożonych na beneficjenta przez Instytucję Zarządzającą (NFOŚiGW) stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodów. Zdaniem organu pomimo, że ww. pytanie dotyczy kwestii zaliczenia kwoty objętej notą księgową do kosztów uzyskania przychodów to skonstruowany we wniosku przedmiot interpretacji w postaci przedstawionego stanu faktycznego, prowadzi do wniosku, że wnioskodawca oczekuje od organu interpretacyjnego w głównej mierze interpretacji nie treści przepisu podatkowego, ale zaistniałego stanu faktycznego i okoliczności w nim opisanych, co wykracza poza ramy postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. Postępowanie w sprawie interpretacji indywidualnych jest zaś postępowaniem szczególnym, ograniczonym w porównaniu np. do postępowania podatkowego i kontrolnego i nie może obejmować postepowania dowodowego.
W ocenie organu, z przedstawionego stanu faktycznego wynikało, że aby dokonać interpretacji przepisów prawa podatkowego organ interpretacyjny musiałby przeprowadzić postępowanie dowodowe. Z wniosku wynika bowiem, że w sprawie występują kwestie wymagające zbadania i oceny materiału dowodowego. Wydanie interpretacji indywidualnej, w żądanym zakresie oznaczałoby konieczność dokonania ustaleń co do treści zawartych umów w sprawie, treści wydanych dokumentów w toku opisanych postępowań, charakteru spornej kwoty, którą Miasto obciążyło wnioskodawcę i jej związku z osiąganymi przychodami. Organ pierwszej instancji słusznie stwierdził, że w tak skonstruowanym wniosku, bez dokonania oceny ww. kwestii nie jest możliwym odniesienie się do przedstawionego w nim pytania i dokonanie w tym zakresie oceny stanowiska wnioskodawcy. Dyrektor zauważył, iż należność, do ponoszenia której została zobowiązana Spółka, ma charakter sankcyjny. W istocie, aby odnieść się do możliwości zaliczenia wydatków z ww. tytułu do koszów podatkowych, koniecznym byłoby dokonanie oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. W tym też zakresie koniecznym byłoby zbadanie, czy w istocie Spółka swoim działaniem lub zaniechaniem przyczyniła się do naliczenia czy też spowodowała naliczenie, wskazanej we wniosku kary. Ocena w tym zakresie, sprowadza się do oceny dochowania przez Spółkę należytej staranności, czego nie da się dokonać bez oceny wskazanych we wniosku okoliczności przedstawionych w opisie stanu faktycznego.
Organ podsumował, iż zagadnienie będące przedmiotem zapytania wnioskodawcy nie dotyczy interpretacji przepisów prawa podatkowego, ale dotyczy kwestii dowodzenia rzeczywistego stanu faktycznego, faktów istotnych z perspektywy stosowania przepisu prawa materialnego, co wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, które nie jest możliwe w ramach wydawania interpretacji indywidualnych. Tym samym w ramach postępowania dotyczącego wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego organ nie ma uprawnień do ustalenia stanu faktycznego. Kwestia ta wykracza poza zakres kompetencji wyznaczonych przez art. 14b § 1 O.p. Wadliwość tego rodzaju uniemożliwia organowi podatkowemu wydanie interpretacji indywidualnej, a jednocześnie obliguje Organ do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji podatkowej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik Ł. zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art 233 §1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie w sytuacji, gdy nie zaistniały określone w art. 165a §1 O.p. przesłanki warunkujące wydanie rozstrzygnięcia o wskazanej treści;
- art. 14b §1 O.p. poprzez błędne przyjęcie, iż wniosek wykracza poza zakres przedmiotowy interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W związku z powyższym pełnomocnik wniósł w imieniu strony skarżącej o uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia 3 stycznia 2022 r. oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 22 października 2021 r., zobowiązanie organu do wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie sformułowanym we wniosku oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Krajowej Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Na wstępne wyjaśnić należy, iż sprawę niniejszą rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W okolicznościach niniejszej sprawy należy potwierdzić wypełnienie się powyższych warunków, akcentując w szczególności realne zagrożenie epidemiologiczne dla zdrowia uczestników postępowania występujące na terenie miasta będącego siedzibą tutejszego Sądu.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej P.p.s.a., sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy, kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 P.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.
W myśl natomiast art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W toku sądowej kontroli zaskarżonego postanowienia, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie jest ocena zasadności zastosowania przez organ interpretacyjny przepisu art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p., uzasadniającego odmowę wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Zgodnie z art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ interpretacyjny stwierdzając istnienie przesłanek odmowy wszczęcia postępowania stosuje ww. przepis odpowiednio na podstawie odesłania zawartego w art. 14h O.p.
Zdaniem organu interpretacyjnego postępowanie interpretacyjne sprowadzałoby się niniejszej sprawie do interpretacji nie treści przepisu podatkowego, ale zaistniałego stanu faktycznego i okoliczności w nim opisanych, co wykracza poza ramy postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej. Z wniosku wynika bowiem, że w sprawie występują kwestie wymagające zbadania i oceny materiału dowodowego.
Według przeciwnego poglądu skarżącej spółki, Wniosek o interpretację nie miał na celu przeprowadzenia postępowania dowodowego, ale miał na celu wydanie interpretacji indywidualnej na podstawie przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego oraz odpowiedź na pytanie, czy tak przedstawione okoliczności związane ze Sporną Kwotą mogą uzasadniać uznanie jej jako koszt uzyskania przychodów.
Zdaniem Sądu w sporze tym należy przyznać rację stronie skarżącej. Do wydania interpretacji indywidualnej organ nie był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego, bowiem stan faktyczny został przedstawiony w sposób wyczerpujący. Wnioskodawca sam przedstawił okoliczności na podstawie, których podjął decyzję o rezygnacji z wejścia na drogę sądową mając na uwadze możliwość przegrania sporu. Przedstawione okoliczności przez Wnioskodawcę powinny zostać uznane przez organ jako element stanu faktycznego, który jest podstawą do wydania interpretacji indywidualnej czy wystawiona nota przez Miasto może stanowić dla Spółki koszt uzyskania przychodów.
Na wstępie niniejszych rozważań należy zwrócić uwagę na charakter postępowania wywołanego wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, cel wydania interpretacji indywidualnej i jej istotne cechy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że indywidualna interpretacja prawa podatkowego nie jest aktem administracyjnym, a więc nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach jej adresata. Jest to czynność, która nie dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a tylko o nich się wypowiada. Polega ona bowiem wyłącznie na udzieleniu informacji, nie wiąże się z przyznaniem, stwierdzeniem albo uznaniem uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego nie tworzy w stosunku do jej adresata jakichkolwiek prawnie znaczących uprawnień i/lub obowiązków. Tworzy jedynie stan udzielenia informacji o możliwościach stosowania i wykładni prawa, do której jej adresat może się zastosować, choć niewątpliwie nie ma takiego obowiązku. Na etapie uzyskiwania interpretacji dochodzi jedynie do niewiążącej "wymiany poglądów" na możliwość zastosowania konkretnych przepisów prawa podatkowego do pewnego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1550/12, vide: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się natomiast do charakteru postępowania interpretacyjnego z punktu widzenia podatnika, zwrócić należy uwagę, że w celu zabezpieczenia swojego interesu prawnego, zainteresowany (wnioskodawca) ma prawo oczekiwać wyjaśnienia przez właściwy organ nasuwającej wątpliwości regulacji ukształtowanej przepisami prawa podatkowego. Dlatego w orzecznictwie akcentuje się także, że instytucja indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego pełni dwie funkcje, tj.:
1) informacyjną, ponieważ ma na celu usunięcie ewentualnych wątpliwości, co do prawno-podatkowych skutków dotyczących zastosowania konkretnego przepisu prawa podatkowego w konkretnym stanie faktycznym oraz
2) gwarancyjną, ponieważ chroni podmiot, który zastosował się do wydanej w jego sprawie interpretacji indywidualnej przed ewentualnymi negatywnymi skutkami wynikającymi z zastosowania się do jej treści.
Ponadto wskazuje się też, że wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). Stosownie zaś do art. 14b § 3 tej ustawy, składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 - § 2 O.p.). Podkreśla się ponadto, że pojęcie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, którym posługują się przepisy O.p., nie jest tożsame z pojęciem wykładni prawa, ani też nawet interpretacji rozumianej, jako wynik przeprowadzonej wykładni. Postępowanie, które jest prowadzone w sprawie wydania pisemnej interpretacji prawa podatkowego jest postępowaniem, w którym organ uprawiony do jej wydania ma udzielić podatnikowi informacji w zakresie zastosowania i wykładni prawa podatkowego w przedstawionym przez podatnika stanie faktycznym sprawy. Należy też zaznaczyć, że choć w art. 14b § 1 O.p. mowa jest o tym, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydaje się na wniosek zainteresowanego, w jego indywidualnej sprawie, to błędne jest rozumienie tego przepisu w ten sposób, że każdy wniosek podatnika o wydanie interpretacji podatkowej w jego indywidualnej sprawie zobowiązuje organ podatkowy do wydania takiej interpretacji. Leżące u podstaw wprowadzenia instytucji interpretacji indywidualnych prawo podatnika do uzyskania informacji o sposobie rozumienia określonych przepisów prawa podatkowego nie ma bowiem charakteru absolutnego. Jego realizacja nie jest bezwarunkowa, a wręcz przeciwnie, obwarowana została przez ustawodawcę pewnymi przesłankami, na jakich prawo to może znaleźć swój wyraz w procesowej formie pisemnej interpretacji podatkowej w indywidualnej sprawie podatnika. Warunki te, to nie tylko wymogi formalne wniosku o jej udzielenie, jak obowiązek wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz przedstawienie własnego stanowiska, ale w równym stopniu także kryteria materialnoprawne, tj. związane m.in. z tym, o co pyta podatnik.
Jak już wyżej wskazano, przepis art. 14b § 3 O.p. nakłada na składającego wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązek do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W judykaturze wyrażono pogląd, że wyczerpująco przedstawiony stan faktyczny to taki, na podstawie którego można w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości, udzielić informacji w zakresie możliwości zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. Stan faktyczny musi więc być opisany w sposób konkretny i jednoznaczny. Organ podatkowy nie może domniemywać intencji podatnika, ani za podatnika ustalać stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), uzupełniać, zmieniać, weryfikować, czy oceniać jego zgodność z rzeczywistością. Dotyczy to również sądu administracyjnego, tym bardziej, że nie jest on organem interpretacyjnym w rozumieniu O.p. i udzieloną (w określonym stanie faktycznym) interpretację indywidualną tylko kontroluje pod względem zgodności z prawem i legalności postępowania, w którym została wydana. Skutkiem tego, ani organ wydający interpretację, ani sąd administracyjny ją kontrolujący, nie mogą przyjmować własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II FPS 2/11; wyrok WSA w Szczecinie z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Sz 268/14). Kontrola sądu administracyjnego w swojej istocie polega na ocenie, czy za podstawę udzielonej interpretacji podatkowej posłużył stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawiony przez podatnika we wniosku o interpretację, a jeśli tak, to czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa.
W judykaturze podkreśla się, że analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania (art. 165a w związku z art. 14h O.p.) w związku z przepisami regulującymi postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, prowadzi do wniosku, że w pojęciu "jakichkolwiek innych przyczyn" mieszczą się wszelkie inne, niż brak statusu zainteresowanego, okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej interpretacji indywidualnej. W szczególności, taka przeszkoda dla wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej istnieje w sytuacji, gdy np.: przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego; przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego interpretacje indywidualne; wniosek dotyczy zagadnienia unormowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna. Organ wydający interpretację przepisów prawa podatkowego nie może również prowadzić postępowania, ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania. Zauważa się także, że stosowanie omawianego przepisu każdorazowo wiąże się z ryzykiem zawężenia prawa do rozstrzygnięcia sprawy podatkowej, a w konsekwencji – również prawa do sądu. Odmowa wszczęcia postępowania nie jest uzależniona od uznania organu administracji i stanowi obligatoryjne następstwo stwierdzenia przez organ przesłanek w tym przepisie wyszczególnionych. Odmowa wszczęcia postępowania jest zatem obowiązkiem organu administracji w przypadku zaistnienia opisanej w tym przepisie sytuacji.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotem wniosku jest kwestia ustalenia, czy nota księgowa o wartości Spornej Kwoty wystawiona przez Miasto w związku z roszczeniem Miasta o zwrot kosztów nałożonych na Beneficjenta przez Instytucję Zarządzającą (NFOŚiGW) stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodów.
Zdaniem Sądu, nie ma w sprawie wątpliwości co do tego, że powołane we wniosku i stanowisku Wnioskodawcy przepisy art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy CIT są przepisami prawa podatkowego, a stronie chodziło o ocenę jej stanowiska, czy sporna kwota ujęta w nocie księgowej stanowi koszt uzyskania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o CIT w stanie faktycznym opisanym we wniosku. W ocenie Sądu organ zbyt pochopnie uznał, że skarżąca spółka niezasadnie domaga się, aby organ wypowiedział się w ww. kwestii.
Organ uzasadniając odmowę wszczęcia postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej w niniejszej sprawie podnosił, że aby dokonać interpretacji przepisów prawa podatkowego musiałby przeprowadzić postępowanie dowodowe, z wniosku wynika bowiem, że w sprawie występują kwestie wymagające zbadania i oceny materiału dowodowego. Przytoczone w zaskarżonym postanowieniu fragmenty stanu faktycznego jak i całokształt wniosku wskazują według organu jednoznacznie, że rozstrzygnięcie opisanej sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego - ustalenia i oceny okoliczności zaistniałych w sprawie w oparciu o materiał dowodowy. Wydanie interpretacji indywidualnej, w żądanym zakresie oznaczałoby konieczność dokonania ustaleń co do treści zawartych umów w sprawie, treści wydanych dokumentów w toku opisanych postępowań, charakteru spornej kwoty, którą Miasto obciążyło Wnioskodawcę i jej związku z osiąganymi przychodami. Organ stwierdził, że w tak skonstruowanym wniosku, bez dokonania oceny ww. kwestii nie jest możliwym odniesienie się do przedstawionego w nim pytania i dokonanie w tym zakresie oceny stanowiska Wnioskodawcy. W szczególności organ podkreślił, że należność, do ponoszenia której została zobowiązana Spółka ma charakter sankcyjny. Zatem, aby odnieść się do możliwości zaliczenia wydatków z ww. tytułu do koszów podatkowych, koniecznym byłoby dokonanie oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. W tym też zakresie koniecznym byłoby zbadanie, czy w istocie Spółka swoim działaniem lub zaniechaniem przyczyniła się do naliczenia czy też spowodowała naliczenie, wskazanej we wniosku kary. Ocena w tym zakresie sprowadza się do oceny dochowania przez Spółkę należytej staranności, czego nie da się dokonać bez oceny wskazanych we wniosku okoliczności przedstawionych w opisie stanu faktycznego. Tym samym zagadnienie będące przedmiotem zapytania Wnioskodawcy nie dotyczy interpretacji przepisów prawa podatkowego, ale dotyczy kwestii dowodzenia rzeczywistego stanu faktycznego, faktów istotnych z perspektywy stosowania przepisu prawa materialnego, co wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, które nie jest możliwe w ramach wydawania interpretacji indywidualnych. Dyrektor KIS uznał, iż Wnioskodawca oczekuje od organu interpretacyjnego w głównej mierze interpretacji nie treści przepisu podatkowego, ale zaistniałego stanu faktycznego i okoliczności w nim opisanych, co wykracza poza ramy postępowania o wydanie interpretacji indywidualnej.
Stanowisko organu, przedstawione w zaskarżonych postanowieniach, prowadzi w istocie do nieuzasadnionej odmowy dokonania wykładni przepisu prawa podatkowego i oceny, czy znajdzie on zastosowanie (lub nie) w przedstawionych we wniosku okolicznościach faktycznych.
Zdaniem Sądu, Wnioskodawca przedstawił stan faktyczny w sposób wyczerpujący oraz jak słusznie podkreślono w skardze - w sposób niezobowiązujący organu do przeprowadzenia postępowania dowodowego. Materiał dowodowy został oceniony przez Wnioskodawcę we Wniosku i organ powinien przyjąć to jako element stanu faktycznego podlegającego interpretacji pod kątem zadanego pytania. Fragmenty przytoczone przez organ w zaskarżonym postanowieniu, jak wskazuje skarżąca - miały na celu jedynie przedstawienie charakteru Spornej Kwoty, której dotyczy Wniosek. Wnioskodawca wskazał na okoliczności związane z nałożeniem Spornej Kwoty i jednocześnie zaznaczył, że nie jest możliwe osiągnięcie porozumienia z NFOŚiGW oraz Ministerstwem Rozwoju i Ministerstwem Środowiska, a jedyną możliwością ochrony prawnej jest poszukiwanie jej na drodze sądowej. Wnioskodawca ponadto wskazał, że z uwagi na poziom skomplikowania sprawy, podjęcie działań na drodze sądowej najprawdopodobniej doprowadziłoby to do długiego i kosztownego procesu, którego zakończenie nie musiałoby być dla Spółki korzystne. Mając na uwadze, że Spółka nie dochodziła swoich praw na drodze sądowej z przyczyn przedstawionych we Wniosku.
Jak słusznie wskazano w skardze, organ wydając interpretację powinien uznać ww. okoliczności szczegółowo opisane we wniosku za element stanu faktycznego i nie powinien w żadnym zakresie próbować ingerować w tak przedstawiony stan faktyczny.
Wobec powyższego za zasadny należy uznać podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 14b § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię. Konsekwencją wskazanego uchybienia było naruszenie przez organ także przepisów art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez ich zastosowanie w sprawie i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z wniosku spółki. Wbrew stanowisku organu, w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiła wskazana w art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. przesłanka "jakiejkolwiek innej przyczyny", uniemożliwiająca wszczęcie postępowania interpretacyjnego. Tym samym wydając zaskarżone rozstrzygnięcia Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej naruszył art. 165a § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 14b § 1 O.p.
W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ interpretacyjny obowiązany jest uwzględnić dokonaną przez Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę ocenę prawną.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c) w związku z art. 135, art. 119 pkt 3 i art. 120 P.p.s.a., Sąd uznał, że zaskarżone postanowienia zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1687).
mko

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI