I SA/Łd 217/19

I SA/Łd 217/19 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2019-07-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Joanna Grzegorczyk-Drozda /przewodniczący/
Joanna Tarno
Teresa Porczyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Interpretacje podatkowe
Sygn. powiązane
I FSK 2134/19 - Wyrok NSA z 2022-12-07
Skarżony organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2174
art. 86 ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: specjalista Małgorzata Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na indywidualną interpretację Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 stycznia 2019 r. nr 0113-KDIPT1-3.4012.841.2018.2.OS w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia artykułów spożywczych oraz braku opodatkowania podatkiem od towarów i usług udostępniania artykułów spożywczych oddala skargę.
Uzasadnienie
A z o.o. w Ł. 14 listopada 2018 r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia artykułów spożywczych oraz braku opodatkowania podatkiem od towarów i usług udostępniania tych artykułów spożywczych nieodpłatnie.
We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.
Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Zajmuje się w szczególności działalnością związaną z oprogramowaniem (PKD 62.01.Z) i pozostałym doradztwem w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (PKD 70.22.Z). Spółka w niewielkim stopniu wykonuje również czynności zwolnione z VAT. Obrót z tego tytułu nie przekracza 2% całego obrotu Spółki.
Wnioskodawca nabywa i będzie nabywać artykuły spożywcze, w szczególności owoce, warzywa oraz płatki śniadaniowe dla pracowników oraz współpracowników (osób fizycznych, z którymi Spółka współpracuje na podstawie zawieranych z nimi umów o świadczenie usług programistycznych lub informatycznych). Wskazanymi artykułami spożywczymi nie są w szczególności obiady (lunche).
Wskazane wyżej artykuły spożywcze są dostępne dla pracowników i współpracowników Wnioskodawcy w ogólnodostępnym pomieszczeniu socjalnym - kuchni. W związku z tym Wnioskodawca nie ma możliwości - uwzględniając realia biznesowe - bezpośredniego monitorowania spożycia ww. produktów przez poszczególnych pracowników i współpracowników. Dostarczane artykuły spożywcze, o których mowa we wniosku, są limitowane przez Wnioskodawcę - tyle, ile Wnioskodawca dostarczy ich w danym dniu, tyle może zostać spożyte przez pracowników i współpracowników. Pracownicy i współpracownicy Wnioskodawcy nie są jednak zobowiązani do korzystania z wyżej wymienionych artykułów spożywczych.
Zakupywanie ww. produktów żywnościowych wskazanego rodzaju przez Spółkę dla jej pracowników oraz współpracowników nie wynika z przepisów prawa. Wnioskodawca zapewnia te produkty mając na uwadze cel w postaci wzmacniania relacji z pracownikami i współpracownikami, co może pozytywnie wpływać na poprawę efektywności pracy tych osób.
Zakup ww. produktów spożywczych jest i będzie dokumentowany fakturami, które będą gromadzone i przechowywane zgodnie z przepisami.
W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że artykuły spożywcze, o których mowa we wniosku, nie są finansowane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Pracownicy oraz współpracownicy nie płacą za udostępniane artykuły spożywcze.
W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.
1. Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków na zakup artykułów spożywczych wskazanego rodzaju?
2. Czy Wnioskodawca ma obowiązek rozpoznawać należny podatek od towarów i usług z tytułu zużycia (konsumpcji) artykułów spożywczych wskazanego rodzaju przez pracowników i współpracowników Spółki?
Zdaniem Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania nr 1, Spółka jest i będzie uprawniona do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem artykułów spożywczych wskazanego rodzaju dla swoich pracowników oraz współpracowników.
Nabywane przez Wnioskodawcę produkty żywnościowe wskazanego rodzaju, w szczególności owoce, warzywa oraz płatki śniadaniowe, będą miały pośredni związek z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Wskazane artykuły spożywcze przyczyniają się do budowania pozytywnej atmosfery w pracy, poprawy warunków pracy, zwiększania jakości pracy wykonywanej przez pracowników i współpracowników, jak również do budowania wizerunku Spółki jako atrakcyjnego pracodawcy.
Wnioskodawca zidentyfikował potrzebę i zasadność zapewnienia pracownikom i współpracownikom w miejscu i w czasie pracy artykułów spożywczych, w szczególności owoców, warzyw oraz płatków śniadaniowych. Zadaniem pracodawcy jest stworzenie pracownikowi takich warunków, które w jego ocenie oraz ocenie pracowników zapewnią odpowiedni komfort pracy. Zapewnienie tych artykułów spożywczych jest wyrazem dbania o pracowników i współpracowników oraz polepszenia warunków wykonywania przez nich pracy, co pozytywnie wpływa na ich stan zdrowia, kondycję fizyczną oraz samopoczucie. Powyżej opisane działanie Wnioskodawcy w dalszej perspektywie może przyczyniać się do poprawy atmosfery i warunków pracy, a w konsekwencji do zwiększenia wydajności pracy z przełożeniem na uzyskiwanie przychodów przez Spółkę. Należy w tym miejscu podkreślić, że Spółka nie ma możliwości generowania obrotu bez pomocy pracowników i współpracowników; kapitał ludzki stanowi fundamentalne aktywo Wnioskodawcy, toteż Spółka - w celu osiągania obrotu - zmuszona jest dbać o swoich pracowników i współpracowników. W tym kontekście decyzja o zakupywaniu i udostępnianiu pracownikom i współpracownikom produktów żywnościowych wskazanego rodzaju podyktowana jest chęcią utrzymania jak najlepszych stosunków z tymi osobami.
W zakresie pytania nr 2 wnioskodawca uznał, że zużycie (konsumpcja) artykułów spożywczych przez pracowników oraz współpracowników dokonywane jest dla celów prowadzonej działalności opodatkowanej i nie stanowi zużycia na cele osobiste pracowników i współpracowników. Zatem zużycie (konsumpcja) wyżej wskazanych produktów nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko spółki
- za nieprawidłowe, w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia artykułów spożywczych (pytanie nr 1).
- za prawidłowe w zakresie braku opodatkowania podatkiem od towarów i usług udostępniania artykułów spożywczych (pytanie nr 2).
W opinii organu podatkowego, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz nabyte towary i usługi, w związku z nabyciem których podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem w ocenie organu możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
W rozpatrywanej sprawie, w pierwszej kolejności, wątpliwości Spółki dotyczą prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia artykułów spożywczych.
W odniesieniu do tych wątpliwości organ wskazał, że decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia podatku naliczonego ma zamierzony (deklarowany) związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi. Przy czym związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu.
Organ zauważył, że przepisy ustawy nie definiują pojęcia "potrzeb osobistych". Za Słownikiem Języka Polskiego uznał, że potrzebami "osobistymi" są takie potrzeby, które "dotyczą danej osoby" i które są jej potrzebami "prywatnymi", tj. potrzebami niezwiązanymi z prowadzoną przez tą osobę działalnością gospodarczą, statusem pracownika, czy pełnioną funkcją.
Zatem – w ocenie organu – można przyjąć, że potrzebami osobistymi są te, których realizacja nie jest związana ze stosunkiem pracy, a więc potrzeby osobiste to te, których zaspokojenie wynika z dobrej woli pracodawcy. Natomiast potrzeby pracownicze to te, których spełnienie nie wynika z autonomii woli stron, ale do zaspokajania których pracodawca jest zobowiązany na podstawie przepisów prawa, np.: przepisów Kodeksu pracy, przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, itp.
Analiza przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy oraz obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa podatkowego doprowadziła organ do wniosku, że zapewnienie pracownikom oraz współpracownikom Spółki możliwości skorzystania z artykułów spożywczych, takich jak owoce, warzywa oraz płatki śniadaniowe, udostępnianych w ogólnodostępnym pomieszczeniu socjalnym - kuchni - służy zaspokajaniu osobistych, prywatnych potrzeb pracowników oraz współpracowników i odbywa się bez związku z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą. Brak jest argumentów przemawiających za innym podejściem, skoro -jak sam wskazał Wnioskodawca - owoce, warzywa oraz płatki śniadaniowe dla pracowników oraz współpracowników będą ogólnodostępne. Pracownicy i współpracownicy Wnioskodawcy nie są zobowiązani do korzystania z wyżej wymienionych artykułów spożywczych. Jednocześnie artykuły spożywcze nie są finansowane z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Pracownicy oraz współpracownicy nie płacą za udostępniane artykuły spożywcze.
Konieczność zapewnienia przez Wnioskodawcę możliwości skorzystania z ogólnodostępnych artykułów spożywczych udostępnianych w kuchni, nie wynika z żadnych przepisów, jak również nie jest niezbędne dla celów prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem pracownicy są zobowiązani świadczyć pracę niezależnie od możliwości skorzystania z miejsca jakie daje z własnej woli pracodawca, a gdzie mogą oni skonsumować zrobione przez siebie posiłki. To do pracownika należy decyzja czy skorzysta z dostępnych artykułów, zatem zależy ona wyłącznie od woli pracownika i nie przekłada się na działalność opodatkowaną Wnioskodawcy (Pracodawcy).
W konsekwencji, organ uznał, że Wnioskodawcy nie przysługuje/nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia ww. artykułów spożywczych.
W odniesieniu do pytania nr 2 organ wskazał, że dla stwierdzenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia.
Aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, tj. za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Konsekwentnie opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością, a więc nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów. Są to zatem te wszystkie nieodpłatne świadczenia usług, które odbywają się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności. W przypadku nieodpłatnych świadczeń realizowanych na rzecz pracowników będą to także świadczenia, które nie są związane ze stosunkiem pracy ale zaspakajają prywatne/osobiste potrzeby pracownika, a ich zaspokojenie przez pracodawcę wynika wyłącznie z jego dobrej woli.
Jeżeli natomiast nieodpłatne świadczenie będzie się wpisywało w cel prowadzonej działalności gospodarczej, tzn. nieodpłatne świadczenie usług będzie wykonane w związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej podatnika, potrzebami związanymi z funkcjonowaniem prowadzonego przedsiębiorstwa, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona.
W świetle powyższego, oceniając, czy dana usługa służy działalności przedsiębiorstwa podatnika, należy zbadać, czy jest ona dla tego celu niezbędna, jak również zważyć, czyja korzyść jest dominująca. Jeżeli korzyść podatnika przeważa nad korzyścią pracownika, wówczas świadczenie to zachowuje swój nieodpłatny charakter i nie podlega opodatkowaniu.
Zatem za usługi dokonane do celów działalności gospodarczej należy uznać takie, które mają związek z potrzebami tej działalności. Związek z działalnością gospodarczą mają natomiast takie czynności, których wykonanie jest celowe dla osiągnięcia bądź poprawienia efektów tej działalności. Ta celowość istnieć może również wtedy, gdy taka usługa nieodpłatna nie jest niezbędna do osiągnięcia efektu działalności gospodarczej, ale obiektywnie może na te efekty wpływać.
Mając na uwadze kryteria wynikające z powołanego w interpretacji orzecznictwa TSUE organ wywiódł, że co do zasady takie usługi, w których zasadniczą korzyść odnoszą pracownicy, należałoby uznać za świadczone na ich osobiste cele, a w konsekwencji usługi te będą podlegały opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. Z drugiej jednak strony, jeżeli usługa taka nie jest świadczona przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności lub ma z nią luźny związek, to można mówić o świadczeniu usługi nie tyle na cele osobiste, lecz przede wszystkim w ramach innej działalności. W tym przypadku również czynność ta objęta jest opodatkowaniem zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.
Mając zatem na uwadze powyższe organ uznał, że w przypadku nieodpłatnego świadczenia usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkiego innego nieodpłatnego świadczenia usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, jeżeli podatnikowi przysługiwałoby prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, wówczas zastosowanie znajdzie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT.
Zatem brak prawa do odliczenia z uwagi na związek wydatków z czynnościami innymi niż działalność gospodarcza podatnika powoduje, że nie występuje obowiązek opodatkowania podatkiem od towarów i usług nieodpłatnego świadczenia usług.
Mając na uwadze fakt, że jedną z przesłanek opodatkowania nieodpłatnego przekazania usług jest aby podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu dokonywanych zakupów, to ponieważ - jak już wcześniej wskazano - Wnioskodawcy nie przysługuje/nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia artykułów spożywczych, zatem w przedmiotowej sprawie nieodpłatne udostępnianie artykułów spożywczych nie podlega/nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W konsekwencji, nieodpłatne udostępnianie przez Spółkę przedmiotowych artykułów spożywczych na rzecz pracowników oraz współpracowników, nie stanowi/nie będzie stanowić w ocenie organu, odpłatnego świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, a tym samym nie podlega/nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 we wniosku zostało uznane za prawidłowe.
Na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 stycznia 2019 r. A z o.o. w Ł. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Zaskarżonej interpretacji zarzucono:
1. art. 14c § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), dalej: O.p. oraz art. 121 § 1 w związku z art. 14h O.p. poprzez uchylenie się od przedstawienia wyczerpującego uzasadnienia i oceny prawnej stanowiska Spółki, sformułowanego we wniosku, w szczególności poprzez brak odniesienia się do argumentu, że kupowanie artykułów spożywczych, o których mowa we wniosku, jest związane z generowaniem obrotu opodatkowanego VAT po stronie Spółki przez jej pracowników oraz współpracowników;
2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 ust. 1 ustawy dnia z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn,: Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm.), dalej: ustawa o VAT w zw. z art. 168 lit. a Dyrektywy 2006/112 Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. nr 347/1 - dalej: dyrektywa 2006/112) poprzez ich nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, że artykuły spożywcze, przeznaczone do spożycia przez pracowników oraz współpracowników jako poczęstunek, nie stanowią towarów wykorzystywanych na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podczas gdy towary tego rodzaju, jako związane z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz przyczyniające się do generowania obrotów przez podatnika, są wykorzystywane na potrzeby transakcji opodatkowanych VAT, w związku z czym podatek naliczony od zakupu towarów tego rodzaju stanowi podatek podlegający odliczeniu - a w konsekwencji dopuszczenie się niewłaściwej oceny co do zastosowania wskazanych przepisów prawa materialnego.
Wobec powyższego wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wydający interpretację wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach. Stosownie do treści art. 57a p.p.s.a., skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczenia się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, przy czym Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając kontrolowaną sprawę we wskazanych aspektach i w wymienionym zakresie, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego (art. 146 § 1 p.p.s.a.).
Przypomnienia wymaga tu obowiązujący stan prawny, a w szczególności art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług dalej :u.p.t.u." (t.j. Dz. U. z 2018.2174 r., nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) który stanowi, że w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15 u.p.t.u, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (z zastrzeżeniami nie mającymi znaczenia w sprawie). Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest fundamentalną zasadą podatku VAT, co sprawia, że jest on neutralny dla przedsiębiorców, a jego ekonomiczny ciężar ponosi faktycznie konsument (osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej lub podmiot gospodarczy, któremu nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego). Jest to uprawnienie wynikające z samej konstrukcji tego podatku.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego służy zatem wyłącznie podatnikowi pod warunkiem wykorzystania zakupionych towarów i usług do wykonywanych przez podatnika czynności opodatkowanych, a tym samym decydujący jest związek zakupionych towarów i usług z czynnościami podatnika generującymi należny podatek VAT. Wskazany przepis nie definiuje wprost charakteru związku pomiędzy zakupami a sprzedażą opodatkowaną, jaki uprawnia do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego. Nie określa w szczególności, czy związek ten musi być bezpośredni, czy wystarczającym dla odliczenia podatku naliczonego jest wykazanie pośredniego tylko związku zakupionych towarów i usług z czynnościami podatnika opodatkowanymi podatkiem VAT. Z literalnego brzmienia przepisu art. 86 ust. 1 u.p.t.u. nie wynika wprost, że związek ten ma być "bezpośredni".
W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że niezbędnym warunkiem odliczenia VAT jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy zakupami (wydatkami), a konkretną transakcją opodatkowaną. Wydatki te powinny stanowić część składową kosztów świadczenia, uwzględnioną w cenie – tak przykładowo: wyroki NSA z dnia 26 maja 2012 r., sygn. akt I FSK 870/10, z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2001/13, z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt I FSK 2043/13, czy z dnia 9 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 346/14 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA orzeczenia.nsa.gov.pl).
Także orzecznictwo ETS wyraża pogląd, że jedynie bezpośredni związek pomiędzy podatkiem naliczonym, a transakcją opodatkowaną może stanowić podstawę do odliczenia (orzeczenie w sprawie C-4/94 z dnia 6 kwietnia 1995 r. pomiędzy BLP Group a Commissioners of Customs and Excise, z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie C-98/98, Commissioners of Customs and Excise a Midland Bank, w sprawach: C-408/98 Abbey National/Komisja; C-16/00 CIBO Participations S.A., C-80/95 Hamas Helm przeciwko Staatssecretaris van Financien i C-29/08 Skatteverket przeciwko AB SKF).
Jednakże wskazać należy, że w orzecznictwie pojawił się również pogląd, zgodnie z którym brak bezpośredniego związku wydatku z działalnością opodatkowaną nie musi zawsze prowadzić do utraty prawa do odliczenia VAT. W przypadku bowiem wydatków zaliczanych do tzw. kosztów ogólnych wprawdzie nie istnieje bezpośredni związek pomiędzy zakupem tych towarów i usług, a sprzedażą opodatkowaną, lecz w sytuacji gdy stanowią one element cenotwórczy produktów podatnika, pozostając w ten sposób w pośrednim związku z jego opodatkowaną działalnością gospodarczą, prawo do odliczenia z tytułu tych zakupów (wydatków) powinno przysługiwać podatnikowi w takim zakresie, w jakim ogólna działalność daje prawo do odliczenia VAT (por. wyroki NSA z 29 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 571/10, z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 1167/13, dostępne w CBOSA). Do wydatków mających pośredni wpływ na wykonywanie czynności opodatkowanych najczęściej zaliczana są koszty reprezentacji i reklamy, wydatki związane z udziałem w targach, konferencjach, koszty doradztwa podatkowego. Prawo do odliczenia należy zatem przyznać przedsiębiorcy w przypadku wydatków przekładających się w sposób pośredni na generowanie zysku.
Prawa takiego nie dają jednak wydatki nie pozostające w związku z działalnością gospodarczą podlegającą opodatkowaniu VAT.
W kontekście powyższych rozważań nie można uznać, by przekazanie przez stronę skarżącą swoim pracownikom artykułów spożywczych w postaci owoców, warzyw czy płatków owsianych do spożywania w czasie bieżącej pracy, tj. w sytuacji, gdy pracownik sam decyduje, czy i kiedy skonsumuje pozostawione mu do dyspozycji artykuły spożywcze, skutkowało odliczeniem podatku, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy podatkowej. Dostarczenie takiego posiłku pracownikom nie wiąże się bowiem z prowadzoną przez podatnika działalnością. Zbyt daleko idące i hipotetyczne są wskazywane przez skarżącą spółkę argumenty sprowadzające się do twierdzenia, że dostarczenie pracownikom tych artykułów spożywczych przyczynia się np do budowania korzystnej atmosfery i warunków w pracy, zwiększenia wydajności, a tym samym, że towary te są związane z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz przyczyniają się do generowania obrotów przez podatnika co oznacza, że są wykorzystywane na potrzeby transakcji opodatkowanych VAT. Zapewnienie posiłku w sytuacji wskazanej przez skarżącą spółkę nie jest niezbędne dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Pracownicy są bowiem zobowiązani świadczyć pracę niezależnie od poczęstunku, jaki serwuje im z własnej woli pracodawca. Zasadnie zatem organ podnosi, że w istocie dojdzie tu do zabezpieczenia prywatnych, osobistych potrzeb pracowników przez pracodawcę.
Potrzeby osobiste, to w szczególności takie, których pracodawca nie ma obowiązku zaspokoić, a pracownicze to takie, do których zaspokojenia pracodawca jest zobowiązany (np. w oparciu o art. 232 Kodeksu pracy i rozporządzenie wykonawcze Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów - Dz. U. z 1996 r., nr 60, poz. 279, czy rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy - t.j. Dz. U. z 2003 r. nr 169 poz. 1650 z późn. zm.). Hipotetyczne powiązanie zaspokajania przez pracodawcę potrzeb osobistych pracowników trudno wiązać z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa oraz generowaniem obrotów.
W przedstawionym stanie faktycznym sprawy nie było mowy o konieczności zapewnienia pracownikom skarżącej spółki tzw. posiłków profilaktycznych (dla pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnie uciążliwych), a zatem dostawa owoców, warzyw i płatków owsianych nie stanowi wypełnienia obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy więc uznać, że takie każdorazowe, w zwykłych okolicznościach zapewnianie posiłku pracownikom i współpracownikom nie ma związku z czynnościami opodatkowanymi pracodawcy. Inaczej by było, gdyby zaistniały pewne szczególne sytuacje, np. okres wytężonej pracy lub pracy w nadgodzinach, która to sytuacja nie miała jednak miejsca w realiach niniejszej sprawy.
Nie narusza w związku z powyższym prawa stanowisko organu, że Spółka nie jest i nie będzie uprawniona do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem artykułów spożywczych wskazanego rodzaju dla swoich pracowników oraz współpracowników, jako że artykuły te służą zaspokojeniu potrzeb osobistych pracowników i co do zasady nie mają związku z czynnościami Spółki podlegającymi opodatkowaniu.
Wbrew stanowisku strony skarżącej organ nie naruszył art. 14c § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. O.p. oraz art. 121 § 1 w związku z art. 14h O.p. poprzez uchylenie się w ocenie prawnej stanowiska spółki od odniesienia się do argumentu, że kupowanie artykułów spożywczych, o których mowa we wniosku, jest związane z generowaniem obrotu opodatkowanego VAT po stronie Spółki przez jej pracowników oraz współpracowników. Organ wskazał, że zapewnienie przez skarżącą spółkę możliwości skorzystania z ogólnodostępnych artykułów spożywczych udostępnianych w kuchni, nie jest wynikającą z przepisów prawa koniecznością, jak też nie jest niezbędne dla celów prowadzonej działalności gospodarczej. Służy zaspokajaniu osobistych, prywatnych potrzeb pracowników oraz współpracowników i odbywa się bez związku z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą, co w konsekwencji oznacza brak związku z generowaniem obrotu.
Za prawidłowe uznać należy - zgodne ze stanowiskiem spółki - stanowisko organu, zaprezentowane w zakresie braku opodatkowania podatkiem od towarów i usług udostępniania artykułów spożywczych (pytanie nr 2).
Brak podstaw do stwierdzenia naruszenia zaskarżoną interpretacją przepisów prawa procesowego i materialnego skutkowało oddaleniem skargi zgodnie z art.151 p.p.s.a.
db