I SA/Łd 2083/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2007-05-29
NSApodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowykoszty uzyskania przychoduodpis aktualizującynależnościfaktura korygującapostępowanie układowesprawozdawcaWSArozliczenia międzyokresowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę podatników, uznając, że odpis aktualizujący wartość należności z tytułu zakupu cukru, który nie został wcześniej zaliczony do przychodów, nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu.

Sprawa dotyczyła sporu podatkowego związanego z określeniem zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. Podatnicy próbowali zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpis aktualizujący wartość należności wynikającej z faktury korygującej zakup cukru. Organ podatkowy zakwestionował tę możliwość, argumentując, że należność ta nie została wcześniej zaliczona do przychodów. Sąd administracyjny zgodził się z organem, oddalając skargę i potwierdzając, że taki odpis nie spełnia wymogów art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy o PDOF.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę A. K. i G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej określającą podatnikom wysokie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok. Spór dotyczył możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisu aktualizującego wartość należności, która wynikała z faktury korygującej zakup cukru od Spółki A. Podatnicy twierdzili, że odpis ten jest kosztem uzyskania przychodu, podczas gdy organy podatkowe uznały, że ponieważ należność ta nie została wcześniej zaliczona do przychodów należnych w rozumieniu art. 14 ustawy o PDOF, nie może być kosztem na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 21 tej ustawy. Sąd analizując stan faktyczny, w tym dokumentację księgową, postępowanie układowe Spółki A oraz oświadczenie o potrąceniu wierzytelności, doszedł do wniosku, że jedyną wierzytelnością Spółki B (wspólnikiem której był jeden z podatników) wobec Spółki A była ta wynikająca z korekty zakupu cukru. Ponieważ nie została ona zaliczona do przychodów, odpis aktualizujący jej wartość nie mógł być kosztem uzyskania przychodu. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów podatkowych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, odpis taki nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu, ponieważ nie spełnia warunku uprzedniego zaliczenia należności do przychodów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy o PDOF stanowi wyjątek od zasady niezaliczania nieściągalnych wierzytelności do kosztów, ale wymaga, aby wierzytelność ta została wcześniej zaliczona do przychodów. Ponieważ w tej sprawie należność wynikająca z faktury korygującej zakup cukru nie została zaliczona do przychodów, odpis aktualizujący jej wartość nie mógł być kosztem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.p.d.o.f. art. 23 § ust. 1 pkt 21

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Odpis aktualizujący wartość należności może być kosztem uzyskania przychodu tylko wtedy, gdy należność ta została uprzednio zaliczona do przychodów należnych.

Pomocnicze

u.p.d.o.f. art. 14 § ust. 1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

Definiuje przychody należne, które są podstawą do zaliczenia ich do kosztów po dokonaniu odpisu aktualizującego.

k.c. art. 498 § § 1

Kodeks cywilny

Reguluje potrącenie wierzytelności.

k.c. art. 499

Kodeks cywilny

Reguluje sposób dokonywania potrącenia wierzytelności.

Ordynacja podatkowa art. 120

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania zgodnie z przepisami.

Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Ordynacja podatkowa art. 191

Ordynacja podatkowa

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Ordynacja podatkowa art. 210 § § 4

Ordynacja podatkowa

Wymogi formalne decyzji.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie w przedmiocie oddalenia skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Należność wynikająca z faktury korygującej zakup cukru nie została zaliczona do przychodów należnych, w związku z czym odpis aktualizujący jej wartość nie może być kosztem uzyskania przychodu na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy o PDOF.

Odrzucone argumenty

Odpis aktualizujący wartość należności z tytułu zakupu cukru powinien być uznany za koszt uzyskania przychodu. Faktura VAT nr [...] dotycząca sprzedaży usług pośrednictwa jest źródłem odpisu aktualizacyjnego. Oświadczenie podatniczki z dnia 28 stycznia 2004r. nie powinno być wiążące dla oceny księgowej.

Godne uwagi sformułowania

Należność, której dotyczył utworzony odpis aktualizujący wynikała z faktury korygującej dotyczącej zakupu cukru, a nie z faktury VAT nr [...] z dnia [...] dotyczącej sprzedaży usługi pośrednictwa. Skoro należność wynikająca z korekty faktury nr [...] nigdy nie została zaliczona do przychodów na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie może stanowić kosztu uzyskania przychodów na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 21 w/w ustawy. Ustawodawca jako zasadę przyjął nie zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów nieściągalnych wierzytelności.

Skład orzekający

Arkadiusz Cudak

przewodniczący sprawozdawca

Wiktor Jarzębowski

członek

Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy o PDOF w kontekście odpisu aktualizującego należności niezaliczonych wcześniej do przychodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z rozliczeniami między spółkami i postępowaniem układowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia podatkowego – możliwości zaliczenia odpisu aktualizacyjnego do kosztów uzyskania przychodów, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców. Choć stan faktyczny jest złożony, zasada prawna jest jasna i powszechnie stosowana.

Czy odpis aktualizujący niezaliczoną do przychodów należność to koszt uzyskania przychodu? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 75 648 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 2083/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Aleksandra Wrzesińska-Nowacka
Arkadiusz Cudak /przewodniczący sprawozdawca/
Wiktor Jarzębowski
Symbol z opisem
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ
Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Dnia 29 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 maja 2007 roku sprawy ze skargi A. K. i G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 rok - oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł., określił A. K. i G. K. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie 75.648,00 zł.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ I instancji podał, że w dniu [...] organ kontroli skarbowej wydał decyzję nr [...] określającą podatnikom wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. w kwocie 75.648,00 zł. Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, w wyniku rozpatrzenia, którego decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia zalecając przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, w szczególności zbadanie, jaka kwota wierzytelności została zgłoszona do postępowania układowego, prowadzonego wobec A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. i skąd ona wynikała.
W rezultacie przeprowadzonego postępowania kontrolnego ustalono, że w 2003r. G. K. uzyskał dochód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w firmie P.H.U. B Spółka jawna K. i Wspólnicy K.. W rezultacie przeprowadzonej w Spółce B kontroli stwierdzono zaniżenie przez Spółkę dochodu o kwotę 226.250,00 zł, wynikające z nieprawidłowego uznania za koszt uzyskania przychodów odpisu aktualizującego wartość należności, który zaewidencjonowano na koncie [...] "Pozostałe koszty operacyjne" po stronie [...] oraz na koncie 280-01 "Odpisy aktualizujące wartość należności po stronie Ma w kwocie 226.250,00 zł. Odpis ten utworzono ze względu na okoliczność otwarcia postępowania układowego dla Spółki A w oparciu o art. 35b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002 r., nr 76, poz. 694 ze zm.). Pod polecenie księgowania [...] nr [...] z dnia [...], dokumentujące dokonanie odpisu aktualizującego wartość należności, Spółka B załączyła kserokopię faktury korygującej nr [...] z dnia [...] dokumentującej zmniejszenie wartości zakupu netto o kwotę 226.250,00 zł, podatku VAT o kwotę 15.837,50 zł, wartości brutto o kwotę 242.087,50 zł oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] o otwarciu postępowania układowego dla Spółki A.
W okresie od dnia 1 stycznia do [...] Spółka B dokonała udokumentowanego fakturami: nr [...] z dnia [...] na kwotę netto 819.000 zł, VAT 57.330 zł, brutto 876.330 zł, nr [...] z dnia [...] na kwotę netto 1.267.000 zł, VAT 88.690 zł, brutto 1.355.690 zł, nr [...] z dnia [...] na kwotę netto 1.086.000 zł, VAT 76.020 zł, brutto 1.162.020 zł, nr [...] z dnia [...] na kwotę netto 362.000 zł, VAT 25.340 zł, brutto 387.340 zł zakupu cukru od Spółki A. Razem zobowiązania z tytułu zakupów wynosiły 3.781.380 zł. Na podstawie zapisów konta [...] "Zobowiązania wobec dostawców" stwierdzono, że do dnia [...] Spółka B spłaciła zobowiązania w ogólnej kwocie 3.225.060 zł. Zatem wartość jej zobowiązań wobec Spółki A na ten dzień wynosiła 556.320,00 zł. W dniu [...] Spółka B wystawiła dla firmy Spółki A fakturę VAT nr [...] dokumentującą sprzedaż usługi pośrednictwa sprzedaży cukru za miesiące styczeń, luty i marzec na kwotę netto 456.000 zł, podatek VAT 100.320 zł, brutto 556.320 zł. Z faktury tej wynikało, że zapłata miała być dokonana w formie kompensaty. Na podstawie pisma Spółki B dotyczącego kompensaty z dnia [...] skierowanego do Spółki A oraz polecenia księgowania nr [...] z dnia [...] dokonano zapisów na kontach [...] "Należności od odbiorców" oraz [...] "Zobowiązania wobec dostawców" i zaewidencjonowano kompensatę należności z zobowiązaniami na kwotę 556.320,00 zł. W wyniku powyższego, według zapisów kont rozrachunkowych, na dzień [...] Spółka "B" nie posiadała wobec Spółki A żadnych zobowiązań ani należności. W dniu [...] Spółka "B" dokonała zmniejszenia wartości netto sprzedaży usługi pośrednictwa cukru o kwotę 31.750 zł netto, VAT 6.985 zł, brutto 38.735 zł, co udokumentowała fakturą korygującą nr [...] Przyczyną korekty było błędne wyliczenie wartości usługi. Zgodnie zaś treścią tej faktury Spółka B zobowiązała się zwrócić Spółce A kwotę 38.735 zł w terminie do dnia 22 kwietnia 2003 r.
Spółka A nie wywiązała się z umowy sprzedaży cukru 600 ton udokumentowanej fakturą VAT nr [...] z dnia [...] o wartości netto 1.086.000,00 zł, podatek VAT 76.020,00 zł, brutto 1.162.020,00 zł i nie dostarczyła 125 ton cukru (zakup ten zaewidencjonowano w księgach rachunkowych zgodnie z zapisem "Listy księgowań dziennik towarów" pod poz. [...] po stronie [...] konta [...] "Wartość sprzedanych towarów" w kwocie 1.086.000,00 zł. W związku z powyższym, Spółka A wystawiła fakturę korygującą VAT nr [...] z dnia [...] dokumentującą zmniejszenie wartości sprzedaży netto o kwotę 226.250,00 zł, podatku VAT 15.837,50 zł, wartości sprzedaży brutto 242.087,50 zł. Korektę zakupu Spółka B zaewidencjonowała zgodnie z zapisem "Listy księgowań dziennik towary", pod poz. [...] w [...] po stronie [...] konta [...] ze znakiem ujemnym w kwocie 226.250,00 zł. Spółka A zobowiązała się do zwrotu kwoty 242.087,50 zł w terminie do dnia 16 maja 2003 r., którego nie dokonała stając się dłużnikiem Spółki B.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. podniósł także, iż z przedłożonych przez kontrolowaną Spółkę dokumentów wynikało, że dokonała ona wydłużenia terminu płatności za fakturę [...] z dnia [...] do dnia [...], (pomimo tego, że na fakturze określono formę płatności jako kompensatę). Następnie wyksięgowano z kont [...] i [...] zaewidencjonowaną w dniu [...] kompensatę w kwocie 556.320,00 zł ([...] Nr [...] z dnia [...] ) oraz dokonano zgodnie z pismem skierowanym do Spółki A dotyczącym rozliczenia kompensat z dnia [...] oraz poleceniami księgowań: [...], [...], [...] z dnia [...] rozliczenia kompensat w ten sposób, że na dzień [...] zapisy konta "Zobowiązania wobec dostawców" wskazywały na istnienie należności od Spółki A w kwocie 242.087,50 zł wynikającej z tytułu nie wykonania umowy sprzedaży i nie dostarczenia towaru, natomiast zapisy konta [...]"należności od odbiorców" wykazały istnienie zobowiązania Spółki B wobec Spółki A w kwocie 38.735,00 zł, które wynikało z faktury korygującej nr [...] z dnia [...] Salda tych kont zostały wykazane przez podatników w bilansie na dzień [...]
Organ I instancji wskazał także, iż z przekazanego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. protokołu z czynności sprawdzenia prawidłowości i rzetelności dokumentów przeprowadzonych w Spółce A z dnia [...] wraz z załącznikami wynikało, iż do dnia [...] nie doszło pomiędzy spółkami do rozliczeń wynikających z faktur korygujących nr [...] w kwocie 242.087,50 zł oraz nr [...] w kwocie 38.735,00 zł, zaś ustalenia dotyczące kwot wierzytelności istniejących pomiędzy nimi są zgodne z zapisami na kontach ksiąg rachunkowych Spółki "B" na koniec 2003 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. podniósł nadto, że ze spisu wierzycieli i wierzytelności Spółki A według stanu na dzień [...] objętych postępowaniem układowym wynikało, że pod poz. [...] wpisano wierzytelność Spółki "B" łącznie w wysokości 262.723,39 zł, w tym kwotę 242.087,50 zł wynikającą z faktury korygującej za cukier nr [...] z terminem płatności wskazanym na dzień 16 maja 2003r., odsetki w wysokości 9.994,89 zł oraz koszty postępowania sądowego w wysokości 10.641,00 zł, zaś postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. – z dnia [...], sygn. akt [...] wykazana w spisie wierzycieli kwota 262.723,29 zł została wciągnięta na listę wierzytelności w postępowaniu układowym. W ocenie organu I instancji, w postępowaniu kontrolnym udowodniono zatem, że należność, której dotyczył utworzony odpis aktualizujący wynikała z faktury korygującej dotyczącej zakupu cukru, a nie z faktury VAT nr [...] z dnia [...] dotyczącej sprzedaży usługi pośrednictwa, co potwierdziła również wspólniczka Spółki "B" – M. R. składając w skierowanym do Spółki A piśmie z dnia 28 stycznia 2004r. oświadczenie, że na mocy art. 498 § 1 k.c. oraz art. 499 k.c. potrąca wierzytelność Spółki A w kwocie 38.735,00 zł (wynikającą z faktury korygującej nr [...]) z wierzytelnością Spółki "B" w wysokości 242.087,50 zł (wynikającą z faktury korygującej nr [...]). Kwota dokonanego przez Spółkę "B" odpisu aktualizującego wartość należności w wysokości 226.250,00 zł dotyczy należności wynikającej ze zmniejszenia wartości zakupu, która nigdy nie była zaliczona do przychodów należnych na podstawie art. 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity – Dz.U. z 2000, nr 14, poz. 176 ze zm.), wobec czego nie spełnia jednego z wymienionych w art. 23 ust. 1 pkt 21 tej ustawy warunków uznania odpisu aktualizującego za koszt uzyskania przychodów – warunku uprzedniego zaliczenia należności do przychodów należnych w związku z czym nie stanowi kosztu uzyskania przychodów dla ustalenia dochodu do opodatkowania z działalności gospodarczej. W konsekwencji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. stwierdził, że skoro udział G. K. w Spółce wynosił 25%, to przychód z tego tytułu na nią przypadający wyniósł 7.495.394,48 zł, koszty uzyskania przychodu – 7.254.248,38 zł, a nie 7.310.810,88 zł, zaś dochód – 241.146,10 zł, a nie 184.583,60 zł.
W odwołaniu od tej decyzji podatnicy wnosząc o jej uchylenie zarzucili naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu tak sformułowanych zarzutów podniesiono, że podatniczka nie jest autorem pisma z dnia 28 stycznia 2004r., z którego "zbyt pochopnie" wyprowadzono wniosek o związku kwoty 242.087,50 zł wyłącznie z fakturą korygującą [...]. Po czym stwierdzono, że pismo to podatniczka podpisała, natomiast "nie do końca adekwatna jego treść wynikała z powodów praktycznych i zostało złożone w innym celu dla wywołania innego efektu. To spowodowało brak naturalnej ostrożności ponieważ nikt nie zakładał, że pismo to będzie miało związek z odpisami aktualizacyjnymi" i oczywistym jest, iż nie zostało sporządzone przez osobę, która zdawała sobie sprawę, bo nie posiadała odpowiedniej wiedzy, że może mieć ono znaczenie dla prawidłowości ocen księgowych. Gdyby nie było sprzedaży usług, nie byłoby "nadwyżki" w rozliczeniach. Stosunki gospodarcze pomiędzy stronami polegały nie tylko na sprzedaży cukru przez Spółkę A, czy sprzedaży towarów przez Spółkę "B", ale także na świadczeniu usług na rzecz Spółki A. Bez sprzedaży usług nie byłoby odpisu aktualizacyjnego i to nie faktura korygująca jest źródłem odpisu ponieważ rozliczona zostałaby z niedopłatą za faktury. Sprzedaż usług udokumentowanych fakturą VAT nr [...] na kwotę 556.320,00 zł spowodowała nadwyżkę w rozliczeniach pomiędzy kontrahentami i nie może budzić wątpliwości, że to właśnie ta faktura jest źródłem i podstawą odpisu aktualizacyjnego stanowiącego koszt uzyskania przychodu.
Nie uwzględniając tego odwołania, decyzją z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W jej uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w całości ustalenia faktyczne Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. oraz dokonaną przez ten organ ocenę prawną zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przy czym ustosunkowując się do argumentacji zawartej w odwołaniu zauważył, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, iż źródłem i podstawą do utworzenia odpisu aktualizującego jest faktura VAT Nr [...] na kwotę 556.320,00 zł dotycząca sprzedaży usług, także z tego względu, że należność z niej wynikająca nie spełnia wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 23 ust. 1 pkt 21, niezbędnych do uznania odpisu aktualizującego za koszt uzyskania przychodu. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., w przypadku tej należności nie jest spełniona przesłanka uprawdopodobnienia jej nieściągalności (art. 23 ust. 3), a bez tego nie może być mowy o utworzeniu odpisu aktualizacyjnego, który stanowi koszt uzyskania przychodu.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze na powyższą decyzję podatnicy wnosząc o jej uchylenie, ponownie zarzucili naruszenie art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 120, art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu skargi, podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji wywodzono nadto, że na skutek nieprawidłowych księgowań, niewłaściwą fakturę podpięto pod polecenie księgowania, a zgłoszenie faktury [...] – faktury korygującej na listę wierzytelności w postępowaniu układowym było nieprawidłowe, podobnie jak niewłaściwe było oświadczenie podatniczki, która nie zna się na prowadzeniu księgowości i nie była w stanie prawidłowo ocenić faktów księgowych mających znaczenie w sprawie. Zdaniem autora skargi należy uwzględnić całokształt stosunków gospodarczych pomiędzy spółką B a A.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna. Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność kwestionowanych aktów i czynności (bezczynności) organów administracji publicznej zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego.
Analiza zawartych w skardze twierdzeń wskazuje, iż zdaniem strony skarżącej, organ podatkowy dopuścił się uchybienia polegającego na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Uznano bowiem, że kwota dokonanego przez Spółkę "B" odpisu aktualizacyjnego w wysokości 226.250,00 zł z uwagi na to, że jego podstawę stanowiła zgłoszona w postępowaniu układowym wierzytelność przysługującą jej wobec Spółki A wynikającą z faktury korygującej [...] z dnia [...] wystawionej w związku ze zmniejszeniem wartości zakupu cukru, a nie z faktury z dnia [...], nr [...] dokumentującej usługę pośrednictwa, jako niestanowiąca przychodu należnego w rozumieniu art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest kosztem uzyskania przychodu, o jakim mowa w art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z uchybieniem tym podatniczka łączy zarzuty: naruszenia wskazanego wyżej przepisu prawa materialnego – art. 23 ust. 1 pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz przepisów postępowania – art. 120, art. 121 § 1, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Zarzutów tych jednak nie sposób podzielić. Analiza akt sprawy oraz znajdujących się tam dokumentów stanowiących podstawę dokonanych przez organ podatkowy ustaleń faktycznych prowadzi bowiem do wniosku, iż dokonano prawidłowej i logicznie umotywowanej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji trafnej subsumpcji przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji do tak ustalonego stanu faktycznego. Trzeba przede wszystkim zwrócić uwagę no to, że Spółka "B", której udziałowcem jest skarżącą, zgłosiła w postępowaniu układowym jako przysługującą jej względem Spółki A wierzytelność jedynie należność wynikającą z faktury nr [...] korygującej wartość zakupu od Spółki A cukru. Wynika to zresztą jednoznacznie ze znajdujących się w aktach sprawy: protokołu z posiedzenia Sądu Rejonowego dla W. – z dnia [...], w sprawie sygn. akt [...] w przedmiocie sprawdzenia wierzytelności, postanowienia tego Sądu z dnia [...] w przedmiocie ustalenia listy wierzytelności oraz spisu listy wierzycieli Spółki A i wierzytelności według stanu na dzień 18 lipca 2003r. Należność ta, co nie budzi wątpliwości, nie mogła zostać zaliczona na podstawie art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do przychodów należnych. W związku z tym uznać należy, iż trafnie przyjął organ podatkowy, że dokonany na tej podstawie przez Spółkę "B" odpis aktualizujący jej wartość jako niespełniający warunków wynikających z art. 23 ust. 1 pkt 21 tej ustawy nie jest kosztem uzyskania przychodów. Należy podkreślić, że ustawodawca jako zasadę przyjął nie zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów nieściągalnych wierzytelności. Jedyny wyjątek, wynikający z art. 23 ust. 1 pkt 20 i 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczy sytuacji, gdy te wierzytelności wcześniej zaliczone do przychodów stosownie do treści art. 14 ust. 1 powyższej ustawy. Zachodzi bowiem wówczas konieczność usunięcia z podstaw opodatkowania tych kwot. Zatem, skoro należność wynikająca z korekty faktury nr [...] nigdy nie została zaliczona do przychodów na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie może stanowić kosztu uzyskania przychodów na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 21 w/w ustawy.
Warunków o jakich stanowi ten ostatni przepis nie spełnia również mająca według skarżącej wynikać z faktury nr [...] z dnia [...] należność za usługę pośrednictwa. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych protokołu z czynności sprawdzenia prawidłowości i rzetelności badanych dokumentów u kontrahenta kontrolowanego z dnia [...], sporządzonego przez Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. oraz załączników do tego protokołu wynika, że na dzień 18 lipca 2003r. jedyne zobowiązanie Spółki A wobec Spółki B z tytułu korekty wartości sprzedaży na rzecz tej ostatniej cukru wyniosło 242.087,50 zł, natomiast należność od kontrahenta będąca następstwem korekty wartości usługi pośrednictwa wyniosła 38.735,00 zł. Pozostałe natomiast należności pomiędzy tymi stronami zostały rozliczone w formie przelewów środków pieniężnych oraz cesji wierzytelności. Trzeba bowiem zaznaczyć, że należność z faktury nr [...] z dnia [...] z tytułu usługi pośrednictwa cukru została uiszczona w drodze wzajemnych kompensat, czyli poprzez potrącenie wierzytelności. W piśmie z dnia 28 stycznia 2004r. M. R. będąca wspólnikiem P.H.U. B Spółki jawnej, Z. K., G. K., M. K. i J. K. działając w imieniu Spółki złożyła z kolei oświadczenie woli Spółce A, iż na mocy art. 498 § 1 k.c. w związku z art. 499 k.c. potrąca wierzytelność tej ostatniej w kwocie 38.735,00 zł wynikającą z faktury nr [...] korygującej wartość usługi pośrednictwa z wierzytelnością Spółki B w wysokości 242.087,50 zł wynikającą z faktury nr [...] korygującej wartość zakupu cukru. Z akt sprawy wynika zresztą, iż w skierowanym do Komornika Rewiru II przy Sądzie Rejonowym dla W. piśmie z dnia 30 lipca 2004r. kontrahent Spółki B powołał się na okoliczność skutecznego złożenia przez nią we wskazanym wyżej piśmie z dnia 28 stycznia 2004r. oświadczenia o dokonaniu potrącenia należności w rezultacie, czego doszło do zmniejszenia kwoty głównej wierzytelności do wysokości 203.325,50 zł. Okoliczność tę potwierdza także powołany wyżej protokół z czynności sprawdzenia prawidłowości i rzetelności badanych dokumentów u kontrahenta kontrowanego z dnia [...] Z tego też względu nie można również podzielić argumentacji strony skarżącej, iż złożone przez M. R. w dniu 28 stycznia 2004r. w imieniu Spółki B oświadczenie woli o potrąceniu miało wywołać inne skutki prawne, aniżeli wynikające z tego rodzaju oświadczeń. Zauważyć bowiem trzeba, że pismo to doszło do kontrahenta Spółki B w taki sposób, iż uważał on zawarte w nim oświadczenie woli za skuteczne w rozumieniu art. 61 § 1 k.c. Tym samym wywołało ono skutki wynikające z art. 498 i 499 k.c., czyli doszło do umorzenia obu wskazanych w nim wierzytelności nawzajem do wysokości wierzytelności niższej z mocą wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe.
Reasumując, w ocenie Sądu, trafnie organ podatkowy uznał, iż jedyną wierzytelnością Spółki B przysługującą jej od Spółki A była należność wynikająca z korekty wartości zakupu cukru zgłoszona w postępowaniu układowym. Ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie narusza przepisu art. 191 Ordynacji podatkowej. Przyjęcie odmiennego wniosku byłoby w kontekście analizy zgromadzonego przez organy podatkowe materiału dowodowego niezgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Trudno bowiem przyjąć, iż możliwym jest, aby podmiot prowadzący działalność gospodarczą nie zgłosił w postępowaniu układowym przysługujących mu wierzytelności o tak dużej wartości, w sytuacji, gdy jego kontrahent zaprzestał płacenia długów i zachodzi bardzo wysokie prawdopodobieństwo nie uzyskania ich zaspokojenia z majątku zobowiązanego.
Z przyczyn wyżej przedstawionych, na mocy art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI