I SA/Łd 525/23

I SA/Łd 525/23 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2023-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Cezary Koziński /przewodniczący sprawozdawca/
Ewa Cisowska-Sakrajda
Tomasz Furmanek
Symbol z opisem
6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Sygn. powiązane
I GSK 46/24 - Wyrok NSA z 2025-01-22
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2082
art. 26 ust. 2, art. 47
Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1672
art. 19
Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Asesor WSA Tomasz Furmanek, po rozpoznaniu w dniu 27 września 2023 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na czynność Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie błędnego ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej oddala skargę.
Uzasadnienie
Centrum Nauki i Biznesu "A" sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na czynność Prezydenta Miasta Łodzi w postaci błędnego ustalenia wysokości należnej dotacji oświatowej przysługującej na słuchaczy Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "A" w Ł. w 2023 r.
W skardze strona wskazała, że poprzez dokonaną czynność doszło do naruszenia:
(1) art. 26 ust. 2 w zw. z art. 33 ust. 1 w zw. z art. 43 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 2 pkt 3 w zw. z art 43 ust. 3 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2082; dalej: u.f.z.o.) w zw. z art. 1 ust. 1, 3, 4, 9, 10, 11, 14, art. 10, art. 11 i art. 170 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 1082; dalej: u.p.o.) poprzez ustalenie w wyniku aktualizacji miesięcznej stawki dotacji na jednego słuchacza w kwocie 2,86 zł, co stanowiło jedynie iluzoryczne wypełnienie obowiązku finansowania działalności oświatowej szkoły, która nie może prowadzić działalności gospodarczej, a w konsekwencji pozyskiwać środków na kredytowanie działalności szkoły;
(2) art. 70 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polski z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r., nr 78, poz. 483; dalej: Konstytucja), poprzez ustalenie stawki dotacji w kwocie, która nie pozwala na prowadzenie kształcenia, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia prawa obywateli do powszechnego i równego dostępu do wykształcenia.
Z uwagi na zakres i charakter wskazanych naruszeń, strona wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności w postaci błędnego ustalenia wysokości stawki należnej dotacji oświatowej oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu spółka podniosła, że 20 stycznia 2023 r. organ dotujący przekazał na jej rachunek bankowy dotację oświatową za styczeń 2023 r. Na tej podstawie ustaliła, że stawka na słuchacza Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych wynosi poniżej 2,62 zł. Spółka w związku z tą czynnością złożyła skargę do WSA w Łodzi.
Następnie 31 maja 2023 r. organ dotujący przekazał na rachunek bankowy skarżącej dotację oświatową za maj 2023 r. w zmienionej wysokości. Na tej podstawie skarżąca ustaliła, że stawka na słuchacza Liceum w 2023 r. wynosi 2,86 zł.
Spółka podniosła dalej, że w 2022 r. miesięczna dotacja na jednego słuchacza Liceum, kształcącego się w systemie zaocznym, kształtowała się na poziomie około 60 zł miesięcznie.
Kwota dotacji oświatowej na 2023 r. została radykalnie obniżona i nie pokrywa nawet jednej godziny pracy zatrudnianego przez szkołę nauczyciela, w sytuacji gdy liczba przedmiotów nauczanych w szkole wymaga zatrudnienia większej liczby nauczycieli niż tylko jednego. Takie ustalenie poziomu przekazywanych środków stanowi jedynie pozorne dotowanie bieżącej działalności szkół niepublicznych, bowiem nie pozwoli na pokrycie nawet ułamkowej części ponoszonych kosztów prowadzenia szkoły, na które składa się wynagrodzenie kilkunastu nauczycieli zatrudnionych w oparciu o umowy o pracę z minimalnym wynagrodzeniem 3.490,- zł miesięcznie, dyrektora szkoły oraz koszt niezbędnej obsługi oraz lokali.
Zdaniem skarżącej ustalona przez organ kwota dotacji uniemożliwia realizację prawa do nauki wynikającego z art. 70 Konstytucji RP. Ponadto, zdaniem strony, skoro z treści art. 170 ust. 1 u.p.o. wynika, że "prowadzenie szkoły (...) nie jest działalnością gospodarczą", a podmioty prowadzące szkołę realizują zadania publiczne powiatu, to dla realizacji wynikającego z ustawy zasadniczej powszechnego prawa do nauki konieczne jest finansowanie sektora oświaty spoza sektora finansów publicznych w sposób umożliwiający realizację tego zadania.
Działania organu nie usprawiedliwiał fakt, że ustalona stawka dotacji zgodna była z przepisami Rozporządzenia Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023. Uregulowanie to było bowiem sprzeczne z przepisami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, ustawy prawo oświatowe oraz z Konstytucją, co zostało wykazane powyżej. Wprowadzone zmiany zasad dotowania weszły w życie bez żadnych przepisów przejściowych i objęły finansowanie edukacji słuchaczy już przyjętych do szkoły w trakcie cyklu ich nauki. Nastąpiły radykalne zmiany zasad finansowania, które pozbawiły szkoły bieżącej dotacji, jednocześnie bez żadnej gwarancji czy i w jaki ej wysokości szkoła otrzyma dotację jeżeli słuchacz ukończy pełen cykl kształcenia. W związku z tym organ zobowiązany był — zdaniem strony skarżącej — do niestosowania przepisów rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Łodzi wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie skargi. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że regulacja zawarta w art. 47 u.f.z.o. wyraźnie wskazuje, jakie czynności organu dotującego stanowią czynność z zakresu administracji publicznej. Zaskarżona przez spółkę czynność w postaci błędnego ustalenia wysokości dotacji nie wchodzi w zakres któregokolwiek z przepisów wymienionych w art. 47 u.f.z.o., a zatem nie podlega kognicji sądów administracyjnych, a skarga zasługuje na odrzucenie. Odnosząc się merytorycznie do skargi organ przedstawił sposób wyliczenia kwoty przyznanej dotacji oraz wskazał zastosowaną podstawę prawną. Zdaniem organu skarżąca pomija w swoich wywodach, że dotacja jest tylko jednym ze źródeł finansowania szkół niepublicznych. Szkoły, takie jak należące do spółki Liceum, mogą korzystać z innych źródeł na przykład pobierając czesne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest czynność dokonana przez Prezydenta Miasta Łodzi w postaci ustalenia wysokości miesięcznej stawki dotacji oświatowej.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zawartego w odpowiedzi na skargę żądania organu odrzucenia skargi, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 47 u.f.z.o. czynności podejmowane przez organ dotujący w celu ustalenia wysokości lub przekazania dotacji, o których mowa w 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-32, art. 40 i art. 41, stanowią czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Dotacja, której dotyczy skarga, jest przyznawana w oparciu o art. 26 ust. 2 ww. ustawy, zatem jeżeli strona kwestionuje czynność dokonaną przez organ w postaci błędnego ustalenia wysokości miesięcznej stawki dotacji, ma niewątpliwie prawo do złożenia skargi do sądu administracyjnego.
Przechodząc do meritum zgodnie z ustalonym stanem faktycznym Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych "A" w Ł. jest niepubliczną szkołą dla dorosłych, dla której organem rejestrującym jest Miasto Ł. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2267) kwoty przeznaczone na części subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 7 ust. 1, oraz kwoty wpłat, o których mowa w art. 7 ust. 2, odpowiednio dla gmin, powiatów i województw określa ustawa budżetowa. Miasto Łódź, jako organ rejestrujący, dotuje ww. szkołę na podstawie art. 26 ust. 2 u.f.z.o. w wysokości równej kwocie przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta Ł.
Algorytm podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2023 został określony w rozporządzeniu Ministra Edukacji i Nauki z dnia 22 grudnia 2022 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2023 (Dz.U. z 2022 r., poz. 2820; dalej: rozporządzenie MEiN).
Wzór na wyliczenie stawki dla słuchacza w liceum ogólnokształcącym został oparty o poniższe wartości:
Standard A 6898,6902 * Di 0,9950606142 = 6864,614908
współczynnik Sh = 0,005
wzór na stawkę w Niepublicznym Liceum Ogólnokształcącym dla dorosłych kształcącym w trybie zaocznym:
6864,614908*0,005/12 miesięcy
stawka miesięczna dla słuchacza szkoły, który spełnił 50% frekwencji wynosi 2,86 zł.
Sąd stwierdza, że wypłata dotacji za wskazany w skardze okres dla niepublicznego liceum ogólnokształcącego odbyła się na podstawie miesięcznych informacji o faktycznej liczbie uczniów w marcu, kwietniu, maju i czerwcu 2023 r., przy uwzględnieniu trybu udzielania dotacji wynikającego z art. 38 u.f.z.o., dookreślonych w § 4 uchwały nr LXVIIl/2019/22 Rady Miejskiej w Łodzi 16 listopada 2022 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji publicznym i niepublicznym przedszkolom, innym formom wychowania przedszkolnego, szkołom i placówkom prowadzonym przez osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne, funkcjonującym na terenie Miasta Ł., a także trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania.
Po spełnieniu powyższych warunków Miasto Ł. wypłaciło na rzecz Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych "A" w Ł. następujące kwoty dotacji: za marzec 2023 r. — 65,50 zł, za kwiecień 2023 r. — 170,30 zł, za maj 2023 r. — 226,10 zł oraz za czerwiec 2023 r. — 154,44 zł. Organ dotujący przy naliczaniu i przekazywaniu dotacji uwzględnił comiesięczne informacje o liczbie uczniów przedkładanych w Urzędzie Miasta Ł. przez dyrektora szkoły.
Z przywołanych powyżej przepisów wyłania się mechanizm określania podstawowej kwoty dotacji dla określonych placówek.
Po wnikliwej analizie stanowisk obu stron postępowania, w oparciu o obowiązujące regulacje prawne, których treść Sąd przytoczył, skład orzekający w przedmiotowej sprawie doszedł do przekonania, iż przyjęta przez organ metoda wyliczenia jest oparta na literalnym brzmieniu przepisów i polega na obliczaniu części dotacji wyłącznie w oparciu o ucznia dotowanego w każdym miesiącu roku budżetowego (tak jak to wprost stanowi ustawa).
Natomiast treść skargi nie precyzuje w żaden sposób na czym miałoby polegać błędne ustalenie przez organ wysokości należnej stawki dotacji, a raczej sprowadza się do polemiki z obowiązującym obecnie systemem dotowania.
Mając na uwadze treść przywołanych przepisów prawa oraz ustalony na dzień dokonania przez Prezydenta Miasta Łódź czynności stan faktyczny, sąd uznał, że czynność ustalenia przez organ wysokości miesięcznej stawki dotacji oświatowej w 2023 r., została dokonana z poszanowaniem przepisów prawa i jako taka nie jest dotknięta zarzucaną przez stronę skarżącą wadą prawną, a kwota dotacji została obliczona w sposób prawidłowy. Sąd nie dopatrzył się naruszeń, w szczególności opisanych przez stronę w skardze będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.
W ocenie sądu, Miasto Ł. prawidłowo ustaliło stawki dotacji na 2023 rok czym wypełniło zapisy ustawy z dnia 27 października 2017 roku o finansowaniu zadań oświatowych. Oznacza to, iż rozpatrywana skarga jest niezasadna.
Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności i argumenty Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę.
dch