I SA/Łd 202/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2021-07-14
NSApodatkoweWysokawsa
VATwsparcie finansowerolnictwoowoceembargobezpłatna dystrybucjapodstawa opodatkowaniadotacjeARiMRARR

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, uznając, że wsparcie finansowe z ARiMR na wycofanie owoców z rynku nie stanowi podstawy opodatkowania VAT.

Podatnik prowadzący gospodarstwo sadownicze otrzymał wsparcie finansowe z Agencji Rynku Rolnego i Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za wycofanie owoców z rynku w związku z rosyjskim embargiem. Organy podatkowe uznały to wsparcie za dopłatę bezpośrednio wpływającą na cenę towarów i podlegającą opodatkowaniu VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów, stwierdzając, że wsparcie to miało charakter zakupowy, służyło pokryciu kosztów nieodpłatnej dystrybucji i nie stanowiło wynagrodzenia za dostawę towarów, a zatem nie zwiększa podstawy opodatkowania VAT.

Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od towarów i usług wsparcia finansowego otrzymanego przez podatnika, prowadzącego gospodarstwo sadowniczo-szkółkarskie, z Agencji Rynku Rolnego (ARR) i Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Wsparcie to zostało przyznane w związku z wycofaniem owoców z rynku i przeznaczeniem ich do bezpłatnej dystrybucji, w następstwie wprowadzenia przez Federację Rosyjską zakazu przywozu niektórych produktów z UE. Organy podatkowe uznały, że otrzymane wsparcie stanowiło dopłatę o charakterze przedmiotowym, bezpośrednio wpływającą na cenę dostarczanych towarów, i w związku z tym powinno zwiększać podstawę opodatkowania VAT zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Podatnik wniósł skargę, argumentując, że wsparcie to miało na celu pokrycie kosztów związanych z wycofaniem, transportem i dystrybucją owoców, a nie stanowiło zapłaty za dostawę, zwłaszcza że owoce były przekazywane nieodpłatnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał skargę za zasadną. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz krajowych sądów administracyjnych, podkreślając, że aby dotacja mogła zwiększać podstawę opodatkowania, musi być bezpośrednio związana z konkretną czynnością opodatkowaną i stanowić element wynagrodzenia. W analizowanym przypadku wsparcie było warunkowane wycofaniem owoców z rynku i ich nieodpłatnym przekazaniem, co oznaczało, że miało ono charakter zakupowy, a nie stanowiło zapłaty za dostawę. Sąd stwierdził, że organy podatkowe błędnie zinterpretowały i zastosowały przepisy ustawy o VAT, uchylając zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wsparcie to nie stanowi podstawy opodatkowania VAT, ponieważ nie jest zapłatą za dostawę towarów i nie ma bezpośredniego wpływu na cenę tych towarów.

Uzasadnienie

Wsparcie finansowe, aby zwiększało podstawę opodatkowania VAT, musi być bezpośrednio związane z konkretną czynnością opodatkowaną i stanowić element wynagrodzenia. W tym przypadku wsparcie było warunkiem wycofania owoców z rynku i ich nieodpłatnego przekazania, co nadaje mu charakter zakupowy, a nie zapłaty za dostawę.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (7)

Główne

ustawa o VAT art. 29a § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną z tytułu sprzedaży, włącznie z dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośrednio wpływ na cenę towarów.

Pomocnicze

ustawa o VAT art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

ustawa o VAT art. 5 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług

Ordynacja podatkowa art. 120

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 121 § § 1

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 122

Ordynacja podatkowa

Ordynacja podatkowa art. 187 § § 1

Ordynacja podatkowa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wsparcie finansowe z ARiMR/ARR nie stanowi zapłaty za dostawę towarów, lecz jest środkiem pokrycia kosztów wycofania z rynku i nieodpłatnej dystrybucji. Wsparcie to nie ma bezpośredniego związku z ceną dostarczanych towarów, ponieważ było ono warunkiem nieodpłatnego przekazania owoców.

Odrzucone argumenty

Organy podatkowe błędnie uznały, że wsparcie finansowe stanowi dopłatę bezpośrednio wpływającą na cenę towarów i zwiększającą podstawę opodatkowania VAT. Organy podatkowe dokonały błędnej wykładni art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Godne uwagi sformułowania

podstawa opodatkowania jest wszystko co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośrednio wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. sam tylko fakt, iż dotacja (czy inny sposób dofinansowania) wpływa na ostateczną cenę świadczenia [...] nie może być decydujący dla uznania, że dotacja ta powinna zwiększać podstawę opodatkowania. Konieczne jest stwierdzenie, że dotacja ta jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej (dostawy towarów lub świadczenia usług). Wsparcie to przekazywane jest w celu pokrycia kosztów nieopłatnej dostawy owoców i warzyw na rzecz wskazanych przez Agencję podmiotów. Ma ono więc charakter jedynie zakupowy.

Skład orzekający

Agnieszka Krawczyk

przewodniczący

Paweł Janicki

sprawozdawca

Paweł Kowalski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących opodatkowania VAT dotacji i wsparcia finansowego w sektorze rolnym, zwłaszcza w kontekście wycofania produktów z rynku i ich nieodpłatnej dystrybucji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wsparcia związanego z embargiem i wycofaniem produktów z rynku, ale jego zasady dotyczące bezpośredniego związku dotacji z ceną i czynnością opodatkowaną mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla rolników i przedsiębiorców otrzymujących wsparcie finansowe, z jasnym rozstrzygnięciem sądu korzystnym dla podatnika.

Czy unijne wsparcie dla rolników to ukryty VAT? Sąd wyjaśnia.

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 202/21 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2021-07-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-02-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Agnieszka Krawczyk /przewodniczący/
Paweł Janicki /sprawozdawca/
Paweł Kowalski
Symbol z opisem
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne
Podatek od towarów i usług
Sygn. powiązane
I FSK 2091/21 - Wyrok NSA z 2025-03-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
art. 29a ust. 1
Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2021 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015, 2016 i 2018 roku 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 6.417 (sześć tysięcy czterysta siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Pismem z 21 stycznia 2021 r. B.B. wniósł do sądu administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2015, 2016 i 2018 roku.
Z akt sprawy wynika, że 28 kwietnia 2020 r. podatnik (prowadzący gospodarstwo Sadowniczo-Szkółkarskie w R.) złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. korekty deklaracji VAT-7 dla podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, wrzesień 2015 r., wrzesień 2016 r. i wrzesień 2018 r., w których wykazano kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni. Powyższe zwroty dotyczą zdaniem strony, nieprawidłowo rozliczonego i opodatkowanego w poprzednich deklaracjach VAT-7, otrzymanego wsparcia finansowego z Agencji Rynku Rolnego za wycofanie z rynku owoców w celu bezpłatnej dystrybucji, w związku z wprowadzeniem przez rząd Federacji Rosyjskiej zakazu przywozu niektórych produktów z Unii Europejskiej do Rosji.
Ponadto 6 maja 2020 r. do organu pierwszej instancji wpłynął wniosek o stwierdzenie nadwyżki i zwrot podatku od towarów i usług wynikający z wyżej opisanych deklaracji. W związku ze złożonymi korektami pracownicy Urzędu Skarbowego w R. przeprowadzili w dniach 3 - 4, 16, 23 - 24 czerwca oraz 14 i 15 lipca 2020 r. u podatnika kontrolę podatkową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za maj, czerwiec i wrzesień 2015 r., wrzesień 2016 r. oraz wrzesień 2018 r. Z uwagi na nieprawidłowości ustalone w jej toku oraz niezłożenie korekt deklaracji VAT-7 w całości uwzględniających ujawnione nieprawidłowości Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. wszczął wobec B.B. postanowieniem z 27 sierpnia 2020r. postępowanie podatkowe w zakresie podatku do towarów i usług za maj, czerwiec i wrzesień 2015 r., wrzesień 2016 r. oraz wrzesień 2018 r.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że podatnik jest właścicielem gospodarstwa o powierzchni 38,53 ha w zakresie uprawy i sprzedaży owoców pestkowych - gruszy i jabłoni. Podatnik od stycznia 2001 r. figuruje w rejestrze czynnych podatników podatku od towarów i usług i rozlicza ten podatek za okresy miesięczne w zakresie prowadzonego Gospodarstwa Sadowniczo-Szkółkarskiego. W toku kontroli podatkowej ustalono, że w zakresie nabycia towarów i usług w rejestrach zakupu i podatku naliczonego za maj, czerwiec i wrzesień 2015 r., wrzesień 2016 r. oraz wrzesień 2018 r. wszystkie transakcje zostały prawidłowo zaewidencjonowane i w tym zakresie nieprawidłowości nie stwierdzono. Dane z rejestrów zostały przeniesione do deklaracji VAT-7 w prawidłowych kwotach.
W zakresie dostawy i podatku należnego stwierdzono, że Podatnik dokonywał sprzedaży towarów na podstawie faktur VAT. Wartości wynikające z przedłożonych faktur VAT w kwotach zgodnych zostały wykazane w rejestrach sprzedaży i podatku należnego, a następnie przeniesione do deklaracji VAT-7.
W kontrolowanym okresie Podatnik uzyskał wsparcie w ramach programu dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej. Wyjaśniono, że 7 sierpnia 2014 r. Rząd Federacji Rosyjskiej wprowadził zakaz przywozu niektórych produktów z Unii Europejskiej do Rosji, w tym owoców i warzyw. W związku z powyższym Unia Europejska wprowadziła mechanizmy finansowe zapewniające możliwość uzyskania nadzwyczajnych tymczasowych środków wsparcia dla producentów owoców i warzyw, w tym dla uznanych grup producentów i warzyw.
W związku z brakiem możliwości rynkowej sprzedaży części owoców Podatnik skorzystał z wprowadzonych przez Unię Europejską, a realizowanych przez Agencję Rynku Rolnego programów tymczasowego wsparcia dla grup producentów owoców i warzyw. Podstawowym warunkiem uzyskania dofinansowania było wycofanie owoców i warzyw ze sprzedaży i przeznaczenie ich do bezpłatnej dystrybucji.
Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Ł. (dalej: ARR) w związku ze złożonymi przez podatnika wnioskami o przyznanie wsparcia wydał następujące decyzje w sprawie udzielenia takiego wsparcia:
1. nr [...] z [...] maja 2015 r. (o zmianie decyzji [...] z [...] kwietnia 2015 r. na kwotę 71.507,06 zł,
2. nr [...] z [...]maja 2015 r. na kwotę 615.315,70 zł,
3. nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. na kwotę 111.797,81 zł,
4. nr [...] z [...] września 2016 r. na kwotę 290.549,93 zł,
5.nr [...] z [...] września 2016 r. na kwotę 6.677,73 zł.
Ponadto decyzją z [...] sierpnia 2018 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. (dalej: ARiMR) przyznał na wniosek podatnika wsparcie finansowe na kwotę 28.581,46 zł. Jak wynika z treści ww. decyzji na wskazane powyżej kwoty udzielonego wsparcia składają się środki finansowe dotyczące ilości przekazanych kilogramów owoców, koszty transportu oraz koszty sortowania i pakowania. Ponadto ustalono, że ARR oraz ARiMR przekazały środki finansowe wynikające z ww. decyzji na konto bankowe gospodarstwa B.B. w A w B.
Organ I instancji ustalił, że w deklaracjach VAT-7 za maj, czerwiec i wrzesień 2015 r. oraz wrzesień 2016 r. a także za wrzesień 2018 r. podatnik nie uwzględnił kwot przyznanego mu przez ARR i ARiMR wsparcia dla producentów owoców i warzyw. Nie ujął ich także w rejestrach sprzedaży i podatku należnego.
W konsekwencji wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego z wykorzystaniem materiału dowodowego zgromadzonego w toku kontroli podatkowej stwierdzono, że podatnik zgodnie z obowiązującymi przepisami winien opodatkować dopłaty uzyskane z ARR oraz z ARiMR i w konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 1 i ust. 2, art. 19a ust. 5 pkt 2, art. 29a ust. 1 i ust. 6 pkt 2, art. 41 ust. 2a, art. 99 ust. 12, art. 103 ust. 1 i art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podarku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej "ustawa o VAT") wydał [...] decyzję dotyczącą podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe: maj, czerwiec, wrzesień 2015 r., wrzesień 2016 r. oraz wrzesień 2018 r.
We wniesionym odwołaniu podatnik zarzucił organowi naruszenie art. 29a ust. 1 ustawy o VAT poprzez błędna wykładnię i uznanie, iż wycofanie z iż wycofanie z rynku owoców w ramach bezpłatnej dystrybucji w związku z wprowadzeniem przez rząd Federacji Rosyjskiej zakazu przywozu niektórych produktów z UE do Rosji, stanowi podstawę opodatkowania, podczas gdy uzyskane wsparcie było wycofaniem produktów (owoców) z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji i nieodpłatnego przekazania wskazanym przez ARR podmiotom i nie zwiększa podstawy opodatkowania. Mając na uwadze powyższe podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie nadwyżki i zwrot podatku od towarów i usług, zgodnie ze złożonymi korektami deklaracji VAT-7 z 28 kwietnia 2020 r. i wnioskiem o stwierdzenie nadwyżki tego podatku z 6 maja 2020 r.
Decyzją z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, odwołując się w pierwszej kolejności do treści art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1 oraz art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, organ wskazał, że poza sporem w sprawie pozostaje, że podatnik z tytułu dostarczonych do określonych podmiotów towarów (jabłek), od tych podmiotów nie otrzymał żadnej zapłaty, jednakże art. 29a ust. 1 ustawy o VAT wyraźnie stanowi, iż podstawą opodatkowania jest nie tylko to co podatnik otrzymał od ww. podmiotów (nabywców), ale również otrzymane przez stronę dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę dostarczanych towarów
Zdaniem organu o bezpośrednim charakterze otrzymanego wsparcia można mówić wtedy, gdy bez żadnego trudu będzie możliwe powiązanie danej dotacji, subwencji, lub innej dopłatę o podobnym charakterze z konkretną dostawą/dostawami, w przeciwnym bowiem wypadku, tj. gdy dotacja nie będzie miała takiego bezpośredniego charakteru jej wpływ nie będzie się ograniczał do poszczególnych transakcji, a będzie wpływał na ogół działalności danego podatnika i w taki sam sposób (ogólny) będzie wpływał na każdą dostawę wykonywana przez ten podmiot. Innymi słowy tak udzielona subwencja, dotacja lub inna dopłata o takim charakterze nie będzie przypisana żadnej konkretnej dostawie, i wpływ tego rodzaju wsparcia na ceny towarów dostarczanych przez ten podmiot nie będzie możliwy w sposób prosty do bezpośredniego uchwycenia.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w decyzji I instancji, że otrzymane przez podatnika wsparcie w ramach programu dla producentów niektórych owoców i warzyw z związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej posiadało bezpośredni charakter, gdyż bez żadnego trudu można to wsparcie powiązać z poszczególnymi dostawami wykonywanymi przez stronę i co szczególnie istotne to wsparcie przełożyło się w bezpośredni sposób na ceny dostarczonych towarów. O bezpośrednim związku udzielonego wsparcia z poszczególnymi dostawami świadczy także zdaniem organu sposób kalkulacji samego wsparcia, które odwołuje się wprost do ilości/wartości towaru będącego przedmiotem dostawy.
Zdaniem organu okoliczność, że podatnik w związku z będącymi przedmiotem sporu dostawami dokonał szeregu innych czynności (sortowanie, pakowanie i transport) nie może zmienić dokonanego w tym zakresie sposobu oceny tych czynności, jest to bowiem zwykle występująca w obrocie gospodarczym sytuacja, że na dostawę towarów składa się szereg różnych czynności. Organ podkreślił ponadto, że opodatkowanie podatkiem od towarów i usług ma powszechny i uniwersalny charakter, tj. podlegają mi wszystkie czynności wskazane w ustawie o podatku od towarów i usług, oraz zasadniczym źródłem zasad i reguł dotyczących tego podatku jest sama ustawa o podatku od towarów i usług mająca w tym zakresie prymat nie tylko - co zupełnie oczywiste - nad zapisami umów pomiędzy stronami transakcji, ale także nad zapisami innych aktów prawnych. Ta właśnie autonomiczność systemu dotyczącego podatku od towarów i usług oznacza, że o tym, czy dana czynność podlega ustawie przesądzają w pierwszej kolejności przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, a nie zapisy, czy reguły wynikające z innych aktów prawnych, czy tez umów definiujących zasady współpracy pomiędzy podmiotami gospodarczymi. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, a odwołujących się do treści art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE oraz orzecznictwa TSUE organ wskazał, że dotacja uzyskana przez stronę miała charakter przedmiotowy, tzn. dotyczyła konkretnych czynności i była z nimi w sposób bezpośredni - w tym co szalenie istotne - również na poziomie ceny, związana. Odwołując się do treści wyroku TSUE w sprawie C-184/00 organ wskazał, że w niniejszej sprawie wsparcie nie miało charakteru ogólnego, nie było przekazywane w cyklu rocznym i nie było jego zadaniem pokrycie kosztów ogólnych funkcjonowania przedsiębiorstwa firmy B.B. Badane wsparcie było ściśle związane z określonym zdarzeniem i wiązał się z nim obowiązek dokonania dostawy jabłek na rzecz organizacji pożytku publicznego, czyli wykonania przez stronę czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem strona w efekcie wykonanych dostaw utraciła prawo do rozporządzania uprzednio posiadanymi przez nią jabłkami, a to prawo przeszło na rzecz organizacji pożytku publicznego. W takiej sytuacji oczywistym jest, w ocenie organu, postawienie tezy, iż badane dotacje miały charakter przedmiotowy, tj. że dotyczyły konkretnych czynności. W tej sytuacji organ podzielił stanowisko, że otrzymane dotacje powinny podlegać opodatkowaniu, stosownie treści art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji podnosząc zarzuty:
1. naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie fundamentalnych zasad postępowania podatkowego, tj. zasady praworządności, zasady zaufania do organu podatkowego oraz zasady prawdy obiektywnej a co za tym idzie braku dążenia do wszechstronnego i wnikliwego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności co w konsekwencji skłoniło organy podatkowe błędnego ustalenia stanu faktycznego i dokonania dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego, naruszając zasadę swobodnej oceny dowodów i prawdy obiektywnej;
2. naruszenia prawa materialnego poprzez zastosowanie błędnej wykładni art. 29a ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług polegające na błędnym uznaniu, że skarżący dokonując przekazania owoców do bezpłatnej dystrybucji na rzecz organizacji pożytku publicznego z przeznaczeniem na bezpłatną dystrybucję, w zamian za dopłatę za wycofanie owoców wypłaconą przez ARiMR, na zasadach określonych w przepisach unijnych i krajowych, dokonał zwiększającej jego obrót odpłatnej dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podczas gdy otrzymana pomoc wypłacona skarżącemu, na zasadach określonych w przepisach unijnych i krajowych, stanowiła jedynie zwrot kosztów poniesionych na wyprodukowanie, wycofanie z rynku, sortowanie i dostawę owoców do organizacji pożytku publicznego i nie miała bezpośredniego związku z konkretną dostawą towarów oraz nie wpływała na jej cenę, gdyż została udzielona w wysokości wynikającej z przesłanek określonych w przepisach prawa unijnego i jako taka nie powinna zwiększać podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje;
Skarga okazała się zasadna.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, określającą skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za czerwiec i wrzesień 2016 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za maj 2015 r. oraz wrzesień 2015 r. i 2018 r., a także nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za maj i wrzesień 2015 r. oraz wrzesień 2018 r.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca uzyskała wsparcie w ramach programu dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z UE do Federacji Rosyjskiej. Z decyzji ARR i ARiMR wynika, iż na przekazane tytułem wsparcia kwoty składają się środki finansowe dotyczące owoców, koszty transportu, koszty sortowania i pakowania. Co ważne jednym z warunków uzyskania opisanego wsparcia było wycofanie owoców z rynku i bezpłatne przekazanie na rzecz organizacji charytatywnych (§ 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2014 r. w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w zaskarżonej decyzji uznał natomiast, że przekazanie owoców w zamian za dopłatę za wycofanie tychże owoców z rynku stanowi zwiększającą obrót odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT. Wskazując na zapis art. 29a ust. 1 ustawy o VAT organ wywiódł, iż uzyskane przez skarżącego wsparcie miało bezpośredni związek z konkretnymi dostawami, a przez to bezpośrednio wpłynęło na cenę towarów, których te dostawy dotyczyły, przy jednoczesnym uznaniu, że wsparcie to nie miało charakteru podmiotowego, tj. z przeznaczeniem na pokrycie kosztów ogólnych przedsiębiorstwa skarżącego, co sprawie, że uzyskane dotacje winny podlegać opodatkowaniu stosownie do treści art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
W ocenie Sądu stanowisko organu jest niezasadne.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011r., poz. 1054 ze zm.) podstawą opodatkowania, z odpowiednimi zastrzeżeniami, jest wszystko co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośrednio wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
Przytoczony przepis stanowi implementację art. 11 (A) Dyrektywy Rady z 77/388/EWG z 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz.U. L 145 z 13.06.1977r.), obecnie art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE seria L z 2006 r. Nr 341/1) w myśl, którego w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Z wypracowanego na tle ww. normy prawnej orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wynika, że określenie związku pomiędzy dotacją a świadczeniem usług czy dostawą towaru jako "bezpośredniego" ma istotne znaczenie dla opodatkowania (vide np. wyrok TSUE C- 184/00 Office de produits wallons ASBF v. Belgia State). W uzasadnieniu wskazanego wyroku stwierdzono, że sam tylko fakt, iż dotacja (czy inny sposób dofinansowania) wpływa na ostateczną cenę świadczenia (co niemal zawsze ma miejsce), nie może być decydujący dla uznania, że dotacja ta powinna zwiększać podstawę opodatkowania. Konieczne jest stwierdzenie, że dotacja ta jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej (dostawy towarów lub świadczenia usług). Dla oceny, czy dotacja jest elementem istotnym wpływającym na włączenie jej do podstawy opodatkowania, kluczowe jest stwierdzenie, czy dotacje są przekazywane w celu sfinansowania dostawy konkretnych towarów lub świadczenia konkretnych usług. Tylko bowiem w takiej sytuacji można uznać, że stanowią one element wynagrodzenia. Dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT nie stanowią obrotu w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, czyli nie zwiększają obrotu (vide A. Bartosiewicz R. Kubacki, VAT Komentarz, Wydanie III s. 429 i n.).
Podkreślenia wymaga, że także sądy krajowe w rodzajowo podobnych sprawach wypowiadały się już wielokrotnie, jasno wywodząc, iż skoro wsparcie w postaci dotacji dla producenta owoców i warzyw udzielane jest na skutek wycofania produktów z rynku i to w celu przekazania ich nieodpłatnie ściśle określonym podmiotom, to nie ma żadnych podstaw do uznania, by wsparcie to dokonywane było w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej, a tylko w takiej sytuacji można byłoby uznać, że ma ono bezpośredni wpływ na cenę i stanowiło element wynagrodzenia. To, że wysokość wsparcia obliczana jest w zależności od ilości owoców i odległości - w odniesieniu do kosztów transportu w żaden sposób nie może podważyć tej oceny. Wsparcie to przekazywane jest w celu pokrycia kosztów nieopłatnej dostawy owoców i warzyw na rzecz ściśle określonych podmiotów, ma ono więc charakter jedynie zakupowy (vide. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn.. akt I FSK 760/21, wyrok NSA z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 257/21, wyrok NSA z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I FSK 2057/16; z dnia 31 lipca 2020 r., sygn. akt I FSK 1792/17, jak i wyroki WSA: w Warszawie z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 568/17, z dnia 7 września 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 440/17;z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 133/21, w Kielcach z dnia 31 października 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 301/19 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://cbosa.nsa.gov.pl). Sąd, w składzie kontrolującym niniejszą sprawę, przedstawioną linię orzeczniczą podziela, a argumenty przedstawione w uzasadnieniach przywołanych orzeczeń czyni własnymi.
Podsumowując należy jeszcze raz podkreślić, że skarżący otrzymał wsparcie w ramach programu dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z zakazem ich przywozu z UE do Federacji Rosyjskiej. Przy czym warunkiem uzyskania tego wsparcia było wycofanie produktów z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji i nieodpłatne przekazanie owoców wskazanym przez Prezesa Agencji podmiotom. Uzyskane wsparcie nie nastąpiło zatem z tytułu, czy w zamian, przekazania owoców organizacjom charytatywnym – jak wywodzi organ. Natomiast kryterium uznania dotacji za zwiększającą obrót stanowi stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Opodatkowaniu podlegają bowiem jedynie przedmiotowe dotacje do ceny sprzedaży (u dostawcy towaru lub usługi). Nie podlegają natomiast opodatkowaniu przedmiotowe dotacje do ceny zakupu (u nabywcy towaru lub usługi).
Sąd podziela tym samym stanowisko strony skarżącej, że skoro opisane wsparcie udzielone zostało po wycofaniu owoców z rynku i w celu przekazania ich nieodpłatnie ściśle określonym podmiotom, to nie ma żadnych podstaw do uznania, by wsparcie to dokonywane było w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej, a tylko w takiej sytuacji można byłoby uznać, że ma ono bezpośredni wpływ na cenę i stanowiło element wynagrodzenia.
Okoliczność, że wysokość wsparcia obliczana jest w zależności od ilości owoców i odległości - w odniesieniu do kosztów transportu w żaden sposób nie może podważyć tej oceny. Wsparcie to przekazywane jest bowiem w celu pokrycia kosztów nieodpłatnej dostawy owoców i warzyw na rzecz wskazanych przez Agencję podmiotów. Ma ono więc charakter jedynie zakupowy. Taki sposób określenia wsparcia nie daje zatem podstaw do uznania, by przekazanie owoców nastąpiło w zamian za otrzymaną przez skarżącego należność, skoro jednym z koniecznych warunków uzyskania tego wsparcia było nieodpłatne przekazanie przez skarżącego tych produktów.
Z tych względów Sąd w niniejszej sprawie uznaje za zasadne zarzuty skargi wskazujące na naruszenia art. 29 a ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. W sprawie doszło bowiem do błędnej wykładni i błędnego zastosowania ww. przepisów. Tym samym, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do podzielenia poglądu orzekających w sprawie organów i przyjęcia, że sporna kwota wsparcia zwiększa podstawę opodatkowania zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe zobowiązane będą uwzględnić powyższe rozważania i ocenę prawną.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI