I SA/Łd 191/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, która uchyliła decyzję organu I instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2012 rok. Skarga strony skarżącej koncentrowała się na zarzutach naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu niezależnie od podniesionych zarzutów. Kluczową kwestią była ocena zasadności zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w związku ze wszczęciem postępowania karnego skarbowego. Sąd, opierając się na uchwale 7 sędziów NSA z dnia 24 maja 2021 r. (sygn. akt I FPS 1/21), stwierdził, że postępowanie karne skarbowe było pozorne i nie miało na celu realizacji jego celów, a jedynie sztuczne przedłużenie terminu przedawnienia. Wskazano na brak aktywności organów w postępowaniu karnym, niejasne uzasadnienie postanowienia o wszczęciu dochodzenia oraz przypisanie stronie winy nieumyślnej, podczas gdy zarzucane przestępstwo skarbowe (art. 76 § 2 k.k.s.) mogło być popełnione jedynie umyślnie. W konsekwencji, sąd uznał, że nie doszło do zawieszenia biegu przedawnienia, co czyniło dalsze rozpoznawanie zarzutów bezprzedmiotowym. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście pozornego postępowania karnego skarbowego oraz wymogów dotyczących winy przy przestępstwach skarbowych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego wnioski dotyczące pozorności postępowania i wymogów winy są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które nastąpiło niedługo przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, może skutecznie zawiesić bieg tego terminu, jeśli postępowanie to jest pozorne i nie prowadzi do realizacji jego celów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wszczęcie postępowania karnego skarbowego, które jest pozorne i nie służy realizacji jego celów, nie powoduje zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postępowanie karne skarbowe było pozorne, ponieważ brak było aktywności organów, zarzucono przestępstwo umyślne, podczas gdy okoliczności sprawy wskazywały na winę nieumyślną, a samo postępowanie zostało umorzone z powodu przedawnienia karalności. Brak realizacji celów postępowania karnego skarbowego wyklucza możliwość zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Czy sąd administracyjny może badać przesłanki zastosowania przez organy podatkowe art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w ramach kontroli legalności decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ocena przesłanek zastosowania przez organy podatkowe art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej mieści się w granicach sprawy sądowej kontroli legalności decyzji podatkowej.
Uzasadnienie
Zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 24 maja 2021 r. (sygn. akt I FPS 1/21), sądy administracyjne są zobowiązane do badania, czy proceduralna czynność wszczęcia postępowania karnego skarbowego nie została wykorzystana tylko w celu nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Czy organ podatkowy może przypisać podatnikowi popełnienie przestępstwa skarbowego z art. 76 § 2 k.k.s. (oszustwo podatkowe), jeśli okoliczności sprawy wskazują jedynie na brak należytej staranności (winę nieumyślną)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przestępstwo z art. 76 § 2 k.k.s. można popełnić jedynie z winy umyślnej z zamiarem bezpośrednim. Brak takiego zamiaru wyklucza możliwość przypisania tego przestępstwa.
Uzasadnienie
Doktryna i przepisy k.k.s. wskazują, że oszustwo skarbowe można popełnić tylko umyślnie. Jeśli organy podatkowe przypisują podatnikowi brak należytej staranności (winę nieumyślną), to wyklucza to możliwość postawienia zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 76 k.k.s., co z kolei podważa zasadność wszczęcia postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu przedawnienia.
Przepisy (14)
Główne
O.p. art. 70 § 6 pkt 1
Ordynacja podatkowa
Wszczęcie postępowania karnego skarbowego w celu zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest skuteczne tylko wtedy, gdy postępowanie to jest realne i służy realizacji jego celów, a nie jest jedynie pozorne.
O.p. art. 70 § c
Ordynacja podatkowa
Zawieszenie biegu terminu przedawnienia następuje w związku ze wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe.
Pomocnicze
k.k.s. art. 76 § 2
Kodeks karny skarbowy
Przepis ten stypizuje przypadek mniejszej wagi przestępstwa polegającego na wprowadzeniu w błąd organu podatkowego, narażając go na nienależny zwrot podatkowej należności publicznoprawnej. Może być popełniony jedynie z winy umyślnej.
k.k.s. art. 4 § 3
Kodeks karny skarbowy
Definiuje winę nieumyślną (lekkomyślność, niedbalstwo), która nie jest wystarczająca do przypisania przestępstwa z art. 76 § 2 k.k.s.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny jest zobowiązany do badania legalności zaskarżonego aktu, w tym kwestii wygaśnięcia zobowiązania przez przedawnienie.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 1-3
p.p.s.a. art. 15 § 1 punkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
O.p. art. 210 § 4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 121 § 1
Ordynacja podatkowa
k.p.k. art. 303
Kodeks postępowania karnego
O.p. art. 59 § 1 pkt 9
Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie karne skarbowe było pozorne i nie służyło realizacji jego celów, co wyklucza zawieszenie biegu przedawnienia. • Zarzucane przestępstwo skarbowe mogło być popełnione jedynie umyślnie, podczas gdy okoliczności sprawy wskazywały na winę nieumyślną. • Brak aktywności organów w postępowaniu karnym skarbowym. • Niejasne uzasadnienie postanowienia o wszczęciu dochodzenia.
Odrzucone argumenty
Organ odwoławczy uznał, że postępowanie karne skarbowe było realne i skutkowało zawieszeniem biegu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie karne skarbowe było pozorne • nie miało na celu realizacji celów postępowania karnego skarbowego, a jedynie sztuczne wykorzystanie instrumentu z tego postępowania do przedłużenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego • przestępstwa skarbowe można popełnić nieumyślnie jedynie wówczas, jeżeli kodeks tak stanowi • oszustwo zaś można popełnić jedynie z zamiarem bezpośrednim kierunkowym • brak zamiaru bezpośredniego po stronie skarżącego, bo tylko z takim zamiarem można dopuścić się oszustwa, wyklucza możliwość przypisania przestępstwa skarbowego z art. 76 k.k.s.
Skład orzekający
Paweł Kowalski
przewodniczący
Paweł Janicki
sprawozdawca
Ewa Cisowska-Sakrajda
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia zobowiązań podatkowych w kontekście pozornego postępowania karnego skarbowego oraz wymogów dotyczących winy przy przestępstwach skarbowych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, ale jego wnioski dotyczące pozorności postępowania i wymogów winy są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak organy próbują obejść przepisy o przedawnieniu poprzez pozorne postępowania karne, co jest istotne dla każdego podatnika. Pokazuje też, jak sądy administracyjne potrafią skutecznie chronić prawa podatników przed nadużyciami proceduralnymi.
“Sąd: Pozorne postępowanie karne nie zawiesi biegu przedawnienia podatku!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.