I SA/Łd 191/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2022-06-08
NSApodatkoweWysokawsa
podatek od nieruchomościnadpłatadecyzja wadliwaordynacja podatkowaskargapostępowanie podatkowewsaskarżącyorganrozstrzygnięcie

WSA w Łodzi oddalił skargę spółki domagającej się stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r., uznając, że decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, nawet wadliwa, ale nie wyeliminowana z obrotu prawnego, wyklucza możliwość stwierdzenia nadpłaty.

Spółka A POLSKA Sp. z o.o. domagała się stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie ponad 171 tys. zł, powołując się na wadliwość decyzji określającej to zobowiązanie. Organy podatkowe odmówiły, wskazując, że decyzja, mimo wad, nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i nadal stanowi podstawę zobowiązania. WSA w Łodzi oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że dopóki wadliwa decyzja wymiarowa obowiązuje, nie można stwierdzić nadpłaty.

Spółka A POLSKA Sp. z o.o. złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 171.321,77 zł, argumentując, że decyzja określająca wysokość tego zobowiązania była wadliwa. Organy podatkowe, począwszy od Wójta Gminy K., a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., odmówiły stwierdzenia nadpłaty. Podstawowym argumentem było to, że decyzja określająca zobowiązanie, mimo stwierdzenia przez SKO wad kwalifikowanych (art. 247 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej), nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, ponieważ wydanie nowej decyzji byłoby niemożliwe z powodu przedawnienia. W konsekwencji, wadliwa decyzja nadal obowiązywała i stanowiła podstawę zobowiązania podatkowego, co wykluczało możliwość stwierdzenia nadpłaty. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz Kodeksu cywilnego. WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając, że dopóki ostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe funkcjonuje w obrocie prawnym, nie jest możliwe stwierdzenie nadpłaty. Sąd podkreślił zasadę trwałości decyzji ostatecznej (art. 128 O.p.) i wskazał, że próba stwierdzenia nadpłaty nie jest trybem nadzwyczajnym do wzruszania ostatecznych decyzji podatkowych. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących wadliwego doręczenia decyzji, uznając je za niezasadne i nie mające wpływu na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, dopóki wadliwa decyzja określająca zobowiązanie podatkowe nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, nie jest możliwe stwierdzenie nadpłaty.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji wymiarowej wyklucza możliwość stwierdzenia nadpłaty kwoty wpłaconej na poczet zobowiązania określonego w takiej decyzji. Instytucja stwierdzenia nadpłaty nie jest trybem nadzwyczajnym do wzruszania ostatecznych decyzji podatkowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

O.p. art. 72 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

O.p. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Wniosek o stwierdzenie nadpłaty jest nieskuteczny, gdy kwota zobowiązania wynika z decyzji podatkowej.

Pomocnicze

O.p. art. 128

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Zasada trwałości decyzji ostatecznej.

O.p. art. 247 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji.

O.p. art. 70 § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

Termin przedawnienia.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

k.c. art. 417 § 1

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy.

Konstytucja RP art. 77

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez organy władzy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ostateczna decyzja określająca zobowiązanie podatkowe, nawet wadliwa, ale nie wyeliminowana z obrotu prawnego, stanowi podstawę zobowiązania i wyklucza możliwość stwierdzenia nadpłaty. Instytucja stwierdzenia nadpłaty nie jest trybem nadzwyczajnym do wzruszania ostatecznych decyzji podatkowych. Wadliwe doręczenie decyzji, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy i nie uniemożliwiło stronie skorzystania z przysługujących jej praw, nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji.

Odrzucone argumenty

Decyzja określająca zobowiązanie podatkowe była wadliwa, co powinno skutkować stwierdzeniem nadpłaty. Wadliwe doręczenie decyzji wymiarowej stanowiło naruszenie prawa i powinno skutkować uchyleniem decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Dopóki decyzja taka funkcjonuje w obrocie prawnym, nie jest możliwe wydanie na żądanie podatnika decyzji stwierdzającej nadpłatę. Nadpłata jest nierozerwalnie związana z wysokością zobowiązania podatkowego – jej nieistnienie wynika wprost z decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Dopuszczenie możliwości stwierdzenia nadpłaty w takiej sytuacji stanowiłoby również naruszenie jednej z naczelnych zasad procedury podatkowej jaką jest zasada trwałości decyzji ostatecznej (art. 128 O.p.). Tryb postępowania podatkowego zmierzający do stwierdzenia nadpłaty nie jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, dzięki któremu można wzruszyć ostateczne decyzje podatkowe.

Skład orzekający

Grzegorz Potiopa

sprawozdawca

Joanna Grzegorczyk-Drozda

członek

Paweł Janicki

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że wadliwa, ale nie wyeliminowana z obrotu decyzja wymiarowa wyklucza możliwość stwierdzenia nadpłaty, a także interpretacja wpływu wadliwości doręczenia na ważność decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy istnieje ostateczna decyzja wymiarowa, a podatnik domaga się stwierdzenia nadpłaty.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla podatników – możliwości odzyskania pieniędzy w sytuacji wadliwej decyzji podatkowej. Wyjaśnia, dlaczego nawet wadliwa decyzja może blokować stwierdzenie nadpłaty.

Wadliwa decyzja podatkowa nie zawsze oznacza zwrot pieniędzy – WSA wyjaśnia, kiedy można odzyskać nadpłatę.

Dane finansowe

WPS: 171 321,77 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
I SA/Łd 191/22 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2022-06-08
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Grzegorz Potiopa /sprawozdawca/
Joanna Grzegorczyk-Drozda
Paweł Janicki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Sygn. powiązane
III FSK 1255/22 - Wyrok NSA z 2024-10-29
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1540
art. 72 par. 1-2, art. 81b, art. 128, art. 247 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.) Protokolant: St. asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na rozprawie sprawy ze skargi A POLSKA Sp.z.o.o. z/s w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...], odmawiającą A Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie (dalej także: podatnik, spółka, strona lub skarżąca), stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem złożonym w dniu 23 lipca 2021 r. strona, reprezentowana przez doradcę podatkowego, zwróciła się do Wójta Gminy K. o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 150.077 zł wraz z nadpłaconymi odsetkami za zwłokę w kwocie 3808 zł i nadpłaconą opłatą prolongacyjną w kwocie 17436,77 zł, co łącznie stanowi kwotę 171321,77 zł.
Uzasadniając żądanie pełnomocnik Spółki powołał się na decyzję SKO w S. z dnia [...] 2021 r. mocą której orzeczono o wadliwości decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2014 r. z powodu wystąpienia wad kwalifikowanych stanowiących przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z jednoczesną odmową stwierdzenia jej nieważności. Podatnik wywodzi, że podjęte rozstrzygnięcie spowodowało wyeliminowanie z obrotu prawnego wadliwej decyzji wymiarowej, co skutkuje powstaniem nadpłaty, która powinna zostać zwrócona przez organ wraz z odsetkami.
Ponieważ organ tego nie uczynił został złożony niniejszy wniosek. Powołując się na art. 260 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., dalej także: O.p.), wnioskodawca alternatywnie wskazał, że nawet jeśliby uznać, że nadpłata ta nie powstała, albowiem nadpłacone zobowiązanie uległo przedawnieniu, to sam fakt uiszczenia zobowiązania w kwocie wyższej od należnej doprowadziło do bezpodstawnego wzbogacenia organu kosztem podatnika, co otwiera drogę do uruchomienia ewentualnego postępowania odszkodowawczego.
Wójt Gminy K. decyzję z dnia [...], działając na podstawie art. 75 § 4a w związku z art. 207, art. 210 O.p. odmówił podatnikowi stwierdzenia nadpłaty z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 r. w łącznej kwocie 171.321,77 zł. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji przedstawił stan faktyczny sprawy opisując przebieg zwykłego postępowania podatkowego na 2014 r. a także postępowania nadzwyczajnego prowadzonego w wyniku złożonego przez podatnika wniosku o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2014 r. oraz zacytował przepisy prawa będące podstawą wydania decyzji. Przedstawiając swoje stanowisko organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że prowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] 2017 r., utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] 2016 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2014 r. w kwocie 609.496 zł, prowadzone na wniosek spółki, zostało ostatecznie zakończone decyzją z dnia [...] 2021 r. W podjętym rozstrzygnięciu organ nadzoru stwierdził, że decyzja organu drugiej instancji oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2014 r. zawiera wady określone w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., jednakże odmówił stwierdzenia nieważności ww.
decyzji, gdyż wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy tj. ustalającej ponownie wysokość zobowiązania podatkowego za 2014 r. nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 1 O.p. Odmawiając stwierdzenia nadpłaty organ pierwszej instancji wskazał, że skutkiem podjętego rozstrzygnięcia nie jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wymiarowej za 2014 r., wobec tego, pomimo wskazanych wad w dalszym ciągu istnieje w obrocie prawnym i wiąże podatnika decyzja Wójta Gminy K. z dnia [...] 2016 r. Kolegium w podjętym rozstrzygnięciu pomimo wskazania, że przedmiotowa decyzja zawiera wady kwalifikowane nie stwierdziło jej nieważności.
Od powyższej decyzji strona się odwołała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., wnosząc o wydanie decyzji reformatoryjnej, uwzględniającej wniosek strony lub alternatywnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium podzieliło argumentację zaprezentowaną w toku postępowania w poprzedniej instancji, tj. zgodnie z którą w podatku od nieruchomości za 2014 r. zapłaconym przez spółkę nie zaistniała nadpłata, ponieważ decyzja określająca, pomimo stwierdzenia jej wadliwości, nie została wyeliminowana z obrotu i nadal obowiązuje, stanowi więc dalej podstawę zobowiązania podatkowego spółki w podatku od nieruchomości za 2014 r.
Strona wniosła na powyższe rozstrzygnięcie Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 72 § 1-2 i art. 75 § 1 w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 247 § 1 pkt 1 i art. 247 § 3 O.p. art. 417 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (w zw. z art. 260 O.p., art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. - poprzez utrzymanie w mocy wcześniejszej Decyzji I instancji, odmawiającej stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2014 r. z uwagi na niewyeliminowanie z obrotu decyzji określającej z dnia [...] 2016 r., w wykonaniu której spółka wpłaciła podatek od nieruchomości za 2014 r. w wysokości wskazanej w treści wniosku jako nadpłata, podczas gdy uwzględniwszy ww. przepisy organ powinien był dojść do konstatacji, że z uwagi na uchylenie decyzją SKO z dnia [...] 2021 r., decyzji tegoż SKO z dnia [...] 2019 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji określającej i stwierdzenie w treści decyzji uchylającej, że decyzja określająca zawiera wady kwalifikowane określone w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., co stanowi bezwzględną przesłankę stwierdzenia jej nieważności, przesądzone zostało, że wymiar podatku od nieruchomości wobec spółki dokonany został w decyzji określającej z rażącym naruszeniem prawa, a co za tym idzie - podatek uiszczony przez spółkę w wykonaniu takiej, rażąco wadliwej decyzji określającej, spełnia kryteria uznania za nadpłatę i podlega zwrotowi na rzecz spółki i w zw. z tym decyzja I instancji, w której organ I instancji odmówił stwierdzenia i zwrotu ww. nadpłaty jest wadliwa i podlega uchyleniu. Utrzymawszy decyzją w mocy decyzję I instancji organ przyczynił się zatem do naruszenia ww. przepisów.
W związku z powyższym skarżąca wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wraz z nakazaniem organowi uwzględnienia decyzji uchylającej na okoliczność zaistnienia nadpłaty spółki w podatku od nieruchomości za 2014 r. w kwocie 171.321,77 zł;
2) zasądzenie na rzecz strony od organu zwrotu niezbędnych kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.
Strona pismem z dnia 20 maja 2022 r. uzupełniła skargę wskazując, że decyzja określająca nie weszła do obrotu prawnego z uwagi na jej nieprawidłowe doręczenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.; dalej także: P.p.s.a.)).
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] w przedmiocie odmowy skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2014 r.
Zgodnie z art. 72 § 1 punkt 1 O.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Podatek zapłacony nienależnie to kwota uiszczona przez podatnika w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej zapłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł.
W myśl niekwestionowanego poglądu doktryny istota nadpłaty sprowadza się do tego, że podatnik płaci wówczas, gdy nie musi tego robić (nie istnieje obowiązek podatkowy), albo płaci za dużo (kwota podatku zapłaconego przewyższa kwotę należną) – L. Etel, Komentarz do art. 72 o.p. Lex, 2017.
W rozpoznawanej sprawie, w dacie wydawania zaskarżonej decyzja, żadna z powyższych sytuacji nie zachodziła.
Zauważyć wypada, że w niniejszej sprawie podatek od nieruchomości, co wynika z przepisu art. 21 § 1 pkt 1 oraz § 2 O.p., jest podatkiem obliczalnym przez podatnika, który składa deklarację podatkową, z określoną już przez niego wysokością podatku do zapłaty. Korekta deklaracji posiada ten sam walor – jest dokumentem, w którym podatnik wykazuje własne zobowiązanie podatkowe. Deklaracja taka lub korekta deklaracji, aż do wyeliminowania jej z obrotu prawnego są oświadczeniami woli podatnika z wszelkimi dla takich oświadczeń skutkami prawnymi. Dopóki za dany okres rozliczeniowy nie zostanie wszczęte postępowanie kontrolne czy podatkowe, prawo do korekty jest niczym nie ograniczone. W przypadku, gdy zostanie wszczęte postępowanie kontrolne czy podatkowe i w wyniku tego postępowania nie zostaną stwierdzone żadne nieprawidłowości, organy podatkowe nie wydają żadnych decyzji, w związku z czym w obrocie prawnym nadal funkcjonuje deklaracja, którą można skorygować.
W przypadku, gdy w postępowaniu wyjdą na jaw nieprawidłowości i zostanie wydana decyzja (stwierdzająca nadpłatę lub zaległość podatkową) z obrotu eliminowana jest deklaracja podatkowa. Zastępuje ją decyzja, którą można wzruszyć jedynie w sposób i na zasadach określonych w Ordynacji podatkowej. Przede wszystkim można wnieść odwołanie (a dalej skargę do sądu administracyjnego), a jeżeli termin do wniesienia odwołania już minął, można w ściśle określonych sytuacjach zażądać wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Konsekwencją tego stanu prawnego jest przepis art. 81b O.p., który zezwala na skorygowanie deklaracji, ale po pierwsze – dopiero po zakończeniu postępowania podatkowego, a więc po wydaniu ostatecznej decyzji, która kończy takie postępowanie i po drugie – jedynie w zakresie nieobjętym tą decyzją. W przeciwnym razie deklaracja złożona przez podatnika nie wywołuje skutków prawnych. Nie jest bowiem dopuszczalne, aby deklaracja podatkowa mogła zmienić decyzję administracyjną, wydaną przez organ administracji publicznej (por. wyrok NSA z 8 października 2009 r., II FSK 728/09, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ – dalej: CBOSA).
Rację ma zatem organ odwoławczy wskazując, że stwierdzenie nadpłaty podatku nie może nastąpić w przypadku, gdy wydano już decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego. Dopóki decyzja taka funkcjonuje w obrocie prawnym, nie jest możliwe wydanie na żądanie podatnika decyzji stwierdzającej nadpłatę. Nadpłata jest nierozerwalnie związana z wysokością zobowiązania podatkowego – jej nieistnienie wynika wprost z decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Ewentualne pozytywne rozpatrzenie wniosku strony o stwierdzenie nadpłaty prowadziłoby do współistnienia sprzecznych ze sobą decyzji: jednej, stwierdzającej nadpłatę i drugiej, wcześniej wydanej, w której w stosunku do tego samego podatnika i za ten sam okres, określono zobowiązanie podatkowe. Dopuszczenie możliwości stwierdzenia nadpłaty w takiej sytuacji stanowiłoby również naruszenie jednej z naczelnych zasad procedury podatkowej jaką jest zasada trwałości decyzji ostatecznej (art. 128 O.p.). Decyzja wydana zgodnie z art. 210 § 1 O.p., rozstrzyga sprawę co do istoty i kończy postępowanie w danej instancji. Po wydaniu decyzji i jej doręczeniu stronie, organ podatkowy i strona są nią związane. Stronie przysługuje wówczas – stosownie do tego co już powiedziano – prawo złożenia środka zaskarżenia w postaci odwołania, a od decyzji wydanej w drugiej instancji – skarga do sądu administracyjnego. Z tego pierwszego prawa spółka skorzystała wnosząc odwołanie od decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] 2016 r. w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2014 r. Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] 2017 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 128 O.p. decyzja ta stała się ostateczna.
Skarżąca co prawda wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] 2016 r. ale postępowanie w tym zakresie zostało ostatecznie zakończone decyzją SKO w S. z dnia [...] 2021 r. W podjętym rozstrzygnięciu organ nadzoru stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2014 r. zawiera wady określone w art. 247 § 1 pkt 1 O.p., jednakże odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, gdyż wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy tj. ustalającej ponownie wysokość zobowiązania podatkowego za 2014 r. nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p., pomimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości w rozumieniu art. 247 § 1 pkt 1 O.p. Co ważne, strona do tej decyzji nie wniosła skargi do sądu administracyjnego i decyzja ta stała się nie tylko ostateczna ale i prawomocna.
Sąd w tym miejscu pragnie podkreślić, że odstąpienie od stwierdzenia nieważności decyzji i ograniczenie się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa oznacza pozostawienie w obrocie prawnym wadliwej decyzji i prowadzi do utrzymania skutków prawnych, które decyzja wywołała (por. wyrok NSA z 23 października 2012 r., II OSK 1143/11).
Niemniej jednak, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy sprawa w zakresie której złożony został wniosek o stwierdzenie nadpłaty, została już wcześniej ostatecznie rozstrzygnięta co do istoty.
Funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji wymiarowej wyklucza możliwość stwierdzenia nadpłaty kwoty wpłaconej na poczet zobowiązania określonego w takiej decyzji.
Ten powszechnie akceptowany w judykaturze pogląd najpełniej został wyrażony w wyroku WSA w Łodzi z 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 1123/16 zgodnie z którym treść art. 75 § 1, § 2, § 2a O.p. uzasadnia stanowisko, że nieskuteczne jest złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, w sytuacji gdy kwota zobowiązania wynika z decyzji podatkowej, o której mowa w art. 21 § 1 pkt 2 O.p. Wniosek nie wszczyna postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, a organ podatkowy zobligowany jest do zastosowania art. 165a O.p. Podatnik może uzyskać zwrot podatku określonego w takiej decyzji jedynie wówczas, gdy doprowadzi do jej uchylenia lub zmiany w drodze odwołania lub jednego z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznych (art. 240, 247, 254 O.p.), a organy podatkowe nie są upoważnione do wcześniejszego prowadzenia postępowania w przedmiocie nadpłaty, które podatnik próbuje zainicjować poprzez sformułowanie wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Przeciwna wykładnia art. 75 § 1 i 2 O.p. doprowadziłaby do tego, że instytucja stwierdzenia nadpłaty mogłaby być wykorzystywana do wzruszania ostatecznych decyzji ustalających, wydanych na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 O.p., a nawet decyzji wymiarowych (art. 21 § 3 O.p.). Tymczasem tryb postępowania podatkowego zmierzający do stwierdzenia nadpłaty nie jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, dzięki któremu można wzruszyć ostateczne decyzje podatkowe, gdyż środki te zostały określone enumeratywnie w przepisach rozdziałów 17, 18 i 19 O.p. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko orzecznicze i wnioski z niej płynące. W szczególności zaś sąd ten podkreśla, że badanie legalności zaskarżonego postanowienia wedle stanu na dzień jego wejścia do obrotu prawnego nie doprowadziło do ujawnienia przyczyn, dla których miałoby zostać ono wyeliminowane z tegoż obrotu.
W konsekwencji, organy podatkowe trafnie przyjęły, że skoro wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2014 r. w efekcie weryfikacji samoobliczenia podatku dokonanego przez spółkę, została określona decyzją organu podatkowego, wydaną na podstawie art. 21 § 3 O.p., to nie było prawnych podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za ten okres.
Sąd odnosząc się do argumentów zawartych w piśmie z dnia 20 maja 2022 r. uzupełniających skargę wskazuje, że zarzuty dotyczące skutecznego doręczenia decyzji wymiarowej strona formułuje po upływie 6 lat od dnia doręczenia decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] 2016 r. Zarzuty takie nie zostały również podniesione w odwołaniu od tej decyzji. Co ważne również odwołanie zostało złożone w terminie i merytorycznie rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., które decyzją z dnia [...] 2016 r. utrzymało w mocy decyzję w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2014 r. Również na etapie postępowania sądowoadministracyjnego taki zarzut nie był podnoszony.
Sąd podkreśla, że decyzja (postanowienie) wiąże organ administracji niezależnie od tego, czy doręczając, organ ten naruszył przepisy postępowania regulujące tryb doręczeń. Dlatego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że wchodzi do obrotu prawnego i wywołuje skutki prawne również decyzja (postanowienie) doręczona wadliwie, np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach, z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników, jak również decyzja (postanowienie) doręczona jedynie "do wiadomości" (np. wyroki NSA: z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 453/08 i z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 718/12).
Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2021 r. III FSK 2416/21, zgodnie z którym kwestia czy naruszenie przepisów regulujących doręczenie miało wpływ na wynik sprawy zależy od okoliczności konkretnej sprawy (por. wyroki NSA z dnia 17 października 2017 r., sygn. akt II GSK 4055/16; z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1645/19; z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 1015/15; z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 933/14). Doręczenie decyzji stronie z pominięciem ustanowionego pełnomocnika w sytuacji, gdy nie pociągnęło za sobą negatywnych dla niej skutków, umożliwiając – mimo to – wniesienie odwołania przez pełnomocnika, aczkolwiek jest naruszeniem procedury, to jednak nie stanowi wady kwalifikowanej, jak również nie można go uznać za uchybienie mające istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 600/08, podobne stanowisko wyrażone zostało także w wyrokach NSA: z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt I FSK 282/07; z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 826/09; z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 825/12; z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3597/13). W takim przypadku zbędnym i niecelowym byłoby uchylanie decyzji (postanowienia) tylko po to, aby ponownie dokonać doręczenia, często wbrew stronie, która dąży do merytorycznego załatwienia jej środka zaskarżenia. Jeżeli zatem na tle okoliczności faktycznych danej sprawy nie ma wątpliwości, że wynik postępowania nie został wypaczony wskutek pominięcia pełnomocnika przy określonej czynności procesowej, a strona miała zagwarantowaną możliwość skorzystania z przysługujących jej praw, to tego rodzaju uchybienia nie można uznać za tzw. błąd kwalifikowany.
Zdaniem Sądu, z okoliczności niniejszej sprawy, w żaden sposób nie da się wywieść wniosku o naruszeniu gwarancji procesowych i o uniemożliwieniu stronie wniesienia środka odwoławczego od decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości za 2014 r.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdza, że zarzuty podniesione w skardze są niezasadne i na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddala.
k.ż.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI