I SA/Bk 314/07

I SA/Bk 314/07 - Wyrok WSA w Białymstoku
Data orzeczenia
2007-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-05-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Sędziowie
Sławomir Presnarowicz
Urszula Barbara Rymarska /przewodniczący/
Wojciech Stachurski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne
Celne prawo
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
art. 122, art. 187 par. 1, art. 191
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 29
Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 181a ust. 1
Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. G. [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej pojazdu samochodowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącej M. G. kwotę 2.967 zł (słownie: dwa tysiące dziewięćset sześćdziesiąt siedem złoty) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] marca 2007 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] lutego 2007 r., ustalającą Pani M. G. wartość celną importowanego samochodu osobowego [...] i określającą kwotę długu celnego oraz podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy szczegółowo przedstawił przebieg postępowania i wskazał, że [...] grudnia 2006 r. przedstawiciel M. G. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu używany samochód osobowy marki [...], o pojemności skokowej silnika 3000 cm3, wyprodukowany w 2004 roku. Do zgłoszenia celnego załączono m.in.: umowę z [...] października 2006 r., dotyczącą zakupu przedmiotowego samochodu za kwotę 1.200,00 USD, zawartą przez firmę T. z USA (sprzedający) oraz A. z Polski (kupujący); oświadczenie dotyczące kwoty oraz formy zakupu pojazdu i sposobu zapłaty z [...] grudnia 2006 r., świadectwo odzysku pojazdu z [...] października 2006 r.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego określa, jako zasadę, iż wartością celną przywożonych towarów jest cena transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne,
na podstawie art. 32 i 33 (metoda ustalania wartości celnej nazwana metodą wartości transakcyjnej). Jednak przepis art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG)
Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze
do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny uprawnia organy celne do niestosowania tej metody, jeżeli organy te mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należna sumę.
Organ celny uzyskał następujące dane dotyczące wartości samochodów marki [...] (rok produkcji 2004) na rynku USA. Na stronie internetowej www.kbb.com wskazano następujące ceny: stan bardzo dobry – 16.150 USD, stan dobry – 15.145 USD, stan dostateczny – 13.380 USD. Biorąc pod uwagę fakt, iż cena za towar wskazana w umowie sprzedaży (1.200 USD) była wielokrotnie niższa od
w/w wartości, organ celny powziął uzasadnione wątpliwości, czy cena ta stanowi całkowitą kwotę zapłaconą za sprowadzony samochód.
Dokonano również analizy notowań samochodów nieuszkodzonych na rynku krajowym zawartych w systemie Pojazdy Samochodowe Info-Ekspert, zgodnie
z którymi wartość rynkowa nieuszkodzonego pojazdu marki [...] wynosi
83.200 PLN. Dodatkowo, zgodnie z ekspertyzą techniczno-ekonomiczną
nr [...], sporządzoną przez biegłego J. S., wartość rynkowa importowanego pojazdu na dzień dokonania zgłoszenia celnego wynosiła 57.300 PLN brutto. Wartość ta ponad ośmiokrotnie odbiega od kwoty zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym powiększonej o należności celne i podatkowe, tj. 7.069 PLN.
Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż organy celne mogą oceniać przedłożone dokumenty nie tylko pod względem formalnym (czy dokument jest podrobiony, przerobiony bądź pochodzi od nieistniejącego podmiotu transakcji), ale również pod względem merytorycznym. Przy ustalaniu wartości celnej towaru organy celne nie
są bezwzględnie związane treścią składanych w tym postępowaniu dokumentów,
ani deklarowaną wartością i w razie ich zakwestionowania obowiązane są ustalić
tę wartość metodami zastępczymi. Organ odwoławczy zwrócił również uwagę
na fakt, iż na umowie kupna widnieje czytelny podpis Pani M. G., podczas gdy z akt sprawy wynika, że formalności związane z zakupem pojazdu na terenie USA dokonywał Pan C. S.
Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, iż nie mogą stanowić podstawy do ustalenia wartości celnej importowanego pojazdu przedstawione przez stronę: ocena techniczna nr [...] z [...] grudnia 2006 r. sporządzona przez rzeczoznawcę P. R. oraz kalkulacja naprawy wykonana w systemie AUDATEX nr [...] z [...] grudnia 2006 r. Opinia techniczna zawiera bowiem wyłącznie opis uszkodzeń bez określenia wartości rynkowej pojazdu lub chociażby wskazania elementów, które mogłyby posłużyć do jej ustalenia. Brak jest też podstaw, żeby kalkulację naprawy można było uwzględnić przy ustalaniu wartości celnej importowanego pojazdu. Z faktu, iż kalkulacje z tego tytułu występują w programie komputerowym Audatex, przeznaczonym do celów obliczania kosztów naprawy uszkodzeń, nie wypływa obowiązek prawny stosowania go w procesie ustalania wartości celnej importowanych pojazdów. Program ten nie uwzględnia bowiem w żadnym stopniu specyfiki przepisów celnych. Organ odwoławczy podkreślił, że przy ustalaniu wartości celnej towaru nie mogą być brane pod uwagę (nawet szacunkowe) koszty części zamiennych i naprawy przedmiotowego pojazdu. Wynika to z tego, że stopień uszkodzenia pojazdu wyraża wartość procentowa, określająca wielkość uszkodzenia podzespołów i części w stosunku do wartości całego pojazdu. Pomniejszenie wartości celnej wyłącznie o procentowy stopień uszkodzeń i braków, bez uwzględnienia potencjalnych, czy też hipotetycznych kosztów naprawy uzasadnione jest tym, że przy tym samym stopniu uszkodzenia koszty naprawy mogą być w znacznym stopniu zróżnicowane. Zależy to m. innymi od subiektywnej decyzji użytkownika pojazdu co do zakresu napraw, oceny zasadności ich wykonania, dowolności cen części i zróżnicowania stawek za robociznę. Istotny wpływ na wielkość kosztów mają również takie czynniki jak: różne technologie napraw, konieczność wykonania operacji dodatkowych, np. ustawienie pojazdu na ramie pomiarowej, pomiary, korekty, pasowania, regulacje itp.
Organ odwoławczy podniósł następnie, iż w myśl art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie
art. 29 ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ust. 2, aż do pierwszej litery,
na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, za wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego - to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretne) litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem.
W przedmiotowej sprawie nie ustalono wartości celnej pojazdu na podstawie art. 30 a (metoda towarów identycznych), art. 30b (metoda towarów podobnych) Wspólnotowego Kodeksu Celnego z uwagi na brak materiału porównawczego towaru identycznego lub podobnego, sprzedanego i wprowadzonego na wspólnotowy obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie, co towar dla którego ustalana jest wartość celna. Kolejna metoda ustalania wartości celnej - metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30c Wspólnotowego Kodeksu Celnego) nie mogła znaleźć zastosowania w tej sprawie. Może być ona stosowana wyłącznie w przypadku importu towarów do celów handlowych. Dotyczy bowiem sprzedaży towarów masowych, sprzedawanych na obszarze celnym Unii Europejskiej
w największych zbiorczych ilościach i stanie, w jakim są towary, dla których ustalana jest wartość celna. W przedmiotowej sprawie nie ustalono również wartości towaru na podstawie art. 30d (metoda kalkulacyjna). Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych towarów
w oparciu o tę metodę. Używane towary nie są bowiem produkowane jako takie, dlatego też metoda oparta na koszcie produkcji importowanych towarów nie może być brana pod uwagę.
W świetle powyższego zdaniem organu odwoławczego w tej sprawie mogła mieć zastosowanie opisana w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego metoda
tzw. "ostatniej szansy". Organ wskazał, że zdaniem Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej można przy stosowaniu metody "ostatniej szansy" oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych, jeśli takie istnieją.
Do ustalenia wartości celnej towaru w przedmiotowej sprawie posłużyły notowania zawarte w katalogu Info-Ekspert. Katalog ten podaje średnie ceny pojazdów ustalone na reprezentatywnej próbie samochodów używanych z całego kraju uwzględniające spadek ceny w funkcji wieku i stanu technicznego pojazdu. Dane z katalogu "Pojazdy Samochodowe - Wartości Rynkowe", na którym opierał się rzeczoznawca zbierane na podstawie cen z giełd samochodowych w różnych częściach kraju i są uśredniane. Ta średnia cena jest podstawą dla ustalenia wartości celnej pojazdu metodą "ostatniej szansy" przez organy celne, niezależnie
od miejsca zamieszkania importera i miejsca, w którym dokonano zgłoszenia celnego. Po analizie opinii nr [...] z [...] grudnia 2006 r. organ celny ustalił wartość celną przedmiotowego pojazdu poprzez odjęcie od wartości ustalonej przez biegłego marży (10 %), cła (10%), podatku akcyzowego (13,6 %) oraz podatku
od towarów i usług (22%) na kwotę 11.561,50 USD. Do obliczenia należności celnych zastosowano stawkę celną erga omnes w wysokości 10 % przewidzianą dla powyższego towaru (art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1719/2005
z 27 października 2005 r. zmieniającego załącznik l do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej). Określając stronie wysokość podatku akcyzowego organ powołał się na treść art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) oraz § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.). Natomiast jako podstawę określenia podatku
od towarów i usług wskazano art. 29 ust. 13 i art. 41 ust.1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Celnej w B. uznał, iż decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Białymstoku, działający w imieniu strony pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyjęcie wartości transakcyjnej jako wartości celnej przedmiotowego pojazdu
z uwzględnieniem kosztów transportu, jak też o nakazanie zwrotu kwoty 18.233,00 zł wraz z odsetkami, jako niesłusznie nadpłaconej należności z tytułu nieuzasadnionego zakwestionowania wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu. Decyzji organu odwoławczego autor skargi zarzucił naruszenie i błędną wykładnię art. 29, art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 181a Rozporządzenia Komisji nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. określającego niektóre przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego, art. 122, art. 139 § 2,
art. 180 § 1, art. 191 Ordynacji Podatkowej oraz art. 7 Kodeksu Postępowania Administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł na wstępie,
że pojazdy zakupione w USA pochodzące z aukcji firm ubezpieczeniowych, a więc powypadkowe (w tym przypadku w/w [...]), objęte są w przypadku chęci ponownego dopuszczenia ich do ruchu szczegółową bardzo kosztowną procedurą, która wymaga pełnego przywrócenia ich do stanu poprzedniego, np. zamontowania wystrzelonych poduszek powietrznych w autoryzowanym serwisie i wystawienia na to stosownego certyfikatu, dostarczenia pojazdu na lawecie do stacji kontroli pojazdów, opłacenia badań technicznych. Wiąże się to z kosztami oraz znacznym upływem czasu, przeciętnie ok. pół roku. Dlatego też ceny zakupu takich pojazdów są z reguły bardzo niskie, tak aby nabywca - licencjonowany dealer inwestując znaczne środki i czas mógł w efekcie finalnym osiągnąć jakiś zysk.
Strona skarżąca uważa, że pierwszą i podstawową metodą ustalania wartości celnej importowanego towaru jest metoda wartości transakcyjnej, która polega
na ustaleniu wartości celnej na podstawie ceny faktycznie zapłaconej lub należnej
za towar wtedy, gdy został on sprzedany w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty (art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego). Metoda ta może być stosowana pod warunkiem spełnienia kilku wymogów, m.in. braku ograniczeń w dysponowaniu lub użytkowaniu towarów przez kupującego, braku uzależnienia sprzedaży lub ceny
od spełnienia innych warunków lub świadczeń, braku późniejszego dochodu, który przypadłby sprzedawcy z powodu dysponowania przez nabywcę przedmiotem transakcji, braku powiązania kontrahentów w rozumieniu wspólnotowego prawa celnego, jeśli to powiązanie mogłoby wpływać na cenę transakcyjną.
W przedmiotowej sprawie żaden z warunków ograniczających stosowanie przez władze celne metody transakcyjnej nie ma miejsca.
Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszelkie przesłanki do zastosowania przez organy celne metody "wartości transakcyjnej". Nastąpiła transakcja kupna-sprzedaży z przeniesieniem własności przedmiotu sprzedaży na nabywcę oraz zapłata stosownego wynagrodzenia za towar. Wartość zapłaty została wykazana w dokumencie handlowym, jakim jest faktura zakupu. Osoby kontrahentów nie są ze sobą w żaden sposób powiązane. Nastąpiło faktyczne przemieszczenie przedmioty sprzedaży z kraju eksportu do kraju importu we Wspólnocie. Do wartości transakcyjnej doliczono koszty związane bezpośrednio z zakupem.
Gdyby nawet przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zaszła konieczność zastosowania metody "ostatniej szansy", to w ocenie strony skarżącej nie można zgodzić się z ustaleniami i oceną techniczną dokonaną przez biegłego J.S. Sporządzona przez niego opinia nie spełnia wymogów należytej staranności i rzetelności, oraz zawiera błędy merytoryczne. Organ celny zlecił wykonanie wyceny wartości pojazdu rzeczoznawcy z zakresu techniki motoryzacyjne) i ruchu drogowego, który nie jest biegłym skarbowym z listy Izby Skarbowej w B., dlatego też zdaniem strony nie posiada stosownych kwalifikacji i doświadczenia w wykonywaniu ocen technicznych samochodów. Podnato, podczas oględzin pojazdu rzeczoznawca nie dokonał następujących podstawowych czynności: nie zbadał grubości powłoki lakierniczej, nie uwzględnił wielu istniejących uszkodzeń, opisał jedynie część najbardziej widocznych uszkodzeń wiele pominął - dowodem jest przedstawiona organowi celnemu opinia rzeczoznawcy P. R. Oprócz tego, powołany przez organ biegły nie dokonał ponownych oględzin w warunkach warsztatowych, lub też nie posiadając wiedzy specjalistycznej w tym zakresie nie żądał opinii z zakładów specjalistycznych. Nie uwzględnił również konieczności dostosowania wyposażenia pojazdu (oświetlenia) do wymogów UE, nie wyliczył kosztów przywrócenia pojazdu do stanu pierwotnego oraz nie uzasadnił dlaczego porównawczo na potrzeby wyceny przyjął samochód [...], jako pojazd najbardziej zbliżony do [...]. Wszelkie korekty natomiast zastosował uznaniowo, nie dając możliwości ich weryfikacji w jakikolwiek sposób, gdyż nie zastosował żadnego stosowanego przez rzeczoznawców programu do tego celu. Dlatego też strona uważa, że zaprezentowana opinia P. S. swoim brakiem obiektywizmu narusza art. 31 pkt 2g Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Strona skarżąca podniosła również, że organ celny w sposób dowolny określił zwyczajową marżę na 10 % wartości, chociaż w uzasadnieniu stwierdził, że stawki te bywają bardzo zróżnicowane.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Wyjaśnił przy tym, iż powołany w tej sprawie biegły J. S. jest wpisany na listę biegłych skarbowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpatrywanej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przez organy celne przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik tejże sprawy,
a w szczególności przepisów art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy
z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz.60 ze zm.). Podkreślić trzeba, iż to na organach ciąży obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Towarzyszy temu obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 ustawy – Ordynacja podatkowa). Równie istotny filar dowodzenia w procesie podatkowym stanowi zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 tejże ustawy). Oceny zebranego
w sprawie materiału dowodowego organ dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności, a na prawidłowość tej oceny wskazuje to,
czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie.
Istota powstałego w tej sprawie sporu sprowadza się do określenia wartości celnej sprowadzonego przez skarżącą na terytorium Wspólnoty Europejskiej samochodu. Zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92
z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, (Dz.U.UE.L.92.302.1) – zwany dalej jako Wspólnotowy Kodeks Celny, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
Wartość transakcyjna jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. W pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą jednak przy ustalaniu wartości celnej nie stosować w/w metody. Zgodnie z art. 181a ust.1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG)
nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.) - w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości,
że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Wcześniej jednakże organy powinny zażądać, zgodnie z art. 178
ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie (art. 181a ust. 2 tego rozporządzenia).
Nie ulega wątpliwości, że odstąpienie od wartości transakcyjnej i ustalenie wartości celnej towaru przy zastosowaniu metody "ostatniej szansy" wymaga w pierwszej kolejności od organu celnego wykazania, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia wówczas, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Następnie zaś, rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy celne nie uzasadniły
w przekonujący sposób odstąpienia od zastosowania metody wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej pojazdu marki [...]. Mianowicie organy uzasadniając swoje wątpliwości co do faktu, czy cena wskazana w umowie sprzedaży jest ceną zapłaconą za sprowadzany towar wskazywały, iż cena za ten towar wynikająca z umowy była wielokrotnie niższa od wartości samochodów marki [...] (rok produkcji 2004) oferowanych na rynku USA. Z drugiej jednak strony organy powoływał się na analizę notowań samochodów nieuszkodzonych na rynku krajowym, zawartych w systemie "INFO-EKSPERT", jak też na ekspertyzę techniczno-ekonomiczną sporządzoną przez biegłego i skonstatowały, że wartość rynkowa przedmiotowego pojazdu, wynikająca z ekspertyzy ponad ośmiokrotnie odbiega od zadeklarowanej przez stronę w zgłoszeniu celnym. Organy celne wskazały co prawa również na ceny tego typu samochodów na rynku amerykańskim, ale trzeba podkreślić, że podatne przez nich wielkości dotyczą pojazdów nieuszkodzonych. Tymczasem w przedmiotowej sprawie powołany przez organ pierwszej instancji biegły określił stopień uszkodzenia przedmiotowego pojazdu na poziomie 42 %. Sąd dostrzega zatem niekonsekwencję organów, które dla poparcia swojego stanowiska przytoczyły okoliczności, które nie mogą być uznane za wystarczające dla możliwości odstąpienia od wartości transakcyjnej. Jak już wyżej bowiem zaakcentowano, organ może odstąpić od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody wartości transakcyjnej, tylko i wyłącznie w sytuacji, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco koliduje z wartością danego towaru występującą na rynku jego pochodzenia.
Niezależnie od powyższych uchybień, Sąd pragnie zwrócić uwagę na poważne wątpliwości, jakie wzbudza opinia techniczno-ekonomiczna Nr [...], sporządzona przez inż. J. S., a będąca podstawą rozstrzygnięcia organów celnych. Otóż opinia owa jest niepełna przede wszystkim w punktach dotyczących wartości bazowej badanego pojazdu oraz zastosowania korekty. Z przedmiotowej opinii nie wynika dlaczego rzeczoznawca przyjął jako korektę ujemną z uwagi na uszkodzenia pojazdu wielkość – 42 %, zaś z uwagi na przebieg, korektę dodatnią wielkość +0,85 %. Wartości korygujące mają wpływ na ustalenie ostatecznej, finalnej wartości rynkowej pojazdu. Nie mogą zatem istnieć w tym zakresie żadne wątpliwości, a opinia winna gruntownie wyjaśniać wszystkie elementy, które zdaniem biegłego mają wpływ na ustalenie wartości rynkowej pojazdu. Biegły winien wskazać argumenty i założenia, które uzasadniają poszczególne stwierdzenia zawarte w ekspertyzie. Podnieść również trzeba, że biegły określając wartość bazową badanego pojazdu skarżącej, uwzględnił notowania pojazdu podobnego marki [...], rok produkcji 2005.
Z opinii nie wynika jednakże, z jakiej przyczyny jako materiał porównawczy biegły przyjął właśnie taką markę pojazdu i rok produkcji 2005.
Sąd pragnie również zwrócić uwagę, iż organy nie powinny opinii biegłego traktować jako jedynego i przesądzającego dowodu w sprawie, gdyż stanowi ona jedynie część materiału dowodowego, który podlega swobodnej ocenie, jak każdy inny dowód. Jeżeli opinia nie wyjaśnia dogłębnie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, a zwłaszcza, gdy poważne zarzuty do opinii zgłasza strona postępowania, organy winny zwrócić się do biegłego o jej uzupełnienie, wyjaśnienie lub doprecyzowanie. Tego jednak w niniejszej sprawie nie uczyniły. Naruszyły tym samym przepisy art. 122, art. 187 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności, organy celne przekroczyły także granice zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z przepisu art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa.
Odnosząc się do zarzutów skargi, w ocenie Sądu ocena techniczna sporządzona przez Pana P. R., jak też kalkulacja napraw wykonana w systemie AUDATEX nie są miarodajne dla ustalenia wartości celnej importowanego przez skarżącą pojazdu. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, ocena techniczna zawiera jedynie opis uszkodzeń pojazdu [...], nie określając jego wartości rynkowej. Kalkulacja kosztów napraw nie uwzględnia natomiast specyfiki przepisów celnych. Kosztów napraw i części zamiennych nie uwzględnia się przy ustalaniu wartości celnej towaru.
W kwestii naruszenia art. 139 § 2 ustawy – Ordynacja podatkowa, strona nie sprecyzowała na czym konkretnie miałoby polegać uchybienie organu. Naruszenia tegoż uregulowania nie dostrzega również skład orzekający w niniejszej sprawie. Zgodnie z tym przepisem, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone na podstawie dowodów przedstawianych przez stronę łącznie
z żądaniem wszczęcia postępowania lub na podstawie faktów powszechnie znanych i dowodów znanych z urzędu organowi prowadzącemu postępowanie. Tymczasem działania organów rozpatrujących niniejszą sprawę nie sprowadzały się jedynie
do oceny dowodów zaprezentowanych przez skarżącą. Organy gromadziły wydruki internetowe, jak też zleciły biegłemu sporządzenie opinii.
Sformułowany w skardze zarzut naruszenia art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98,
poz. 1071) nie mógł być rozważany, albowiem przepisy tejże ustawy nie miały
w niniejszej sprawie zastosowania. Organy celne wydając decyzje w sprawie działały w oparciu o cytowaną wyżej ustawę – Ordynacja podatkowa.
Wobec stwierdzonych naruszeń przepisów art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" cyt. wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ celny powinien uwzględnić wszystkie wymienione wyżej uchybienia, które jednocześnie stanowią wskazania
co do sposobu i kierunku dalszego procedowania.
O niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania na podstawie
art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 3 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.